kronopio77
19.09.06, 18:22
SKOK-i to największa parabankowa organizacja w Polsce. Ma ponad 1,5 tys.
placówek (więcej niż bank PKO BP), a ponad półtora miliona klientów
powierzyło im ponad 5 mld zł depozytów. Cieszą się licznymi przywilejami. Nie
płacą podatku dochodowego od działalności pożyczkowej, nie podlegają
nadzorowi bankowemu, nie muszą odkładać rezerw na Bankowy Fundusz Gwarancyjny
zapewniający bezpieczeństwo lokat klientów
Prezydent Lech Kaczyński był kilka lat temu szefem rady fundacji związanej z
systemem SKOK-ów, a szef komisji śledczej Artur Zawisza występował niedawno w
reklamówkach SKOK-ów. Ten ostatni otrzymał w tym roku od Kasy Krajowej SKOK
nagrodę Feniksa za krzewienie idei kas. Już w poprzedniej kadencji Sejmu
posłowie PiS usiłowali przeforsować w projektach dwóch ustaw (o upadłości
konsumenckiej oraz antylichwiarskiej) korzystne dla kas zapisy. Wypadły one
m.in. po publikacjach "Gazety". W obecnej kadencji głosami m.in. posłów PiS
kasy otrzymały prawo do udzielania poręczeń firmom startującym w przetargach
publicznych, a kilka dni temu posłowie przegłosowali, by SKOK-i tak jak banki
miały prawo do udzielania długoterminowych kredytów hipotecznych.
SKOK-i oddalają się od społecznej misji i upodabniają się do banków.
Kontrowersje budzi też działalność Grzegorza Biereckiego od początku
rządzącego Kasą Krajową SKOK. Jest on oskarżany o centralizację kas,
narzucanie im nadmiernych obciążeń.
Kasy SKOK pod względem ekonomicznym należy uznać za banki - uważa prof. Jan
Szambelańczyk, kierownik Katedry Bankowości poznańskiej Wyższej Szkoły
Bankowej. Do jego ekspertyzy sporządzonej na zlecenie PO dotarł serwis
Money.pl
Platforma Obywatelska spiera się z posłami Prawa i Sprawiedliwości o
wyjątkowy status SKOK-ów. Zdaniem opozycji, wbrew tradycji i argumentom PiS-
u, SKOK-i wcale nie służą ochronie i pomocy biedniejszej części Polaków.
Przeciwnicy specjalnego traktowania tych instytucji uważają, że są to
organizacje finansowe nastawione na zysk i niesłusznie znajdują się poza
systemem bankowym. Niesłusznie korzystają z przywilejów i nie podlegają
nadzorowi bankowemu.
Opinia eksperta potwierdza słuszność stanowiska PO. Profesor Szambelańczyk
udowadnia, że między SKOK-ami a bankami jest znacznie więcej podobieństw niż
różnic.
Formalnie, SKOK-i nie mają ustawowo określonego minimalnego poziomu
wypłacalności, nie mają praw i obowiązków wynikających z prawa bankowego, np.
są ustawowo zwolnione z CIT. Jednak zyski osiągają na tych samych zasadach,
co banki.
Szambelańczyk zauważa również zbliżone tendencje w ewolucji produktów
bankowych i usług oferowanych przez SKOK-i. A mają one już 1,5 miliona
członków i ich liczba szybko rośnie - podobnie jak wartość aktywów.
Zgromadziły prawdopodobnie ponad 5 mld złotych depozytów i udzieliły 3,5 mld
złotych pożyczek i kredytów. Ich aktywa przekraczają 5,5 mld złotych.
Kwota zgromadzona w systemie Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych
skłania Szambelańczyka do uznania go za instytucję systemowo ważną. W świetle
teorii i praktyki międzynarodowej znaczy to, że w przypadku kryzysu
wypłacalności SKOK-ów w sprawę uwikłany zostanie budżet państwa.
Podobieństwa z bankowością, zwłaszcza - spółdzielczą - kończą się jednak w
przypadku powiązań z NBP. Bo cele, funkcje i struktury organizacyjne SKOK-ów
uprawniają do traktowania ich jak banki.