profesor Singer

[Gość: t]

"Oto zasada moralna - nie wybieraj cierpienia dla innych (Jolanta Brach-
Czaina, Kinga Dunin, Agnieszka Graff, Manifa)

"Peter Singer (ur.w 1946 r. w Australii) jest profesorem bioetyki w Princeton
University (USA). Wykładał także m. in. w Oxford i New York University.
Należy do grona czołowych postaci filozofii współczesnej. Jako etyk
reprezentuje nurt utylitaryzmu, głoszący mówiąc najprościej, że wszystkie
nasze działania powinny być rozpatrywane w perspektywie bilansu szczęścia i
cierpienia. Książka Singera "Etyka praktyczna" jest najczęściej używanym
podręcznikiem etyki. Wkrótce ukaże się jego najnowsza książka "Etyka
globalizacji.
- Czy bioetyków mozna nazwać recenzentami nauki?
- Bywamy tak nazywani (...)wydajemy opinie dotyczące problemów etycznych,
jakie powstają w laboratoriach naukowych.
- A kto się liczy z waszą opinią?
- Coraz więcej ludzi.(...). Wcześniej tę rolę pełniły autorytety kościelne.
My nie kierujemy się dogmatami jakiejkolwiek religii, choć każdy z nas
wyrasta z jakiejś tradycji naukowej.(...). Ludzie uprawiający najnowszą
medycynę bardzo często zapraszają nas by przedyskutować problemy, z którymi
oni stykają się na codzień. Medycy nie kształcą się przecież w zakresie etyki
(...)
- Co jest dziś największym wyzwaniem dla bioetyki?
- Widzę trzy takie wyzwania, a za najważniejsze z nich uważam selekcję
genetyczną. Chodzi o możliwość powołania do życia dzieci, które posiadają
określone cechy genetyczne.(...). Postęp genetyki prowadzi do ujawnienia
coraz większej palety zarówno negatywnych jak i pozytywnych cech
genetycznych. Wykorzystanie tych informacji w połączeniu z technikami
sztucznego zapłodnienia stworzy nowe możliwości selekcji.(...). Spodziewam
się, że będzie to wzbudzało bardzo silne kontrowersje moralne.
- O jak odległej przyszłości mówimy?
- O najbliższych latach. (...)
- Tradycyjna etyka przeciwstawia się modyfikacjom genetycznym, zaś
autorytety religijne mówią, że jest to zawłaszczanie przez człowieka boskich
kompetencji.
- Nie akceptuję tej argumentacji. Moja etyka jest zdecydowanie bardziej
liberalna (...).
- A drugie wyzwanie?
- To jedna z najstarszych, ale ciągle aktualnych kwestii - prawo pacjenta do
decydowania o przebiegu i zakończeniu leczenia. Przed kilkoma laty Holandia a
ostatnio również Belgia zalegalizowała prawo do śmierci.(...). Wraz ze
starzeniem się społeczeństwa problem prawa pacjenta do decyzji jak i kiedy
zakończyć życie będzie podejmowany coraz powszechniej.(...).
- Zatem początek i koniec ludzkiego życia budzą najwięcej kontrowersji
moralnych?
- Powiedzmy, że związane z nimi pytania sa najchętniej nagłaśniane przez
media. Trzecie z najważniejszych wyzwań przed jakimi stoi bioetyka budzi
mniejsze emocje - myślę o dystrybucji pieniędzy i dóbr z zakresu opieki
zdrowotnej. Z jednej strony mamy bardzo kosztowny sprzęt, stosowany w
intensywnej opiece medycznej, w stanach terminalnych. Z drugiej strony są
znacznie tańsze urządzenia, które poprawiają warunki zycia pacjentów(...). Co
wybrać? (...)
- Uważa pan, że przynależność do ludzkiego gatunku nie daje żadnych
szczególnych praw?
- Nie widzę powodu, żeby przynależność do jednego gatunku dawała jakieś
szczególen prawa do decydowania o losie innych gatunków.(...). Najważniejszym
powodem dla którego bronię praw zwierząt, jest odczuwanie przez nie bólu.
Niektóre wyższe ssaki posiadają również samoświadomość, umiejętność
wyciągania wniosków i inne cechy charakterystyczne dla człowieka.(...). Jeśli
więc z jednej strony mamy ludzki embrion, który nic nie czuje, albo nawet
dziecko, które urodziło się z uszkodzonym mózgiem i nigdy nie będzie niczym
więcej jak tylko "ludzką rośliną" a z drugiej np. szympansa(...)to skłonny
jestem ratować szympansa.
- Opowiada się pan raczej po stronie jakości, niż świętości ludzkiego
życia...
- Tradycyjny pogląd o świętości i nietykalności wszelkiego życia zderza się
z nowymi okolicznościami.(...). Czy życie wegetatywne, trwale pozbawione
świadomości ma jakąkolwiek wartość? Tradycyjna etyka jest bezradna wobec
faktu, że wraz z postępem medycyny wartość ludzkiego życia zmienia się.(....).
"Kupię jajeczka od studentki z Princeton, Polityka 51/52 2002)

[Gość: t]

.