Do noju chlyzia wchodźta bes bukania

[rita100]

Tutej i krowi chajtajó łogonami jek só rede, tutej śfinki krancó łogonkami, bo
tyż só rede i prosioczki.
Dajta pozor, bo razu jenygo pewna krowa buchnóła Gajowego rogami i łod tyj
pory Gajowygo ni ma.
A może to buł Kłobuk, nie ziam ?

No jó! Bukam, bukam do wrot chlyzia i nicht mi nie roztforza. Tak wchodźta ze
swojam adwentarzam bez bukania )) Zara końia psziprowadza i nie tlo......
Misz tyż psziciójgnie na kecie

[gietpe]

Pozdrawziam z Gietka ciasu brak na czytanie nawet,tak i psisac nie psisze ,na
Spotkaniach choc na mniejscu nie bułem,moze jutro wzieczorem na wernisaż pude.

[rita100]

Zitoj Gietpe, godaj cziajsto co sia łu woju dzieje. W chlyzie nojlepiej sia goda.
Pamnientom jek pon von Balk zronziuł w łoborze zebranie z zieśniakami i buło
fejn. Tak bandziem pospołu z żywiznó w tym kontku Gwoły tero mowam gwary
warnijskiej, tej takej ziejskiej z somego żródła Steffena.

[rita100]

Śuła bitowou ci rzeźnik za cieloka ?
Mowam cieloka na pszedosz.

bitowoł - oferował

[rita100]

Achtujta na krowi.

Mniyjta achta żeby krowi nie poszłi w szkoda.

[rita100]

Łozieca bleczy, pódź do nij.

A jek łozieczka bleczy ? ble ble ble.....

[rita100]

Kupsiuł końia z bziołami nogami do kolon i z blendó na liwam łoku.
To musioł bić psiankny koń.
Z blendó (plamą) na liwam łoku.

[rita100]

Jygo konie jus zdalo poznom po dużych blysach.(plamach)

[rita100]

Na drodze, dzie gnali łowce buło pełno bobli.

[rita100]

Taka je Sonia, Achtuje fejn całó żiwizne.

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=88&pos=2
Tlo chto kogo tu achtuje ?

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=88&pos=7

[rita100]

rita100 napisała:

> Taka je Sonia, Achtuje fejn całó żiwizne.
>
> schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=88&pos=2
> Tlo chto kogo tu achtuje ?
>
> schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=88&pos=7

ciuciek - psies

[fedar]

Zitojta z całym inwentarzem warnijskim. No to jestem ponownie, jak w ritowej
lołnie:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=38446&w=46783407&a=46897903
))
Dobrygo dzionka...

[rita100]

hehe, tom sia łuśnioła z tyj lołny. To je dobre, zabaziasz sia Fedar w Szkota
Zaraz bandziem w taj łoborze gburować ))

[rita100]

Łón ńigdi sia psóf nie bojou.
Jo nigda sia psóf nie boja
łóni tyż sia psóf nie bojeli

A wy sia bojicia psóf ?

Ja to sia nawet przed szymlem chowam...

[freemason]

A co dopsiero przed psem...
Brr!

Zitam Fedara!

[freemason]

Jam tu łod niedawna zaglonda, tom sia jeszcze nie poznali...

[rita100]

Założuł braka na cofnol i zaczuł zapszangać konie do woza.

[rita100]

Po tam deszczu tako jest breja na polu, że z koniami tam wjechać ńi możewa.

No ale tera wysusziło i brok kóńmi wjychać do łobory.

[rita100]

Jek bandziesz jechoł z góri, to bremzuj, bo końe wozu ńe stszimajó.

To sia rozłazi ło furmanka z kóńmi, abo wóz drabziniasty.
Jechoł chto takim wozam ?

[rita100]

Kóń mnioł grube brangi łot bata.

łoj, ale woźnica mocno bził kónika. Bandziem musieli wyszudzić woźnice.

[rita100]

W naszi stońi konie stojó na bruku. Tacy mym fejn gospodorze.

[rita100]

brónoczka - gniada klacz

Łoszczandzoj zrebno brónoczka. No jó. Brok łoszczandzać żrebno brónoczka.
To i w noju łoborze mowam źrebno brónoczke. Dobrze co mym wyszudzili tygo
wożnice z batem.

[rita100]

Takam dzisioj łostra na tygo waźnice co prangi łostawił łod bata co moga
zambami krowom sieczki narźnóńć )))

[gajowy555]

rita100 napisała:

> Takam dzisioj łostra na tygo waźnice co prangi łostawił łod bata co moga
> zambami krowom sieczki narźnóńć )))

A dyć sieczki nigdy ni je za gwołt, tak do roboty...

[rita100]

gajowy555 napisał:

> rita100 napisała:
>
> > Takam dzisioj łostra na tygo waźnice co prangi łostawił łod bata co moga
> > zambami krowom sieczki narźnóńć )))
>
> A dyć sieczki nigdy ni je za gwołt, tak do roboty...
>

Ni bóndź taki szczawik ))))

[gajowy555]

rita100 napisała:

> Jek bandziesz jechoł z góri, to bremzuj, bo końe wozu ńe stszimajó.
>
> To sia rozłazi ło furmanka z kóńmi, abo wóz drabziniasty.
> Jechoł chto takim wozam ?

Jó, kedajś takam drabziniokam sia w kónie jeździuło. Jano to buło tak downo, co
najstarsze Warnijoki łuż zaboczyli...

[rita100]

Jo pamnientom co sianeczko zwozilim takim wozam drabziniastam do sójsiejka.
Tero to takie drabzinioko to w łogródkach stojó i ksiatki na nich rosnó jako
dekoracja.

[rita100]

brónok - gniady koń, gniadosz

Nasz brónok lepśi ćóngnie nisz brónoczka.

No zidzita co chop to chop lepsi ciójgnie )))
Brónoczka pewno zgniła je!

[rita100]

brunatnawy z odcieniem brunatnym

Tan koń je brónatnasi.

Oooo, bandziem mnieli stadnine koni , jek tak daly pójdzia.

[rita100]

britan - wielki, silny pies

Ksiónc Wijwot chodżuł zawdi na szpacyr z źelgam britonam.
I kedy tak sobzie łaziuł i łaziuł to Sonia, psies Gajowego sia trzónsł jek
galareta. Bo ziyta co to taki maleńki psiesek, taki kanapowy abo slómbankowy.

[rita100]

Jek mowam wlyź do gburstwa bes bukania to trza britana łuziójziać do budy na
kecie. Chto to zrobzi ? Na noc bandziem jygo wypuszcziać ))

[gajowy555]

rita100 napisała:

> britan - wielki, silny pies
>
> Ksiónc Wijwot chodżuł zawdi na szpacyr z źelgam britonam.
> I kedy tak sobzie łaziuł i łaziuł to Sonia, psies Gajowego sia trzónsł jek
> galareta. Bo ziyta co to taki maleńki psiesek, taki kanapowy abo slómbankowy.


No jó, mowasz szczajście, żeś je tak dalyko, bo łuż byś mnioła nogowki pożerte.
No Soni nieważne, czy je britan czy żaba, jednako do gardła kożdamu skoknie.
To je bohatyrsko psina, tlo psiorunó ni lejduje i zaroz do swojygo panusia na
rangce skoczy...

schlesien.nwgw.de/foto/albums/userpics/Soniusia%7E0.jpg

[rita100]

hehe, ale z Soni britan co sia psiorunów boji. Musza ci poziedziec co jo sia
psiesków ni boja. Boharyrska psina przi swojam panu , a tak to przi grzmotach
pod wyro pewno wlazuje. Tak, achtuj Soniczke Gajowy, achtuj przed britanam
warnijskim )))))))
Zaro prziprowadza jinne zwierzoki. Kónie łuż mowam.

[rita100]

buchta - przegroda w chlewie lub w oborze

Popaś krowi w buchcie lasu, coby słóneczko nie spieklilo noju kroziczki.
Noju łobora je podzielona na buchty.
W jeni buchcie mowa prosiokóf, w drugi pśiańć, a doma wachuje Sonia.

[rita100]

Krowi buchtujó saradela, a Sonia buchtuje Wiskas , a eszcze w Chinach buchtujó
psieski

buchtuje - zjada z apetytem

[rita100]

bukać sia o owocach, królikach i zającach
przejawić popęd płciowy, parzyć się.

Zajónce bukajó sia na ziosna.

To dajcie pozor i nie przeszkodajta jam. Zajóncki i kóliczki sia na ziosne
bukujó, a Fizia kotka dopsiero w aprilu. Nie ziam kedy bukuje Sonia Gajowego i
Wega Gietpe, i tyż Abra Kadabra Tralli ?

[rita100]

Wuj mo tero dzandi, bo pszedoł pora biczokóf.
Gajowy, to może mym pszedomy swoje biczki i bandziem mnieć dziandi ?

[rita100]

biszunk - pobocze drogi, rów przydrożny

Ludźe potposajó krowi na biszugach, choc to je zakozane. No ale mym to tak nie
robzim. Kedajś w taki biszug kołem am wpodła i buło bach, ale cało am wyszła z tygo.

[rita100]

Psziszła am z blaszankó po mlyko. Pora dojania. Achtujta coby krowa nie buchnóła
mnie rogami.

[rita100]

szczuri i miszi
W naju stodole je gwołt szczórów i miszów. Brok coby Abra i Kadabra i Fizia
barzi polowały. To pewno só zgniłe pijki

[rita100]

cabon - czaban, rosły baran
Nosz baron to prowdziwi cabon.

No to prziprowadziłam do noju zagródki cabona czili barana fejn łodżiwionego.
Pewno sia Sonia lejduje jek tak w łoborze ziancej mowam zwierziny.

[rita100]

Jek w goróncy dziań bónki kujó, krowi zadżirajó cogle i łuriwajó sia z łobdzi.
Ale łu noju jekoś bónki nie kujó. Cosik latoś jich ni ma.

[rita100]

Ni ziam dzie wsodzić wandorza - czili dżdżowniczke.
Po dysz'czu zidać w łogrodzie gwołt wandorzów.
A potam kokosze wyłażó na rozgord i te wandorze żró.

[rita100]

Wi cole nie zita, siuła kobźiyta sia nałokuje na gospodarstsie.

Jek godajó - kobziety praca sia nigdy ni kóńczy

[rita100]

centrifugować - odwirowywać

Tero fsziści mlyko centrifugujó. Dawnij to mym psili mlyko prosto łod krowy. Ni
brok buło centrifugowoć.

