Agresywni Kierowcy

[madohora]

W 1998 r. Przedsiębiorstwo Komunikacji Trolejbusowej w Gdyni wyraziło zainteresowanie zakupem pierwszych niskopodłogowych trolejbusów. Przedsiębiorstwo Neoplan Polska wyraziło chęć sprzedaży autobusów Neoplan N4016 lub K4016 z silnikiem i aparaturą elektryczną przystosowanymi do eksploatacji w sieci trolejbusowej. Koszt produkcji takich trolejbusów byłby jednak zbyt wysoki, a władze PKT zdecydowały się na tańszą opcję dalszej wymiany taboru na trolejbusy średniopodłogowe na bazie autobusu Jelcz 120M. W 1999 r. wdrożono do produkcji niskowejściowy model trolejbusu Jelcz M121E. Doświadczenia zdobyte przez PNTKM przy okazji prac nad tym modelem pozwoliły na rozpoczęcie przygotowań do produkcji trolejbusów w pełni niskopodłogowych

[madohora]

Jeszcze w 2001 r. Solaris nawiązał współpracę w sprawie eksportu autobusów miejskich Solaris na czeski rynek z miejskim przewoźnikiem z Ostrawy – DPO. Wkrótce współpraca ta została rozszerzona o budowę trolejbusów. W 2002 r. na ulicach Ostrawy wprowadzono do eksploatacji pierwszego Solarisa Trollino 12DC. Jego napęd został wykonany przez czeski oddział przedsiębiorstwa Alstom (później funkcjonujący jako Cegelec). Napęd oparto o prąd stały, a silnik elektryczny wykonało przedsiębiorstwo Elmor S.A. W kolejnych trolejbusach produkowanych we współpracy z DPO stosowano już silniki asynchroniczne Cegelec, a ich oznaczenie to Trollino 12AC. Rozpoczęcie produkcji trolejbusów w Ostrawie było szczególnie trudne ze względu na specyfikę tamtejszego rynku. Dostarczenie w 2003 r. trolejbusu do Opawy złamało faktyczny monopol Škody trwający od 44 lat. W Polsce pierwsze Solarisy Trollino 12AC dostarczono do Gdyni. Były to pierwsze w Polsce trolejbusy z silnikami asynchronicznymi

[madohora]

W sierpniu 2003 r. Solaris zaprezentował pierwszy na świecie trolejbus o długości 15 m – Solaris Trollino 15. Został on wyprodukowany w Ostrawie przy współpracy z Cegelec, a napęd został zaprojektowany przez przedsiębiorstwo ČKD Pragoimex. W pojeździe tym zastosowano wydajniejszy system rekuperacji energii hamowania oraz nową konstrukcję wału napędowego przenoszącego moment obrotowy, co zaowocowało niższym o ok. 25% zużyciem energii w porównaniu do modelu Trollino 12DC. Trolejbus mógł zabrać na pokład 160 pasażerów, co było porównywalne z popularnym wówczas w Czechach przegubowym pojazdem Škoda 22Tr. Premiera nowego modelu wpisała się w politykę Solarisa, która zakładała dużą elastyczność względem klienta, przez co powstało wiele różnych opcji wyposażenia dodatkowego, a niemal dla każdego zamówienia trolejbusy wyróżniały się nieco inną specyfikacją techniczną odnośnie do mocy silników, dodatkowych baterii, wysokoprężnych silników spalinowych stanowiących generator energii elektrycznej, czy też napędem na drugą lub trzecią oś (w przypadku modeli 15- i 18-metrowych)

[madohora]

W latach 2005–2007 warszawskie przedsiębiorstwo Medcom we współpracy z MPK Lublin skonstruowało trzy prototypowe napędy prądu przemiennego z myślą o trolejbusach. W 2007 r. Solaris wspólnie z Medcomem skonstruowały pierwszy trolejbus o długości 12 m w oparciu o te rozwiązania napędu, które przeszły testy w Lublinie, a po dwóch latach został on zakupiony przez tamtejsze MPK. Był to pierwszy trolejbus, który powstał w Bolechowie-Osiedlu – głównej siedzibie Solarisa. Pojazdy produkowane we współpracy z Medcomem dostały oznaczenie Trollino 12M

