amoremio
28.03.06, 18:28
THEODOR ERDMANN KALIDE 1801-1863
8 II 1801 Königshütte (Królewska Huta) - 23 VIII 1863 Gleiwitz (Gliwice)
Rzeźbiarz i modelarz-odlewnik.
Urodził się w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów). Jego ojciec i brat byli
hutnikami, nic, zatem dziwnego, że i on, zaraz po skończeniu szkoły
elementarnej w mieście swych urodzin, trafił do Królewskiej Odlewni Wyrobów
Żelaznych w Gliwicach (równocześnie uczęszczając do gliwickiego gimnazjum).
Tam, pod okiem mistrza Beyerhausa, objawił swój talent rzeźbiarski. W latach
1819-1824 studiował w berlińskiej Akademii Sztuk Pięknych. Pod koniec 1831
roku został mianowany artystą akademickim w dziedzinie rzeźb i cyzelowania,
co umożliwiło mu założenie własnej pracowni.
Wkrótce stał się jednym ze słynniejszych twórców berlińskich. Świetnie
rozwijającą się karierę artystyczną Theodora Kalide załamał skandal, który
wybuchł po ukazaniu się Bachantki na panterze (1844 r. - model gipsowy, 1848
r. - marmurowa rzeźba), którą Kalide uznawał za dzieło życia. Ta doskonała
pod względem artystycznym, pełna ekspresji i zmysłowego erotyzmu praca
wzbudziła powszechne zgorszenie i wstrzymała zamówienia na inne dzieła
artysty (obecnie kunszt tej rzeźby można podziwiać w Berlińskiej Galerii
Narodowej). Niezrozumiany i niedoceniany Kalide opuścił Berlin i pędził
cygański żywot, w poszukiwaniu natchnienia i zamówień. Pod koniec życia
powrócił do Gliwic, gdzie po ciężkiej chorobie zmarł w opuszczeniu. Jego
ostatnie słynne dzieła wykonane były dla Górnego Śląska: pomnik hrabiego
Redena dla Chorzowa (odsłonięty w 1853 r., a w 6 IX 2002 roku zrekonstruowany
i odsłonięty na nowo) i Madonna z Dzieciątkiem dla kościoła Świętego Krzyża w
Bytomiu Miechowicach (1860). Wiele jego wcześniejszych prac również zdobi
górnośląskie miasta, np. modele gipsowe Lwa czuwającego i Lwa śpiącego z 1823
r. posłużyły do wykonania odlewów w brązie i żeliwie m.in. dla miast: Bytom,
Pokój i Gliwice; jego model Chłopca z łabędziem z 1834 r. odlano m.in. dla
Wrocławia, Gliwic i Królewskiej Huty. Niektóre jego dzieła nie przetrwały do
dnia dzisiejszego, np. pomnik Franza von Wincklera w katowickim parku
zamkowym. Chociaż grób Theodora Kalide znajduje się w Gliwicach (na
zdewastowanym obecnie Cmentarzu Hutniczym), to lepiej o pamięć wybitnego
górnośląskiego rzeźbiarza zadbał Chorzów, gdzie na kamienicy przy ul.
Kalidego, w której artysta przyszedł na świat, znajduje się dwujęzyczna
tablica pamiątkowa.
"Leksykon biograficzny" - Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej (Gliwice / Opole
2004)
www.haus.pl
--------------------------------------
amoremio dodaje:
Akurat Slonsk (Zabrze,Bytom,Gliwice) majom
haja z Warszawom o loddanie obkjetów (m.in.lwy)
made by Kalide, a zrabowanych dugo po 1945,
bo dopiyro w latach 60tych.
Drugim takim genialnym Slonzokiem na tym polu
bol artysta o nazwisku KISS (chyba z Gliwitz).
