lilith666_vip
02.04.10, 02:57
Magia jak juz napisałam kiedyś jest zespołem praktyk i technik opierających się na specyficznym światopoglądzie, których celem jest spowodowanie pożądanych zmian w otaczającym świecie. Działania te charakteryzują się wysokim stopniem zrytualizowania, wynikającym z potrzeby wsparcia ich przez moce pochodzące z Innego Świata. Polega to na przywołaniu mocy nadnaturalnych, na precyzyjnym powtórzeniu gestów pozwalających odtworzyć mityczny porządek świata. Stąd naruszenie konkretnego rytuału, błąd w wygłaszanej formułę muszą doprowadzić do pojawienia się skutków, które są efektem odmiennej formuły rytualnej, a to może stać się powodem nieszczęścia lub śmierci .
Praktyki magiczne są charakterystyczne dla dawnych kultur plemiennych a także do pewnego stopnia istnieją w kulturach ludowych i reliktowo we współczesności. Najważniejszą cechą wyobrażenia świata w kulturze magicznej jest brak wydzielenia odrębnych sfer działalności człowieka (komunikacyjnej, praktycznej, światopoglądowej). Myślenie magiczne w takich kulturach rozstrzyga o sensie wszelkich działań człowieka, dostarczając przesłanek do wyjaśnienia jednolitego porządku Kosmosu, natury i społeczeństwa . Oznacza to, że we wszystkich działają te same prawa oraz że sfery te są ze sobą połączone. Wyjaśnia to powód, dla którego działania produkcyjne wymagają jednoczesnych praktyk magicznych i symbolicznych - bez nich te pierwsze w ogóle nie mogą być zainicjowane. Stąd np. konkretne prace rolnicze i towarzyszące im gesty magiczne są zintegrowaną całością - opowiadanie mitu wyjaśniającego mityczny początek pewnych działań, nie służy potrzebom komunikacyjnym (czy edukacyjnym), lecz stanowi fragment działań „praktycznych''. Chodzi o to, że tylko dzięki reaktualizacji (przez opowiadanie) mitycznych zdarzeń można spowodować, by świat znalazł się w mitycznej rzeczywistości. W ten sposób posiądzie moce i właściwości owego czasu (właściwie „przedcza-su"), co stanowi warunek niezbędny do zainicjowania konkretnych zdarzeń w czasie historycznym, tu i teraz .
Najważniejszą cechą myślenia magicznego jest „współwystępowanie związków metaforycznych i metonimicznych , które określają zasady postrzegania świata i budowania relacji między jego elementami. Związki metaforyczne wskazują na podobieństwo i ekwiwalencję (wymienność) ele¬mentów , rządzą też procesami symbolizowania. Chodzi więc o klasyfikowanie, łączenie i wreszcie symboliczne zastępowanie przedmiotów, istot, zjawisk (np. w symbolicznym szeregu: róg bawoli — Księżyc - płodność; włosy - gałęzie wierzby). Z kolei związki metonimiczne wskazują na „przyległość" (czasową, przestrzenną czy logiczną) poszczególnych zjawisk czy przedmiotów, relacje przyczyna-skutek czy część-całość. Stąd np. związek metonimi-czny wyjaśnia, dlaczego zrobienie czegokolwiek z obrzynkami paznokci jest równoznaczne z działaniem przeciw ich właścicielowi (obcięte paznokcie pozostają wciąż w głębokim związku z człowiekiem).
Nazwa jest częścią nazywanego przedmiotu, tak samo jak jego kształt , ciężar, kolor czy zapach. Słowo w mowie magicznej w sposób meto-nimiczny przylega więc do tego fragmentu rzeczywistości, który nazywa. W dodatku jeszcze uważa się, że słowo ma ten sam status co gest. W myśleniu magicznym mówienie o czymkolwiek zakłada zmysłową obecność przedmiotu wypowiedzi. Wypowiedzenie słowa w praktyce magicznej jest jednoznaczne z przywołaniem nazywanego („O wilku mowa, a wilk tuż"). Z tego powodu pewne kategorie słów zostają objęte tabu, aby nie sprowadzić nieszczęścia do świata śmiertelników. Dotyczy to np. wymieniania imion bogów (chodzi więc nie o ewentualną obrazę, lecz raczej zbyt bliski z nimi kontakt ), postaci demonicznych (np. demonów chorób), nie wolno wypowiadać imion ludzi, którzy znajdują się poza granicami ludzkiej ekumeny (np. zmarłych bądź tych , którzy wyruszyli na wojnę czy łowy ).
W kulturze magicznej słowo funkcjonuje zgodnie z zasadami metonimiczności i metaforyczności. Skoro dwa przedmioty mają wspólną właściwość (formę, kolor, nazwę), to znaczy, że istnieje między nimi głęboka, choć nieraz trudno uchwytna, więź (zasada metafory). Oddziałując na jeden z przedmiotów powoduje się te same skutki w odniesieniu do drugiego. Skoro dziecko rodząc się musi wyjść na świat z ciemności kobiecego łona, to np. otwierając w tym czasie wszystkie zamki, piec, drzwi powoduje się, że poród będzie łatwiejszy. Udając się do jaskini młody człowiek, który ma być poddany inicjacji, symbolicznie wraca do łona matki, wychodząc zaś z niej rodzi się na nowo.