[madohora]

Kontynuowano współpracę ze Škodą oraz Medcomem, produkując trolejbusy dla kolejnych miast w Europie. W Polsce wymieniono na Trollina większość taboru trolejbusowego w Tychach i Gdyni, a także dużą część taboru w Lublinie. Trolejbusy Solaris dostarczano do kolejnych krajów europejskich, jak Niemcy, Austria, Portugalia, czy też Rumunia i Bułgaria. W 2011 r. Solaris dostarczył (do Lublina) 500. trolejbus z rodziny Trollino. Od początku produkcji w 2001 r. do końca 2014 r. Solaris sprzedał 897 szt. trolejbusów do 15 krajów w Europie. Pozwoliło to uplasować się Solarisowi na pozycji europejskiego lidera w produkcji trolejbusów niskopodłogowych. W 2014 r. udział trolejbusów polskiego producenta w europejskim rynku niskopodłogowych trolejbusów wyniósł 70%

[madohora]

W 2018 r. ogłoszono, że w ramach IV generacji nie będzie kontynuowana produkcja modeli Solaris o długości 15 m, a co za tym idzie zakończono produkcję modeli Trollino 15 i Škoda 28Tr Solaris. Jednocześnie poinformowano, że trwają prace nad konstrukcją dwuprzegubowego trolejbusu o długości 24 m Solaris Trollino 24[33][34], który w dalszej kolejności ma stanowić platformę dla budowy autobusów elektrycznych i hybrydowych o takiej długości[35]. W tym samym roku zaprezentowano facelifting rodziny Urbino, który obejmie także wszystkie produkowane przez Solarisa trolejbusy od 2019 r. Pierwsze testy dwuprzegubowego trolejbusu rozpoczęły się w czerwcu 2019 r. na ulicach Gdyni[38]. Wtedy także po raz pierwszy Trollino 24 zostało przedstawione publiczności. Oficjalna premiera modelu, tym razem jednak w wersji MetroStyle, miała miejsce w październiku 2019 podczas targów Busworld w Brukseli[39][40]. Podczas poznańskich targów Arena Design 2020 otrzymał nagrodę Top Design Award. Trollino 24 MetroStyle pierwsze jazdy testowe odbyło w listopadzie 2020 r. w Bratysławie

[madohora]

W większości sieci trolejbusowych w Europie wykorzystuje się prąd stały o napięciu 600 V. Prąd z sieci trakcyjnej do pojazdu dostarczany jest za pomocą odbieraków prądu umieszczonych na dachu trolejbusu. Są one wykonane z tworzyw sztucznych, co zapewnia ich lekkość, trwałość i nieodkształcalność, a w ich wnętrzu znajduje się przewód umożliwiający przepływ energii elektrycznej. Przy podstawie odbieraków, która umożliwia ich obrót na boki oraz w pionie, znajdują się sprężyny dociskające głowicę odbieraka do sieci trakcyjnej. Na tylnej ścianie trolejbusu znajdują się natomiast zwijacze linek, które pozwalają na opuszczenie odbieraków. Solaris Trollino 18 był pierwszym trolejbusem, w którym zamontowano kamery pozwalające kierowcy na kontrolę pracy odbieraków.

