Gmina Żydowska w Chorzowie

[drozdp]

Przy okazji wątku Synagoga padło pytanie o Żydów w Chorzowie.
Gmina Zydowska powstała w Chorzowie w 1860 roku i liczyła początkowo 700 osób.
W marcu 1939 roku liczyła 7000 wyznawców, przy ogólnej ilości ludności miasta
139 tysięcy.
Synagoga przy ulicy Wolności 12 została wybudowana w 1874 roku w modnym stylu
mauretańskim. W tym czasie władze niemieckie sprzyjały Żydom, a w otwarciach
domów modlitw zawsze uczestniczył ktoś z rodziny cesarskiej, a w najgorszym
razie z lokalnych możnowładców. Jak było w Chorzowie, a właściwie Królewskiej
Hucie dostępne mi źródła milczą.
W stylu mauretańskim powstała zresztą dzielnica żydowska w Berlinie z piękną
synagogą.
W 1892 r przy ulicy Kazimierza 6 wzniesiono tzw Małą Bożnicę.
Synagoge spaliło wojsko niemieckie w pierwszych dniach września 39.

Za "Chorzów wczoraj - Konigshutte gestern"

[palec1]

a dziesiej ?

[drozdp]

Dzisiaj nie ma w Chorzowie Gminy Żydowskiej ani jej odpowiednika. Najbliżej w
Katowicach w budynku róg Wawelskiej i Młyńskiej

[palec1]

A skond to tak gynau wiysz ?

To zawsze ten sam dylemat dialektyki:
Juz wielu udowodnilo, ze Bog istnieje.
Ale jeszcze nikomu sie nie udalo udowodnic, ze Go nie ma.

[amoremio]

> wojsko niemieckie

Mojo Oma mi to lopowiadala, nawet dosc szczegolowo.
Bo miala ino jakies 100 metrow.
Ale, ze WOJSKO, te zech niy wiedziol.
Zawszech myslol, ze "naturalny wybuch prawych obywateli"
czyli akcja Gestapo, SS abo innych lokalnych aktywistow.
Ciekawe.

[amoremio]

czyli tzw."zrozumialy pogrom" (jakos
tak podobnie w nazi-niemieckim wtedy)

[amoremio]

Pamietam jeszcze taki detal:
Oma, w.Jej opowiadania, wtedy bala sie o "tego biednego Zyda Goldberger`a",
u ktorego czesto robila zakupy. Jego duzy sklep byl (od wielu lat juz)
na przeciwnym rogu (uliczki przyMcDonaldowej, gdzie stojom dzis taksowki).

[palec1]

W Katowicach, to chyba ich gmina (mowi sie tak?)
"preznie" zyje/dziala. Slyszalem, troche widzialem.
W koncu tych adwokatow trocha tam siedzi, no nie.....

Patrz historia: Konferencja Katowicka (o programie
syjonizmu), przedsiembiorca Grünfeld etc.

[palec1]

Niy mom nic za ani przeciw adwokatom.
W koncu wsrod gornikow i hutnikow
i futbolistow tez ich je masa :)

Czy to juz bylo not political correct ?
"Nie bylo moja intencja". Excusez-/Pardonnez-moi!

[mr.superlatywny]

motlc.wiesenthal.com/gallery/pg36/pg6/pg36631.html
lobrozek Königshütte-synagoga:
data.avotaynu.com/wconnect/wc.dll?jg%7Ejgsys%7Eavotaynupc_pb%7EChorzow
lobrozek Kattowitz-synagoga:
data.avotaynu.com/wconnect/wc.dll?jg%7Ejgsys%7Eavotaynupc_pb%7EKatowice

[amoremio]

motlc.wiesenthal.com/gallery/pg36/pg6/pg36631.html
--> Jews were recorded in 1829; by 1931, the Jews numbered 2,811.

drozd napisol:
> W marcu 1939 roku liczyła 7000 wyznawców,
> przy ogólnej ilości ludności miasta 139 tysięcy.

Czyli miedzy 1931 a 1939
bardzo znaczny przyrost ludnosci zydowskiej.

Mozna przypuszczac, ze czesc. np. uciekinierzy z rajchu,
chocby ino z sasiednich miast po niem.stronie,
ktorzy jeszcze przed 1939 schronili sie u krewnych
w Chorzowie - moja hipoteza.

[amoremio]

No, oczywiscie byl tez wielki "naplyw"
Zydow polskich z dotychczasowej Polski.

www.slonsk.de/Slonsk/Aebi/KG/Grazynski2.htm
Na zasadzie naczyń połączonych gdy katowicki Śląsk dołączono do Polski w woj.
Śląskim w miastach żydów było około 3,9% - głównie bogatych identyfikujących
się często z Niemcami. W sąsiednich zaś wojewudztwach polskich np. Krakowskim
było 24,8% w (dużym) kieleckim - z Częstochową i Zagłębiu aż 30,2 % - ogółem w
Polsce 27,2%, ( poznańskie i pomorskie 0,8 i 0,9%).

Tak wiec ruszyła emigracja powodując spore niezadowolenie, tym bardzej, że była
to biedota żydowska.

[palec1]

Tam gdzie dzis jest SANEPID (kolo teatru), byla duza Szkola Zydowska.

[mr.superlatywny]

www.beepworld.de/members61/juden-schlesien/
Calkiem na dole zdjecie budynku zydowskiej Grundschule w Chorzowie.

Es fehlt ganz Juden-Gemeinde im Nachbarort Königshütte, es gibt auch keine,
auch kleine Tafel nach zerstörtem Friedhofe-jetzt Grünanlage(seit 1973) und
Synagoge(verbrannte und systematisch abgerissene 1939/40)-jetzt an diesem
Platze ist McDonald und Geschäft. Dortige ganze Juden-Gemeinde zählte
viertausendsiebenhundertundfünf Israeliten im 1939.

Zycie duchowe w Katowicach:
www.beepworld.de/members61/juden-schlesien/katowicekattowitz.htm
Opis zycia zyd.Volksschule (historia):
www.beepworld.de/members61/juden-schlesien/juedischevolksschule.htm

[mr.superlatywny]

Czytaj tez dyskusje o synagodze:

„Synagoga“ (amoremio,18.11.04) :
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=324&w=17784296&v=2&s=0