W stepse szyrokam...

[rita100]

"Rok 1647 był to dziwny rok, w ktorym rozmaite znaki na niebie i na ziemi
zwiastowały jakoweś klęski i nadzwyczajne zdarzenia.
Współcześni kronikarze wspominają, iż z wiosną szarańcza w niesłychanej
ilości wyroiła się z Dzikich Pol i zniszczyła zasiewy i trawy, co było
przepowiednią napadów tatarskich."

No to tero ziecie co bandzie
Trzymam w rance bardzo staró ksiójżke. Takó, która pod każdą strzechą kiedajś
leżała. Henryk Sienkiewicz "Ogniem i mieczem". Wydanie rocznik 1902. Coła
pożółkła łod starości. Sile lot czkała na ma i sia doczkała.
Toż łóna starowinka 104 lat jij, toż to ziek cały.
I tak prazie w nienaruszonym stanie je w mojej bibliotecce i świeci blaskiem
po jizbzie szyrokiej.
schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=94&pos=111
schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=94&pos=110
"Zapach pieczonych miąs jął właśnie rozchodzic się od stosu, łęchcąc nozdrza
i podniebienie"
Ot, szarmancka fantazyja )))

[rita100]

Czołem waszmościom !
Jam Jan Zagłoba herbu Wczele, co każdy snadno poznać może, choćby po onej
dziurze, ktorą w czele kula rozbojnicka mi zrobiła, gdym się do Ziemi Świetej
za grzechy młodości ofiarował.
Przychodze tedy do pana Skrzetuskiego z kwartami:
- Pij, panie bracie ! Wypij ze mną! - Niech żyją Wiśniowiecczycy ! Taki młody,
a już porucznik u księcia. Vivat książe Jeremi, hetman nad hetmany! Z ksieciem
Jeremim pójdziemy na kraj świata ! - Na Turków i Tatarów ! - Do Stambułu! Niech
żyje miłościwie nam panujący Władysław IV !

Tak pan Zagłoba krzyczał, ktory gotów był cały regiment przepić i przegadać.

[rita100]

Mości panowie!
- Mości panowie! Zdrowie waszmościów !
I by tak długo toastowali gdyby nie przerwał ten dyskurs pewnien tajemniczy
szlachcic, ktory śpiewnym litewskim akcentem rzekł:
- Poznajomijże waćpan, mości Zagłobo, i mnie z panem namiestnikiem
Skrzetuskim...poznajomijże !
- A i owszem, i owszem. Mosci namiestniku, oto jest pan Powsinoga.
- Podbipięta - poprawił szlachcic.
- Wszystko jedno ! herbu Zerwipludry....
- Zerwikaptur - poprawił szlachcic.
- Wszystko jedno. Z Psichkiszek.
- Z Mysikiszek - poprawił szlachcic.
- Wszystko jedno. Nescio, cobym wolał, czy mysie, czy psie kiszki.
Mości panie! - móził dalyj do Skrzetuskiego, ukazując Litwina: - Łoto tydziań
łuż psije zino za psianiandze tego szlachcica, chtóry ma miecz za pasem równie
ciężki jak trzos, a trzos równie ciężki jak dowcip. Ale jeślim pił kiedy wino
za pieniądze większego cudaka, to pozwolę się nazwać takim kpem jak ten, co mi
wino kupuje.
- A to go objechał ! - wołała , śmiejąc się, szlachta.
Ale Litwin nie gniewał się, kiwał tylko ręką, uśmiechnął się łagodnie i
powtarzał:
- At, dałbyś waćpan pokój...słuchać hadko!

[rita100]

Nie zastanawiajta sia doczamu to psisze - bo zieta, co to bandzie związane z
bitwą pod Grunwaldem.

[rita100]

"Pan Skrzetuski przypatrywał się ciekawie tej nowej figurze, która istotnie
zasługiwała na nazwę cudaka. Był to mąż wzrostu tak wysokiego, ze głową prawie
powały dosięgał, a chudość nadzwyczajna wydawała go wyższym jeszcze. Szeroki i
dobrze wypchany łososiowy pas, nie mając na czam sie trzymać, opadał mu aż na
biodra, a do pasa przywiązany był krzyżacki miecz, tak długi, ze temu
olbrzymiemu męzowi prawie do pachy dochodził."

Panu Skrzetuskiemu przypadł do gustu, nie tylo co mnioł szczyró gambe, ale co
mnioł doskonały moderunek żołnierski. I weno ło tam bandzie ziść.

[rita100]

Podbipięta, herbu Zerwikaptur z Mysikiszek, Litwin rzecze:
- Panie namiestniku - to waszmość od księcia pana Wiśniowieckiego ?
- Tak jest.
Litwin ręce rozłozył jak do modlitwy i oczy podniósł w górę.
- Ach, co to za wielki wojownik! co to za rycerz! co to za wódz!
- Daj Boże Przeczypospolitej takich jak najwięcej - odpowiada Skrzetuski.
- I pewno, i pewno! A czy nie można do niego pod znak ?
- Będzie waści rad.
Tu pan Zagłoba wtrącił sie do rozmowy:
- Będzie miał książe dwa rożny do kuchni: jeden z waćpana, drugi z jego miecza.
- Słuchać hadko - rzekł Litwin.
- Jakże to godność waszeci ? - spytał pan Skrzetuski
- Podbipięta, Zerwikaptur z Mysikiszek.
- Masz babo pociechę! Piję jego wino, ale kpem jestem, jeśli to nie pogańskie
imiona.
- Dawno waść z Litwy ? - pytał namiestnik.
- Ot już dwie niedziele w Czehrynie, czekam by pod opiekę księciu moje prośby
przedstawić.
cdnj

[rita100]

Skrzetuski wpatruje się w ten olbrzymi miecz i rzecze:
- Powiedzże mi waszmość, proszę, bom ciekaw, czemu też taki katowski miecz pod
pachą nosisz ?
- Nie katowski to, możci namiestniku, ale krzyżacki, a noszę, bo zdobyczny i
dawno w rodzinie. Już pod Chojnicami służył w litewskim ręku - tak i noszę.
- Ale to sroga machina i ciężka musi być okrutnie - chyba do obu rąk ?
- Można do obu, można do jednej.
- Pokazże wasze.
Litwin wydobył i podał, ale panu Skrzetuskiemu ręka zawisła odrazu. Ni sia
złożyć, ni cięcia wymierzyć swobodnie. Na dwie ręce poradził, ale jeszcze było
cięzko. Więc pan Skrzetuski zawstydził się trochę i, do obecnych rzekł:
- No, mości panowie, kto krzyż uczyni?
- My już próbowali - odrzekło kila głosów. Jeden pan komisarz Zaćwielichowski
podniesie, ale krzyża to i on nie uczyni.
- No, a waćpan ? - pytał pan Skrzetuski, zwracając sie do Litwina.
Szlachcic podniósł miecz jak trzcinę i machnął nim kilkanaście razy z
największą łatwością, aż powietrze warczało w jizbzie, a wiatr powiał po
twarzach.
- A niechże waści Bóg sekunduje! - zawołał Skrzetuski - Pewną masz służbę u
księcia pana!
- Bog widzi, ze jej pragnę, bo mi miecz w niej nie zardzewieje.
- Ale dowcip do reszty - rzekł pan Zagłoba - gdyż nie umiesz waść tak samo nim
obracać.

--
I tak poznamy jednego z wielu rycerzy szlachetnych, pana Longina (bo bardzo
wysoki)Podbipietę Litwina i historie tego nadzwyczajnego miecza krzyżackiego.

[rita100]

Był to dopiero styczeń 48 roku. Jechał tedy namiestnik Skrzetuski wesoło i nie
śpiesząc się, a z nim jechał nasz znajomy pan Longinus Podbipięta herbu
Zerwikaptur, ze swoim długim krzyżackim mieczem pod pachą i na ogromnej
inflanckiej kobyle podśpiewując sobie:

"Tyś jest nad specjały
Jak tatarska orda
Bierzesz w jasyr corda!"

"Sokole jasnyj,
Brate mij ridnyj,
Ty wysoko letajesz,
Ty daleko widajesz".
---
I tak sobzie jadąc spsiewając noju Longinus bandzie łopoziadał o swoich
przodkach, ale na tą nadzwyczaj cikawą łopozieść troszka poczkajmy.

[rita100]

"Pan Longinus podniósł do gory ręce i oczy.
- Dajże, Boże miłosierny, aj takową świętą wojnę, na chwałę chrześcijaństwu i
naszemu narodowi, a mnie grzesznemu pozwól w niej wota moje spełnić, abym 'in
luctu' mógł być pocieszony, albo też śmierć chwalebną znaleźć !
- To waść ślub wedle wojny uczynił ?
- Tak zacnemu kawalerowi wszystkie arkana duszy mojej otworzę, choć siła mówić,
ale gdy waćpan ucha chętnego skłaniasz, przeto incipiam: Wiesz waszmość, że
herb mój zwie się Zerwikaptur, co z takowej przyczyny pochodzi, że gdy jeszcze
pod Grunwaldem przodek mój, Stowejko Podbipięta, ujrzał trzech rycerzy w
mniszych kapturach, w szeregu jadących, zajechawszy ich, ściął wszystkich
trzech odrazu, o którym to sławnym czynie stare kroniki piszą, z wielką dla
mojego przodka chwałą.....
- Nie lżejszą miał on przodek od waści rękę, ale i słusznie Zerwikapturem go
nazwali - odpowiedział Skrzetuski.
cdn

[rita100]

Dalej łopoziada Longinus:
- Przodkowi temu też król herb nadał, a w nim trzy kozie głowy w srebrnem polu,
na pamiątkę owych rycerzy, gdyż takie same głowy były na ich tarczach
wyobrażone. Ten herb, wraz z tym tu oto mieczem, przodek moj Stowejko
Podbipięta przekazał potomkom swoim z zaleceniem, by starali się splendor rodu
i miecza podtrzymywać.
- Nie ma co mowić, z grzecznego rodu waszmość pochodzisz ! - rzecze spokojnie
Skrzetuski
Tu pan Longinus zaczął wzdychać rzewnie i tak rzecze dalej:
cdn

[rita100]

Tak goda Longinus
- Będąc tedy z rodu ostatni, ślubowałem w Trokach Najświętszej Pannie żyć w
czystości i nie prędzej stanąć na ślubnym kobiercu, póki za sławnym przykładem
przodka mego, Stowejki Podbipięty, trzech głów tym samym mieczem od jednego
zamachu nie zetnę. O Boże miłosierny, widzisz żem wszystko uczynił, co było w
mocy mojej ! Czystość dochowałem do dnia dzisiejszego, sercu czułemu milczeć
kazałem, wojny szukałem i walczyłem, ale szczęscia nie miałem.....
Porucznik uśmiechnął się pod wąsem.
- I nie ściąłeś waćpan trzech głów ?
- Ot ! nie zdarzyło się! Szczęścia niema! Po dwie nieraz bywało, ale trzech
nigdy. Nie udało się zajechać, a trudno prosić wrogów, by sie ustawili równo do
cięcia."
--
hehe, może jednak warto poprosić ))))
Fejn, ze Longinus nie spotkał von Ballesta, mniecz by pękł na tyj jydnej
głozie )
No to dalej posłuchajmy łopoziadania grzecznego Longinusa.

