madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:11 Pniówek – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pawłowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 4,4 km², a liczba ludności 530, co daje gęstość zaludnienia równą 120,5 os./km². W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie katowickim. W latach 1977–1992 wieś była częścią Jastrzębia-Zdroju Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:13 W 1977 r. wieś została przyłączono do miasta Jastrzębie-Zdrój W 1993 r. sołectwo Pniówek wyłączono z Jastrzębia-Zdroju i przyłączono do gminy Pawłowice Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:22 Marian Gumowski w 1939 roku po raz pierwszy przedstawił pieczęcie z Warszowic w opracowaniu Herby i pieczęcie miejscowości województwa śląskiego, podając informację, iż jedyną pieczęcią posiadającą godło miejscowości jest pieczęć powstała w latach dwudziestych XX wieku; o pieczęciach z XVIII czy XIX wieku nie wspomniał. Według Gumowskiego znajdował się na niej wizerunek biegnącego konia, pod którym umieszczono snopek siana, za nim skrzyżowane grabie i kosę, a wokół znajdował się napis: „GMINA WARSZOWICE POWIAT PSZCZYŃSKI”. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek informacji, z jakiego dokumentu pochodzi ta pieczęć i oprócz Gumowskiego nikt inny nie potwierdza jej istnienia. Dzisiejszy herb miejscowości zgodny jest z propozycją Mariana Gumowskiego z 1939 roku. Jeśli faktycznie herb miałby się odnosić do najstarszej pieczęci, powinna ona przedstawiać wizerunek św. Mikołaja. Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:34 W okresie głodu i tyfusu głodowego w latach 1847–1848 zmarło 150 osób z około 880 mieszkańców. W 1850 roku ewangelickie towarzystwo religijne zajęło jedno z opustoszałych gospodarstw, którego właściciele zmarli w czasie epidemii. Urządzono w nim sierociniec dla dzieci w wieku od 3 do 17 lat. Budynek rozbudowano, umieszczono w nim ok. 80 sierot z okolicy. Sierociniec zarządzany był przez kierownika, który miał do pomocy trzech pielęgniarzy. W ośrodku panowała surowa dyscyplina. Po pewnym czasie, w różnych częściach kraju szukano rodzin, które mogłyby przyjąć sieroty. Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:35 11 maja 1895 roku założono Związek Rolniczy, który rozpoczął szerzenie oświaty agrarnej, propagował stosowanie nawozów sztucznych i maszyn rolniczych. W 1901 roku z inicjatywy proboszcza powstała Kasa Zapomogowo Pożyczkowa Raiffeisena, udzielająca tanich kredytów i pomyślana jako „szkoła dla drobnych ciułaczy”. Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:37 W 1923 roku powstała Ochotnicza Straż Pożarna w Warszowicach. Podstawowe wyposażenie stanowiła konna sikawka przechowywana w remizie przy starej karczmie Śleziony. W 1934 roku ufundowano sztandar, który zachował się do naszych czasów. Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:40 Od 12 lutego 1945 roku na przysiółku Borki rozpoczęły się pierwsze walki o Warszowice, które trwały przez tydzień. Zajęcie Borek miało strategiczne znaczenie, gdyż otwierało drogę przez Koźle do Pawłowic i drogę do Warszowic. Niemcy zaciekle bronili tego terenu, walczono o każdy dom. Po zdobyciu Borek przez Armię Czerwoną 18 lutego, linia frontu oparła się o potok Pawłówka. Nocą z 20 na 21 lutego Niemcy wycofali się do linii torów kolejowych Żory – Pawłowice, która od tego momentu była jednocześnie linią frontu. Aby ułatwić sobie obronę Warszowic, wysadzili w nocy 21 lutego wiadukt kolejowy i w ten sposób powstała spora barykada z betonowego gruzu. 22 lutego nastąpiła ewakuacja cywilnej ludności Warszowic. Niemcy ewakuowali ludność w większości do Szerokiej, natomiast z terenu zajętego przez żołnierzy radzieckich ewakuowano ludność w kierunku Kryr i Brzeźc. 