[rita100]

chajtnóńć - zamaszysty ruch
Krowi chajtajó łogónami, żeby łogónić sia łot muchów. Achtujta coby ta krowa nie
chajtneła łógonam po woju gambziach )))

[rita100]

charłajstwo - szmaty, gratu, rupiecie
Na jygo podwórzu nima żadnygo porzóndku, pełno tam charłajstwa i rzeczi
niepotszebnych.

No ale łu noju je wszistko w porzóndku i żodne charłajstwa sia nie walajó.
Ułobora wypucowana,a na rozgordzie ksiotki.

[rita100]

chcieć - chcieć do konia, do byla, do kernoza
przejawiać popęd płciowy

Sziwa krowa chce znowuj do bika

To je ciykawe. Ciekawe barzo. Ciykawe czi Sonia tyż chce ? )))
Koty mruczucie chcó tlo w marcu.

[rita100]

Chrubotać - chrobotać, chrupać

Konie stojałi spokojnie i chrubotałi łozies, kedy sziwa krowa chcioła znowój do
byka

[rita100]

Gajowy tak sia łokrutnie ciećko z Sonió jekby to buło jejko kokosze ))Pewno
nigdy nie dostoła rznioch A noże dostała ? Ni ziam.

[rita100]

czochać - trzeć , ocierać

Swinia chocho sobzie boki ło ściana.

Żnija chocho sia po ziamni.

[rita100]

Nasze jegnioki só łuż ciajżkase.

[rita100]

cip-cip - głos przywołania kur.

Cip-cip, pództa lof , zaraz posypsiem pszenicki.

[rita100]

cipka - pieszczotliwie kurka , kokoszka
Noju cipka dzisioj zniosła jojka z dwomo żółtkami.

cipki-cipki - głos przywołania kur

[rita100]

cipulka - pieszcz, kureczka, kokoszka
Ta cipulka znosi gwołt jojeczek.

cipót-cipót - głos zawołani kur z dalszej odległości

cipót-cipót.... wyłaźta z tygo pola cipulki. W zagródce mowacie pszeniczka.

[rita100]

ciu-ciu - głos przywołania psa

hehe, nie ziam czi chto eszcze tak ryczy na psa ?
Ciu-ciu Sonia, pódź lof do noju )

[rita100]

ciuciek - pieszcz. na pieska

Szurki pszinieśli małygo ciućka.
Sonia to nie briton to taki małyj ciuciek
Ciuciek Sonia, tak może przeziwać psa Gajowego.

[rita100]

czapać - chapnąć, szybko brać, chwytać z nienacka, porywać, przychwycić kogoś na
czymś, aresztować

Psies czapnół kawoł mniajsa.
Pszed deszczam czapnylim jeszcze pora fórów siana.
Czapnyli go przi krodzyżi drzewa z królewskygo lasu.

[rita100]

ampfer - parnik do gotowania ziemniaków dla trzody chlewnej

Kożdi zainkszi gospodorz mo dampfer do kartoflów.

[rita100]

dekować - pokrywać (klacz)
Noju klacz brok dekować jekamś łogieram.

[rita100]

danica - długa deska używana jako spód drabiniastego wozu.

Jek sia wozi zboże z pola, to na danici zawdi łostaje trocha źiorków.
Ziorka zboża potam zjodajó kokosze.

[rita100]

deptać - o samcach ptaków, zapładniać

Trzeba dawać gójsioroziu trocha łowsu, bo łuż zaczino deptać gajsi.

[rita100]

danga - pręga od uderzeniem batem, rózgą

Nie pożicza mu ziancy konia, bo łod niygo przichodzi zawdi z grubami dangami.

[rita100]

Jek wijoda, to ti dops'iluj dobrze kon'ie i krowi. Ale ni mom zamniaru
wycióngać, tak eszcze banda achtować i wachtować noju zwierzoki i całó łobore.

[rita100]

dopuścić - dać pokryć

Dopuśc'ić krowa do bika.
Dopuśc'ić szkapa do drigonta.

To tero ziyta co ni moga wyjechac bo brok dopuścić krowa do byka i eszcze szkapa
do drigonta. A daliyj bandzie achtować to Gajowy )))

[rita100]

dotróncać - dobijać, zadawać cios śmiertelny

Z tygo cieloka łuż nic nie bandzie, musiwa go dotróncić. Gajowy weź sia za
łojrochrowanie.

[rita100]

drabont - wysoki, silny koń

Dwa drabonti cióngnółi jygo karyta.

[rita100]

draka - klacz

Jygo draki lecó jek zietrz.

[rita100]

drapaka - miotła prymitywna z rózg brzozowych

Dawni kożdan mnioł takó drapaka i ludzia niami przóntali podwórza, łobory, a
nawet dawni jizby.

[rita100]

draszować - młócić

Teroz cepami nicht łuż nie draszuje, wsziści majó maszini do draszowanio.

[rita100]

dróngi - rusztowanie nad klepiskiem lub sąsiekiem
Wimaszinujewa ta trocha jancznianiu z dróngów, żeby buło mniejsce no koniczinki.

[rita100]

bez Gajowego
dresować - tresować
Policijo mo dresowane psi.

[rita100]

drygant, drigont - ogier, nie kastrowany koń

Pojechoł ze szkapó do drigonta i cosik długo jygo ni mo.

[rita100]

drzeć się, drzyć sia - rwać sie do czegoś

Nasz parobek drze sia do roboti. Mym cziajst drzewam sia do roboti.
A nobarzi to jo sia drze do kómputera.

[rita100]

dziakać - dziobać, uderzać dziobem

Jek łusiod Gajowy na ława, kluka, co siedziała na jojkach, dziaknóła go w noga.

[rita100]

dziewka, dziywka - służąca, pomoc domowa

W gospodarstsie dziywki majó gwołt roboti, bo robzió i w domu i na polu.

[rita100]

dzikasy - nieco płochliwy

Konie só dzikase, trzimoj jych dobrze w lejczikach

[rita100]

Tak Warnijacy nazywajó dzika. Ni godajó dzik tlo dziko świnia

[rita100]

No łobaczta, dzika koza to sarna, ni zidzioła am tygo. W lesie bziegajó po łónce
dzike kozy.

[rita100]

dził-dził - wołanie na gajsi

dziłki - pieszczotliwie gąsięta mózili tak Warnijacy

[rita100]

dźwerze, dźwyrze - drzwi, wrota, brama

Zamknijta dźwyrze, bo muchi wlatujó do chlyzia.
Zawadziuł wozam ło dźwyrze łot podwórzo.

[rita100]

elefant - słoń

Elefanti źijó w Africe.

[rita100]

fajtać - machać, śmigać

Fajtnół batam, a konie poszli jek szalone.
Krowi fajtajó łogónami, żebi łogónić sia łot muchów.

[rita100]

fatki - szybki, rączy; ostry, wyostrzony

Bensdorf mnioł zawdi fatke konie.

[rita100]

foks - kasztan (koń)
Przedoł brónoka i kupsiuł foksa.

fokska - kasztanka
Naszo fokska lepsi cióngnie niż foks

[rita100]

furwerk - furmanka, wóz, powóz
W psióntek nie brokujesz jiśc na bonóf, bo do mniasta pojedziewa fórwerkam.

[rita100]

futer - pasza, obrok, karma
Chiba przedawa jena krowa, bo nie bandziewa mnieli dośc futru na zima.
Ci wziółeś na droga futer no koni.

futrować - karmić
Łu noju jedan szurek futruje konie, a drugi krowi.

[rita100]

gaszcz, goszcz - garść
Wsip kokoszom pora goszczi jancznianiu.

[rita100]

gąsiaczek, gójsioczek - gąsiątko, pisklę gęsi

Kluka wisiedziała siytóm gójsioczków

[rita100]

gąsiak, gójsiok - młoda gęś

Wróni zabrałi noma pora gójsioków

[rita100]

gluglać - o głosie indyków
Gulony gluglajó
glu-glu- wołanie na indyka
Glu, glu gulony, glu glu.....
Gulony gluglajó
A kedy bandziem je futrować to ryczym: glu, glu, glu

[rita100]

gnurczyć - chcrząkać, podchrząkiwać

Swinia leżi na boku i gnurczi.

[rita100]

gogać - gęgać

[rita100]

Łowcom źołna łuż dobrze łodrosła, trzeba jych w nobliszszych dniach golić

[rita100]

gołąbź (gołumpś) - gołąb
gołambźia
Przybłónkoł sia do noju jedan gołómpś

[rita100]

grabać, grabnóńć - szybko chwytać

Grabnij tan koszik i choć ze mnó na pole po kartofle.
Eszcze zieczoram grabalim z łónki siano, żebi nie zamokło.
Jestrzómb grabnół noma łuż pora kurczoków.

[rita100]

grabianka (grabzionka)- resztki słomy
zagrabionej w polu
Żito łuż zźieźlim, do zźeźianio łostała tilo grabźionka
-----------
grabisko (grabzisko) - pole, z ktoredo zgrabiono resztki skoszonego zboża.
Wygóń gajsi na grabźisko, nich tam pozbzierajó resztki kłosów.

[rita100]

grunsztyk - gospodarstwo rolne

A to ni zidzioła am. Tam wchodźta do noju bez bukania. Mym mowam fejnisty grunsztyk.

[rita100]

gulon, gulonica i gulonka
gulon - indor, indyk
Nabażuł sia jek gulon na ziosna.
gulonica - indyczka
gulonka - indyczka
Posadziułam gulonka na gajsie jojka.
Gulonki dobrze psilnujó gójsioki

[rita100]

gumno - stodoła
Zwieź zboże do gumna.

[rita100]

łokować - harować, ciężko pracować

Na gospodarstwie ludzie łokujó łod rana do zieczora

[rita100]

inzekt - insekt, owad
Brumka czyli mucho je takem inzektam.
Gza tyż je inzektam

[rita100]

jaucha, jołcha - gnojówka, płynne odchody zwierzęce

Drobne gospodarze wiwozili jołcha na psiaskowe pola.

[rita100]

jazew - borsuk, jaźwiec.

Jazwa łuficić nie tak łotwo, bo łón móndri i do klotki nie wejdzie.

[rita100]

jopek-pka - kucyk
Łón bie brukuje zielgych koni, dwa jopki dobrze mu łobrobzió pole.

[rita100]

kacoperz - nietoperz.
Jek sia robzi ciamno, zaczinajó furać kacyporze.

[rita100]

kałmuk - chude ciele, zaniedbane.
Nasz cielok to prowdziwi kałmuk, ni rośnie i ni rośnie.