[rita100]

i dalej ciągnie Longinus:
- Bóg jeden widzi moje smutki: siła w kościach jest, fortuna jest...
ale 'adolescentia' uchodzi, czterdziestu pięciu lat dobiegam, serce do afektów
się wyrywa, ród ginie, a trzech głów jak niema, tak niema ! Taki i Zerwikaptur
ze mnie. Pośmiewisko dla ludzi, jak słusznie mówi pan Zagłoba, co wszystko
cierpliwie znoszę i Panu Jezusowi ofiaruję.
Litwin począł znowu tak wzdychać, ze aż i jego inflacka kobyła, widać ze
współczucia dla swego pana, jęła stękać i chrapać żałosnie.
- To tylko mogę waszmości powiedzieć - rzekł namiestnik - iż jeśli pod ksieciem
Jeremim nie znajdziesz okazyji, to chyba nigdy.
- Daj Boże! - odparł pan Longinus.- Dlatego i jadę prosić o łaskę ksiecia pana.

[tralala33]

Ściął i .. zginął, i ród zaginął

[rita100]

hehe, jo eszcze ło tam nie ziym. Daleka droga do ściańcia głów, eszcze Zagloba
pouczy troche Longinusa bardziej gambó walczyć niż mnieczem ))

[rita100]

I rozległ się nosowy głos pana Longinusa, śpiewającego pobożnie:
"Jam sprawiła na niebie, aby wschodziła swiatłość nieustajaca i jako mgła -
pokryłam wszystką ziemię."
Tymczasem ściemniało. Gziozdki zamigotały na niebzie, a z wilgotnych łąk wstały
białe tumany, jako morza bez końca.
Ale przybywamy do Łubinów. Wszędy panował wzorowy ład i dyscyplina; wszędy
roiło sie od rycerstwa z pod różnych chorągwi:pancernych, dragońskich,
kozackich, tatarskich i wołoskich, pod którymi slużyła ochocza szlachta z całej
Rzpltej. Kto się chciał w prawdziwej rycerskiej szkole wyćwiczyć, ten ciągnął
do Łubinów; nie brakło więc tam obok Rusinów, ani Mazurów, ani Litwy, ani
Małopolan, ba ! nawet i Prusaków. Piesze regimenty i artyrerya złozony był
przeważnie z wyborowych Niemców, najętych za żołd wysoki.
Ciągnął Wołodyjowski pana Longinusa do dragonów, ale Litwin postanowił sobie
koniecznie zapisać się pod znak pancerny, by pod Skrzetuskim służyć.

[rita100]

Wołodyjowski podszedł do Litwina:
- Mospanie! - rzekł - niedawno jakieś tu przybył, ale frant widzę z waści
nielada.
- A to czamu, brateńku dobrodzieju ? a to czamu ?
- Boś nam tu najgładniejszą dziewkę z fraucymeru już zbałamucił.
- Dobrodzieju ! - rzekł Podbipięta, składajac ręce - co waćpan mówisz
najlepszego?
- Spojrzyj waszmość na pannę Annę Borzobohatą, jak to ona na waści dziś oczkiem
strzyże.
- 'Apage satanas' pomyślał Litwin i, oblawszy się jak zaczek rumieńcem uciekł w
drugi kąt sali.
Wspomniał na swój ślub, w oczach stanął mu Zerwikaptur, przodek Stowejko-
Podbipięta, trzy ścięte głowy i strach go zdjął. Przeżegnał się tego wieczoru i
nie spojrzał na dziewkę więcej.
Ale się zapytał Skrzetuskiego:
- Panie namiestniku, a prędko pociągniemy na wojnę ?
Tak było Zerwikapturowi pilno
Ale teraz to jeno mogę waści zalecić: czekaj i bądź cierpliwy.

[rita100]

"Zdarzył się też w Łupinach wypadek, ktorego namiestnik o mało zdrowiem nie
przepłacił. Pewnego dnia niedźwiedź, zerwawszy się z łańcucha rzucił się na
namiestnika Skrzetuskiego. Namiestnik byłby zginął niezawodnie, gdyby nie pan
Longin, który porwał za swój Zerwikaptur i przybiegł na ratunek. Pan Logninus
okazał się w zupełności godnym potomkiem przodka Stowiejki, gdyż w oczach
całego dworu i Anusi Borzobohatej odwalił jednym zamachem łeb niedźwiedziowi
wraz z łapą."

[rita100]

A we wrogim obozie Chmielnickiego i Tuhaj-beja pili.
Przepiwszy wszystko, pili dalej na borg, ne na to szczo je, ale na to, szczo
bude.

Hej, hej !
Tuhaj-bej
Rozserdywsia duże!
Hej, hej!
Tuhaj-bej,
Ne serdysia, druże!

I oto powstała jedna z tych pieśni, ktorą potem wicher przenosił po stepach
ukraińskich i trącał niemi o struny lir.

Gdy siła Chmielnickego i Tuhaj-beja rozwijały swe pułki,
huknęły kotły, zadźwięczały litaury i teorbany, a do wtóru im pieśń, przez
tysiące głosów śpiewana, wstrząsnęła powietrzem i stepem:

"Hej wy stepy, wy rydnyje,
Krasnym cwitom pysanyje,
Jako more szyrokuje !"

Z taką siłą przyszło się Longinusowi zmierzyć. Głów sie nie można doliczyć.
Żeby tak trzy naraz ściąć - marzył zakochany Zerwikaptur.

[rita100]

Jonginus do Skrzetuskiego:
- Powiadali przecie zaporożcy, że Tuhaj-bej odszedł z ordą do Krymu.
- To i cóż z tego ? Na to przecież nie bedziesz płakał.
- Owszem braciszku, boś mnie powiedział - i miałes słuszność - co ? - ze
kozackich głów liczyć nie mogę, a skoto Tatarzy odeszli, tak skądże ja wezmę
trzech głów pogańskich ? gdzie ich szukać bedę ? A mnie one ach, jak potrzebna !
Skrzetuski, uśmiechnął się i odrzekł:
- Nie martw się. Nie wierzę ja w to, by Tuhaj-bej już odszedł, a zresztą
bedziesz miał pogaństwa jak tych komarów nad głową.

[rita100]

tralala33 napisała:

> Ściął i .. zginął, i ród zaginął

Jo, rychtycznie, bardzo o smutne buło. Ale jo nie ziedziała co Longinus
Zerikaptur to taki bandzie bohater co trza bulo caluśką ksiójżke pocytać by sia
doziedzieć. Tamoj czterech muszkieterów je, abo czterech wspaniałych.
Psiankna ksiójżka.

[rita100]

- Co waść gadasz ! Niemcy dobrzy żołnierze.
A na to ozwał się pan Longinus Podbipięta swoją śpiewną litewską mową:
- Jak to Bóg w miłosierdziu swojem różne nacye różnemi cnotami obdarzył. Jako
słyszałem, niemasz w świecie nad naszą jazdę, a znowu ani nasza, ani węgierska
piechota porównać się z niemiecką nie może.
- Bo Bog jest sprawiedliwy - rzecze na to pan Zagłoba. - Waści naprzykład dał
wielką fortunę, wielki miecz i ciężką rekę, a za to mały dowcip.
- Już się do niego przypił, jak końska pijawka - rzekł, śmiejąc się , pan
Skrzetuski.
A pan Podbipięta oczy zmrużył i rzekł ze zwykłą sobie słodyczą:
- Słuchać hadko ! Waści dał jezyk pono za długi.
- Jeśli utrzymujesz, ze źle zrobił, dając mi taki, jaki mam, tedy pójdziesz do
piekła, razem ze swoją czystością, bo woli Jego chcesz kontrować.
- Ej, kto tam waści przegada ! Gadasz i gadasz.

Filozofowie mowią: że kot powienien być łowny,
a chłop mowny - pan Zagłoba na to.

[rita100]

- A wieszże waćpan, czem człowiek różni się od zwierząt ? - pyta pan Zagłoba
rozmawiają z Podbipiętą.
- A czam ?
- Oto rozumem i mową.
- Ot, dałże mu, dał !
- Jeżeli tedy waćpan nie pojmujesz, dlaczego w Polsce najlepsza jazda, a u
Niemców piechota, to ja ci to wytłómaczę.
- No, dlaczego ? dlaczego ? - spytało kilka głosów.
- Oto gdy Pan Bóg konia stworzył, przyprowadził go przed ludzi, zeby zaś jego
dzieło chwalili. A na brzegu stał Niemiec, jako to się oni wszędy wcisną.
Pokazuje tedy Pan Bóg konia i pyta się Niemca: co to jest ? A Niemiec na to:
<Pferd!> - Co ? - powiada Stwórca - to ty na moje dzieło: <pfe!> mówisz ? A nie
będziesz ty za to, plucho, na tem stworzeniu jeździł - a jeśli bedziesz to
kiepsko. To rzekłszy, Polakowi konia darował. Ot dlaczego polska jazda
najlepsza, a zaś Niemcy, jak poczęli piechotą za Panem Bogiem drałować a
przepraszać, tak się na najlepszą piechotę wyrobili.
- Bardzoś to waść miesternie wykalkulował - rzekł pan Podbipięta herbu
Zerwikaptur.

