Polskie prawo lokacyjne

[ballest]

Arnoldziku, pomoz Wikipedii, proszam i uzupelnij to, czego Profesorowie nie
potrafia:
pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Prawo_polskie_%28miejskie%29&action=edit

[ballest]

Arnoldziku, znajac niveau Twoji inteligencji, juz ci tera powiem, ze nie
podolasz , ale moze z Braidem, Bronislawem i Ricem do kupy, nazbierocie tela
intusu i "MOZE SIE UDA" ;)
Sprobujecie Panowie!

[ballest]

a moze ten link wom pomoze?
pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_lokacyjne

[ballest]

Prawa miejskie to zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w
średniowieczu, gdyż wyjmował mieszczan spod jurysdykcji prawa ziemskiego (tzw.
prawo dworskie).

Prawa te nadawane były przez władcę na wniosek pana i obejmowały między innymi
prawo targowe (pozwolenie na urządzanie targów), pozwolenie na swobodne
uprawianie rzemiosła, prawo składu (zmuszające przejeżdżających kupców do
wystawiania swoich towarów na sprzedaż) i prawo mili (ograniczające konkurencję
w handlu i rzemiośle), prawo sądowe (spory rozstrzygał sąd) i związane z nim
prawo miecza, czyli prawo do zasądzania wyroków śmierci i określające jakie
rodzaje kar za jakie przestępstwa można wykonywać (wiązało się to między innymi
z powołaniem instytucji kata), prawo do wznoszenia fortyfikacji (które władca
przekazywał miastu). Mieszkańcy miast mieli też niekiedy przyznawany przywilej
zwalniający ich od płacenia ceł na obszarze całego kraju.

Jedną z najważniejszych cech przywileju lokacyjnego miasta była zasada
zbiorowego władania nadaną ziemią. Prowadziło to do ukształtowania specyficznego
charakteru samorządu miejskiego.

Początki nadawania praw miejskich są związane z kolonizacją nowych terenów w
XIII w., czyli tak zwanymi lokacjami, gdy możnowładca ściągał na swój teren
osadników, którzy karczowali lasy i budowali nową osadę (zobacz zasadźca). Aby
zachęcić osadników do zmiany miejsca, przyznawano im nowe prawa. Pierwotnie
kolonia przybyszów uzyskiwała immunitet sądowy, a wójt lub sołtys reprezentujący
księcia był powoływany z grona jej członków, następnie w miejsce immunitetów
wprowadzano prawa miejskie.

W Polsce pojawienie się praw miejskich przyniosło pierwsze elementy prawa
rzymskiego, ponieważ wcześniejsze prawa ziemskie czy prawo lenne nie miały z nim
większego związku.

Prawa miejskie różniły się między sobą. Jeśli chodzi o prawa dotyczące miast
polskich należy wspomnieć o:

* Prawo magdeburskie (ius municipale magdeburgense) - znane też jako prawo
niemieckie - prawo stworzone w Magdeburgu, jedno z najczęściej używanych przez
polskie miasta (pierwszym miastem polskim, które przyjęło prawa magdeburskie
była Złotoryja), rządziło się nim także wiele miast w Brandenburgii, Saksonii i
na Śląsku.
Podstawą kodyfikacją prawa magdeburskiego był tzw. Weichbild magdeburski
(Ius municipale), który był przeróbką Zwierciadła Saskiego. W Polsce najczęściej
korzystano z tzw. Wulgaty, czyli oryginału niemieckiego, lub wersji Konrada z
Opola powstałej dla mieszczan krakowskich w XIV w.
Użycie praw magdeburskich przez inne miasta przyczyniło się do wzrostu
znaczenia Magdeburga, bo inne miasta traktowały go jako wyższą instancję w
trudnych przypadkach. Zbiór tak zwanych pytań brandenburskich zawiera około 1400
zapytań.
Prawa magdeburskie były przetłumaczone na łacinę w 1506 przez kanclerza
Jana Łaskiego natomiast na język polski w 1581 przez syndyka lwowskiego P.
Szczerbica
* Prawo średzkie - odmiana prawa magdeburskiego powstała około 1210 w
Środzie Śląskiej zatwierdzona przez Henryka I Brodatego. Była to kompilacja
elementów prawa magdeburskiego i flamandzkiego dostosowująca je do polskich
realiów. Do głównych różnic należało sprawowanie władzy w mieście przez sołtysa
lub wójta z ławnikami, przy czym stanowisko wójta i sołtysa było dziedziczne.
Nie mogli oni sądzić niektórych rodzajów przestępstw, które były zarezerwowane
dla sędziów państwowych.
Znaczenie prawa średzkiego zmalało po zjednoczeniu Polski przez Kazimierza
Wielkiego na skutek powstania wyższego sądu prawa magdeburskiego na Wawelu
* Prawo chełmińskie - odmiana prawa magdeburskiego powstała około 1233 w
Chełmnie, używana głównie na Pomorzu, Prusach, Mazowszu, Warmii, i Podlasiu. Na
skutek zarządzenia Kazimierza Jagiellończyka od 1476 obowiązywało wszystkich
mieszkańców Prus Królewskich (także szlachtę). Nigdy nie uzgodniono oficjalnej
kodyfikacji, posługiwano się za to licznymi projektami kodyfikacji wydanymi drukiem
* Prawo poznańskie (ius Posnaniense) - zwane też prawem miast wielkopolskich
odmiana prawa magdeburskiego wzorowana na przywileju lokacyjnym Poznania z 1253.
Stosowana w Wielkopolsce.
* Miejskie prawo prywatne Jana Cervusa Tucholczyka - opracowane w 1531, było
oparte na Statucie Łaskiego. Była to próba spolonizowania praw miejskich podjęta
przez profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. W późniejszych wydaniach znalazły
się dodatki na temat prawa rzymskiego i kanonicznego.
----------------
Poczytejcie , chcieli spolonizowac prawa miejskie, ale se nie udalo;)

[ballest]

He, he Arnoldzik se poddou!
No ja, za chwila wyskoczy ze scierwem i ci.lem, jak se napiere jak Schleuder.

[rita100]

A znasz Ballest takie prawo ?
Całkiem podobne do prawa niemieckiego czyli magdeburskiego. Wymień choć jedno
miasto założone na tym prawie.

I czy wiesz, że miasta nie powstały w momencie lokacji, ale już dawno istniały ,
tylko nadano im takie prawa, bo były sprawdzone na zachodzie. Zadna to nowość,
historycy polscy o tym wiedzą. Więc co się uparłeś na ten temat.

[ak_2107]

Volksgenosse ballescik przeczytal
"prawa polskie"
"prawa niemieckie"
dostal wzwodu i czeka na dalsze "Steilvorlagen"

tyle tylko ze jak onegdaj ktos bardzo trafnie zauwazyl :

Czwardosz o ballescie ;)))

"Dyskusja z Panem możliwa nie jest, chyba że ktoś się godzi
na historyczny kabaret. Ja kabaret lubię w wersji normalnej, nie historycznej,
i tylko na normalny kabaret mam czas."

podpisac sie pod tym wypada oburecznie i wygodnie oparlwszy w foteliku
kabaretu Pana Janka spokojnie poczekac, co sie bedzie na scenie dziac.
Kiedy Volksgenosse raczka scierpnie.

Sam temat jest ciekawy.

[rita100]

To ja żeby wyjaśnić sprawę na wesoło to przytoczę pewną krakowską bajeczkę:

"Opowiadał mi pewien bardzo stary mieszczanin krakowski, ze obudził się pewnego
dnia Roku Pańskiego 1257 w Krakowie lokowanym na prawie magdeburskim, wyszedł na
miasto i niczego nie zauważył. To samo przeżył niedawno. Obudził się w IV
Rzeczpospolitej, a głowa bolała go tak, jakby to nadal była Trzecia.

Ciekawe, co z tego wykręcą za kilkaset lat historycy do spółki z przyszłymi
politykami. Kiedyś pisało się, ze Kraków był lokowany na prawie niemieckim, ale
dziejopisowie PRL, uznali to określenie za niewłasciwe. Lepsze było prawo
magdeburskie, bo Magdeburg leżał w NRD. Odwetowcy zachodnioniemieccy trzymali
się prawa niemieckiego. Sam słyszałem i czytałem, ze Kraków jest w związku z
lokacją starym miastem niemieckim, podobnie zresztą jak Niżnij Nowgorod. To dla
przeciwdziałania wrogiej propagandzie zbudowano obok Krakowa Nowa Hutę, lokowaną
na prawie magnitogorskim."