[rita100]

kamela - wielbłąd
Jene kamele majó jedan gorb, a druge po dwa garbi.

[rita100]

karować - wozić na taczkach
Fróncek karuje psiosek do mularki łod rana do ziczóra.

W gburstwie Fróncek karuje buroki do łobory.

[rita100]

kary - taczki

i chto to wiziezie, jek jo pan ti pan i chto ?
Weź kari i wiżiś z chlywa gnój na gnojisko !

[rita100]

kiernoz - knur, samiec świni domowej

Dajte pozor z tymi karami bo kernoza rozjeżdzita ))

[rita100]

na noc
kietować - zamykać na klucz lub na zasuwę
W wojna ketowalim wszistkie dźwirze, bo wtedi buło gwołt złodziejów.

[rita100]

kizia - źrebiątko
kiziaczek - źrebiątko
Ta mała kizia zre łuż łozies.
---------
kiziok - źrebię, źrebok
Kiziok i kiźlik to jeno i to samo.
-------
kizia-kizia - głos konia lub źrebięcia
----------
kiźlaczek - źrebiątko
Szkapa z kiźlaczkam pasie sia na łónce.
kiźlok - źrebak
Daj kiźlokom trocha łowsa.

[rita100]

sąsiek - część stodoły
"żona spadła z najwyższego sąskieku stodoły"
gumno - spichlerz

[rita100]

kluka - kwoka
Łu noju aż sztyry kluki siedzo ja jojkach
-------
klukać - kwokać
Żołta kokosz znów kluko, zamknij jó pod tynko.

[rita100]

kobyła, kobiła - klacz.

Ładno kobiła i ładne mo zreboki.

[rita100]

kociana - koci kał
kociona
kocianka - kociana

Joł, ale mom w łogrodzie gwołt kocian. Lejduje tam mój kot sobzie robzić srok.

[rita100]

kokoszana - kurzy kał
kokoszona

Kokoszoni só dobram gnojam po ksiotki.
Na rankach mnioł pełno kokoszonów.

[rita100]

koniana - koński kał
koniona - koński kał

Tero ciajżko potkać koniona. Na sztresach ni ma. No może esce na pólnych drogach.
Cyfus nazywo koniona jeko cólty kóńskie

[rita100]

koń, kóń - ogier.

Szkapa chce do konia.

[rita100]

kopacz - kopiący ziemniaki
Do wikopuwanio kartofli mniał Malefski zawdi gwołt kopaczów, bo dobrze jam
płaciuł i dobre dawał jedzanie.
prz do buk
-------
kopaczka - koparka
Tero do kopanio kartofli nie brok tak gwołt ludzi, bo wszistkie gospodarze majó
kopaczki.
prz do buk
-----------
kopaczka - kopiąca ziemniaki
W jasiani nocajszszo jest kopaczka, wszistkie jansze roboti jidó lżi.

[rita100]

kopkować - układać w kopki

Dziś bandziewa kopkować siano, a jutro zźieźiewa go do szopy.

[rita100]

do zboża
koplować - plątać, petać

Po co tok mocno koplujesz te sznurki, nich jych potam nie rozplónta.
Kopluj konie i wipuść na pora godzin na łónka.

[rita100]

koś-koś - głos świni
przywołania świni.

[rita100]

- bojewa sia
- czygo ?
- zilka złygo ))

guzuleczka - gąska

[rita100]

gżegżele, gzegzele - ptak gżegżółka
Nowet nie ziam czy szwirgoli łón, ni znom jygo.

[rita100]

jegnicki - jagnięta, młode owce

Nojziancej jich w górach.

[rita100]

kować - kuć, podbijać podkowy

Kowol kowoł konia kele kuźni.

[rita100]

kozakować sia - niespokojnie się zachowywać.

Cielak kozokuje sia na łobdzi (uwięzi) i Sonia bi tyż kozakowała na łobdzi.

[rita100]

krala - pazur, szpon

Koti fitajó miszi kralami.
Jestsrzómb fisiuł kralami kurczoka i pofurnuł z niam do lasu.

[rita100]

krejzaga - piła tarczowa

[rita100]

krowiana, kroźana - krowi kał

Spszóntnij te kroźioni sprzed chati.
Eszcze możem mówzić - krowianka, kroźanka

[rita100]

krównia - obora dla krów

Latam zawdi je gwołt muchów w krówni

[rita100]

kuczer - stangret ,powożący końmi w bryczce, opiekujący się końmi
Dobri kuczer dbo ło swoje konie.

[rita100]

Łu ksiandza kuczrowoł (opiekował się) bez pora lot stari Gerlicki.

[rita100]

Mózió, że kukowki nie niosó jojków do swoiych gniozdków, ale do gniozdków
drugich ptaków.

[rita100]

kulbaka, kulbera - stara maciora.

Kulbaka znów poszła z prosiokami do bagna.

[rita100]

kur - kogut
Kuri psiejó na desz'cz

kurczaczek - kurczątko
Kurczoczki sia juz wilangajo.

[rita100]

kobuz, kobus - mały jastrząb.

[rita100]

kokosza - narzą płciowy owcy.

[rita100]

lagrować - być powalonym (o zbożu)

Źito logruje, nie bandziewa go mogli siec maszinó.

[rita100]

lajdrus - kilkumiesięczne prosię, warchlak
Na zianksze prośioki móźió łu noju lajdri abo lajdrusi.

[rita100]

majzel - mieszanka zboża

Ziasiał am trocha majzlu, bandzie z niego dobro przimniyszka do sieczki no koni.
Żuć kokoszom trocha majzlu.

[rita100]

marczeć - mruczeć
tylko o kocie

Nasz kot marczi, jeżli mu sia chto psotuje

[rita100]

margać, margnąć - merdać
ruszać, poruszać

Pies mu sia radowoł i mordoł łogónkam.

[rita100]

marnostwo - szkodnicy
grupa marnotrawców, szkodników

Zamknij gajsi w łogrodzie, bo to marnostwo łazi tlo w zboże i robzi tam szkodi.
Łu niych leżi wszistko na podwórzu na deszczu; takiygo marnostwa jeszcze nie
zidziałam

[rita100]

maszynować - młócić zboże
młockarnią

Łu Bzianków maszinujó łod samygo zranka.

[rita100]

meczyć - beczeć o kozie.

Koza meczi, a łowca beczi.

[rita100]

mendak - baran.

[rita100]

mniszek - człowiek kastrujący zwierzęta

Sprowadziuł z Łolstina mniszka, zebi wimniszuł młodygo drygonta.
Łu naju mniszuł prosioki stari Bziyrnot.

[rita100]

muzia-muzia - głos przywołania krowy.

[rita100]

myta - kopiec do przechowywania kartofli.

Żianksze gospodarze zakopujó kartofle w mitach.

[rita100]

naakować się - napracować.

Łoddom synozi gospodarstwo, juz dość sia na niam nałokowołam.

[rita100]

nabuchać się - napchać się, najeść do syta
mocno się nażreć
Krowi nabuchałi sia saradeli, ze az jam boki łodstajó.

Nabuchtowoł taka fura siana, ze mu sia wóz wiwróciuł.

[rita100]

nadraszować się - umęczyć się młóceniem
Nadrasowalim sia, az gnaty boló.

[rita100]

nafutrować - nakarmić.

Nafutruj konie i pojedziesz na tertok po deski

[rita100]

nahakować - naciąć, pociąć
Nahakowali drewków na cało zima.

[rita100]

nakarować - nawieź na taczkach
Nakarowali gwołt psiosku na droga.

nakarować się - napracować się
ale tylko wożąc na taczkach
Nakarowoł-am sia, ze w krziżu mnie boli.

[rita100]

nargać się - tarzać się
nurzyć się, walać się.

Prosioki norgajó sia w błocie

[rita100]

nażłopać się - nażreć się.
Krowi nażłopałi sia saradelki, ze az boki jam wstajó.

[rita100]

obchędożyć - oczyścić uporządkować
obchajdożyć

Kobziyta mo zawdi gwołt roboti, to trzeba dzieci łopatrzić, mniszkanie
łobchajdorzić, łobziod łuwarzić, swinie i ptastwo nafutrować i gwołt janszych
rzeczi zrobzić.

Noju gospodarstwo brok łobchajdożić (uporządkować)

[rita100]

Mniejsze gospodarze nie pasó krowów, ale jych łobzujó na polu.

[rita100]

obfutrować - nakarmić.
W niydziela po łobziedzie fater łobfutrowoł konie i krowi i pszed do sójsiada na
karti.
Łobfutrowoł konia źitam, że dostoł kólka.

[rita100]

obgrabiać - zagrabiać ,wygładzić grabiami.

Jićta, łograbta na niydziela całe podwórze, żeby wszandzie buło cisto.
Nalodowoł pełno fura siana, ładnie jó łobgrabziuł i wzióz do mniasta na przedanie.

[rita100]

obora - podwórze.
Wozi drabźiaste zajechałi z źitam na łobora

[rita100]

ochajtać - z grubsza oczyścić się ,doprowadzić się do porządku z grubsza.
Łochajtnij trocha ta duża jizba, bo przidó goście.

[rita100]

odlifrować - odstawić
dostarczyć na onaczone miejsce.

Kozali noma prazie wszistkie kartofle łodlifrować do mniasta.

[rita100]

odpilić - dopilnować, zadbać o kogo lub co

Jek jo wijoda, to ti łodpsilisz konie i krowi.

[rita100]

odwalić - zdechnąć, umrzeć
Warniokozi znów jedan kóń łodwaluł.

[rita100]

Chto zaboczuł zamknóńć dźwyrze łod łobori ? Dziś rano bułi łofam.

[rita100]

ogoniarz - chłop małorolny, chłop mający tylko kilka morgów

Zianksze gburi z łogóniorzam wcale godać nie chcó.

ogon - także zagon
Jeki łón tam gospodorz, toć mo tilo taki łogón i nic zianci.

[rita100]

ogrodnik - pracuje w sezonie, człowiek mieszkający u zamożnego chlopa i na
zawołanie pracuje u niego.
Zianksze gosodorze majó conojmni jenygo, a nawet dwuch łogrodników.
Łóni chodzó do niych do roboti tlo wtedi, jek je ziancy roboti, na żniwa i do
maszinowania zboża.

ogród - także płot, parkan; kawał pola nieogrodzonego przy chacie.
Trzeba łogród naprazić, bo niechtóre sztachyti só w niam wiłomane.
Cieśla mo przi swoji chacie sztyri morgi łogrodu.