[tralala33]

Znał pan Zagłoba najkrótsze polskie słowo? To je qń.

[rita100]

Nie wycytała tego - gń ? Co to znoczy ?

[tralala33]

Qń czyli kuń

[rita100]

Tak myslała jakem psisała- kóń abo góń

[rita100]

bom tego piekielnego kunsztu, jeszcze za młodych lat od jednej czarownicy się
nauczył - rzecze Zagłoba - ale wiele czarować nie mogłem, bo sztuka na sztukę.
Pełno tam było czarownic koło Chmielnickiego, ci tylu mu dyabłów do usług
posprowadzali, iż on nimi jak chłopami robi. Spać idzie, to mu dyabeł musi buty
ściągać; szaty mu sie zakurzą, to je dyabli ogonami trzepią, a on jeszcze gdy
pijany, tego lub owego w pysk, że to - powiada: - źle służy !
Pobożny pan Longinus przeżegnał się i rzekł:
- Z nimi moce piekielne, z nami niebieskie.

[rita100]

Pan Zagłoba wróciwszy z udanej wyprawy ratowania kniaziówny wstąpił do karczmy
rozprawiając na tenże temat. Uciekł wszak samemu Bohunowi:
" Brr! gdy o tym pomyśle, aż mi sie zimno robi. Dlatego to i napitków chętniej
teraz zażywam, chociaż z natury pić nie lubię.
- Co waćpan mówisz ! - odezwał się pan Podbipieta herbu Zerwikaptur: - toż
pijesz, brateńku, jak żuraw studzienny !
- Nie zaglądaj waćpan do studni, bo mądrego na dnie nie obaczysz."

"Kiedy w brzuchu pusto
w głowie groch z kapustą"

[rita100]

Rozwidniało się zupełnie. Łuna zbladła w blaskach wschodzącego słońca, złociste
promienie odbijały się w ostrzach husarskich kopii, i zdało się, ze nad
rycerzami płoną tysiące świec. Po sprawieniu szyków, wojsko, nie ukrywając się
już dłuzej, zaśpiewało w jeden głos:

"Witajcie, podwoje zbawienia !"

Potężna pieśń rozbiegła się po rosach, uderzyła o bór sosnowy i odbita echem,
wzleciała ku niebu.
Odległość między dwoma odziałami zaczęła się zmniejszać gwałtwownie.
- Pięknych rzeczy będziesz waść świadkiem - rzekł Skrzetuski do pana Zagłoby. -
Uważ szczegolnie Wołodyjowskiego i Podbipietę.
Wielcy to rycerze. Dojrzysz ich waść ?
- Dojrzę.
- To patrz; sam się rozłakomisz.

[rita100]

Wszyscy cofneli się widząc , że pan Longinus zwrócił ku kozakowi swoją
inflancką kobyłę.
- Pohybniesz ! - krzyknął Pułjan, widząc zuchwałego meża.
- Cóz robić ? - odpowiedział pan Podbipięta, wznosząc szablę do cięcia.
Nie miał on jednak swego zerwikaptura, bo go do zbyt wielkich celów
przeznaczył, aby się nim w pojedynczej walce posługiwać; zostawił go więc w
ręku wiernego pachołka; miał zaś tylko lekką batorówkę o błekitnawej, pisanej
złotem klindze. Ogromnie się cieli, a odbiwszy ostatnie cięcie Pałtun konia z
koniem bokami zastosował i wpół Litwina w potężne ramiona uchwycił.
I zaczęli się tak, jako dwa niedźwiedzie, gdy o samicę w czasie rui walczą;
owinęli się koło siebie jak dwie sosny, ktore z jednego pnia wyrósłszy,
wzajemnie się okręcają i prawie jedno drzewo utworzą.
Wszyscy dech wstrzymali i w milczeniu patrzyli na walkę tych zapaśników, z
których każdy za największego siłacza między swymi uchodził. I tylko twarze ich
stały się czerwone, i tylko z żył, ktore wyskoczyły im na czoła, z wygiętych
jak łuk grzbietów, można było pod tym straszliwym spokojem poznać nadludzkie
wytęzenie ramion, ktore gniotły się nawzajem w ucisku.
Nakoniec obaj zaczęli dygotać....
cdn
Longinus , trzymaj się, trzymaj....

[rita100]

Nakoniec obaj poczęli dygotać. Ale stopniowo twarz pana Longinusa stawała sie
coraz czerwieńsza, a twarz watażki coraz sińsza. Upłynęła jeszcze chwilka.
Niepokój patrzących wzrastał. Nagle milczenie przerwał głuchy, przyduszony głos:
- Puskaj....
- Nie... braciszku !... - odpowiedział drugi głos.
Jeszcze chwila: wtem chrobotnęło, coś okropnie, dał sie słyszeć jęk, jakby z
podziemia; fala czarnej krwi buchnęła z ust Pułjana, i głowa mu zwisała na
ramię.
Wtedy pan Longinus podniósł go z kulbaki, i nim patrzący mieli czas pomyśleć,
co się stało, przerzucił go na swoje siodło, poczem ruszył rysią ku swoim.
- Vivat ! - krzyknęli wiśniwiecczycy.
- Na pohybel ! - odpowiedzieli zaporożcy.

[rita100]

Mości panie !
Obecnie na mocy nominacji pan Skrzetuski stawał sie jednym z pierwszych
oficerów ksiecia wojewody ruskiego.
- Kto też namiestnictwo weźmie ?
- Mości panie - rzekł do Podbipięty Skrzetuski - Książe mianował waści
namiestnikiem.
- O Boże ! Boze ! - jęknął pan Longinus, składając jak do modlitwy ręce.
- Tak samo mógłby jego inflancką kobyłę mianować - mruknął Zagłoba.

[rita100]

Jedziesz na wojnę, nieboże,
Jedziesz na wojnę!
Noce ci bedą na dworze,
A dzionki znojne.....

- Starzy żołnierze mówią, ze konie zawsze prychają na dobrą wrózbę, co mnie i
ojciec nieboszczyk jeszcze powiadał - rzekł Wolodyjowski.
- Coś mnie jakby w uchu szepcze, że nie naprózno jedziemy - odpowiedział
Zagłoba.
- Dajże Bóg - westchnął pan Longinus.

[rita100]

Wołodyjowski konia spiął i posunął na przód ku Skrzetuskiemu, a zaś Zagłoba
jechał wedle pana Podbipięty.
- Czy wasze nie jest mniemania, co i ja, że gdyby nie amory, siła złego nie
stałaby się na swiecie ? - zagaił pan Zagłoba
- Co komu Pan Bog przeznaczył, to go i tak nie minie - odparł Podbipięta
- A waćpan to nigdy g'rzeczy nie odpowiesz.
To inna sprawa, a to inna. Przez cóż Troja zburzona ? hę ?
- Bo to niepoczciwe amory, ale są i zacne, od których chwała Boża się przymnaża.
- Teraześ waćpan lepiej utrafił. A prędkoż sam w onej winnicy pracować
poczniesz ? Słyszałem, ze -ć szarfą na wojnę przewiązano.
- Braciszku !... braciszku!...
- Ale trzy głowy na zawadzie stają, co ?
- Ach! Tak ono i jest !
- To ci powiem: machnij dobrze i utnij odrazu: Chmielnickiemu, chanowi i
Bohunowi.
- Żeby się to tylko chcieli ustawić ! - odrzekł rozrzewniony głosem pan Longin,
wznosząc ku niebu oczy.

[rita100]

W tylnych szeregach zaczęto śpiewać:

Znajdziesz po wojnie, nieboże,
Znajdziesz po wojnie,
Pustki z powrotem w komorze,
Ran w skórze hojnie.

[rita100]

Pan Zagłoba i pan Wołodyjowski byli z misją w Warszawie. Opuszczając ją zaczęli
rozmawiać o tęsknocie za towarzyszami Skrzetuskim i Longinusem, a ich rozmowa
wyglądała tak:
"Obaczymy też i Skrzetuskiego i tego wielkoluda, tego żurawia litewskiego, tę
tykę chmielową, pana Longina, bośmy go też siła czasu nie widzieli.
- Waćpan , panie Zagłobo tęsknisz po nim, a jak go widzisz, to spokoju mu nie
dasz - rzecze Wołodyjowski.
- Bo co się odezwie, to tak, jakby twój koń ogonem ruszył; a ciągnie każde
słowo jak szewc skórę. Wszystko u niego w siłę przeszło, nie w głowę. Jak kogo
weźmie w ramiona, to mu żebra przez skórę przeciska, nie masz zaś takowego
dziecka w Rzeczypospolitej, któreby go najsnadniej na hak przywieść nie mogło.
Słychanaż to rzecz, żeby człek takiej fortuny taki był hebes ?
- Zaś on naprawdę ma taką fortunę ?
- On ? Jakem go poznał, trzos miał taki wypchany, że się opasać nim nie mógł, i
tak go nosił, jako wędzoną kiełbasę. Można było nim jak kijem machać, ani się
zgioł. Sam mnie mówił, ile ma wsi: Myszykiszki, Psikiszki, Pigwiszki,
Syruciany, Ciapuciany, Kapuściany (raczej Kapuścianą - ale głowę), Bałtupie -
ktoby tam pamietał te wszystkie pogańskie nazwy! Z pół powiatu do niego należy.
Wielki to u boćwinków ród Podbipiętowe.
- A nie koloryzujesz waść trocha o owych majętnościach ? - stwierdza pan
Wołodyjowski.
cdn

[rita100]

- A nie koloryzujesz waść trocha o owych majętnościach ? - Ja nie koloryzuję -
odpowiada pan Zagloba - bo powtarzam to, com od niego słyszał, a on przecie
póki życia nie zełgał, bo zresztą i na to za głupi.
- No, to bedzie Anusia panią całą gębą ! Ale co o nim waćpan mówisz, że głupi,
na to się żadną miarą zgodzić nie mogę. Stateczny to mąż i tak roztropny, że w
potrzebie nikt lepszej rady nie udzieli, a ze nie frant, to trudno. Nie każdemu
dał Pan Bóg tak obrotny język, jak waści. Co to gadać ! wielki to rycerz i
najzacniejszy człowiek, a dowód: że waćpan sam go miłujesz i rad go ujrzysz.
- Skaranie z nim Boże! - mruknął Zagłoba. - Dlategom tylko rad, że mu bedę
panną Anną przypiekał.
- Tego ja waćpanu czynić nie radzę, bo to rzecz niebezpieczna. Jego choćby do
rany przyłożyć, ale w takowym terminie pewnieby stracił cierpliwość.
- Niechby stracił! Uszybym mu obciął.
- Dajno waćpan pokój.
- No, no, niech go jeno obaczę !
cdn

[rita100]

Życzenie to pana Zagłoby spełniło się predzej niż myślał. Pan Wołodyjowski i
pan Zagloba rozpoznali pana Podbipiętę.
- Jakże się wszmość masz ! siła czasu ! siła czasu ! - wołał Zagłoba. - A że
cię to kozacy nie usiekli w Zamosciu !
Pan Podbipięta brał z kolei obydwóch w ramiona i obcałował po polczkach.
- O to, żeśmy się spotkali, co ? - powtarzał z radością.