[ballest]

Rita, miasta powstaly w Polsce jak dostaly prawa miejskie.
Krakow istnial, nisz dostal prawa miejskie, ale chyba o tym wiesz, ze dzisiejszy
Krakow wytyczyli dopiero Slonskie zasadzcy, przedtem byl yno grodem a nie miastem!

[rita100]

wiem, ale na pewno tez wiesz, że wójt miasta został wyrzucony z Krakowa zaraz po
lokacji, bo zaczął zniemczać miasto. Napłynęli ławą osadnicy niemieccy i trach
najwyższe urzędy zajęli i niemieckim językiem pisali księgi zamiast łaciną. Na
szczęście Polacy szybko się spostrzegli.

[ballest]

Mosz na mysli powstanie wojta Alberta, nie to nie bouo polityczne, poczytaj na
tyn tymat Romanowskiego.
Krakow bou niemieckim miastem jak wszystkie miasta w Polsce, bo we wszystkich
miastach polskich mieszczanami byli Niemcy, nawet w Angorze list Niemca na ten
temat opublikowano, nie czytalas go?

[ballest]

tu to mosz Rita
schlesien.nwgw.de/board/download.php?id=3031

[rita100]

A tu dowód, że miasta były wcześniej zakładne

- Proszę wyjaśnić, po co zakładać, czy tez lokować, nowe miasto, skoro Kraków
istnieje od tak dawna, iż nawet najstarsi ludzie nie pamiętają od kiedy.

Gedko: - Oczywiście, ze istnieje. Co więcej, jakieś czterdzieści lat temu był
już lokowany. Dziś myslimy, ze miastu potrzebna jest inna wizja.

Jakub: - Potrzebna nam przede wszystkim wizja miasta z rozmachem.
Przykładem było też miasto Wrocław

[ballest]

Rita, tukej se Polacy pierwszy roz przyznawajom, fto im miasta lokowou, nawet
warszawa wymienili:
www.piastowie.kei.pl/piast/mapy/13.htm

[ballest]

a zobacz Rita, Wieliczka tysz przez Niemcow lokowana

[ballest]

www.krakow.pl/miasto/750lat/
;)

juz sie teraz oficjalnie mowi, ze Niemcy prawie wszystkie miasta w Polsce
pozakladali, ale pamietasz jak mnie atakowano, jak to pierwszy raz napisalem!

[rita100]

Ale lokacja miasta , to nie jest prawo własności jak sądzisz, ono ma tylko
regulować prawa, stosunki między ludznością i władzą, wytyczyć granice miasta,
przygotować miasto do rozwoju ku przyszłości. Lokowali Niemcy, fakt, ale
właścicielem gruntu była Polska.Prawo magdeburskie, wtedy wprowadzone,
regulowało życie miejskie, ale nie Niemcy mieli właśnośc. Czy architekt
ogrodniczy jest właścicielem ogrodu, którego wytycza roślinki do sadzenia ?

[ballest]

Co do wlasnosci, to masz racje, ale z czasem i to sie zaczelo zmieniac, bo z
biegiem czasu niemieckie mieszczanstwo stalo sie szlachta i stalo sie
wlascicielami wiosek i miast polskich!

[rita100]

ballest napisał:

> Co do wlasnosci, to masz racje, ale z czasem i to sie zaczelo zmieniac, bo z
> biegiem czasu niemieckie mieszczanstwo stalo sie szlachta i stalo sie
> wlascicielami wiosek i miast polskich!

Aż pewnego czasu, zrobili bunt przeciw władcy polskiemu, a Kraków tego nie mógł
zlekceważyć i malutki łokietko rozprawił się z buntownikami I od tego czasu stał
się Kraków ostoją polskości. Niemcy stworzyli sobie tu lepsze warunki niż w
Niemczech, a zaczynali nie dopuszczać do siebie polaków, stąd tak dużo szlachty
niemieckiej bylo, ale pamietaj , ze ziemia i właśnośc była polska.