[rita100]

opatrywać - karmić, poić, doglądać i dbać

Chto bidła nie łopatrzi jek sia należi, to i nic z niygo nie bandzie mnioł.

[rita100]

oprzątać - oprzatnąć
łoprzóntać - łoprzóntnóńć.

Juz wszistko łoprzóntnółam, tero moga trocha łodpocznóńć.

[rita100]

oranka - orane pole.
Cało łoronka zarosła łognichó, trzeba na nió wipuścić krowi.

[rita100]

orda - horda, zgraja, tłum; stado , gromada.

Cała łorda cudzych gajsi poszła w nasz łozies

[rita100]

ordnung - porządek, ład

To je kobzita robotno, zawdi mo ordnóng i w domu i w podwórzu.

Jo cia nałucza ordnungu

[rita100]

ordzić - harcować, swawolnie dokazywać

Gajsi znów łordzó po janczmianiu.

[rita100]

owsianka - słoma owsiana
Łowsionka łostaziwa do sieczki no koni

[rita100]

paca - glina, błoto, rozmokła ziemia
Na gliniastych drogach po tych deszczach je tako paca, ze ciajsko tam przejechać.

[rita100]

pachołek - parobek

pachołkować - pracować jako parobek

[rita100]

pachta - opłata za dzierżawę
Szimon mo sześć morgów swoji ziamni i psiańć morgów pachti.
Pachta jest wisoka, bo tyż i ziamnia jest tam dobro.

pachtarz - dzierżawca roli
Pachtorze spszieszó sia z draszowaniam, bo po żniwach muszó płacić pachta.

pachtować - brać w dzierżawę
Łu noju małe gospodorze pachtujó po kila morgów z ziamni klebajskiej.

[rita100]

pacocha - błocisko
Łedwo przejechoł-am bez ta pacocha na drodze do Szili

[rita100]

palidło - opał.
Czy nie zabroknie noma polidła na zima ?
Moze kupisz jeszcze pora klafrów drewna ?

[rita100]

pardunować - nie baczyć na nic

Jutro nie bandziewa pardunować, tilo zaros łod rena zabzierzewa sia do roboti.

[rita100]

parobek - stały robotnik w gospodarstwie rolnym
Majó dobrygo parobka, som sia bzierze do kożdi roboti.

parobkować -robić prace w charakterze stałego parobka
Nie bande całe żicie parobkować, kupsia sobzie pora morgów i banda robziuł na
swojam.

[rita100]

pasować - pilnować kogo lub co
Pasujta na gajsi, żebi nie pośli w marchsia.

[rita100]

pazura - ręka
Weź precz ta pazura łod maszini, bo sia jeszcze skalyczysz.
Trzeba na łoronka jeszcze wjechać pazurami.
pazurować - spulchniać ziemię
Edłard pazuruje dziś rźisko.

[rita100]

paźba - pasienie
Zagoniała szurków do roboti, to do ciańcia drewków, to do paźbi abo nawet do
psielenia w łogrodzie

[rita100]

pedy - nosidło do wiader zakładane na barki
Jek tilo zieczór sia zbliżoł, Marta brała pydi na plecy i nosiuła woda ze studni
do sztóngźi.

[rita100]

perłówka - perliczka
Jojka perłówków majó twarde skorupi.

[rita100]

pezać, peznąć - bić, kopnąć

Jena naszo krowa przi dojanió pyzo.
Kóń go pyznół i richo go zabziuł.

[rita100]

pędrowie - robactwo pełzające.

Łodwaliuł kamnień, a pod niam buło pełno pandrozia.

[rita100]

pierwiastka - krowa po pierwszym ocieleniu, świnia też

psiyrźostka
Naszo psiyrźastka daje mało mlyka.

[rita100]

pijka - kotek
Naszo pijka znów misz złapała.
pij-pij - wolanie do kota

[rita100]

pilować - pilnować, doglądać, strzec

Nie psilowaliśta gajsi; łóne widostali sia z łogrodu i połordzili kawoł pszanici.

[rita100]

plona - plandeka

Zaladowoł mniechi z kartoflami na wóz, zakruł go plonó i pojechoł z niami do
mniasta na rinek.

[rita100]

planować - wyrównywać teren
Bazianki plonujó pole za zanszticham

[rita100]

plewniak - chłop średniorolny
Gospodarstwa pod lasam só psioszcziste, tam gospodarujó tilo plewnioki

[rita100]

plumpa - pompa wodna.

Zieczoram kobziyti z pydami na plecach stojałi w łogónku we wsi przi plómpsie po
woda.

[rita100]

plumpować - pompować wodę

[rita100]

pobitować - zaoferować, zaproponować cenę.

Siuła ci rzeźnik pobitowoł za cieloka ?

[rita100]

pobukać się - sparzyć się, skopulować
o owocach, zającach i królikach

Ziosna, zajónce bandó sia bukać

[rita100]

podbrać - podebrać
Chciałam podbrać z pola świże kartofle na łobziod, ale só jeszcze za małe

[rita100]

podfutrować - podkarmić
Podfutrowoł konie i pojechoł do Lajsów

[rita100]

podkarnić - podtuczyć, podkarmić.

[rita100]

podkować - podkuć
Chto nie podkowoł koni, bandzie ciajsko jechoł na ti ślizgazici.

[rita100]

podłużować - pobrononować pole wzdłuż

[rita100]

podraszować - pomłócić, wymłócić
Podraszujewa rano bez trzi godziny, a potam zabzierzam sia do janszi roboti.
Żito podraszowalim, łostoł noma tilo łozies do draszowanio.

[rita100]

podschnąć - podeschnąć

Żito w łokach dobrze podschło, jutro możewa go wozić

[rita100]

Doł lejcziki w rance podstrzelancozi, co konie rozdziczuł.

[rita100]

pognoić - nawieź obortnikiem
Co pora lot trzeba rolo pognojić

[rita100]

pokozakować - poharcować, podokazywać, powierzgać

Niech cielok trocha pokozokuje, łón musi sia przizwiczajić do łobzi.

polochać się

[rita100]

polochać się - sparzyć się
skopulować się o świaniach.

We wsi pomniyszkańce sia fejn znajó

[rita100]

pomnieszkanieć - mieszkaniec
pomniyszkaniec
W taki małi wsi wszisci pomniszkańce dobrze sia znajó.

Bziankowe bidło połordzuło nosz łozies

[rita100]

poordzić - podeptać, potratować, zniszczyć
Bziankowe bidło połordzuło nosz łozies przi trywcie

Poprzyczok to je to mniejsce

[rita100]

poprzeczak - poprzeczniak, poprzeczny zagonik

Poprzyczok to je to mniejsce, na chtóram zawrocali konie przi łoraniu

Porafowalim reszta lnu

[rita100]

porafować - pościągać główki z nasieniem (ze lnu)
Porafowalim reszta lnu.

[rita100]

posiec - skosić, pokosić
W tych dniach posiekli wszistkie żito.

Rźisko poszylowalim

[rita100]

poszelować - płytko zaorać, dokonać podorywki

Jek tilo zpszóntnylim zboże, to zaro rźisko poszylowalim.

poszrutować - pośrutować

[rita100]

poszrutować - pośrutować, zemleć na śrutę

Masło robzili w poterwaskach

[rita100]

poterwaska - masalnica, kierzanka
Downi wsziści masło robzili w poterwaskach, a tero majó do robzianio masła
maszini z kolbó

Kosa trzeba noprzód potoczić

[rita100]

potoczyć - poostrzyć, wyostrzyć na toczydle
Nowo kosa trzeba noprzód potoczić, a potam dobrze wiklepać

Bidło potretowało przi trywcie gwołt łowsa

[rita100]

potretować - podeptać, potretować.

Bidło potretowało przi trywcie gwołt łowsa i janczmienia.

Wszistkie powłoki só powałkowane

[rita100]

powałkować - pomaglować
Wszistkie powłoki só powałkowane

Krowi leżó na ługorze

[rita100]

powiekować - przeżuwać
poziekować
Krowi leżó na ługorze i poziekujó.

Pozapsierijta na noc wszistkie dzwiyrze

[rita100]

pozapierać - pozamykać na klucz lub zasuwę
Pozapsierijta na noc wszistkie dzwiyrze łod łobori

Chowanie prosoków sia procentuje

[rita100]

procentować się - przynosić zyski, opłacać się

Sipanie stucznam gnojam pola zawdi sia procentuje
Chowanie prosioków w łostatnich latach dobrze sia noma procentowało.

Krowa dostazia proch

[rita100]

proch - niebezpieczne wzdęcie krowy spowodowane spozyciem nadmiernej ilości
świeżutkiej koniczynki.

Krowa nażarła sia końiczini i dostaźia proch, musielim jó zaro zarznóńć, żebi
nie zdechła sama

Do przedżniwka noma stanie

[rita100]

przedżniwek - przednówek

Mowa jeszcze kila cantnerów rzita i trocha pszanicy, do przedżniwka dobrze noma
stanie

Cepi chodzó jek w maszinie.

[rita100]

Jek Łolczka łusióndzie przi krosnach, to tak przeplato nogami, ze cepi chodzó
jek w maszinie.

Przerejtuj sia trocha

[rita100]

Przerejtuj sia trocha, niech kóń nie stoji całi dziań w stoni.

Przewałkuje ranczniki i puszefki

[rita100]

przewałkować - przemaglować
Ranczniki i puszefki musiwa trocha przewałkować

Zaro przyleze tlo przewałkuje puszefki

Pogóń trocha przotkowe konie

[rita100]

Pogóń trocha przotkowe konie, łóne cióngnó za mało.

Na karach przikarowoł mónka z muna

[rita100]

przykarować - przywieźć na taczkach
Na karach przikarowoł mónka z muna

Chtóś prziketowoł bot do drzewa

[rita100]

przykietować - uwiązać na łańcuchu
Nasz psies zawdi je prziketowani.
Chcielim wijechać na jezioro, ale chtóś prziketowoł bot do drzewa

Skónd sia tan psies prziwónkroiuł

[rita100]

przywąkroić - przypętać się, przybłąkać się.
Skónd sia tan psies prziwónkroiuł, co po podórzu łazi ?

Ło ściamniańku pstastwo juz śpsi

[rita100]

ptastwo - drób, ptactwo
Nie ziam, ze ji sia tak chce chować tile ptastwa

Pudropki só gotowe, mozewa jechać na pole

[rita100]

pudrabek - boczna drabina wozu.
Załószta na wóz pudrobki i pojedziewa zwozić siano.
Pudropki só gotowe, mozewa jechać na pole.