[rita100]

Longinus, Zagłoba i Wołodyjowski zapraszają do stołu Rzędziana, ktory przynosi
dobre wieści:
- Mów, mów ! - woła Zagłoga
- Opowiadaj od poczatku brateńku - rzekł pan Longinus
- Pozwolcie waszmościowie niech się wysapię - rzekł Rzędzian - Waszmościowie mi
też usiąść pozwolą, bom się utrudził !
- Siadaj ! - rzekł Wołodyjowski nalewając mu z gąsiora. - Pij z nami, boś na tą
swoją nowiną zasłużył, byleś gadał jak najprędzej.
- Dobry miód ! - odpowiedział pachołek Rzędzian.
- A bodaj cię usiekli ! Będziesz ty gadał ? - huknął Zagłoba.
- J jegomość to się gniewa! Jużci bedę gadał, kiedy wszmościowie chcecie, bo
waszmosciom rozkazywać, a mnie słuchać: od tegom sługa. Ale już widzę, ze od
poczatku muszę dokumętnie wszystko opowiadać....
- Mów od poczatku !
--
I słuchajta, bo wieści zywe jak z Mazur

[rita100]

- Tak ja wróciłem wtedy do Rzędzian, do rodzicieli i do dziadusia, co to już ma
dziewięćdziesiąt lat... dobrze mowię...nie ! dziewięćdziesiąt i jeden.
- Niech ma i dziewięćset !... - burknął Zabłoba.
- A niech mu Pan Bóg da jak najwięcej! Dziekuję jegomości za dobre slowo -
odrzekł Rzędzian. - Tak tedy wróciłem do domu, zeby rodzicielom odwieźć, com
przy pomocy Bożej zebrał między zbójami, a przytem skupowałem trochę od tych
zlodziejów, to srebra, to klejnoty...
- Wiemy, wiemy ! - rzekł Wołodyjowski
- Otóż przyjechałem do rodzicielów, którzy radzi mnie widzieli i oczom nie
chcieli wierzyć, gdym im wszystko, com zebrał, pokazał. Musiałem dziadusiowi
przysiądz, żem uczciwą drogą do tego przyszedł. Dopieroż się ucieszyli, bo
trzeba waszmościom wiedzieć, ze oni mają tam proces z Jaworskimi o grusze, co
na miedzy stoi i w polowie nad Jaworskich gruntami, a w połowie nad naszymi ma
gałęzie.
Otóz jak Jaworscy trzęsą, to i nasze gruszki opadają, a dużo idzie na miedzę.
Oni tedy powiadają, ze te, co na miedzy leżą, to ich, a my .......
- Chłopie, nie przywódż-że mnie do gniewu ! - rzekł Zagłoba - i nie mów tego,
co do rzeczy nie należy....

hehe
taki tylko przerywnik był to

Stara kresowa psieśniczka

[tralala33]

Pod Kamieńcem, pod Podolskim
Stoi Turek ze swym wojskiem,
Stoi, stoi, nie wojuje
Więcej wojska potrzebuje.

Hetman w polu kołem toczy
Turecczyźnie pluje w oczy.
Lecą strzały za strzałami
Krew się leje strumieniami.

[rita100]

oj, wojowniczy to naród był, tam się rżneli do ostatniej kropli krwi.
Straszne to jest.

[tralala33]

Ech, to je fejn ksiójżka. "Wędrówki kresowe - gawędy o miejscach, ludziach i
zdarzeniach'. Jek chtó lejduje Sienkiewicza i jego Trylogia to tu bandzie mniał
co cyztać. Patrzajta - jest 'Śladami pana Michała i Baśki' o
Mohylowie, 'Warownie podolskie', 'Okopy Świętej Trójcy', 'u wrót Dzikich Pól' -
i gwółt jenakszych godek. Zierszyków, psieśniczek i łobrazków. O Barze Woma
napsisze z godki 'Bar niegdyś zwany Rowem'.
"Barwną postacią związaną z Rowem był słynny kresowy zagończyk Bernard Pretwicz
herbu Wczele, starosta barski. Pochodził ze Śląska, ze zniemczonej rodziny
polskiego lub czeskiego pochodzenia. Przeniósłszy się na Kresy, ten waleczny
człowiek zyskał uznanie i sławę, która wyrażała się między innymi w tym
dwuwierszu:

Za czasów pana Pretwica
Spała od Tatar granica.

Pisał o nim Kacper Niesiecki w 'Herbarzu polskim':
Z MIkołajem Sieniawskim naprzód Tatarów i Wołochów spraszał, a po tym swoim
duktem tychże zdobyczą obfitą objuczonych aż pod Oczków gonił w roku 1541, a
inszych czasów na siedemdziesiąt potyczek z nimi odprawił, zawsze z powodującym
mu szczęściem. Tychże pod Torubem i Rastawicą dobrze przetrzepał, a Kozaków pod
Piastkowem'.

[rita100]

Bernard Pretwicz herbu Wczele, starosta barski

To tak jek pan Zagłoba.
Jo znam ludzi co 5 razy czytali Trylogie Sienkiewicza. Dal takich ludzi to
radośc taka ksiójżeczka coś kupsiła.
Pisze Sienkiewicz , że gwałt za pieniądze brali udział Niemcy. I bardzo ich
wychwala, szególnie to , ze nigdy nie zdradzili i walczyli niesamowicie
dzielnie. Może w ten sposób niektórzy łostali sia tam.

[tralala33]

Rychtycznie - Pan Zagłoba herbu Wczele! A ja się zastanawiam, skąd znam ten
herb. Ciekawe - może Sienkiewicz świadomie dał panu Zagłobie taki godny herb?
To na dobranoc jeszcze jeden podolski ziersz

Szumi woda pohorami,
Od pohorów sokół leci,
Wicher wyje mogiłami,
Wilk oczyma nocą świeci,
Burzanami koza dzika,
Oczeretem lis pomyka.
Pędzi tabun, gdy wilk wpadnie,
We mgłach dyszą ciche jary ...

(Wincent Pol, Pieśń o ziemi naszej)

[rita100]

Te ich wiersze są takie podobne do siebie i w takim swoim rodzaju .
Rozpoznawalne z daleka , tak mi się wydaje.

[rita100]

"W tej chwili zbliżył się Podbipięta i Wołodyjowski.
- Mówią, że ordy i kozactwa jest na pół miliona - rzekł Litwin.
- Bodaj waści język odjęło! - krzyknął Zagloba. - Dobra nowina!
- Przy szturmach łatwiej ich ciąć, niż w polu - odpowiedział ze słodyczą pan
Longinus.
Jutro sądny dzień bedzie

[tralala33]

Tak tu dopasuje dumka podolska o losie żołnierza (a pamnietacie ta
mazurska 'Żaumirz ci ja, żaumirz)?

Powiedz wdzięczna kobzo moja,
Umie-li co duma twoja?
Jest coś w świecie piękniejszego
Nad człowieka rycerskiego?

Cóż nad pograniczne kraje
Kędy, skoro lód rozstaje,
Ujrzysz pola nieprzejrzane
Młodą trawą przyodziane.

Lub przez nieminione progi
Dnieprowy Kozak ubogi
Czółnem płynie nie bez strachu,
Chudoju żyw sałamachu.

Usarz zasię w mocnej zbroi
Warownym obozem stoi;
Który po szczupłym obiedzie
Straż zarazem swą zawiedzie.

Pod świetnemi chorągwiami,
Głośny trąbą i bebnami,
Bieży pochylony lasem,
Dla sławy, dla szyku czasem.

Boże! Który masz w swej pieczy
Ludu rycerskiego rzeczy;
Chudy żołnierz prosi Ciebie,
Odpłać mu tę nędzę w niebie.

(Adam Czahrowski)

[rita100]

A tak właśnie myślałam co brak romantycznych psieśni , a tu je, ło rycerzyku
zołnierzyku co ło kobziecie duma.

[rita100]

Chorągwie pancerne dragońskie i semeńskie pędziły jak wicher, a na samym
przedzie szła husarska Skrzetuskiego. W pierwszym szeregu pan Longinus na swej
kobyle inflackiej, ze straszliwym zerwikapturem w ręku.
Ile ostrz w tej chmurze, tyle smierci grozi rycerzom.
Pan Longinus Podbipieta, wpadłszy w środek nieprzyjacielskich szyków, szalał ze
swim zerwikapturem. I nigdy trąba powietrzna nie czyniła takich spustoszeń w
młodym i gęstym lesie, jakie on czynił w ścisku janczarów. Straszny był; postać
jego przybrała nieczłowiecze wymiary; kobyła zmieniła się w jakiegoś smoka,
ziejącego płomień z nozdrzy, a zerwikaptur troił się w ręku rycerza. Co
machnie - rzekłbyś: kłosy pod kosą padają, robi się pustka, słychać wrzask
przestrachu, jęki grzmot uderzeń, zgrzyt żelaza o czaszki i chrapanie
piekielnej kobyły.
- Diw ! diw ! - wołają przerażone głosy.

A to wszystko się działo pod Zbarażem.
Tak skończyło się pierwsze spotkanie straszliwego 'Jeremy' z Chmielnickim.
Rycerstwo wracało ze śpiewem i okrzykami radości.