[madohora]

Trzecim rozwiązaniem jest zastosowanie jako generatora energii elektrycznej wodorowego ogniwa paliwowego. Przyjęto je w dostarczonych w 2018 r. do Rygi trolejbusach Solaris Trollino 18,75. Pozwala ono na przejechanie nawet 100 km bez sieci trakcyjnej przy zerowej emisji spalin

[madohora]

Trolejbusy Solaris Trollino są eksploatowane w 16 europejskich państwach w ponad 40 miastach. Do 2018 r. wyprodukowano łącznie niemal 1200 sztuk trolejbusów Solaris, dzięki czemu Solaris jest największym europejskim producentem trolejbusów niskopodłogowych. Najwięcej pojazdów dostarczono do Czech, a w dalszej kolejności do Bułgarii, Polski, Łotwy, na Litwę, a także do Włoch i Węgier. Wśród największych odbiorców trolejbusów Solaris znajdują się takie miasta, jak Ryga (104 z zamówionych 112 szt.), Gdynia (61 z zamówionych 91 szt.)[27][47], Wilno (45 z zamówionych 86 szt.), Sofia (80 szt.), Lublin (66 szt.), Salzburg (61 szt.) i Ostrawa (51 szt.)

[madohora]

W 2018 r. Solaris rozpoczął realizację kolejnego kontraktu dla Gdyni. W jego ramach na trójmiejskie ulice wyjedzie 14 sztuk Trollino 12 i 16 sztuk przegubowych Trollino 18 IV generacji. Dodatkowo zamówienie obejmowało montaż baterii trakcyjnych w 21 trolejbusach Trollino 12MB, dzięki którym będą mogły one pokonać nawet 20–30 km bez zasilania z trakcji. Takie rozwiązanie pozwoliło na przedłużenie linii nr 31 do gdańskiej Ergo Areny bez sieci trakcyjnej]. Równolegle 3 nowe Trollino 12 w listopadzie 2018 r. trafiło do Tychów

[madohora]

W 2013 r. Solaris dostarczył 8 sztuk trolejbusów 12-metrowych dla rumuńskiego Baia Mare. Był to pierwszy kontrakt dla tego kraju, pomijając jedną sztukę wyprodukowaną we współpracy z przedsiębiorstwem Astra, która nigdy nie wyjechała na ulice. W 2014 r. trolejbusy marki Solaris spotkać można było w 15 krajach w Europie, a najwięcej pojazdów wyeksportowano do Czech. W kolejnym roku Solaris pozyskał zamówienie na 12 trolejbusów przegubowych oraz 20 o długości 12 m dla Budapesztu[60]. W tym samym roku kontynuowano dostawy do Austrii (Salzburg[17]), Niemiec (Esslingen am Neckar[19]) oraz Czech (Pilzno[8], Uście nad Łabą[61]). W 2017 r. po pomyślnych testach na ulicach Gdyni do Rygi dostarczono pierwsze Solarisy Trollino 18,75 z dodatkowym napędem wodorowym. Łącznie zamówienie opiewało na 10 takich pojazdów. W grudniu 2017 r. przedsiębiorstwo miejskie z Żyliny odebrało pierwsze na świecie Trollino IV generacji, a tym samym Słowacja stała się 16. krajem, w którym eksploatuje się trolejbusy Solaris. Trollino IV generacji zostały także dostarczone w 2018 r. do Wilna, gdzie zamówiono łącznie 41 sztuk w podstawowej wersji długości[26]. W tym samym roku niemieckie Solingen odebrało 4 Trollino w przedłużonej wersji 18,75, które wyprodukowano jeszcze na bazie III generacji[62]. W 2019 r. Solaris pozyskał pierwsze zamówienie z Francji – w latach 2019–2022 wraz ze Škodą dostarczy 22 trolejbusy Solaris Trollino 12 do Saint-Etienne.

[madohora]

Przegub autobusu zgina się podczas skręcania i umożliwia swobodne przechodzenie pomiędzy członami. Przegub osłonięty jest miechem (zwanym potocznie harmonią). Czasem we wrędze znajduje się podłużne okienko.

[madohora]

Autobusy przegubowe występują w bardzo dużych miastach. W Polsce użytkowane są jedynie autobusy dwuczłonowe, natomiast autobusy trójczłonowe są popularne w Ameryce Południowej i Holandii.