Choć pujko, dostaniesz mlyczka

[rita100]

pujka - kotek
Choć pujko, dostaniesz mlyczka.

Bzierz tan mnieszek z kartoflami na pukiel

[rita100]

Bzierz tan mnieszek z kartoflami na pukiel i zaniyś do domu.

pukiel - grzbiet

puta, putka - indyczka

[rita100]

put-put - głos indyczek, głos przywołania
puta - indyczka (gulonka)
putka - pisklę indyczki

Ribi piwajó we wodzie

[rita100]

Ribi piwajó we wodzie

Łu niych trzeba rogować

[rita100]

ragować - harować, ciężko pracować

Łu niych trzeba rogować łod rana do późnego zieczora.

Jek kóń złamoł noga, to

[rita100]

rakier - rakarz, oprawca zwierząt
Jek kóń złamoł noga, to łotdawali go rakrozi.
Raker to tyż taki człoziek, co zabzija psi i koti.

Bez całi dziań rakrowalim

[rita100]

rakrować - harować, ciężko pracować
Bez całi dziań rakrowalim przi rónkli i bruksi
.

Pośli ratakó na pole

[rita100]

rataką - z całym nakładem sił, pośpiesznie, gromadnie
Jeżli jeszcze jutro bandzie pogoda, to juz łod zranka zabierzewa sia ratakó do
woźenia siana.
Pośli ratakó na pole i do łobziadu ssiekli całi kawoł żita

Na gburstwie kożdy potrasi rejtowac

[rita100]

rejtować - jeździć konno
Na gospodarstszie to juz szurki łod dwunastu lot rejtować potrasió.

rek - rak

[rita100]

rek - rak

Czi cziasem kuczer juz nie jidzie ?

[rita100]

rezać - rżeć
Konie łuziójziane do płuota niespokojnie ryzałi i rozglódałi sia na wszystkie
stróni, czi kuczer juz nie jidzie.

robastwo - robactwo; drób

[rita100]

robastwo - robactwo; drób
Nie ziam, że ci sia chce chować tile tygo robastwa

rochać - chrząkać

[rita100]

rochać - chrząkać
tylko o świni

Bik sia rozdziczuł i pokalyczuł chłopo

[rita100]

rozdziczać się - rozjuszyć się, spłoszyć się

Bik sia rozdziczuł i pokalyczuł chłopoka
Konie sia tak rozdziczułi, że foter ledwo jych w lejczikach móg łutrzimać.

Zaprowoć kónie do rozgordu

[rita100]

rozgart - wybieg dla koni, ogrodzone pastwisko dla koni
Wipszangoj konie i zaprowoć jych do rozgordu

Mrówki rozkokoszułi sia w komórce

[rita100]

rozkokoszyć się - zagnieździć się
Mrówki rozkokoszułi sia w naszi komórce.

Rozemknijta te dźwiyrza

[rita100]

rozmykać, rozemknąć - rozwierać, rozchylać, luźno rozstawiać gęsto ustawione
przedmioty

W naszi karczmie só dwa jizbi przedzielóne szyrokami dźwyrzami.
Jeżli karczmarz rozemknie te dźwiyrze, to z dwuch jizbów zrobzi sia jedan dużi zol.
Łowki bułi za gajsto łustazione, musielim jych trocha rozemknóńć.

Dicht rozpacali pólne drogi

[rita100]

rozpacować - rozpaćkać, rozbabrać
Tami ciajszkami wozami dicht rozpacali pólne drogi.

Rroztretowoł-am żabi

[rita100]

roztretować - stratować, rozdeptać, zmieżdzyć nogę
Nie zidzioł-am wcole ti żabi i jó roztretowoł-am

Ne rostwarzoj tak szyroko dźwiyrzi

[rita100]

roztwarzać - otwierać
rostworzić, rostwarzać
Ne rostwarzoj tak szyroko dźwiyrzi, bo zaro zimno leci.

Ni moga rozwadzić jedan wóz do drugygo

[rita100]

rozwadzić - odhaczyć, odłączyć, rozłączyć, odczepić
Tak mocno prziketowani jest jedan wóz do drugygo, że ni moga jych roswadzić

Rozwaliliśta dźwiyrze jek w stodole.

[rita100]

Rozwaliliśta dźwiyrze jek w stodole.

rozwalać, rozwalić - także rozrzucać w nieładzie, rzucać byle gdzie; rozdziawiać
gębę, szeroko otwierać drzwi.

przed szopó rozwalisko starych norzandzi

[rita100]

rozwalisko - zawalisko, sprzęt zajmujący dużo miejsca, kupa gratów

W tam gospodarstsie nie ma żodnygo porzóndku, drefka pororzucane po całam
podwórzu, a przed szopó rozwalisko starych norzandzi rólnych.

Kóń nie zdech, jeszcze sia rucho.

[rita100]

ruchać się - ruszać się, zabierać się do roboty

Kóń nie zdech, jeszcze sia rucho.
No ruchoj sia, bo ci wcole ti roboti nie łubiwo

Rumotoł do dźwiyrzi sójsiada

[rita100]

rumotać - łomotać, dobijać się do czego

Rumotoł do dźwiyrzi sójsiada, ale nicht mu nie roztworzuł.

Słumi mowa dość na całi rok

[rita100]

rżanka - słoma żytnia
Słumi mowa dość na całi rok, a rżonki możewa jeszcze pora fór przedać

Konie sia schwacó przi łoraniu

[rita100]

schwacić się - przemęczyć się do wyczerpania
Konie sia schwacó przi łoraniu tak suchygo ługoru.

Gburi sejmowali, kogo wibrać szołtisam.

[rita100]

sejmować - naradzać się, zastanawiać się, rozważać, dumać nad czym
Gburi sejmowali, kogo wibrać szołtisam.

Syroki zabzirajó jojka

[rita100]

seroka - sroka
Syroki zabzirajó jojka z gniozdów

Konie zró tyż syrowe kartofle.

[rita100]

serowy - surowy,

Konie zró tyż syrowe kartofle.

Jestszómp sfurnół nad bagno

[rita100]

sfurnąć - sfrunąć, zlecieć
Jestszómp sfurnół nad bagno i zabroł gójsioka

Chłopi sieczó dziś koniczina

[rita100]

siec - kosić
Chłopi sieczó dziś koniczina.

Noszó w łopołkach sieczka do sieczkarni

[rita100]

sieczkarnia - komora na magazynowanie sieczki
Chłopoki noszó w łopołkach sieczka z klepsiska do sieczkarni.

Tan pudel mo długo siszkel

[rita100]

sierzkiel - sierść
Tan pudel mo długo siszkel.

Dzie błóndzi ta siuchna ?

[rita100]

siuchna - pieszcz. owieczka

Skamlujewa te kamnienie , a potam załadujewa

[rita100]

skamlować - stoczyć z góry w dół
Skamlujewa te kamnienie noprzód na dół, a potam załodujewa jych na wóz i
zazieziewa na podwórze.

Zidzisz, skamlowołeś sia ze stołka

[rita100]

skamlować się - stoczyć się, zwalić się na dół
Zidzisz, skamlowołeś sia ze stołka, po co na niygo włazisz.

Zamknijta dźwiyrze na skóbel

[rita100]

skobel - zatyczka, kołek, przetyczka
Zamknijta dźwiyrze łod łogrodu na skóbel, żebi sia same nie roztworzałi.

Do roboti w polu nolepsze só skorznie

[rita100]

skorznia - but męski z wysoką cholewą
Do roboti w polu nolepsze só skorznie.

Dźwiyrze znów skrzibocó

[rita100]

skrzybotać - chrobotać, skrzypieć
Dźwiyrze znów skrzibocó, trzeba jych zoźesi nasmarować.
W szafsie znów misz skrzibotała.

Ta robota mi sia skuczuła

[rita100]

skuczyć się - sprzykrzyć sie
Ta robota mi sia skuczuła.

Skulaźoł mu kóń

[rita100]

skulawić - stać się kulawym, skulawieć
Skulaźoł mu kóń, pewnie szpod dostaje.

Chłopok skulnół sia ze stogu na ziamnia

[rita100]

skulnąć się - stoczyć się na dół
Chłopok skulnół sia ze stogu na ziamnia, ale nic mu sia nie stało.

Jek sia wlazuje do łobory

[rita100]

smrodziny, smrodzin - mocz, zwłaszcza zwierzęcy
Jek sia wlazuje do łobory czuć smrodziny

Ledwo sia tam smyrli

[rita100]

smyrlić się - tlić się, palić się słabym promieniem
W psiecu nie chce sia jekoś dobrze palić, ledwo sia tam smyrli

Jelań sorgnół bez szeroki rów

[rita100]

sorgać, sorgnąć - przeskakiwać przez przeszkodę
Jelań sorgnół bez szeroki rów.
Na wiścigach konie sorgałi bez drójszki.

Spatyroł pora koni

[rita100]

spaterać - zmarnować, zaszargać
Bez chanć zoropku spatyroł pora koni

Mom spore konie

[rita100]

spory - szybki, prędki, żwawy, rączy
Mom spore konie, w putori godzini bandziewa w mnieście.

Stalowali łu noju kartofle

[rita100]

stalować - zamawiać
Ludzie z mniasta stalowali łu noju kartofle na zima.

W stoni stojałi sztyri konie.

[rita100]

stań - stajnia
W stoni stojałi sztyri spasiune konie

Dekorz naprazia stosołowi dach.

[rita100]

stodołowy - należący do stodoły
Dekorz naprazia stosołowi dach.

Na górze w samam stropsie

[rita100]

strop - wysokie poddasze
Na górze w samam stropsie jeskółki łubudowałi sobzie gniostko.

Długo sumowalim, czi łoddać juz

[rita100]

sumować - zastanawiać się, rozważać

Długo sumowalim, czi łoddać juz sinozi gospodarstwo, czi eszcze zaczekoć. Ale
nareście mu łoddalim.

Wigoniali z podwórza szalónego psa

[rita100]

szalony - wściekły
Szurki zidłami i dróngami wigoniali z podwórza szalónego psa.

Zapełnili drewkami prazie pu szołra

[rita100]

szauer, szaura - szopa na drzewo lub sprzęt rolniczy, wozownia
Zapełnili drewkami prazie pu szołra

szczypak - szczupak

[rita100]

szczypak - szczupak

szczypawa - szczypawka

[rita100]

szczypawa - szczypawka

zaro rźisko szylowali

[rita100]

szelować - podorywać; przepierać

Jek tilo żito zebrali, zaro rźisko szylowali.