[ballest]

Bunt wojta Alberta, Rita poczytaj na tyn temat Romanowskiego, cos mi sie zdou,
ze mylisz cos!
Poczekej, moze znajde u Zybury cos na ten temat!

[ballest]

Rita to pisze Romanowski:
- No bo przyjęcie chrześcijaństwa było rzeczywiście naszym pierwszym wejściem do
Europy. Skąd Mieszko wziął chrześcijaństwo? Z Czech i z Niemiec. Skoro zaś
podziały etniczne w średniowieczu nie istniały, to sprowadzenie tego aktu do
otwarcia się na kulturę europejską w niemieckim wydaniu jest tylko nieznacznym
uproszczeniem.

Polska cywilizacja średniowieczna rozwijała się w orbicie Niemiec. Przy
wszelkich walkach z niemieckimi margrabiami i samym cesarzem, a potem przy
konflikcie z zakonem krzyżackim to przede wszystkim z Niemiec przychodziła do
nas kultura. Także ta, którą niosły rzesze niemieckich osadników wędrujące na
słabo zaludniony - polski i ruski - Wschód. Nasz kraj jest wielkim dłużnikiem
cywilizacji niemieckiej. Widać to zwłaszcza w Krakowie, w którym dziś
rozmawiamy, a który od XIII do początku XVI stulecia był faktycznie miastem
niemieckim. O tych sprawach mówi się już otwarcie.

Gdy w XV w. Gutenberg wynalazł druk, wkrótce wielu jego adeptów - Jan Haller,
Florian Ungler, Hieronim Wietor - przyjechało do niemieckiego Krakowa szerzyć
nowy kunszt. A pragnąc dobrze zarabiać, stali się obrońcami języka polskiego -
bo chcieli wydawać książki, które byłyby kupowane nie tylko w Krakowie, ale i na
prowincji. Co więcej, ci niemieccy drukarze stali się promotorami języka
ruskiego. To przecież niemiecki Kraków stał się kolebką książki ruskiej - od
słynnej drukarni Szwajpolta Fiola (działającej w latach 1486-1491) zaczynają się
dzieje cerkiewnosłowiańskiego, a więc i ruskiego słowa drukowanego cyrylicą.

W XVI w., w czasach zygmuntowskich, kultura polska była już na tyle atrakcyjna i
silna, że społeczność niemiecka w Krakowie i innych miastach ulegała szybkiej
polonizacji. A granica polsko-niemiecka od XIV do XVIII w. była naszą jedyną
spokojną granicą."

[rita100]

Nic nowego, wiemy , ze jesteśmy dłużnikami kultury niemieckiej i austriackiej
ale pamiętaj, że ta kultura rozwijała się na własności ziem polskich, a u nas
mieli oni najlepsze warunki rozwoju. Dużo się nauczyliśmy i to trwa do dnia
dzisiejszego i ciągle się uczymy, ale na własnych ziemiach i o tym pamiętaj .
Nie przekonasz nas, ze mamy być Niemcami. Zabytki o tym świadczą.
Najwyraźniej i wam się dobrze na naszych ziemiach żyło. Nie mamy co wałkowac
tematu, to wszytko nie jest tajemnicą. Teraz nasi młodzi pracują na zachodzie i
pewnie zostawią tam swój ślad.

[ballest]

> pewnie zostawią tam swój ślad.

Jak komus auto bodnom;)?

[ballest]