[rita100]

"Pan Longinus schylił się i podniósł ogromny głaz, wydobyty z ziemi przez
kozaków.
Czterech najtęższych z ludu mozarzy nie ruszyłoby go z miejsca, lecz on kolysał
nim w potęznych rekach, i tylko przy świetle mażnic widać było, że krew
wystąpiła mu na twarz.
Rycerze oniemieli z podziwu.
- To Herkules ! niechże go kule biją ! - wołali, wznosząc rece do góry.
Tymczasem pan Longinus zbliżył się do nieodpalonej jeszcze beluardy, przechylił
się w tył i puścił kamień w sam środek ściany.
Obecni aż pochylili głowy, tak głaz huczał. Pękły od ciosu zaraz spojenia;
rozległ się trzask, wieża roztwarła sie jak złamane podwoje i runęła z łoskotem.

Pan Longinus z błyszczącym zerwikapturem w ręku stąpał olbrzymimi krokami, a
przy nim biegł kłusem pan Michał.
Pan Longinus ze swym olbrzymim mieczem wydawał im się jakąś nadprzyrodzoną
istotą.

[rita100]

Chorągwie pancerne książęce, były tej nocy na pieszej służbie w obozie, więc
pan Skrzetuski, pan Podbipieta, mały rycerzx i pan Zagłoba na okopie
wsłuchiwali sie w szum deszczu.
Tej śmierdzącej wody pies by w gebę nie chciał wziąć, bo już i studnie trupem
nasiąknięły, a mnie się tak pić chce, jak moim butom, ktore tak pyski
pootwierały, jak ryby - rzecze pan Zagłoba.
- Ale waścine buty i wodę piją, nie przebredzając - rzekł pan Wołodyjowski.
- Milczałbyś, panie Michale. Nie większyś od sikory, to się ziarnkiem prosa
pożywisz, a z naparstka napijesz. Ale ja Panu Bogu dziękuję, ze jestem taki
misterny i że mnie nie kura z pisaku zadnią nogą wygrzebała, ale niewiasta
urodziła: dlatego potrzebuję jeść i pić, jako czlowiek, nie jak chrabąszcz, a
zem od południa nic prócz śliny w gębie nie miał, dlatego mi i twoje żarty nie
w smak.
Tu pan Zagłoba począł sapać gniewnie, a pan Michał wyciąga manierzycę z
gorzałeczką i tak powiada:
Pij panie Skrzetuski, pij do pana Longinusa....

No i łobaczyta co tan pan Zagłoba pozie tero panu Michałowi ?

Zamki kresowe

[tralala33]

Na TVP 1 dziś o 15:10 Zamki kresowe Rzeczypospolitej - Olesko, Podhorce. Jó
banda psilnie łoglondać

[tralala33]

www.uniwersytet.uw.edu.pl/mar99/trylogia.htm
To tutaj, położony na skale, wznosi się piękny zamek w Olesku. Zbudowano go już
w XIII wieku i następnie stale rozbudowywano. Z jego murów doskonale widać
okolice. Tędy maszerowały czambuły tatarskie w głąb Polski, siejąc śmierć i
spustoszenie. Twierdza stanowiła dla nich nie lada przeszkodę. Tutaj urodził
się hetman wielki koronny, później król Rzeczypospolitej Jan III Sobieski. Tej
potężnej budowli jakby nie dotknął czas. Tutejsza galeria portretów, których
nawet kopii próżno szukać w Polsce, ukazuje cały ród Daniłowiczów, dziadków
Sobieskiego po kądzieli. Jedną z komnat zdobi olbrzymi obraz bitwy pod
Wiedniem - ma cztery metry szerokości i osiem długości. W przyzamkowym
klasztorze kolejne trzy dzieła batalistyki polskiej: bitwa pod Podhajcami, pod
Parkanami i pod Kłudzynem. Trzaskają flesze. Dyrekcja zamku nie protestuje.
Z Oleska już niedaleko do okazałej późnorenesansowej rezydencji Koniecpolskich
w Podhorcach, przy której stoi kościół zamkowy w kształcie klasycznej rotundy z
freskami Smuglewicza. Niedawno rozpoczęto właśnie prace konserwacyjne wnętrza.
Z prawdziwym przejęciem przeciskam się pod rusztowaniem, żeby odczytać z
marmurowych tablic nazwiska jego fundatorów: Anny Rzewuskiej z Lubomirskich i
hrabiego Leona Rzewuskiego - żołnierza powstania 1831 roku.
www.foto.vdm.pl/olesko.php

[rita100]

Masywne te zamki. łobacz Tralala, budowane só z kamnieni , ni z cegły jek zamki
krzyżackie. Tyn cołkiem podobny do zamku w Wiśniczu. Oblęzenie takiego zamku to
nie łatwa sprawa. Zdobycie również. Dlatego w zamkach musza być duże spiżarnie
na jydło. Ukraina zawsze buła niespokojnym krajem wiecznie w wojnach domowych.
Często się z niygo wyprowadzano, opuszczano na czasy wojny. Jak to w w gniu i
Mieczem napisał Sienkiewicz

[rita100]

tralala33 napisała:

> Na TVP 1 dziś o 15:10 Zamki kresowe Rzeczypospolitej - Olesko, Podhorce. Jó
> banda psilnie łoglondać

łoj gdybym ziedzioła wczaśniej, łuż po fakcie

[tralala33]

Ja ten zamek w Olesku widzę codziennie Na ścianie nad biurkiem mam obrazek
wymalowany przez zaprzyjaźnioną malarkę. Taki sam, ale dużo większy wisiał w
domu moich dziadków bo to był właśnie widok z okien ich domu - widok na zamkową
górę i białe ściany oleskiego zamku. Tego programu nie mogłam przeoczyć. Jerzy
Janicki, który oprowadzał po zamku oleskim, podał dwie legendy związane z
urodzeniem Jana Sobieskiego. Obie pamiętam też z opowieści mojej babci. Jedna
mówiła o tym, że gdy Jan Sobieski rodził się nad zamkiem roszalała się okropna
burza. Według drugiej, po urodzeniu niemowlę, przyszłego króla polski, położono
na marmurowym blacie stołu, który nagle bez powodu pękł na pół. Obie legendy
miały świadczyć o tym, że urodził się ktoś nadzwyczajny i wielki wojownik. Z
prawdy historycznej (choć muszę sprawdzić, czy się nie mylę) matka Jana
Sobieskiego była niezwykłą kobietą (a może na te kresowe warunki jak
najbardziej zwykłą) i sama skutecznie prowadziła obronę zamku przed tatarskim
najazdem.
Dziś na szczęście zamek jest w dobrym stanie - mięsci się w nim muzeum, dzięki
czemu cały budynek i otoczenie są zadbane. Kiedy moja babcia była małą
dziewczynką, na zamku mieściła się szkoła. Babcia mówiła, że najgorzej było
zimą - niejeden raz zjechała w dół ślizgając się po zboczu góry - istna Szklana
Góra dla małej dziewczynki
We wrześniu 1939 roku władze radzieckie zamknęły na zamku sporą grupę jeńców
polskich. Wykorzystywano ich do budowy drogi z Lwowa do Kijowa.

[rita100]

Faktycznie Tralala, Rosjanie wykorzystywali zamki na obozy jenieckie. Pamiętam
to z jakiegoś nadzwyczajnie ciekawego programu. Pokazywali te zamki. Wszytko to
było za Stalina. Najokrutniejsze obozy jenieckie, bo tyle ludzi gnieździło sie w
jednym miejscu, jeden na drugim , o głodzie i chłodzie. Do tej pory niektóre
zamki toną w ruinie i nie mogą sie pozbierać.
No tak widzisz codziennie zamek w Olesku, bo masz obraz i zaprzyjaźnioną malarkę.
Tak jak u mojej babci-tesciowej wiszą obrazy z miasta Krakowa, bo rodzinne są.
To bardzo dobrze znasz zamek z opowiadań babci i to takie prawie prywatne sprawy.
Mówią , że nowonarodzone dziecko jesli ma być wielkim to zawsze są jakies znaki.
Dobrze , ze Polska miała takiego czlowieka jak Jan III Sobieski.

[rita100]

- Przchera z ciebie, panie Michale, - rzekł Zagłoba - aleś chłop setny i to masz
do siebie, ze sobie odejmujesz, a drugiemu oddasz. Niechby się święciły te kury,
coby takich żpłnierzów, jak ty, z piasku wygrzebywały, ale ich na świecie
podobno nie masz, i nie o tobie myślałem.
- To weź waćpan od pana Podbipięty; nie chcę cię krzywdzić - rzekł pan Michał.
- Co waćpan robisz ? zosyawże i mnie ! - wołał z przestrachem Zagłoba,
spoglądając na pijącego Litwina. - Czego tak głowę zadzierasz ? Bodaj ci tak już
została ! Za długie masz kiszki, nie łatwo je nalejesz. Leje jak w spróchniałą
sosnę ! Żeby cię uciekli !
- Ledwom co przechylił - rzekł pan Longinus oddając manierkę panu Zagłobie.
--
To już wiemu , ze nasz pan Podbipieta nie tylko miał duży miecz ale i długie
kiszki do napełnienia
A pan Zagłoba bardziej cięty jezyk od tego miecza Podbipięty.

[rita100]

I oto ciiicho
- Idą ! idą !....
Słowa przelciały jak błyskawicą z ust do ust.
Żołnierze utaili dech w piersiach. Tymczasem napastnicy zbliżyli się do fosy i
poczęli w nią spuszczać drabiny, następnie zleźli po nich sami i przechylili je
ku wałowi.
Wał milczał ciągle, jakby na nim i za nim wszystko wymarło - i cisza nastała
śmiertelna. Wołodyjowski przestał szczypać Skrzetuskiego, a pan Longinus ścisnął
rękojeść zerwikaptura i wytężył oczy, bo był najbliżej wału i spodziewał się
pierwszy uderzyć.
Wtem trzy pary rąk zjawiły się u krawędzi i chwyciły się jej silnie, a za niemi
poczęły się zwolna i ostrożnie podnosić trzy szpice od misiurek...wyżej i wyżej...
- To Turcy ! - pomyślał pan Longinus "

I jak myślita co zrobził pan Longinus ?

