Tacyt -Germania-

[rybniker]

Mam Wybor pism Tacyta ,w ktorych sa rowniez fragmenty z Germanii.
Oprczocz opisu mentalnosci,moralnosci,norm,uzbrojenia czyli zwyklego
codziennego zycia naszych protoplastow.Dowiedzialem sie rowniez ,ze to wlasnie
Germanie mogli uratowac Rzym od zgnilego i zepsutego zycia.Germanie nie znali
lichwy,a takze takich negatywnych cech jak cudzolostwo,przepych,tchorzostwo
itd.Materialne dobra takze nie mialy dla nich znaczenia.Tacyt pisze,ze znali
tylko trzy pory roku.A Autumn to pora roku zaczerpnieta z laciny.Ciekawe sa
rowniez zmianki o uzbrojeniu.! Nie umie dostac calego wydania GERMANI.Czytol
to ktos w calosci ?

[sloneczko1]

Właściwe zrozumienie barbaricum utrudnia również niewielki zakres źródeł.
Barbarzyńcy na ogół nie pozostawiali po sobie pisemnych świadectw. Z kolei
autorzy starożytni i średniowieczni, nawet jeżeli byli bezpośrednimi
obserwatorami wydarzeń i zwyczajów, spoglądali na nie z perspektywy własnego
pochodzenia i cywilizacji. Klasyczne dzieła – Komentarze o wojnie galijskiej
Cezara i Germania Tacyta – wyszły spod pióra wprawdzie niepoślednich postaci,
jednak żaden z autorów nie eksplorował ziem germańskich. Dlatego dziś historyk
musi przełamać podwójną barierę: pierwsza oddziela samego badacza, wychowanego
w określonym czasie kręgu kulturowym, od świata barbarzyńskiego, druga zaś –
świat barbarzyński od obcych mu kulturowo źródeł.
Tu rzecz ciekawa: zdarzało się, że barbarzyńców przedstawiano wprawdzie w
fałszywym, ale... pozytywnym świetle. Opracowanie Tacyta – jak pisał Tadeusz
Manteuffel – miało charakter moralizatorski: za opisem germańskiego
powinowactwa z przyrodą, krzepy oraz prostoty i szlachetności obyczajów
zakamuflowano krytykę zniewieściałych i zepsutych Rzymian. W przypadku Tacyta
zaobserwować można obecny również w innych epokach – żeby wspomnieć chociażby
młodopolską chłopomanię – topos szlachetnego barbarzyńcy, dobrego dzikusa.

W piątym rozdziale pisze Tacyt o pogardzie, jaką Germanie mieliby żywić dla
drogocennych kruszców: Czy srebra i złota odmówiła im łaska, czy gniew bogów,
nie jestem pewny. Nie śmiałbym jednak twierdzić, że w całej Germanii nie ma
żadnej żyły, która rodzi srebro lub złoto, bo któż tego poszukiwał? Posiadaniem
i używaniem tych kruszców nie bardzo się przejmują. Można u nich widzieć
srebrne naczynia, podarowane ich posłom i naczelnikom, w takiej samej
poniewierce, jak te, które ulepione są z gliny.

Moralizatorskie ostrze opisu wymierzono oczywiście w opływających zbytkiem
Rzymian, ale jego wartość merytoryczna pozostawia wiele do życzenia.
Wynurzeniom Tacyta przeczą – jak pisze Modzelewski – odkrycia archeologów np. w
barbarzyńskich grobach. Faktycznie, sięgam po opis prac wykopaliskowych przy
świątyni ku czci św. Wawrzyńca w szwajcarskim Bülach, gdzie odkryto fundamenty
pierwotnego kościoła, a w nim grób kobiety, zapewne z połowy VII wieku: Zgodnie
z ówczesna modą alemańską Dama z Bülach miała włosy spięte długa szpilką,
nosiła kolczyki, kilka krótkich naszyjników i dużą zapinkę. Do pasa miała
przyczepiona kiesę z ażurowym zamknięciem i wisiorkami w kształcie krzyża.

Świetnym przykładem międzykulturowego qui pro quo jest przytoczony przez
Modzelewskiego przypadek opisany w hagiografii św. Ottona z Bambergu. Otóż w
1128 r., podczas drugiej wyprawy misyjnej na Pomorze, świątobliwy mąż przybył
na wiec w Szczecinie. Wystąpił tam przeciw niemu pogański kapłan: Oto wróg wasz
i waszych bogów. Na co czekacie? Czy ścierpicie bez ukarania i wzgardę, i
krzywdę?. Uczestnicy wiecu podnoszą w górę włócznie, które drżą gotowe do
rzutu. Ale wydarzył się cud: włócznie zastygły w rękach pogańskich Pomorzan,
sługa Chrystusowy ocalał.
Ta historia wcale nie musi być zmyśleniem, podyktowanym dewocyjną konwencją i
względami dydaktycznymi. Można sądzić, że uczestnicy wiecu nie zostali porażeni
Boską mocą, lecz wyrazili aprobatę dla słów kapłana – o czym była mowa –
potrząsając orężem.

Zderzenie pogaństwa z nową religią nasuwa na myśl inne spostrzeżenie: zgoda, że
nad podziw zdolne do inkulturacji chrześcijaństwo pochłonęło i zasymilowało
zwyczaje Greków i Rzymian, dzięki czemu ich dziedzictwo przetrwało
barbarzyńskie najazdy. Zresztą gwoli ścisłości, nie politycznej poprawności,
należy nadmienić, że wiele dzieł starożytnych filozofów przetrwało zawieruchę
także dzięki muzułmanom. Jednak i barbarzyńcy nie byli siłą wyłącznie
destrukcyjną. W królestwach powstałych na zgliszczach Imperium Romanum
korzystano np. z niektórych rozwiązań Cesarstwa, szczególnie w Italii i Galii.
Z czasem np. Frankowie przekazali dobrze zakonserwowane wzorce Sasom, które
następnie dotarły na terytorium Słowian.

odra.okis.pl/article.php/336