Rita a to napisal Wasz Zybura:
"Mity, kompleksy, schematy

Kto i z kim naprawdę walczył pod Grunwaldem?
Rozmowa z prof. MARKIEM ZYBURĄ, germanistą, historykiem polsko-niemieckich
stosunków kulturowych
- W świetnej serii Wydawnictwa Dolnośląskiego "A to Polska właśnie" ukazała się
pańska książka pt. "Niemcy w Polsce". Obala ona dziesiątki fałszywych mitów,
stereotypów i półprawd, pokazując w perspektywie minionego tysiąclecia zupełnie
inny obraz stosunków polsko-niemieckich od tych, które tak mocno utrwaliły się w
naszych głowach i sercach. Nadszedł czas na normalność?
- Tak, polsko-niemieckie stosunki normalnieją, choć nadal są obciążone
rozmaitymi kompleksami, urazami i uprzedzeniami. Teraz polska i niemiecka
polityka wchodzą w okres działań pragmatycznych, więc tym bardziej należy
odwoływać się do faktów historycznych, a nie do mitów. Trzeba ostatecznie zerwać
z 50-letnią tradycją antyniemieckiej propagandy.
Powieści Karola Bunscha, pojawiające się na każdym kroku widma Krzyżaków,
Hitlera, Goebbelsa czy Adenauera skutecznie wyparły z polskiej świadomości
historycznej fakt zasadniczy: że nasze narody przez długie stulecia zgodnie ze
sobą współżyły i współpracowały.
Do czasów II wojny światowej znany jest tylko jeden przypadek buntu
zamieszkujących Polskę Niemców, którzy na początku XIV wieku wystąpili przeciwko
władzy zwierzchniej. Mam na myśli bunt krakowskiego wójta Alberta i tamtejszego
biskupa, zniemczonego Ślązaka Jana Muskaty, przeciwko pretendującemu do korony
polskiej Łokietkowi. Okazuje się jednak, że nawet tej rebelii nie da się
wytłumaczyć względami narodowymi. Chodziło o kwestie ekonomiczne. Niemieckie
mieszczaństwo Krakowa uznało wówczas, że o jego interesy ekonomiczne lepiej
zadba czeski pretendent do tronu Wacław II.
- Łokietek pogodzić się z tym nie chciał, więc wyrżnął pół miasta.
- Lecz i on nie kierował się względami narodowymi. Najlepszym dowodem na to, że
ów słynny w naszych dziejach konflikt nie miał podłoża etnicznego, jest fakt, iż
w tym samym czasie niemieckie mieszczaństwo nieodległego przecież Nowego Sącza
Łokietka zdecydowanie poparło, za co zresztą polski władca sowicie je potem
wynagrodził. Łokietek był zręcznym politykiem i wykorzystywał rodzące się
napięcia polsko-niemieckie, które pojawiły się wówczas przede wszystkim w
Kościele na linii Gniezno-Rzym. Jednak nie przeszkadzało mu to w ściąganiu
niemieckich osadników, którymi kolonizował cały kraj.
- Kiedy chodziłem do szkoły, nie powiedziano mi, że wójt Albert był Niemcem i że
na krakowskim rynku mówiono wówczas po niemiecku, a nie po polsku. Wielu z nas
musi więc szokować informacja, że w kościele Mariackim polszczyzna zastąpiła
niemczyznę dopiero w połowie XVI wieku.
- Bo też Kraków był w owych czasach miastem niemieckim. Potwierdzają to nie
tylko źródła niemieckie, ale również polskie. O Krakowie, jako mieście
niemieckim, mówił jeszcze w roku 1473 Jan z Ludziska, ówczesny rektor Wszechnicy
Krakowskiej. Tylko że wtedy nikomu to nie przeszkadzało, bo krakowianie byli
poddanymi króla polskiego! I to się liczyło, to był ich najważniejszy znak
tożsamości.
- W tym czasie Śląsk też już nie był polski, i to w sensie dosadniejszym,
ważniejszym, bo politycznym. "

Plan lokacyjny Krakowa

[ballest]

piastowie.kei.pl/piast/mapy/krakow.htm

[ballest]

piastowie.kei.pl/piast/mapy/6.htm

[sloneczko1]

dziękuję za mapki,ciekawe kaj Twoj ród bou jak nieśliśmy Wom kaganek oświaty:)
na ta Warmia:)

[sloneczko1]

www.piastowie.kei.pl/piast/mapy/13.htm

[ballest]

a to jest opios do tej mapki
piastowie.kei.pl/piast2/mapy/13o.htm

[rita100]

