Jak Madonna z Grenadierów katiuszy się nie dała

[e-mka]

To jedno z najładniejszych przedstawień Madonny na Grochowie – spiżowa
płaskorzeźba Matki Boskiej Nieustającej Pomocy wraz z Dzieciątkiem zdobi
wejście jednopiętrowej czynszówki przy Grenadierów 30, tuż za hałaśliwym
skrzyżowaniem z Al. Stanów Zjednoczonych. Nad nią góruje Blue Point:
img216.imageshack.us/img216/8084/pict0715large0at.jpg
img216.imageshack.us/img216/8829/pict0716large4xb.jpg
Płaskorzeźba zawiera modlitwę: „Matko Nieustającej Pomocy módl się za nami”:
img58.imageshack.us/img58/6256/obraz304large8qa.jpg
Kamienicę pobudowała w 1938 roku rodzina Wrzesińskich. W latach 30-tych,
po rozparcelowaniu okolicznych gruntów, ulica Grenadierów intensywnie się
rozbudowywała. Przyciągnęła m.in. rodziny Natansonów, Piwowarskich,
Rzewuskich. Wrzesińscy w latach 1893 – 1952 prowadzili słynną na całej Pradze
Fabrykę Wyrobów Stolarnianych Edwarda Wrzesińskiego i Synów. W okresie
świetności w fabryce pracowało ponad sto osób. Dwupiętrowa stolarnia,
w której wykonano m.in. ławki do powojennego Sejmu oraz meble do Teatru
Kameralnego i Polskiego, stała w pobliżu miejsca, w którym teraz stoi Blue
Point. Wrzesińscy specjalizowali się w stolarce dla kościołów. Może dzięki
tym koneksjom dotarli do artysty, który wykonał spiżową płaskorzeźbę MB?
Stolarnia i dopiero co pobudowany dom zostały wypalone w 1939 roku. Dwa lata
później okupujący Warszawę Niemcy zgodzili się na ich odbudowę. W czasie
Powstania Warszawskiego po drugiej stronie ulicy Grenadierów wybuchła
katiusza, która rozharatała dom. Wizerunek Madonny został tylko lekko
draśnięty odłamkiem:
img216.imageshack.us/img216/5131/pict0713large2lj.jpg
img216.imageshack.us/img216/4724/pict0711large0rj.jpg
img216.imageshack.us/img216/3829/pict0710large3ls.jpg
img216.imageshack.us/img216/5100/pict0712large6wt.jpg
W pobliżu miejsca tamtych wydarzeń stoi dziś pamiątkowy głaz:
img216.imageshack.us/img216/2986/pict0709large6ip.jpg
Powojenne losy fabryki Wrzesińskich nie są mi znane. Prawdopodobnie uległa
upaństwowieniu, a następnie likwidacji? Czy ktoś pamięta, co znajdowało się
na miejscu Blue Pointa? Jak wyglądał budynek fabryki? Czy zachowały się
gdzieś jego fotografie? Czy o manufakturze wspomina Poliński w „Przedmurzu”?

[Gość: mlp]

Dziękuję za informację i zdjęcia. Wielokroć tamtędy przechodziłem i
przejeźdżałem i nie widziałem - bo nie patrzyłem - Madonny.

[e-mka]

Bardzo trafna uwaga - czasem trzeba spojrzeć, żeby zobaczyć : )
Ja też wielu odkryć dokonałam po latach przechodzenia obok.
Może to taka specyfika południowopraska?

[doko_ksp]

Znam Madonnę "z widzenia", jednak nie miałam pojęcia o katiuszy, nie widziałam
draśnięcia na rzeźbie (zawsze patrzyłam na nią zza szyby samochodu) i jakimś
trafem nie kojarzyłam domu z Wrzesińskimi. Więc dziękuję e-mko za trochę
historii i za dokumentację fotograficzną :) Muszę przyznać Ci rację - to
faktycznie jedno z najładniejszych przedstawień Madonny na Grochowie.

e-mka napisała:

>Czy o manufakturze wspomina Poliński w „Przedmurzu”?