Mo dobre młode szkapi

[rita100]

szkapa - klacz
Moj brat mo dobre młode szkapi

Szlachtorz zaszlachtowoł świnie

[rita100]

szlachtarz - rzeźnik , zwłaszcza niekwalifikowany

szlachtować - bić, zarzynać
We wojna świnie szlachtowalim po krijomu.

Na brzygu tygo jyziora jest gwołt szlami

[rita100]

szlama - szlam, muł, błoto

Na brzygu tygo jyziora jest gwołt szlami, lepsi tam nie wchodzić.

Szlejdrana łostow no prosioków

[rita100]

szlejdrama - odciągane mleko
Łostow śniótana do komórki, a szlejdrana łostow no prosioków

Łón mo szmat pszanni ziamni.

[rita100]

szmat - dość dużo, większa ilość, większy zapas, spory kawał, spora gromada
W Westfoloch zarobziuł szmat psieniandzi.
Łón mo szmat pszanni ziamni.

sznabel - dziób

[rita100]

sznabel - dziób

Zebralim juz drugi sznyt siana

[rita100]

sznyt - sianokos
Zebralim juz drugi sznyt siana.

szopa - poddasze obory

[rita100]

szopa - poddasze obory, gdzie magazywano siano, czasami stodoła.

Żito zaczino szosować

[rita100]

szosować - puszczać kłosy, dostawać kłosy
Żito zaczino szosować.

Szpektór psilnuje noju

[rita100]

szpektor - inspektor, agronom

Na dużych majóntkach nad robotnikami stoji zawdi szpektór i psilnuje, żebi
wszisći dobrze robzili.

Wprowadzili szpera na całi krejs

[rita100]

szpera - przejście wzbronione, zakaz przejścia, zakaz wprowadzania zwierząt ze
strefy zakaźnej.

Bez łónki nie dojdziesz do bonofu, bo tam je teraz szpera. Musisz jiść na łokoło
szasijó.
Wprowadzili szpera na całi krejs, bo gdziś pakozałi sia szolóne lisi i jazwi.
jazwi - borsuk

Wróna łusiadła na sami szpici

[rita100]

szpica - szpic, czubek, wierzchołek
Lance majó łostre szpice.
Wróna łusiadła na sami szpici kościoła.

Śrutam strzyloł do zajónców

[rita100]

szrót - śrut, śruta

Falk śrutam strzyloł do zajónców.
Łojczulek przizós z muna trocha śrutu.

Dyle szorowli szruberem

[rita100]

szruber - szczotka do szorowania podłogi

Broł do ranki szrupa i kardycza

[rita100]

szrupa - zgrzebło
Juz ło szósti zrana broł do ranki szrupa i kardycza i ciściuł konie.

Jo wola sztokować zboże na polu

[rita100]

sztakować - podawać widłami siano lub słomę na wóz albo z wozu na szopę.
Jo wola sztokować zboże na polu niż w stodole.

Chto kokoszom sztopuje wejsćie do kurnika

[rita100]

sztopować - pchać, zatykać, napychać do czego

Szurczoki stopijó sieczka do mniechów na przedosz
Chto kokoszom sztopuje wejsćie do kurnika ?

Na sztrejsie zasadzóno marchew

[rita100]

sztrejfa - pas, wąski zagon

Na dużi sztrejsie przi drodze zasadzóna buła marchew

Strycholem strycho kose

[rita100]

Strycholem strycho kose

Kosziorze sztriychujó kosi

[rita100]

Robert sztrychuje nóż na łosełce.
Po każdam pokosie kosziorze sztriychujó kosi.

sztrychować - ostrzyć

[rita100]

szupa - łyska ryby
Lini ni majó żodnych szupów, ale majó mocno skóra.

Szustnij kokoszom pora goszczi janczmiania

[rita100]

szustać, szustnąć - chlustać
Czamu szustosz woda prosto przed siań ?
Czi nie możesz ji wilać trocha dali ?
Szustnij kokoszom pora goszczi janczmiania.

Na kożdam majóntku buł szwejcer

[rita100]

szwejcer - oborowy i zarazem dojarz

Na kożdam majóntku buł szwejcer; łón dboł ło krowi i jych dojanie.

Łobora mom licho, ale świnioki dobre

[rita100]

świniak - chlew, chlewnia
Łobora mom licho, ale świnioki dobre

Kupsiuł am dwa tofle siana

[rita100]

tafla - łan, połać ziemi lub łąki
Na majóntkach só jeszcze zielgie tofle nieścieczóni pszanici.
Kupsiuł am dwa tofle siana na Pelnozie.

Na polu łostała już tilo targonka

[rita100]

targanka - resztki zboża zgrabionego na polu po zebraniu snopkow; targana słoma
Wszistkie żito już mowa zzieziune, na polu łostała już tilo targonka.
Prosto słóma łułożiwa w sójsieku, a targonka łostaziwa na dworzu.

Zawdi tchsi w ti robocie

[rita100]

tchwić - tkwić
tchsić
Łón nigdi ciasu ni mo, tlo zawdi tchsi w ti robocie

Jonek bez całi dziań tnół drewka

[rita100]

tnąć - ciąć, rąbać
Jonek bez całi dziań tnół drewka

Łóni majó trafni kowoł pola

[rita100]

trafny - dość duży, wcale nie mały
Jam teroz jidzie, majó już trafne dzieci i łóne gwołt jam pomogajó w gospodarstzie.
Łóni majó trafni kowoł pola i na niam dużo roboti.

Tan trank łod pomiwonio łostow

[rita100]

trank - pomyje
trank - pomyje, odpady żywnościowe przeznaczone dla trzody chlewnej
Tan trank łod pomiwonio łostow no świń.
Nosze krowi dostajó codziań w zima po kuble tranku z kartoflów i łotrambów.

Łusiadła przi psiecu na trepce

[rita100]

trepka - podnóżek
Ciotka łusiadła przi psiecu na trepce i pozieduwała, jek ludzie żijó w Westfaliach.

Mi na szczuri nie brokujewa trutu

[rita100]

trut - trucizna
Mi na szczuri nie brokujewa trutu, bo łu noju koti zagrizó kozdygo szczura.

truź - królik

[rita100]

truź - królik
Nasze szurki tyż trzimajó truzie, ale z niami je gwołt roboti i zianci pozró niż
jena krowa.

truź-truź - wołanie na kroliki

Krowi pasajó sia na na tryfcie

[rita100]

tryfta - polna droga z poboczami porośniętymi trawą, gdzie podpasano bydło
Pod zieczór szurki bzierzó krowi posajó jych na tryfcie.

Długó ticzu zrzuciuł gniazdo

[rita100]

tycz - tyczka, żerdź
Tan nicpóń długó ticzu zrzuciuł ptakom gniazdo

Tiratc przijechoł i krowa zarznół

[rita100]

tyrarc - weterynarz
Tiratc przijechoł i kozoł krowa zarznóńć.

Krowa je łuderto

[rita100]

uderty - zerwany; chodzący luzem

Krowa je łuderto i poszła w pszanica.

Krowi łuderuj sia z łubdzów

[rita100]

udrzeć się - zerwać sie

Wszistkie krowi łuderuj sia z łubdzów.

Morcin łuficiuł zieziórka

[rita100]

uficić - złapać, schwycić, złowić
Morcin łuficiuł zieziórka.

Łukornili trzi cieloki

[rita100]

ukarnić - utuczyć, ukarmić
Łukornili trzi cieloki; dwa przedali a jenygo zarznyli no siebzie.

Te dwa zieprze już sia łukornili

[rita100]

ukarnić się - utuczyć się, nakarmić się

Te dwa zieprze już sia łukornili, możewa jych teroz przedać.

Przi sztokowaniu żita

[rita100]

ukuć - ukłuć, użądlić
Przi sztokowaniu żita Antóś nie chcónco łukuł Jonka zidłami w ranka.

Łunorgoł sia jek świnia w błocie

[rita100]

unargać - powalać, pochlapać, ubrudzić
Łunorgoł sia jek świnia w błocie

Mnielim zielgi łupodek

[rita100]

upadek - także strata, wyrwa w majątku.
W tam roku mnielim zielgi łupodek, jedan kóń sia noma zmarnowoł i dwa
krowi dostałi proch i zdechłi.

Łón tygo mniecha nie uradzi

[rita100]

uredzić - uradzić, udźwignąć
Łón tygo mniecha nie uradzi.

Pojedziewa łurmam do roboti

[rita100]

urmem - hurmem, tłumnie, gromadnie
Jutro pojedziewa łurmam do roboti na polu.

Pszanica już łurzaniała

[rita100]

urzenić - dojrzeć (o zbożu, owocach)
Pszanica już łurzaniała, możewa jó jutro siec.

Łusztaplowali sobzie drewków

[rita100]

usztaplować - nagromadzić, ułozyć w sągi
Łusztaplowali sobzie drewków na cało zima.

Musza łuszikować ta duża jizba

[rita100]

uszykować - ustawić, przygotować
Musza łuszikować ta duża jizba, bu już pora dni ji nie sprzóntałam.

Łutchnyli z furó w błocie

[rita100]

utchnąć - utknąć, ugrzęznąć
Łutchnyli z furó w błocie.

Psies cia łuzre

[rita100]

uzreć - ugryźć, ukąsać
Nie bój sia, tan psies cia nie łuzre.

Psies cia łuzre

Psi tak łużyrajó

[rita100]

użerać - ujadać
Jek chto w noci do noju przichodzi, to psi tak łużyrajó, że wszistkich łobudzó.

Kóniki łużizió sia bile czam

[rita100]

używić się - utrzymać się, wyżywić się

Z tygo małygo kowałka pola łużyżi sia cała familija.
Te małe kozocke kóniki łużizió sia bile czam; łóne wcole łowsa nie brukujó.

Cało noc wachowoł przi krozie

[rita100]

wachować - czuwać, stać na straży, trzymać straż
Cało noc wachowoł przi krozie, chtora mniała sia łocielić.
We wojna żołniyrze wachowali przi wszistkych ziankszych mostach.

Długo wogowoł-am, czi kupsić

[rita100]

wagować - ważyć się, mieć odwagę, decydować się; zastanawiać się, rozważać

Długo wogowoł-am, czi kupsić zianksze gospodarestwo, czi łostać na swojam i
jenóż łostoł-am na swojam.