[tralala33]

Rachu ciachu?

[rita100]

i trzy głowy ściante

[fedar]

I co z tego, skoro biedaczysko spełnieniem ślubów cieszył niezbyt długo.

[rita100]

Szkoda , nie ! Bo nie doczekalismy się dalszego pokolenia Zerwikapturów i
dalszych wyczynów , włącznie z II wojną światową.

[rita100]

- Turcy ! - pomyślał pan Longinus
I zamchnął się i ciął okropnie, aż powietrze zawyło pod ostrzem.
Trzy ciała wpadły w fosę, trzy głowy w misiurkach potoczyły się pod kolana
klęczącego rycerza.
Wówczas choć piekło zawrzało na ziemi, niebo otworzyło się przed panem
Longinusem, skrzydła urosły mu u ramion, chóry anielskie rozśpiewały mu się w
piersi, i był jakby w niebo zwięty, i walczył jak we śnie, i cięzia jego miecza
były jakby modlitwą dziękczynną.
A wszyscy dawno zmarli Podbipiętowie, począwszy od przodka Stowejki, uradowali
się w niebie - że taki był z Zerwikapturów-Podbipietów żyjący ostatni.

[rita100]

"Spali tedy wszyscy snem nieprzebudzonym, prócz chorągwi strażowych i prócz pana
Longinusa Podbipięty, który noc całą krzyżem na mieczu leżał, dziękując Bogu, iż
mu pozwolił ślub spełnić i taką wielką chwałą się okryć, że imię jego
przechodziło z ust do ust w obozie i mieście.
Nazajutrz tłumy ściągały cały dzień winszować i oglądać trzy głowy, które
czeladź przyniosła mu pod namiot.
- Straszliwy z wasći sartor ! - mówiła szlachta. - Wiedzieliśmy o tobie , ześ
dobry kawaler, ale takiego ciosu mogliby i starożytni pozazdrościć, bo i
jagrzeczniejszy kat lepiej nie potrafi.
- Wiatr tak czepek nie zdejmie, jako te głowy są ściete ! - mowili inni.
I wszyscy ściskali dłonie pana Longinusa, a on stał ze spuszczonymi oczyma,
promienny słodki - zawstydzony jako panna przed ślubem, i mówił jakby się tłómacząc:
- Ustawili sie dobrze.....
Próbowano następnie miecza, ale że to był krzyżacki, dwuręczny koncerz, nikt nie
mógł nim swobodnie poruszać.

[rita100]

- To u waszmości dziś święto.
- Pewnie , ze święto, - odparł Zagłoba - bo nasz przyjaciel ślub spełnił.
- Chwała Panu Bogu ! - odparł starosta:- to już niezadługo, braciszku powitamy
was kosmatą ręką. A macież co upatrzonego ?
Pan Podbipieta zmieszał się nadzwyczajnie i zaczerwienił aż do uszu, a starosta
mówił dalej:
- Po konfuzji miarkuję, że tak jest. Święty to wasz obowiązek pamiętać, aby taki
ród nie zaginął. Daj Boże, żeby się na kamieniu rodzili podobni żołnierze, jak
waszmościowie we czterech jesteście.
To rzekłszy, począł ściskać ręce pana Longina, Skrzetuskiego, Zagłoby i małego
roycerza, a oni uradowali się w sercach, że z takich ust pochwałę słyszą, bo pan
starosta krasnostawski był zwierciadłem męstwa, honoru i wszystkich cnót rycerskich.

[rita100]

- Żeby się znalazł kto taki cnotliwy - rzekł starosta - ktoby się przekraść
podjął, tenby nieśmiertelną sławę za życia pozyskał, tenby był zbawcą całego
wojska i od ojczyzny klęskęby odwrócił.
Pan Longinus zamyślił się głeboko, następnie podniósł głowę i rzekł ze zwykłą
sobie słodyczą:
- Ja się podejmę przekraść przez kozaków.
- Czyś waść rozważył co mówisz ? - rzekł Skrzetuski
- Dawno rozważyłem - rzekł Litwin - bo już to nie od dziś między rycerstwem
mówią, ze trzeba dać znać królowi jegomości o naszem położeniu. A ja, słysząc
to, myślałem sobie w duchu: niechby mnie Bóg najwyższy pozwolił ślub mój
spełnić, zarazbym poszedł. Ja, lichy człek, co ja znaczę ? co mnie będzie
szkoda, chociaż usieką po drodze ?
- Ale usieką bez pochyby! - zawołał Zagłoba
- Tak, i co z tego brateńku ? - rzekł pan Longinus. - Jak Bóg zechce, to
przeprowadzi, a nie, to w niebie nagrodzi.

[tralala33]

Oj niedobrze - brok sia bandzie łodzitać z Longinusem. Łuż łon żywy nie wróci
z ty wyprawy

[rita100]

Ziamy , ni wyjdzie, ale choć pogrzeb mu zrobzim godny. Tu w tam kóntku sia
łurodził i tu jygo złożym. Bandziem brukowali chustecki.

[gajowy555]

rita100 napisała:
> Ziamy , ni wyjdzie, ale choć pogrzeb mu zrobzim godny. Tu w tam kóntku sia
> łurodził i tu jygo złożym. Bandziem brukowali chustecki.

Abo i sznoptucha...

[rita100]

No jó ! Bandziem brukowali sznoptucha.
Fej co jesteś i porawiasz. Ciasem łuciekajó mi słówka.
Rychtycznie bandziem brukowali sznoptucha.

[rita100]

- Mości książe... - przerwał Skrzetuski.
- Taka moja wola i rozkaz - rzekł Jeremi. - By zaś was pogodzić, oświadczam, że
ten wyruszy pierwszy, który się pierwszy ofiarował.
- To ja ! - rzekł pan Longinus z promnienną twarzą.
- Dziś w wieczór, po szturmie, jeżeli noc bedzie ciemna - dodał książe. - Listów
żadnych do króla nie dam; co waść widzisz, to opowiesz.
Weźmiesz jeno sygnet na znak.
Podbipieta przyjął sygnet i pokłonił sie księciu, ten zaś ucałował pokilkakroć w
głowę. Rycerstwo płakało.
Ciałem pana Podbipiety wstrząsał dreszcz zapału, i płomień chodził mu po
kościach, i radowała się do głebi ta dusza czysta, pokorna a bohaterska,
nadzieją blizkiej ofiary.
- Muszę waszmosciów pozegnać - rzekł pan Longinus.
- Jak to ? dokąd idziesz ? - zapytał Zagłoba.
- Do księdza Muchowieckiego, do spowiedzi, braciszku. Trzeba grzeszną duszę
oczyscić.

[rita100]

Pan Podbipięta , po spowiedzi i Komunii, cały czas spędzał na modlitwie; zjawił
się dopiero wieczorem na szturm. Noc była ciepła ale chmurna. Cztery czarne
postacie posuwały się cicho i ostrożnie ku wschod niemu krańcowi wałów. Byli to
: pan Longinus, Zagłoba, Skrzetuski i Wołodyjowski.
- Za trzy godziny bedzie dniało.
- To już czas ! - rzekł Longinus
- Czas! czas! - powtórzył Skrzetuski stłumionym głosem. - Idź z Bogiem !
- Z Bogiem ! z Bogeim !
- Bądźcie bracia zdrowi, a przebaczcie, jeżelim któremu w czem zawinił.
- Tyś zawinił ? O Boże ! - zawołał Zagłoba rzucając mu się na ramiona.
Po kolei brali go Skrzetuski i Wołodyjowski.
Nadeszła chwila, że tłumione łkanie wstrząsło te rycerskie piersi. Jeden tylko
pan Longinus był spokojny, choć wzruszony.
- Bądźcie zdrowi ! - powtórzył raz jeszcze.
I zbliżywszy się do brzegu wału, zsunął się w fosę, po chwili zaczerniał na
drugim jej brzegu, raz jeszcze dał znak pożegnania towarzyszom i znikł w ciemności.

- Bracia moi , zali was zobaczę jeszcze w życiu ? - pomyślał pan Longinus

[rita100]

"W tej chwili czerwona błyskawica rozświeciła łąkę, dąb, dzikie postacie Tatarów
i olbrzymiego szlachcica. Krzyk straszliwy wstrząsnął powietrzem, i walka
zawrzała w jednej chwili.
Tatarstwo rzuciło się na pana Longina, jak wilcy na jelenia i chwyciło go
żylastemi rękoma, lecz on wstrząsnął się tylko, i wszyscy zapaśnicy opadli tak z
niego, jak dojrzały owoc opada z drzewa. Potem straszliwy zerwikaptur zazgrzytał
w pochwie - i wnet rozległy się jęki, wycia, wołania na ratunek, świst miecza,
charkotanie pobitych, rżenie przerażonych koni, szczęk łamanych szabel
tatarskich. Cicha łąka zabrzmiała wszystkimi dzikimi głosami, jakie tylko
mieszczą się w ludzkich gardzielach.
Tatarzy rzucili się raz i drugi kupą na rycerza, ale on już oparł się plecami o
dąb, a od przodu nakrył się wichrem miecza - i ciął straszliwie. Trupy
zaczerniły mu się pod nogami - inni cofali się, zdjeci paniczną trwogą.
- Diw ! diw ! - rozległy sie dzikie wycia.
Lecz wycia te nie zostały bez echa. Nie upłynęło pół godziny, i cała łąka
zamrowiła się pieszymi i jezdnymi. Biegli kozacy i Tatarzy, z kosami, z drągami,
z łukami - ze szczapami palącego się łuczywa."