Owszem, wspomina.
Fabryka została założona, tak jak podałaś, w 1893 roku, jednak od samego
początku funkcjonowała przy ulicy Żelaznej 32. Na Grochów została przeniesiona w
1930 r. Poliński podaje nawet łączną powierzchnię sal budynku - 720 m2. Fabryka
zatrudniała rzemieślników "prawie wyłącznie spośród mieszkańców Grochowa"
(oczywiście w momencie gdy funkckonowała przy Grenadierów). Zdjęcia fabryki w
"Przedmurzu.." nie ma. (przynajmniej w najnowszym wydaniu).

Pozdrawiam :)

[Gość: lara]

Czy to na tym domu (od strony Al. Stanów...) znajduje się banner, że dom jestna
sprzedaż?

Matki Boskie się widzą

[pol-a]

To ten budynek, skromna, szara, funkcjonalistyczna willa z lat 30 XX w. o
symetrycznych proporcjach. Warto zwrócić uwagę na dębowe drzwi wejściowe i w
szczytowej ścianie - zachowały się od międzywojnia. Przed kamienicą rośnie
drzewo, na którym wisi przeszklona, pudełkowa kapliczka z Matka Boską. Może ktoś
wie od kiedy tam jest i czemu akurat tam?
Tuż za kamienicą jest Chroszczewska, najkrótsza ulica na Pradze Południe i jedna
z najkrótszych w W-wie. Jakieś 30 kroków długości.
Spiżowa podobizna MB jest iluminowana. Kiedyś na niebiesko, teraz świeci
standardowo, żółto-białym światłem.
Warto odwiedzić okolicę w słoneczny dzień. Przeszklona elewacja Blue Pointa
odbija promienie, które rozpryskują się na wschodniej ścianie kamienicy z MB,
która katiuszom się nie kłaniała.

[e-mka]

Mam tylko takie nieudane zdjęcie drzewa z kapliczką vis a vis spiżowej Madonny
z Grenadierów:
img127.imageshack.us/img127/9734/pict0073large9ab.jpg
Jest to najprostszy typ kapliczki nadrzewnej – płaska skrzyneczka z obrazkiem
w ramce za szkłem. Na Grochowie jest jeszcze kilka kapliczek nadrzewnych, ze
św. drzewem na Podskarbińskiej na czele. Kapliczki urządzano z wielu powodów –
dziękczynnie lub jako pokutę za grzechy. Również na skrzyżowaniach dróg, u
wejścia do wsi lub miasta, w m-cu samobójstwa, mordu, znalezienia dziecka
niechrzczonego lub czaszki ludzkiej. W miejscu objawienia się MB lub świętego.
Kapliczkę mogli zawiesić mieszkańcy kamienicy w podzięce za uratowanie
wizerunku spiżowej MB i ocalenia od wojny. Chyba, że pojawiła się już wiele
lat po wojnie...
Na drugim planie zdjęcia widać skromniutką kamienicę przy Grenadierów 39,
na parterze której mieści się zakład szewski.

Nie na sprzedaż

[e-mka]

Raczej nie na tym domu:
img152.imageshack.us/img152/1792/pict0720large0hx.jpg
Ujęcie nie jest idealne, ale pokazuje, że na boku kamienicy (w głębi, pod Blue
Pointem) od Al. St. Zjednoczonych żadnego banneru nie ma.
W kamienicy nadal mieszka chyba p. Wrzesiński, spadkobierca, a część lokali
jest odnajęta (dopatrzyłam się jakiejś firmy handlowej).

[pol-a]

Banner wisiał od str Al. St. Zjedn dobrych paru miesięcy. Wydaje mi się, że
nadal tam jest. Piętro w kamienicy wynajmuje firma dentystyczna.

Zdjęcia

[e-mka]

Jeszcze kilka wieczornych ujęć Madonny z Grenadierów i świętego drzewka vis a
vis:
img150.imageshack.us/img150/2749/pict1399large5xl.jpg
img136.imageshack.us/img136/4629/pict1401large7fx.jpg
img150.imageshack.us/img150/8744/pict1403large6dh.jpg
img150.imageshack.us/img150/1696/pict1404large9ox.jpg