Walcujó dziś pole

[rita100]

walcować - walować
Walcujó dziś pole, dżie wczoraj zasieli pszanica.

Tan kóń wortuje jeke trzista marków

[rita100]

wartować - mieć znaczenie, mieć jakąś wartość

Tan kóń wortuje jeke trzista marków.

Jygo grunsztik jest warniejszi

[rita100]

warty, wartniejszy
Tan zrebok je worti pora set marków.
Jygo grunsztik jest warniejszi niż nasze gospodarstwo.

W wundołach só zakopone kartofle

[rita100]

wądół - wykopany dół, świeżo wykopany grób; głęboki dół do przechowywania przez
zimę karttofli

Mi zakopsiewa na zima w poru wundołach kartofle.

Polaz wandzić ribi

[rita100]

wędzić - łowić ryby wędką
wandzić

Źiórtnuła kokoszom gaszcz janczmianiu

[rita100]

wiartać, wiartnąć - rzucać sypki materiał, tak , ze się wokół rozsypuje
źiortać, źiotrnóńć

Źiórtnuła kokoszom pora gaszczi janczmianiu.
Konie ze zbitku dupami źiortajó.

Szorowałi psiaskiem i ziechciami

[rita100]

wiecheć - pęk słomy używany do gruntownego zmywania wiejskiego stołu i stołków
oraz do wycierania spoconych koni.

W każdo sobota dziywczini szorowałi stołi i stołki psiaskam i ziechciami.

Wipuść cieloki na wungroda

[rita100]

wągroda pastwisko przyzagrodowe
Wipuść cieloki na wungroda.

Wchlustnuła kubeł tranku do korita

[rita100]

wchlustnąć - wchlusnąć, wlać z zamachem
Wchlustnuła kubeł tranku świniom do korita.

Doj cielakozi psić w wamborku

[rita100]

węborek - wiadro, wiaderko
wamborek
Doj cielakozi psić w tam małam wamborku.

Na tam gospodarstsie długo ziekowali

[rita100]

wiekować - trwać, długo mieszkać, długo przebywać, żyć z kim w związku małżeńskim

Na tam gospodarstsie ziekowali chiba ze sztyrdzieści lot, a na starość jenuż go
przedali.
Łón i łóna łumerli, jek mnieli chiba prazie łosiemdziesiónt lot, a ziekowali ze
sobó zawdi w duzi zgodzie.

Zinowali go, ze podpoluł stodoła

[rita100]

winować - winić, obwiniać, zrzucać na kogo winę
Zinowali go, ze som podpoluł stodoła.

Szurczoki wkamlowali mniechi

[rita100]

wkamlować - wtoczyć na co z pewnym wysiłkiem
Szurczoki wkamlowali wszistkie mniechi z kartoflami na wóz.

Wklemowoł sobzie palce w maszina

[rita100]

wklemować - zakleszczyć, wcisnąć z co
Wklemowoł sobzie palce w maszina do draszowanio.

Tan kóń mo swoje wniki

[rita100]

wnyk - wybryk, przywara, wyskok
Tan kóń mo swoje wniki. Ciasam niespodzianie wiskoczi z posterunków i może
ludzi pokalyczyć.

Łón ma wolnase kónie

[rita100]

wolnasy - nieco wolny, powolny
Łón ma wolnase kónie, do mniasta to jidzie ze dwa godzini.

Gźie sia znów wziandowołeś ?

[rita100]

Gźie sia znów wziandowołeś ?

Ślyś zaroz na dół!

[rita100]

Ślyś zaroz na dół!

Żercie no świniów trza wibeblać

[rita100]

wybeblać - wymieszać, przemieszać, zmacić, zbełtać płyn

Żercie no świniów z kartoflów i łotrambów musisz zalać trankam i dobrze wibeblać.

Jygri źiezli na wozie wibełczune kozi

[rita100]

wybełczać - wypatroszyć, wybebszać, patroszyć

Jygri źiezli na wozie wibełczune kozi i jenygo jelania

Psies sia wychajtoł przed samam progam

[rita100]

wychajtać - wulg. wypróżniać sie
wychajtnóńć
Psies sia wychajtoł przed samam progam.

W domu zawdi wychajdożone

[rita100]

wychędożyć - wyczyścić, wyszorować
To je pracozita kobziyta, w domu mo zawdi cisto, wszistko wychajdożune.

Wichropoł sia z wundołu

[rita100]

wychrapać sie - wydostać się, wyjść z trudem
Wpod do głambokygo wundołu i nimóg sia stamtónd wichropoć.

Musieli wiciyrzpać cało woda

[rita100]

wycierzpuwać - wyczerpywać, czerpiąc wybierać wodę
Jek chcieli studnio wiciśćić, to musieli noprzód wiciyrzpać cało woda.

Woda z kubła wiciurała

[rita100]

wyciurać - wyciurkać, wyciec
Tan kubeł je durawi, cało woda z niego wiciurała.

Szurki widłupali szczurozi ślypsie.

[rita100]

Szurki widłupali szczurozi ślypsie.

Koti wifitali wszistkie miszi

[rita100]

wyfitać - wyłowić, wyłapać, wychwytać

Koti wifitali wszistkie miszi w stodole.
W naszam bagnie nimo rybów, wszistkie só wyfitane.

Gajsi wiflaczić nie potrasi

[rita100]

wyflaczyć - wypatroszyć
Łóna nie jest do roboti na wsi, nawet gajsi wiflaczić nie potrasi.

Krowa wignoiła sia na sami stecce

[rita100]

wygnoić się - oddać kał, tylko o zwierzętach
Krowa wignoiła sia na sami stecce.

Wikantowała sia na zakrancie fura

[rita100]

wykantować się - wywrócić się, przewrócić się, zwalić się
Falkozi wikantowała sia na zakrancie fura siana.

Wikarowoł te zgniłe kartofle

[rita100]

wykarować - wywieźć na taczkach
Maciyj wikarowoł te zgniłe kartofle na śniecisko.

Znów kóń wikopertnuł

[rita100]

wykopertać, wykopertnąc - żart
umrzeć, zdechnąć
Wornowskamu znów kóń wikopertnuł.

Zieprzki trzeba wikrasać

[rita100]

wykrasać - wyciąć, wykastrować

Zieprzki podrośli i trzeba jich wikrasać

Świnie wikulały sia w błocie

[rita100]

wykulać się - wytarzać się
Świnie wikulały sia w błocie

Gwołt żita wilogrowało

[rita100]

wylagrować - powalić się, położyć się
wilogrować
Bez te deszcze gwołt żita wilogrowało

Wimaszynujewa w dwuch dniach

[rita100]

wymaszynować - wymłócić młockarnią
Tile pszanici, co mi mowa, to wimaszynujewa w dwuch dniach.

Jek łoddawali sinozi gospodarstwo

[rita100]

wymówić sobie - zabezpieczyć sobie deputat przy przekazywaniu gospodarstwa.

Jek łoddawali sinozi gospodarstwo, wimózili sobzie cielasnó krowa jenygo
kórnika, trzi cantneri mónki żitni, jedan cantar mónki pszanni i psiańć
cantnerów kartofli.

Wismiknuł mi sia wangorz

[rita100]

wymsknąć się - wymknąć się, wyśliznąć się

Ja tygo nie chcioł-am mózić, to mi sia tak wimsknuło.
Jek ficiuł-am wangorza, to mi sia zaroz z ranki wismiknuł.

Kóń je wipanknianti

[rita100]

wypęknięty - mający przepuklinę
Zidać, ze kóń je wipanknianti, zaszkodzuła mu ta ciajska łórka.

Konie sia bojó i wiryzajó

[rita100]

wyryzać - rżeć
Przi zielgam łogniu konie sia bojó i wiryzajó.

Tygo konia dom wirżnóńć

[rita100]

wyrznąć - też wykastrować
Tygo konia dom wirżnóńć, bo już sobzie z niam redi dać ni moga.

Wiszczuł złodzieja psami.

[rita100]

wyszczwać - wyszczuć
Wiszczuł złodzieja psami.

Psi wisznyflowali zajónca

[rita100]

wysznyflować - wytropić

Psi wisznyflowali zajónca pod krzokam.

Wiszoruj gajsi z marchsi

[rita100]

wyszorować - wygnać, wypędzić
Wiszoruj gajsi z marchsi na łónka.

Prosioki wszystko wiżłopałi

[rita100]

wyżłopać - łapczywie zjęść, wyżreć
Prosioki wszystko wiżłopałi z korytka.

Maszina zabanczała

[rita100]

zabęczyć - zahuczeć, zabrzęczeć, zabzykać

Zaczinajó draszować bo maszina zabanczała.

Kropowali aż sia dicht zabziedowali

[rita100]

zabiedować się - zabiedzić się, zapracować się, zmarnować się, stracić zdrowie
lub siły z biedy
Starzi kropowali na ti roli i kropowali aż sia dicht zabziedowali.

Zabukoł-am do dźwirzów

[rita100]

zabukać - zapukać
Zabukoł-am do dźwirzów, ale niecht sia nie łodezwoł.

Psies znów zadoziuł jena gajś

[rita100]

zadawić - udławić, udusić
zadozić
Psies znów zadoziuł jena gajś.

Musiwa chipko kartofle zadekować

[rita100]

zadekować - pokryć słomą, dachówką
zabezpieczyć kopce ziemniaków, buraków przed mrozem

Jidzie zielgi mróz, musiwa jeszcze chipko kartofle zadekować.

We wsi już droga zaflastrowali

[rita100]

zafestować - umocować, mocno osadzić
Chtóś tak zafestowoł kuónica, że ni moga ji wiciungnóńć
Zaflastrować - wyłatać drogę

We wsi już droga zaflastrowali.

Rzeźnik noprzód zagłuszo świnie

[rita100]

zagłuszać - ogłuszać, pozbawić czucia
zagłuszyć
Rzeźnik noprzód zagłuszo świnie, a potam jych zarzino.

Te snurki só dicht zakoplowane

[rita100]

zakoplować - zawiązać, zaplątać,

Zakoplowałeś prowus tak feste i teroz ni możesz go rozójziać.
Te snurki só dicht zakoplowane.

W mnieście zakokosziułi sia pluskwi

[rita100]

zakokoszyć się - zagnieździć się; rozplenić się
W niejednych domach w mnieście zakokosziułi sia pluskwi.
Łu sójsiada to łoset na polach tak sia zakokoszuł, ze zianci je łostu niżli zita

Dwa chłopi zojmajó z lasu do najo

[rita100]

zajmać - żwawo podążać
Dwa chłopi zojmajó z lasu do najo.