[madohora]

Piętrowa konstrukcja bywa także stosowana w przypadku autobusów dalekobieżnych (autokarów).

[madohora]

Turystyczne autokary piętrowe zazwyczaj występują w długości nadwozia pomiędzy 13 a 14 metrów[potrzebny przypis]. Do początków XXI wieku produkowane były autokary piętrowe o długości 12 metrów – Setra S 228, Setra S 328, Neoplan N122, Ayats Bravo I, jednak ze względu na małą pojemność pasażerską i bagażową producenci stopniowo zastępowali je dłuższymi modelami

[madohora]

Po sukcesie rynkowym modeli autokarów wysokopokładowych Van Hool Alizée oraz Van Hool Alicron, zaprezentowanych w 1978 r., przedsiębiorstwo zdecydowało się rozpocząć prace badawcze nad modelem autokaru piętrowego. W efekcie w 1982 r. miała miejsce premiera dwóch modeli dwupokładowych – TD820 Amarant i TD824 Astromega. Oba pojazdy konstrukcyjnie oparto na produkowanej przez Van Hool serii autokarów T8. Później do produkcji wprowadzono jeszcze model TD827 Astromega. Mimo to, produkcja tych pojazdów aż do końca XX w. osiągała poziom 20–50 sztuk rocznie[2]. W 1997 r. miała miejsce premiera nowej generacji autokarów piętrowych Astromega. Do produkcji wprowadzono model TD924, który w 2003 r. zastąpiono modelem TD925 o długości 13,15 m i pojemności do 83 miejsc[3][4][5]. Równolegle w 1997 r. w ofercie znalazł się model TD927 o długości 14,1 m mogący zabrać na pokład do 93 pasażerów[4][5]. W 2002 r. nastąpił wzrost zainteresowania klientów autokarami piętrowymi Van Hool, kiedy to sprzedano po raz pierwszy ponad 100 sztuk modelu T9 Astromega w ciągu jednego roku – głównie były to pojazdy zabudowane na podwoziu Volvo na rynek brytyjski. Kolejne ożywienie w sprzedaży pojazdów piętrowych Van Hool nastąpiło w 2007 r. i od tego czasu roczna produkcja modelu wynosi ponad 100 sztuk rocznie, z czego największymi odbiorcami są przewoźnicy autokarowi z USA, którym dedykowana jest specjalna wersja modelu TD925 spełniająca amerykańskie wymagania prawne dotyczące autokarów. Kolejna generacja autokarów tego modelu – obejmująca modele TDX25 i TDX27 Astromega – zadebiutowała w 2011 r]. W 2013 r. Van Hool TDX27 Astromega wziął udział w konkursie o tytuł Autokar Roku 2014, razem z autokarami Mercedes-Benz Travego Edition 1 oraz Setra S515 HD[2]. Ostatecznym zwycięzcą okazał się autokar marki Setra.

[madohora]

[madohora]

We wrześniu 2014 roku odbyła się premiera nowej generacji Setra Top Class 500. W nowej ofercie znalazły się jedynie autokary z oznaczeniem HDH, zrezygnowano z modelu S 515 HD w serii Top Class (znajduje się on pod marką Comfort Class). Serię 500 charakteryzuje nowy design z czarnym przodem pojazdu ze srebrną linią pod przednią szybą i srebrnym napisem Setra. Charakterystyczna linia "La Linea" została podzielona na dwie części. Wszystkie autokary serii 500 spełniają normę emisji spalin Euro 6. W lipcu 2017 roku zaprezentowany został model piętrowy S 531 DT, którego design – pierwszy raz w historii marki – jedynie luźno nawiązuje do pozostałych modeli Setry Top Class 500. Nowy model ma zostać wprowadzony do produkcji w 2018 roku.