[rita100]

"Ale pan Longin ciął mieczem - i chłopi z obu stron padali na ziemię. Z tym
samym skutkiem próbowali następnie Tatarzy.
Dąb zrosły z dwóch potęznych drzew, osłaniał środkową wklęsłością rycerza - z
przodu zaś, kto się zbliżył na długość miecza, marł, nie wydawaszy nawet
krzytku. Nadludzka siła pana Podbipięty zdawała się wzrastać jeszcze z każdą
chwilą. Widząc to, rozwścieczona orda spędziła kozaków - i naokół rozległy się
dzikie wołania:
- Uk ! uk !
Wówczas na widok łuków i strzał wysypywanych z kołczanów pod nogi, poznał i pan
Podbipięta, że zbliża się godzina śmierci, i rozpoczął litanię do Najświętszej
Panny.
Uczyniło sie cicho. Tłumy zatrzymały dech, oczekując, co się stanie.
Pierwsza strzała świsnęła, gdy pan Longinus mówił: "Matko Odkupiciela" - i
obtarła mu skroń.
Druga strzała świsnęła, gdy pan Longinus mówił: "Panno wsławiona" - i utkwiła mu
w ramieniu.
Słowa litanii zmieszały sie ze świstem strzał.
I gdy pan Longinus powiedział: "Gwiazdo zaranna" już strzały tkwiły mu w
ramionach, w boku, w nogach.... Krew ze skroni zalewała mu oczy i widział już
przez mgłę, łąkę, Tatarów, nie słyszał już świstu strzał. Czuł, ze słabnie, ze
nogi chwieją sie pod nim, głowa opada mu na piersi.... nakoniec ukląkł.
Potem, na wpół już z jekiem powiedział pan Longinus" "Królowa Anielska" - i to
były jego ostatnie słowa na ziemi.
Aniołowie niebiescy wzięli jego duszę i położyli ją jako perłę jasną u nóg
"Królowej Anielskiej".

[rita100]

Sławni rycerze wybrali sie na wyprawę.
"Nagle pan Michał
- Co to jest ? - spytał dziwnym glosem.
- Gdzie ?
- Tam, ma tej najwyższej....człowiek wisi !
Zagłoba wytężył wzrok; istotnie na najwyższej machinie słońce oświeciło nagi
trup ludzki, kołyszący się na powrozie, zgodnie z ruchem beluardy, nakształt
olbrzymiego wahadła.
Wtem Wołodyjowski pobladł jak płótno i krzyknął przeraźliwym głosem:
- Boże wszechmogący!..... to Podbipięta!
I skoczył Zagłoba w fosę. Za nim rzucił się kto zyw na wałach. Żadna siła, nawet
rozkazy księcia, nie zdołałyby powstrzymać tego wybuchu wściekłości.
Zagłoba leciał pierwszy z szablą nad głową, straszny, wściekły, podobny do
rozhukanego buhaja. Pan Zagłoba szalał; rzucał się w największy tłum jak lwica,
której zabrano lwięta; rzęził, chrapał, ciął, mordował, deptał ! Pustka czyniła
sie przed nim, a przy nim szedł, jak drugi płomień niszczący, Wołodyjowski,
podobny do rannego rysia. "

[rita100]

Strzelców ukrytych w beluardach wycięto w pień, resztę goniono aż za otwór w
wale. Potem żołnierze weszli na beluardę i, odczepiwszy pana Longinusa,
ostrożnie spuścili go na ziemię.
Zagłoba runął na jego ciało....
Wołodyjowski również serce miał rozdarte i zalewał się łzami na widok martwego
przyjaciela. Łatwo było poznać, jaką pan Longinus zginął śmiercią, bo całe ciało
było pokryte centkami od ran przez groty zadanych. Twarzy tylko nie popsuły mu
strzały, prócz jednej, która zostawiła długą rysę na skroni.
Wzięli go wreszcie towarzysze i ponieśli na barkach do okopu, a stamtąd do
kaplicy zamkowej.

[rita100]

"Do wieczora zbito trumnę, i pogrzeb odbył się nocą na cmentarzu zbaraskim.
Stanęło wszystko duchowieństwo ze Zbaraża. Stanął książe i rycerstwo i
towarzystwo chorągwi, w której nieboszczyk służył. Ustawiono trumnę nad świeżo
wykopanym dołem - i ceremonia się rozpoczęła.
Dymy z kadzielnicy wzniosły się spokojnie, roznosząc zapach myrry i jałowcu;
ciszę przerywało tylko tłumione szlochanie pana Zagłoby, głebokie westchnienia
potężnych piersi rycerskich i daleki grzmot wystrzałów na wałach."

[rita100]

Ksiądz Muchowiecki wzniósł rękę na znak, iż poczyna mówić, więc rycerze oddech
wstrzymali, on zaś milczał jeszcze chwilę, potem utkwił oczy w gwiaździstych
wysokościach i tak wreszcie mówić począł:
- "Co to tam za stukanie słyszę po nocy, w niebieskie podwoje ? - pyta sędziwy
klucznik Chrystusowy, ze smacznego snu się zrywając.
Otwórz św. Pietrze, otwórz! jam Podbipięta.
"Lecz jakież to uczynki, jakaż to szarża, jakie to zasługi ośmielają cię, mości
Podbipięto, tak zacnego furtyana inkomodować ? Jakiemże to prawem chcesz wejść
tam, dokąd ni urodzenie, chociażby tak zacne jak twoje, ni senatorska godność,
ni urzędy koronne, ni majestatu nawet purpury, jeszcze same przez się, wolnego
wstępu nie dają ? dokąd nie gościńcem szerokim, w poszóstnej karecie, z
hajdukami się jedzie, ale stromą, ciernistą drogą cnoty wspinać się trzeba ?
" Ach ! otwórz święty Pietrze, otwórz co prędzej, bo właśnie taką stromą
żcieżyną szedł komiliton i drogi towarzysz basz, pan Podbipięta - aż wreszcie
przyszedł do ciebie, jako gołab po długim locie utrudzon: przyszedł nagi jako
Łazarz, przyszedł jako Sebastyan, strzałami pogańskimi podarty, jak Hiob biedny,
jako dzieweczka, ktora męża nie zaznała, czysty, jako baranek pokorny, cierpliwy
i cichy - bez zmazy grzechowej, z ofiarą krwi dla ziemskiej ojczyzny radośnie
przelanej.
" Puść go, świety Pietrze, bo jeżeli jego nie puścisz - kogoż puścisz w tych
czasach zepsucia i bezbożności ?
" Puśćże go, święty kluczniku ! puść tego baranka; niechaj się pasie na
niebieskiej łące, niech szczypie trawę, bo głodny przyszedł ze Zbaraża..."

[rita100]

W taki to sposób rozpoczął mowę ksiądz Muchowiecki, a następnie tak wymownie
odmalował cały żywot pana Longina, iż każdy lichym się sobie wydał wobec tej
cichej trumny rycerza bez skazy, który najmniejszych skromnością, największych
cnotą przenosił. (...)
A ksiądz unosił się, i gdy wreszcie począł opowiadać wyjście i śmierć męczeńską
pana Longina, wtedy już całkiem o retoryce i cytatach zapomniał, a gdy począł
żegnać martwe zwłoki imieniem duchowieństwa, wodzów i wojska, sam się rozpłakał
i mówił szlochając, jak Zagłoba:
"Żegnaj nam, bracie, żegnaj, towarzyszu ! Nie do ziemskiego króla, lecz do
niebieskiego, do pewniejszej instancyji odniosłeś nasze jęki, nasz głód, naszą
mizeryą i opresyą - pewniej tam jeszcze ratunek nam wyjednasz, ale sam już nie
wrócisz, więc płaczemy, więc łzami trumnę twą polewamy, bośmy cię kochali,
bracie najmilszy!"
Płakali za zacnym księdzem wszyscy......
---
Wenowejcie, i Gajowy za sznoptucham sia łoglónda.
I z kesy wyciónga i ku nochalowi kieruje, a potam do ślypsiów , tak i wciórko
pospołu.....

[rita100]

Płakali za zacnym księdzem wszyscy, i książę, i regimentarze, i wojsko, a
najbardziej przyjaciele zmarłego. Lecz gdy ksiądz zaintonował po raz pierwszy
"Requiem aeternam dona ei, Domine !" - uczynił się ryk powszechny, choć to
wszystko byli ludzie zahartowani na śmierć i codzienną praktyką oddawna do niej
przywykli.

W chwili, gdy trumnę położono na sznurach, pana Zagłoby trudno było od niej
oderwać, jakby mu brat, albo ojciec umarł. Lecz wreszcie odciągnęli go
Skrzetuski z Wołodyjowskim.
Książe zbliżył się i wziął garść ziemi; ksiądz począł mówić: "Anima ejus...." -
zahurgotały sznury - ziemia poczęła się sypać, sypano ją rękoma, hełmami - i
wkrótce nad zwłokami pana Longina Podbipięty urósł wysoki kopiec, który
oświeciło białe, smutne światło miesiąca.

[rita100]

"Siejba była w płakaniu, a żniwo w weselu"

I kończymy 'Ogniem i Mieczem' Henryka Sienkiewicza.

schlesien.nwgw.de/board/viewtopic.php?t=402
A weno ta ksiójżka, stara, łobaczcie na date 1902

[rita100]

"Zechce nam waszmość pan wybaczyć - mówi Zagłoba - iż go inkomodujemy, o tak
późnej porze, chcieliśmy wszelakoż swoją atencję złozyć, a jako ze nam świtaniem
w dalszą drogę pilno, przeto tuszymy, ze dobre nasze chęci instancjonować za nas
będą."

To wstęp Wańkowicza, który na chwileczkę zagości u Sienkiewicza.

[rita100]

Jakże nie mogę nie przytoczyć Wańkowicza, który od dzieciństwa przywiązywał
dziewczynki swoje do powieści historycznych i do Sienkiewicza. Cała Trylogia
poznana w dzieciństwie, aż nie do uwierzenia , a jednak.
Łobaczcie:

"Czwórka czytelników przeżywała więc co wieczór niezapomniane emocje i
dyscyplina mamowa poczynała szwankować z tym chodzeniem spać. Jakże iść spać,
nie dowiedziawszy się, czy Zagłoba w chlewiku dostanie się w ręce Kozaków, czy
nie ? Śmierć Longinusa przeżywaliśmy jak cięzkie nieszczeście rodzinne. Małe
rączki gorączkowo zaciskały sie pod kołderką. Nie wierzyliśmy do końca,
wiedzieliśmy, ze na pewno musi się uratować.
Aż kiedy głos Mamy się załamał, czytając słowa litanii, ktorą odmawia umierający
rycerz, wiedzieliśmy, że to już jest koniec.
- To juz nie bedzie pana Longinusa ? - pytały.
I nie rozumieliśmy - jakże to bedziemy czytać dalej, jak wojować, jak gwarzyć,
jak bronić Zbaraża ? Bez Longinusa ? I nastepnego dnia ujrzawszy cialo
zawieszone na olężniczej maszynie, biegliśmy w wyobraźni z oszalałym z bólu
Zagłobą i Wolodyjowskim, tak samo pełni żądzy odwetu.