24 lutego 1945 roku w wyniku działań wojennych spłonął kościół katolicki. 10 marca 1945 rozpoczęła się tzw. operacja morawsko-ostrawska, do tego czasu linia frontu utrzymywała się niezmiennie na linii kolejowej Żory – Pawłowice. Główne natarcie Armii Czerwonej przebiegało od Pawłowic w kierunku Jastrzębia-Zdroju, dopiero 15 marca zdołano przerwać niemiecką obronę przy południowych granicach Warszowic i przesunąć się kilkaset metrów w kierunku centrum Warszowic i Krzyżowic. Niemcy, wycofując się z części Warszowic wysadzili kościół ewangelicki, którego wieża służyła jako bardzo dobry punkt obserwacyjny. Dopiero kolejne natarcie, rozpoczęte 24 marca, wyrzuciło Niemców z północnych i zachodnich skrawków Warszowic. W wyniku zaciętych walk, Warszowice zostały zniszczone w 80 procentach. Wszystko co cenniejsze w domostwach, wraz z pozostałymi zwierzętami gospodarskimi, zostało splądrowane przez żołnierzy Armii Czerwonej. Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:42 W drugiej połowie XVI wieku właścicielem ziemi pszczyńskiej był Karol Promnitz, protestant, a zgodnie z panującą zasadą „czyja władza, tego religia”, wprowadził na swoim terytorium protestantyzm. Mieszkańcy Warszowic przejmując w latach 1572–1629 kościół katolicki, w całości przeszli na luteranizm. W 1629 roku katolickie władze austriackie przejęły kościół, jednak był on z braku katolickich wiernych przez pewien okres zamknięty. Nabożeństwa zaczęły odbywać się w nim dopiero w drugiej połowie XVII wieku. Jednakże w 1640 roku, w czasie wojny trzydziestoletniej do Warszowic wdarły się protestanckie wojska szwedzkie, rozbiły kłódki w drzwiach kościoła i oddały go miejscowym ewangelikom. W czasie rutynowej kontroli w 1652 roku do kościoła nie wpuszczono wysłannika katolickiego biskupa wrocławskiego, przeciwstawił się temu pastor i tłum miejscowych ewangelików. W sprawozdaniu zapisano, iż jest w Warszowicach drewniany kościół z przylegającą do niego wieżą, w której wiszą trzy dzwony, a wokół kościoła znajduje się cmentarz. Szczegółowy opis kościoła pod wezwaniem św. Mikołaja znajduje się w sprawozdaniu z 1679 roku. Kościół stał na wzgórzu przy cesarskim trakcie, miał 30 łokci długości (17,28 metra) oraz 13 łokci szerokości (7,49 metra), sześć okien, dwoje drzwi, trzy konsekrowane ołtarze rzeźbione w drewnie. Opis kościoła znajduje się też w sprawozdaniu z 1688 roku. Protokół z następnej wizytacji z roku 1719 przedstawia kościół jako mroczny, nędzny, przesiąknięty wilgocią, a zakrystię określono jako jaskinię. Po wizytacji przystąpiono do budowy trzeciego, drewnianego kościoła. Kościół ukończono w 1721 roku za ks. Henryka Szalasty, wieżę dobudowano kilka lat później. Kościół miał wymiary 10x24 metry, został wybudowany z grubego, ciosanego drewna w stylu barokowym, z dwiema wieżami. Na stropie wykonano duże malowidła przedstawiające koronację Matki Boskiej w niebie oraz Pana Jezusa i uczniów idących do Emaus. Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:44 W 1835 roku przy prowadzeniu renowacji wieży kościelnej wynikł spór. Ewangelicka społeczność z Warszowic domagała się takiej samej obsługi przy pogrzebach, razem z dzwonnikiem, jak przy pogrzebach katolickich, wobec tego zażądano od ewangelików takich samych składek i udziałów przy naprawie wieży, jakie płacili katolicy. W związku z odmową uiszczenia należności przez ewangelików, sprawę oddano do sądu. Spór zakończył się w 1874 roku orzeczeniem, iż mieszkańcy wyznania ewangelickiego za dzwonienie będą płacić podwójną kwotę, ale powinni być zwolnieni ze składek za naprawę dzwonnicy. W roku 1849 kościół wyłożono kwadratowymi płytkami; wcześniej miał posadzkę z ubitej gliny. Jeszcze w połowie XX wieku na jednym ze słupków bramy przykościelnej można było dojrzeć żelazną obręcz, tzw. kunę. Przytwierdzano do niej w niedzielę niewierne kobiety. Ostatni raz obręcz została użyta w 1765 roku, jednak przez następne dwa wieki tkwiła ona w bramce, przypominając o minionych czasach. W wyniku działań wojennych 24 lutego 1945 roku kościół doszczętnie spłonął, został po nim jedynie murowany fundament znajdujący się pod głównym ołtarzem. Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:47 Historia warszowickiej parafii ewangelickiej sięga czasów reformacji w XVI wieku. W tym okresie nabożeństwa odbywały się w drewnianym kościele katolickim znajdującym się w miejscu obecnego cmentarza katolickiego. Księgi protokołów konwentów pastorskich ziemi pszczyńskiej i inne dokumenty notują pięciu ewangelickich duchownych, działających w Warszowicach do czasu zlikwidowania parafii ewangelickich podczas kontrreformacji. Po 1630 roku zakończyła się w Warszowicach oficjalna historia kościoła ewangelickiego z czasów reformacji. W 1741 roku wydzielono południowo-zachodnią część cmentarza dla potrzeb ewangelickich mieszkańców Warszowic i okolicznych wsi. Od 1854 roku nabożeństwa ewangelickie odbywały się w sali ewangelickiej szkoły w Warszowicach (przy obecnej ulicy Boryńskiej). Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:48 Początki szkolnictwa w Warszowicach sięgają przełomu XVI i XVII wieku i związane były z działalnością kościoła katolickiego. Szkoła podlegała proboszczowi, który był odpowiedzialny za prowadzenie szkoły przy kościele. Najstarsza wzmianka o szkole pochodzi z 1679 roku, w protokole sporządzonym po wizytacji parafii wspomniano o uczącym nauczycielu Tomaszu Wojciechu, który pracował w Warszowicach od 1661 roku, prowadząc dobry tryb życia. W przeciwieństwie do większości mieszkańców wsi zamieszkałej przez protestantów, przyznawał się do wiary katolickiej. Jako wynagrodzenie otrzymał kawałek pola, jako mieszkanie służyła mu jedna chałupa. Budynek szkoły w 1688 roku znajdował się w dobrym stanie, ale do szkoły uczęszczał tylko jeden uczeń. Większa część mieszkańców była protestantami, natomiast rodziny katolickie, a było tutaj 104 katolików, nie posyłały swoich dzieci do szkoły. Nauczyciel miał prawo do użytkowania dwóch ogrodów i pola o powierzchni około 4 tysięcy 47 m2, pole to przylegało do pola farskiego i graniczyło z polem Jerzego Brody. Nauczyciel otrzymywał też datek noworoczny od każdego siodłaka po jednym groszu, a za parafialne prace dodatkowe od każdego siodłaka jedną miarę pszenicy. Za odpływ wody, która przepływała przez jego pole, pochodzącej ze stawów Jerzego Brody, otrzymywał w formie odszkodowania kwotę dwunastu groszy. W 1714 roku nauczycielem został Paweł Niklas ze Strumienia. Protokół z wizytacji z 1719 roku przedstawia budynek szkolny jako wymagający remontu. Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:51 W czasie tyfusu głodowego szkoła katolicka była przez pół roku zamknięta i służyła jako magazyn materiałów opatrunkowych. Nauczyciel rozdzielał te materiały osobom sprawującym opiekę nad chorymi. Najstarsza kronika szkolna została założona przez Józefa Sladka, który pełnił funkcję nauczyciela w latach 1847–1866. W 1876 roku wybudowano nową, murowaną szkołę dla dzieci katolickich, w której znajdowało się mieszkanie dla organisty. Drugą izbę lekcyjną wynajmowano w budynku p. Musioła. W związku z dużą liczbą dzieci, od 1895 roku podejmowano próby rozpoczęcia budowy nowej szkoły, ale zdołano kupić jedynie grunt. Zamierzenia zrealizowano dopiero w 1929 roku, w którym to rozpoczęto budowę dzisiejszej szkoły. W murach szkoły 1 września 1931 roku rozpoczęło naukę 122 uczniów. W 1935 roku szkole nadano imię Marszałka Józefa Piłsudskiego i odsłonięto tablicę pamiątkową. W tym samym roku w jej budynku utworzono przedszkole. W okresie międzywojennym funkcjonowała równolegle szkoła ewangelicka, w której uczono w języku polskim. Szkoła utrzymywana była przez budżet