Ballest napisał:
- Kiedy chodziłem do szkoły, nie powiedziano mi, że wójt Albert był Niemcem i że
na krakowskim rynku mówiono wówczas po niemiecku, a nie po polsku. Wielu z nas
musi więc szokować informacja, że w kościele Mariackim polszczyzna zastąpiła
niemczyznę dopiero w połowie XVI wieku.
- Bo też Kraków był w owych czasach miastem niemieckim.
-----------
Nikogo te wieści nie szokują, ten kto chciał się kształcić historycznie na pewno
nie miał trudności z materiałami, wystarczyło tylko chcieć się uczyć i drążyć
temat. Kto w młodych latach przejmował się historią i tym co uczą, tylko wybitne
jednostki, hobbiści, a teraz niby nas wielce szokują takie informacje - nie
prawda, sam zobacz ilu ludzi dyskutuje mając tą wiedzę. Sama lokacja miast nie
była tak popularnym tematem i nie zwracała tak uwagę, suche liczby, nuda, ale
dzięki Wam stała się popularna i wielu ludzi, którzy dziś się cieszą z rocznicy
lokacji swoich miast, nawet nie wie co to znaczy. To dzięki m.in. Arnoldowi ,
przyznać i jemu trzeba rację i waszym sporom poznaliśmy temat głębiej.

----------
Na skutek zdradzieckiego buntu rajcy w Krakowie zostają wymienieni. Przy okazji
zostaje zlustrowany pisarz miejski, ktory nie zna jezyka łacińskiego, a włada
tylko niemieckim. Kolonizacja na prawie magdeburskim, scala osadników
niemieckich, którzy w Polsce znajdowali lepsze niż na własnej
ziemi warunki do życia sprawiły, że liczba Niemców stale wzrasta.
----------
Przyznam, że poznając historie swoich terenów , ich kolonizację niemiecką i
ogromny trud w utrzymaniu polskości jeszcze bardzie miłuje się ją.

Dziękuje za dyskusje, sprawiła mi wiele radości

[sloneczko1]

niy mosz racji Rito,nom w szkole zawsze godali,że niymcy yno napadali na polska
i wiela mogli to zagarniali przemocom,a niy ,że to byli kolonizatory,jo sama
niy wierzyłach tymu co w doma godali ,że to cygaństwo je co nom w szkole
wciskajom----dzieci wierzom nauczycielom,jakbyś niy wiedziała

Polskie prawo lokacyjne

[hanys_hans]

Polskie prawo lokacyjne -> organizowanie istniejących na nowych prawach.

[rita100]

Pewnie, niektóre prawa do dziś funkcjonują. Ale kto lokował Kraków ?
Po wielu latach dyskusji, przygotowań i prób wreszcie dokonało się !
- Przed wami ogromne inwestycje, czy skarb waszej wysokości temu podoła ?
Książe Bolesław Wstydliwy: - Skarb podoła.....
Księżna Kinga: - Dzięki solnemu wianu z Bochni i Wieliczki.
Książe Bolesław: - No właśnie. Ale to nie wszystko. Liczę, że do miasta ściągnie
bogaty kapitał z Niemiec, Ślaska, Węgier, Czech. Zakładam, iż rozwinie się
handel, rzemiosło będzie kwitnąć, a mieszkańcy będą się bogacić.
- Ale czy książe nie boi się napływu obcych! Zginie nasza tradycja, nasza
toższamość !
Książe Bolesław: - Nie boję się. Jestem pewien, ze wkrótce przybysze przejdą
proces głębokiej asymilacji i polonizacji. Próbował tego dokonać mój ojciec
Leszek Biały, ale śmierć pokrzyżowała mu szyki, no i potem ten straszny najazd
tatarski.
Ale teraz musi się nam udać !

Jak historia pokazywał książe Bolesław nie spodziewał się takiego obrotu
szybkiego niemczenia.

[rita100]

Nie ma co się spierac, fala szła z zachodu na polskie ziemie. Dziękujemy za
piękny układ miast i prosimy o współprace.

Pytanie na temat lokalizacji miast

[olandi1]

Z tego co wiym, to kożdo osada zanim powtała musiała (przynojmij dotyczy to
miast niymieckich) uzyskać tzw. prawo do zasiedlenia, czyli do jej powstania.
Tak np. było z miastem w kierym teroz miyszkom, czyli Kalkar. Jak to miało sie
na ziymiach polskich????
www.kalkar.de/index.php?id=21