Zklopowoł-am do dźwirzów

[rita100]

zaklopować - zapukać

Zklopowoł-am do dźwirzów, ale nicht mi nie roztworzuł, potam zaklopowoł-am
jeszcze do łokna, ale tyż nicht nie wiglundnuł.

Zakluczowali sia w domu

[rita100]

zakluczować - zamknąć kluczem, zamknąć na klucz
Zakluczowali sia w domu i w noczi nikoguj nie wpuszczali.

Przi sztokowaniu zakuł go zidłami

[rita100]

zakuć - ukłuć
Przi sztokowaniu zakuł go zidłami w ranka.

Kóń na jena noga zakulazioł

[rita100]

zakulawieć - zakuleć
zakulaziyć
Kóń na jena noga zakulazioł.

Załójskie żniwa to bułi żniwa dobre

[rita100]

załoński - przedzeszłoroczny
Załójskie żniwa to bułi żniwa dobre, wszistkie zboże zebralim such do stodołi.

Łobloł jó zommuntkó

[rita100]

zamątka - woda zaprawiona śrutem lub otrębami,którą polewano sieczkę dla koni.
Jek szed koniom dawać łobrok, to zawdi robziuł to samo: Noprzód zaciyrzpnuł ze
sztungzi pu kubła wodi, wsipoł do ni dwa mniorki łotrambów i zamniyszoł
drewniannó łopatku, potem napełniuł sieczkó małó łopołka, wsipoł sieczka koniom
do kripi i łobloł jó zommuntkó i trocha przemnieszoł

Zamitrajżuł-am sia przi tyj robocie

[rita100]

zamitrężać się - marnować czas, tracić, odrywać się od pracy
Zamitrajżuł-am sia przi tam naprazianiu maszini.

Wszistkie kónti zapajanczune

[rita100]

zapajeczyć - zasnuć pajeczyną, pokryć
Łu ni w mniyszkaniu porzundku nimo, wszistkie kunti w jizbach zapajanczune.

Siano na szopsie mu zaprało

[rita100]

zaprać - zaparować

Siano na szopsie mu zaprało

Tak sia zarakowoł, ze razu

[rita100]

zarakować się - zaharować się, zapracować się, zmarnować się
Tak sia zarakowoł, ze razu lyść nie może.

Zasadziuł sia do roboti

[rita100]

zasadzać się - zabierać się do czego, rozpoczynać, podejmować co
zasadzić się
Zasadziuł sia do roboti.

Tó ciajszkó robotó zaszargoł konie

[rita100]

zaszargać - zmarnować
Tó ciajszkó robotó zaszargoł konie.

Zaszperowalim dźwirze łod chlywów

[rita100]

zaszperować - zamknąć dojście do czego

Na noc zaszperowalim dźwirze łod chlywów, bo teroz chodzó ciasam złodzieje.

Zasztopowoł dura do sklepu sianam

[rita100]

zasztopować - zatkać, zapchać
Zasztopowoł dura do sklepu sianam, żebi mu kartofle nie zamarzli.

Zaszibrowałam dźwirze i poszłam spać

[rita100]

zaszybrować - zamknąć szyber lub zasuwę

Ło dziesiónti zaszibrowałam dźwirze i poszłam spać.

Tami źorami zaśnieciliśta jizba

[rita100]

zaśniecać - zaśmiecać
zaśniecieć
Tami źorami zaśnieciliśta cało jizba

Nie zaśwycajta śwatła

[rita100]

zaśwecać - zaświecać, zapalać
Nie zaśwycajta tak chibko śwatła, toć jeszcze jest jasno.

zatarasować - zalepić zaprawą murarską

[rita100]

zatarasować - zalepić zaprawą murarską

Zatchniuł ta spara przi progu

[rita100]

zatchnąć - zatkać, zatnąć
Zatchniuł ta spara przi progu, żebi tak nie ziało.

Jenam zamacham zatrónciuł.

[rita100]

zatrącić - zabić silnym uderzeniem
Jek na niego psies łujadoł, to wziół do ranki kij i go jenam zamacham zatrónciuł.

Łopsiane pole musiwa zawalcować

[rita100]

zawalcować - powałować
Świżo łopsiane pole musiwa zawalcować.

Wirzuć to zawalisko do szołdra

[rita100]

zawalisko - rupiecie, graty, coś niepotrzebnego stojącego na drodze

Nie ziam po co ta szafa jeszcze stoji w siani, nolepsi wirzucić to zawalisko
gźiś do szołra.

Goście zazitali do naju

[rita100]

zawitać - zjawić się, przybyć, nastąpić

Goście zazitali do naju

Zbanczuł na tam nowam gospodarstsie

[rita100]

zbanczyć - zbankrutować, ogłosić upadłość
Kóndziela zbanczuł na tam nowam gospodarstsie.

Żniwa już zbojowalim

[rita100]

zbojować - zwojować, skutecznie dokończyć

Żniwa już zbojowalim.

Zbrukowali wszistkie kartofle

[rita100]

zbrukować - zużyć, spotrzebować

Zbrukowali wszistkie kartofle na sadzania.

zbuzowoł am dwa kosze torfu

[rita100]

zbuzować - spalić
Psiec je gorónci, zbuzowoł am dwa kosze torfu.

Konie zbistrzelli i łuciekli

[rita100]

zbystrzeć - żywo zainteresować się, spłoszyć się

Jek sia doziedzioł, ze może cóś zarobzić, łod razu zbistrzoł.

Konie zbistrzelli i łuciekli.

To je zdredny bik, wszistkich bodzie

[rita100]

zdredny - zdradliwy, niebezpieczny, szkodliwy
Jobich takygo zdrednygo bika, co wszistkich bodzie, wcole nie trzimoł.

Zesztokwałam psiańć furów siana

[rita100]

zesztakować - złożyć siano
Dziś przed łobziadam zesztokwałam psiańć furów siana

Łón dobrze zgroszuł swoje zreboki

[rita100]

zgroszyć - spienieżyć, korzystnie sprzedać
Łón dobrze zgroszuł swoje zreboki.
Za ta koniczina zgroszuł gwołt psianiandzi.

Zielazna krowa - krowa deputantnika

[rita100]

Zielazna krowa - krowa deputantnika

Konie stojó na łónce i ziskajó sia

[rita100]

ziskać się - iskać się
Konie stojó na łónce i ziskajó sia.

Zjuszuł konie przi ti szolóni łórce

[rita100]

zjuszyć - zmęczyć do kresu sił
Zjuszuł konie przi ti szolóni łórce i dicht spocóne prziprowadziuł nazot do stoni.

Zluzuj konie i niech jidó do rozgordu

[rita100]

zluzować - obluzować; puścić luzem; wyreklamować z wojska
Zluzuj konie i niech jidó do rozgordu.

Złocził w lesie zwierza

[rita100]

zoczyć - spostrzec, ujrzeć, zobaczyć
złoczić
Złocził w lesie zwierza

Zorgowalim ło łopołka na zima

[rita100]

zorgować - dbać, starać się, troszczyć się
Już jesianió zorgowalim ło łopołka na zima.

Mo dicht nowo zorta kartofli

[rita100]

zorta - gatunek, rodzaj
Hermon mo dicht nowo zorta kartofli.

Zraniutko pośli siec trowa

[rita100]

zraniutko - wczesnym rankiem, o świcie
Zraniutko pośli siec trowa.

zrebaczek - źrebaczek, źrebiątko

[rita100]

zrebaczek - źrebaczek, źrebiątko


zrebak - źrebak, młody koń

zrebek - źrebię
zrebka

zrebić się - źrebić się
zrebzić sia

zrebiec - źrebieć, młody koń
zrebziec, zrebca

zrebisko - źrebiec
zrebzisko

Brok zsiec żito

[rita100]

zsiec - skosić
Brok zsiec żito.

Bez te frasunki człoziek sśiziyje

[rita100]

Bez te frasunki człoziek sśiziyje

Po tych deszczach takó zumpa

[rita100]

zumpa - gnojówka, błoto
Przed świniokami majó głamboki dół z zumpó.
Na glinie je po tych deszczach takó zumpa, że nicht tam przelyść ni może.

Jonek zwaliuł sia z drobzi

[rita100]

zwalić się - spaść z czego
Jonek zwaliuł sia z drobzi.
Tile zwaluło sia gości, że nie buło mniejsca no niych do spanio.

Szurki zwekslowali sia przi robocie

[rita100]

zwekslować się - przejąć po kim pracę lub służbę, dokonać zmiany zajęcia.
Szurki zwekslowali sia przi robocie, Antóś poszed na mniejsce Roberta, a Robert
na mniejsce Antósia.

Łón je do taki roboti zwiczajni

[rita100]

zwyczajny - zwykły; przyzwyczajony
To nie jest no niego za ciajszko, łón je do taki roboti zwiczajni.

Krowa musiwa do doianio źójzać

[rita100]

źdźgnąć - żgać, bić tylną nogą (o krowie przy dojeniu)
Ta jena krowa musiwa do doianio źójzać, bo łóna tak źdźgo, że mogłabi dojorka
pokalyczić.

Wipuść żebroki na rozgord

[rita100]

żebrak - źrebak, młody koń
Wipuść żebroki na rozgord

Wignała gójski na żyrowisko

[rita100]

żerowisko - pastwisko
Wzióła chusteczka i patrzelisko
wignała gójski na żyrowisko.

żnija - żmija, wąż

[rita100]

żnija - żmija, wąż

Na majóntkach zidać zangawi kopoczi

[rita100]

żęgawa - stado, gromada
Ptoki już łodlatujó całami żangawami.
Na majóntkach zidać zangawi kopoczi.

Żłokom nigdi bzieda nie dokuczi

[rita100]

żłok - obszarnik, właściciel majątku ziemskiego
Żłokom nigdi bzieda nie dokuczi.

Roboti zniwowe só ciajskie

[rita100]

żniwować - zbierać żboże, kosić zboże

żniwowy - żniwny
Jeżi nimo pogody, to i roboti zniwowe só ciajskie.

życisko - ściernisko

[rita100]

życisko - ściernisko

Musi tyż dbać ło żiziół

[rita100]

żywiół - żywy inwentarz, bydło
Chto chce cóś z gospodarstwa mniyć, to musi tyż dbać ło żiziół.

Łóni ło żiźizna nie dabjó

[rita100]

żywizna - żywy inwentarz, zwierzęta zimowe
Marnujó sia jam krowi, bo łóni ło żiźizna nie dabjó.