państwa i według stanu z roku 1936 w dwóch salach lekcyjnych naukę pobierało 36 dzieci ewangelickich. Jednym z przedmiotów obowiązkowych był język niemiecki. Natomiast od 1934 roku dzieci z ewangelickich, niemieckich rodzin uczęszczały do szkoły w Krzyżowicach, utrzymywanej przez Niemiecki Związek Szkolny. Szkoły ewangelicka i katolicka nieprzerwanie funkcjonowały do wybuchu II wojny światowej. W okresie okupacji niemieckiej nie było szkół wyznaniowych. Wszystkie dzieci, niezależnie od wyznania, uczyły się początkowo w budynkach dotychczasowej szkoły ewangelickiej mniejszości niemieckiej w Krzyżowicach. Po wyremontowaniu w 1942 roku byłej szkoły katolickiej, przeniesiono tam wszystkich uczniów. Niemcy podnieśli jej poziom o jeden stopień organizacyjny, placówki takie istniały wyłącznie na nowych wschodnich terenach III Rzeszy. Do szkoły tej do ukończenia IV klasy uczęszczały wszystkie dzieci z Warszowic oraz wybrani absolwenci IV klas z Warszowic i miejscowości ościennych, wytypowani przez kierowników szkół i zatwierdzeni przez partię hitlerowską NSDAP. Ukończenie takiej szkoły umożliwiało późniejszy wstęp do szkoły średniej. W styczniu 1945 roku, w związku ze zbliżającym się frontem, naukę przerwano. Od 11 do 24 marca szkoła była w zasięgu ostrzału artyleryjskiego, który bardzo zniszczył jej budynek, w tym doszczętnie dach – to samo spotkało drewnianą szkołę ewangelicką. Po zakończeniu walk siedmioklasową szkołę zorganizowano w najmniej uszkodzonym budynku ewangelickiej plebanii. Uczono na dwie zmiany, na piętrze plebanii zorganizowano mieszkania dla nauczycieli. W maju 1946 roku mieszkańcy Warszowic interweniowali u wojewody gen. Zawadzkiego w sprawie pomocy w odremontowaniu zniszczonej szkoły katolickiej; dzięki niemu w niedługim czasie otrzymano dachówkę na nowy dach. Jeszcze przed zimą tego samego roku szkoła miała odbudowany dach. Po zakończeniu odbudowy szkoły w 1947 roku przeniesiono naukę z plebanii ewangelickiej. Lekcje w tej szkole odbywają się do dnia dzisiejszego Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:52 Emanuel Piwoń (1911–1973), proboszcz w Warszowicach i Łaziskach Średnich. Po zakończeniu wojny, w maju 1945 roku otrzymał nominację na administratora w parafii św. Mikołaja w Warszowicach. Wybudował w Warszowicach dwa kościoły – tymczasowy oraz nowy, masywny kościół parafialny. W grudniu 1946 roku zdał egzamin proboszczowski. W lipcu 1957 roku bp S. Adamski zatwierdził go oficjalnie na stanowisko proboszcza w Warszowicach. Zmarł 10 lutego 1973 w Wodzisławiu Śląskim. Został pochowany w Warszowicach Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:55 Przydrożny krzyż kapliczkowy z 1835 roku z płaskorzeźbami Matki Boskiej, św. Jana Chrzciciela i świętej Rozalii, wykonany z piaskowca (ul. Pszczyńska Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:57 Przydrożny krzyż kapliczkowy z 1845 roku z płaskorzeźbioną figurą Matki Boskiej, krucyfiks i rzeźbę wykonano z piaskowca, fundatorzy Frantz i Anna Turocha (ul. Boryńska) Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 18:58 Postument kapliczkowy z figurą św. Józefa z końca XIX wieku, wykonany z piaskowca (ul. Pszczyńska) Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 09.06.22, 19:05 Godło Warszowic zostało wybrane na końcu XIII wieku – nawiązuje do trudu rolniczego i przedstawia skrzyżowane grabie z kosą oraz, nad nimi, galopującego białego konia na niebieskim tle Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 12.05.24, 19:18 Pewna dama z Pawłowic Chciała jechać do Nagłowic O Reyu się naczytała Atmosferę poczuć chciała Ale kasy nie ma na nic Odpowiedz Link
madohora Re: Pawłowice 12.05.24, 19:25 Pawłowice - tutaj słów powiem nie za wiele Do kościoła pójdę w niedzielę Jest pw Jana Chrzciciela I można tam zobaczyć rzeczy wiele Odpowiedz Link