Tak to w tym niepedagogicznym domu czytaliśmy niepedagogiczne ksiązki."

[rita100]

"Adwokat Stanisław Święcicki dzwonił do Wańkowicza nie tylko w interesach, ale
ułożył sobie z dziewczynkami swoistą grę w "zielone" na tematy Trylogii. Chytrze
dzwonił do śpiących dziewczynek z pytaniami:
- A z jakiego sukna miał mundur pan Podbipięta ?
- Ha-ha ! Nic pan nie ma trudniejszego ? Naturalnie, ze ze świebodzińskiego.
Po czam: szep-szep-szep.... w piżamkach przy telefonie;
- A jak miał na imię Bohun ?
I tu był triumf niezapomniany ...... Z tamtej strony telefonu słychać było
bezradne pojękiwanie, wreszcie adwokat powiedział, ze o tym w Trylogii nie ma.
- Jak to ? A przecież Krzywonos mówi: "Jurku, mój przyjacielu".

(Kiedy przyszły ciężkie lata, czytelnicy Sienkiewicza nie zawiedli. Mecenas
Święcicki trzy dni wisiał na Lesznie na wzór i postrach i przez trzy dni Niemcy
nie pozwolili usuwać ciała)
(To samo opowiadała mi teściowa, ze w czasie II wojny, ciagle musiała sie w
Krakowie patrzeć na wisielców, którzy wisząc jakiś czas mieli być postrachem dla
narodu )
"Wisi obraz na ścianie
To bez rymu pisanie"

[rita100]

schlesien.nwgw.de/board/download.php?id=2398
łobaczcie , powstaje nowa gra komputerowa i ma zrobzić furrore

Zamki kresowe

[tralala33]

Z boczku tu się wpisuję, żeby nie zakłócać historii dzielnego Longinusa
Podbipięty. Coś o zamkach kresowych znalazłam.
W sobotnio-niedzielnej ‘Rzeczpospolitej z tamtego tygodnia Tomasz Stańczyk
omawia nową ksiażkę Stanisława Niciei ‘Twierdze kresowe
Rzeczpospolitej’. ‘Wbrew tytułowi Nicieja nie pisze tylko o twierdzach, ale
także o miejscowościach, w których się znajdują i ich znanych mieszkańcach. Te
opowieści przywracają nam świadomość wielkiego dziedzictwa historii i kultury
polskiej, które pozostało na dawnych kresach Rzeczpospolitej Polskiej. Pokazują
zarazem, co się dzieje z materialnymi dowodami naszej wielowiekowej obecności.’
Obok smutnych przykładów dewastacji i ruiny, Nicieja pokazuje też przykłady
odradzania dawnych kresowych zamków. Jak pisze w swoim artykule Tomasz
Stańczyk ‘Ulegający wieloletniej dewastacji zamek w Zbarażu jest systematycznie
odnawiany przez Ukraińców, choć oczywiście nie będzie służył promowaniu
historii sławnej polskiej obrony.’ – no, nie wiem, skąd to ‘oczywiście’. Może
nie w tej chwili, może jeszcze wiele lat upłynie, ale jeśli do Zbaraża będą
trafiać polscy turyści to może i Ukraińcy znajdą w tym interes, żeby przyciągać
więcej zwiedzających i pokazać polskie karty historii zamku.

[tralala33]

Pamiętacie – niedawno czytaliśmy o inicjatywie odnawiania zabytków Warmii i
Mazur przez dawnych mieszkańców Prus Wschodnich. Zobaczcie – podobnie dzieje
się na Kresach. ‘Renowacji za pieniądze licznych polskich sponsorów poddana
została kolegiata w Żółkwi, panteon chwały polskiego rycerstwa z sarkofagiem
hetmana Żółkiewskiego.’ Jeśli się nie mylę, to tam właśnie prowadzała swych
synów Teofila Sobieska, to tam przyszły król Jan Sobieski poznawał dzieje
swojego dziadka i stawał się rycerzem Rzeczpospolitej.
I dalej – ‘Na powrót do dawnej świetności czeka wciąż ‘Podolski Wersal’ – zamek
w Podhorcach. Stara sie o to Borys Woźnicki, dyrektor Lwowskiej Galerii Sztuki,
którego ogromne zasługi w ratowaniu wyposażenia cerkwi i kościołów podkreśla
Nicieja. Cmentarzem w Zbarażu o zdumiewającej liczbie rzeźb nagrobnych zajęli
się uczniowie z Łańcuta. Wnukowie z Polski odnowili zaś grób dziadków na
cmentarzu w Brzeżanach.’

[rita100]

Też dobra inicjatywa. Trzeba się wspierać. Tak nam pomagają dawni mieszkańcy
Prus Wschodnich, tak Lwowiakom powinniśmy my im pomagać. Wiem , że Kraków z
Lwowem ma dobre stosunki. Wszak to dawna Galicja.

Ale też nawiązując do turystyki to musze przyznac , że Zakopane jest zawojowane
przez Ukraińców i Rosjan, a górale tylko dudki licza i zacierają ręce.
Turystyka to interes i to dobry.

[rita100]

No oczywiście, że muszą Ukraińcy zwietrzyć interes. Bo przecież nikt im nie
pojedzie zabrać ten zamek w Zbarażu. Cel turystyczny jest inny. Widocznie oni
się nas boją i to całkiem niepotrzebnie. Biedni ci Ukraińcy.
Moda na zamki i do nich dotrze.

Tralala, dobre miejsce wybrałaś. Toż to Ukraina. Co nie przeszkadza w niczym.

[tralala33]

Tak myślę, że oni są dopiero na początku tej drogi, której my pokonaliśmy już
więcej. Przdałaby by się im taka 'Borussia', żeby nabrać siły i pokazywać
prawdziwą historię Ukrainy, nie pomijając polskich śladów.

No to już nie muszę usprawiedliwiać obecności tej recenzji na Warniji. Dodam
tylko, że „Podróż na Kresy nie może obyć się bez Sienkiewicza, cytowanego w
opowieściach o Zbarażu i kamieńcu Podolskim. Gdy Nicieja wstępuje do Kamieńca
Podolskiego, pisze nie tylko o oblężeniu twierdzy, lecz i o tym, że znakomitym
mieszkańcem tego miasta był doktor Antoni Rolle, z którego gawęd kresowych, do
dziś pełnych uroku, korzystał autor ‘Ogniem i mieczem’. Niecieja przypomina, że
Krzemieniec to nie tylko miasto Słowackiego. Lecz siedziba słynnego, równego
uniwersytetom Liceum Krzemienieckiego, załozonego przez Tadeusza Czackiego.
Krzemieniec (Ateny Wołyńskie) był centrum polskiego życia intelektualnego,
porównywalnym z Wilnem, Warszawą, Krakowem, Wiedniem, Paryżem.’
Oj, chciałoby się poczytać te gawędy Antoniego Rolle, ale czy są gdzieś
dostępne drukiem? Może poloniści coś na ten temat wiedzą?

[tralala33]

Na koniec jeszcze kilka ciekawostek z książki o kresowych zamkach ‘Czytelnika
zdziwi zapewne, że w Brzeżanach żywa jest wśród Ukraińców pamięć o marszałku
Rydzu-Śmigłym, stąd pochodzącym. Z Jazłowca natomiast wywodzi się znana szkoła
prowadzona przez zakonnice w podwarszawskim Szymanowie. Siostry zresztą wróciły
do Jazłowca po ponad pół wieku. Prowadzą tam hotel. Na kresy wrócił też dawny
proboszcz buczackiej katedry, który po piętnastu latach pracy podniósł
świątynię z upadku.’ Aż trudno uwierzyć – to ile lat może mieć ten ksiądz? I
ile zapału.
Kończąc swoją recenzję Tomasz Stańczyk pisze ‘Czytając te opowieści, dochodzi
się do wniosku, że dopóki pamięamy o kresach, nie utraciliśmy ich definitywnie.
A Stanisław Nicieja przywraca nam właśnie tę pamięć’ (Stanisław Sławomir
Nicieja ‘Twierdze kresowe Rzeczpospolitej’, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2006).

[rita100]

Tralala, przybańczam ło kóntku ło Borussi - eszcze ludzie ni znajó jyj tak
dokładnie. Cele i zadania. Warto dla niej zrobić kónteczek.
Ukraina dopiero teraz od niedawna ma demokracje, więc i dziwić się nie ma czemu,
że opóźnieni. Bieda tam jak piszczy.
Sam Lwów jest pięknym miastem lecz zaniedbanym , ale już tam cos sie dzieje. Już
mozna podziwiac przywrócone do łask zabytki i kościoła.

> Oj, chciałoby się poczytać te gawędy Antoniego Rolle, ale czy są gdzieś
> dostępne drukiem? Może poloniści coś na ten temat wiedzą?

Poszukam , popatrze. No własnie , to o nim i o tych gawędach wspominał Lwowiak ,
który jechał ze mną pociągiem do Kolobrzega. Kolejarz lwowski.
A czy wiesz, gdzie sa najpiękniesze głosy ? Na Ukrainie ludzie najpiękniej
śpiewają, mają najpiękniejsze głosy.

[gajowy555]

tralala33 napisała:
> Oj, chciałoby się poczytać te gawędy Antoniego Rolle, ale czy są gdzieś
> dostępne drukiem? Może poloniści coś na ten temat wiedzą?


www.google.pl/search?hl=pl&q=Antoni+Rolle+-+gaw%C4%99dy&btnG=Szukaj&lr=lang_pl

[tralala33]

Google wsio ziedzó Dziankuja, banda szukać ty ksiójżki. A "Kresowe twierdze'
to łuż moja matula łobaczyła i goda co brok kupsić.

[rita100]

Tralala, ciiiicho, moja córka zalogowała się w rosyjskim serwerze i ściąga
wszystkie ksiązki. Jeszcze się pytała czy umie rosyjski bo się zalogować nie
mogła. Może taniej będzie ?