[madohora]

26 kwietnia 1967 roku z taśmy montażowej zjechał pierwszy seryjny autokar piętrowy Neoplan Skyliner. Nowy model zachwycił swoją stylistyką, przestronnością i pojemnością. Nowością były pochylone ku przodowi słupki bocznych okien nadające pojazdowi dynamiki oraz duże okna zachodzące na dach na górnym pokładzie, które stały się symbolem modelu do dnia dzisiejszego[6]. Autokar był napędzany silnikami Mercedes-Benz OM 403 X. Neoplan Skyliner I generacji trafił do wielu odbiorców, w tym także u wielu przewoźników w Stanach Zjednoczonych za sprawą istniejącej tam od 1981 r. fabryki w Lamar. Ponadto były produkowane w fabryce w Stuttgarcie w Niemczech, a w 1973 roku produkcję na rynek europejski przeniesiono do nowych zakładów w Pilsting. Rynek afrykański w Skylinery zaopatrywała otwarta w 1974 roku fabryka w Kumasi na terenie Ghany. Na jego bazie powstało wiele nietypowych konstrukcji, m.in. dla NASA, czy też dla wytwórni filmowych w Hollywood. W 1980 roku skonstruowano specjalny model dla rodziny królewskiej z Arabii Sudyjskiej

[madohora]

Premiera najnowszej generacji Skylinera odbyła się w 2011 roku na targach Busworld w Kortrijk[1]. Nowa generacja została mocno zmieniona stylistycznie, nawiązuje do innych autokarów Neoplan, zwłaszcza do modelu Starliner. Wprowadzono charakterystyczny dla nowych Neoplanów "diamentowy szlif" przy krawędzi dachu i design typu "Sharp-Cut" (ang. "Ostre cięcie"). Przednią górną szybę połączono płynnie z bocznymi oknami dolnego pokładu. Zachowano tradycyjne elementy stylistyczne, takie jak pochylone słupki, czy też zachodzące na dach okna górnego piętra. Nowy model został wyposażony w najnowsze rozwiązania technologiczne dotyczące bezpieczeństwa. Pojazd jest przystosowany do wymagań przewoźników liniowych – świadczyć mogą o tym m.in. możliwość wstawienia miejsca dla niepełnosprawnych w tylnej części pojazdu, czy też wyświetlacz kierunkowy w standardowym wyposażeniu. Dostępna jest tylko jedna długość – autokar 14-metrowy oznaczany symbolem Neoplan N1222. Od 2015 roku Neoplan Skyliner produkowany jest z silnikami spełniającymi normę emisji spalin Euro 6[14]. Debiut nowej generacji Skylinera w Polsce miał miejsce w marcu 2017 r. na targach WarsawBusExpo w Warszawie[15]. W 2014 roku Neoplan podjął decyzję o zamknięciu fabryki w Plauen i przeniesieniu produkcji poza Niemcy. W 2015 roku w Plauen powstał ostatni autokar, a produkcję Skylinerów, podobnie jak innych autokarów MAN i Neoplan przeniesiono do zakładów w Ankarze[16][17]. Obecnie w Plauen mieści się Centrum Modyfikacji Autobusów MAN, gdzie pojazdy są przystosowywane do indywidualnych wymagań klienta[

[madohora]

Na bazie Neoplana Skylinera powstało i powstaje wiele wersji autokarów na specjalne życzenie. Obecnie przystosowania do indywidualnych wymagań są wykonywane w Centrum Modyfikacji Autokarów MAN w Plauen w Niemczech. Poniżej wybrane realizacje specjalne i modele pochodne Neoplana Skylinera.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Podstawową zaletą tramwajów piętrowych jest powiększona względem standardowych tramwajów ładowność nieskutkująca zwiększoną długością pojazdu. Do głównych wad należą wydłużony czas wsiadania i wysiadania pasażerów oraz zwiększone ryzyko wywrócenia pojazdu na skutek wykolejenia

[madohora]

Najdłuższym i najszybszym torem autobusowym na świecie jest australijski Adelaide O-Bahn.