ŚWIĘTA RÓŻNE

[madohora]

Luter skrytykował system odpustów, ponieważ błędnie wierzył, że wierzący mają pewność zbawienia. Liczy się wewnętrzna skrucha chrześcijanina, aby Bóg mógł mu przebaczyć grzechy. Nie ma potrzeby pośrednictwa sakramentalnego, zwłaszcza poprzez sprzedaż odpustów. Z tego powodu Luter napisał po łacinie 95 tez przeciw odpustom , które miały stanowić podstawę do naukowej dysputy .

[madohora]

Albrecht z Moguncji zlecił Uniwersytetowi w Moguncji napisanie raportu na temat krytyki Lutra wobec odpustów. Jeszcze zanim było to możliwe, Albrecht 13 grudnia wysłał tezy Lutra do sądu papieskiego. Nie rozważał zmniejszenia dochodów ze sprzedaży odpustów; Poza tym Albrecht nie przywiązywał wówczas wielkiej wagi do sprawy Lutra

[madohora]

Takie protestatio uniemożliwiło Kajetanowi prawne potępienie go jako heretyka w tym momencie (heretyków uważano za nie do nauczenia, a Luter wyraził chęć przyjęcia korekty). Po powrocie do Wittenbergi Luter opublikował swoją wersję rozmowy z Kajetanem i protestatio ; Czyniąc to, wezwał ludzi wykształconych do wyrobienia sobie własnego zdania w tej sprawie.

[madohora]

Karlstadt i Eck debatowali nad wolną wolą człowieka i łaską Bożą. Eck i Luter kwestionowali uzasadnienie prymatu papieskiego na mocy prawa Bożego, którego Eck bronił, a kwestionował Luter. Eckowi udało się zastosować strategię polegającą na ustaleniu paraleli między poglądami Lutra a tezami czeskiego teologa Jana Husa, który został spalony jako heretyk. Luter oświadczył, że sobór popełnił błąd. Z punktu widzenia Ecka oznaczało to, że został skazany za herezję husycką. Ecka okrzyknięto zwycięzcą w Lipsku. Akademicki werdykt w sprawie sporu toczącego się na uniwersytetach w Erfurcie i Paryżu nie został wydany. Opinia publiczna, zwłaszcza wśród humanistów, była przychylna Lutrowi

[madohora]

[madohora]

Chrześcijanin jest jednocześnie usprawiedliwiony wobec Boga i grzeszników wobec świata ( simul iustus et peccator ). Rezonuje tu doktryna Lutra o dwóch królestwach . Zgodnie z tym każdy chrześcijanin istnieje w dwóch obszarach („pułkach”): świeckim, w którym obowiązuje „prawo miecza”, i duchowym, w którym obowiązuje słowo Boże. Konstrukcja ta służyła legitymizacji użycia siły przez władze w celu utrzymania pokoju i porządku, pomimo biblijnego przykazania miłości .

[madohora]

Podróży Lutra do Reichstagu w Wormacji towarzyszyły demonstracje współczucia. Reichstag niewątpliwie nie miał władzy rozstrzygania, czy Luter głosił herezje. „Za pomocą… prawa świeckiego kluczowe dane wyroku można było sprawdzić jedynie w pewnym stopniu: czy Luter rzeczywiście powiedział to, o co był oskarżany, i znowu, czy był gotowy się wycofać” Po dniu Po ​​chwili zastanowienia przyznał się do swoich pism. Usprawiedliwiając swoje broszury przeciwko Papieżowi męką „chwalebnego narodu niemieckiego” maltretowanego przez Rzym, zwrócił się szczególnie do słuchaczy zgromadzonych w Reichstagu. Ponieważ tematem przewodnim była gravamina narodu niemieckiego

[madohora]

Od maja 1521 do marca 1522 Luter przebywał w Wartburgu w przebraniu „Junkera Jörga”. Czas ten wykorzystywał intensywnie na prace literackie, które ukazywały się drukiem za zgodą dyplomacji elektoratu saksońskiego. Napisał cykl kazań modelowych (postille bożonarodzeniowe i adwentowe). Wielu duchownych zawarło związek małżeński i dlatego zostali poddani karom ze strony swoich biskupów. Fala opuszczających klasztor wprawiła w poważny kryzys także jego własny klasztor w Wittenberdze. Luter próbował uzasadnić ruch odstąpienia od Biblii. Doradca wyborczy Georg Spalatin zataił ten wybuchowy dokument De votis monasticis… iudicium („Ekspert… na temat ślubów zakonnych ”) aż do lutego 1522 roku

[madohora]

Podczas pobytu Lutra w Wartburgu korespondował z Melanchtonem, ale nie z Karlstadtem. Między tą dwójką panowały dobre stosunki aż do grudnia 1521 roku. Ostatnią Wieczerzę z kielichem świeckim („pod obiema postaciami”) odprawiano w kościele miejskim w Wittenberdze 29 września 1521 r. i później jeszcze kilkakrotnie, najwyraźniej w małym kręgu. Jednak w Boże Narodzenie Karlstadt poprowadził celebrację komunii w zatłoczonym kościele miejskim bez szat liturgicznych. W rezultacie cała wspólnota w nowy sposób zaangażowała się w reformację i utraciła znaną formę mszy, która „ustabilizowała ich codzienne życie religijne”

[madohora]

Podczas pobytu Lutra w Wartburgu korespondował z Melanchtonem, ale nie z Karlstadtem. Między tą dwójką panowały dobre stosunki aż do grudnia 1521 roku. Ostatnią Wieczerzę z kielichem świeckim („pod obiema postaciami”) odprawiano w kościele miejskim w Wittenberdze 29 września 1521 r. i później jeszcze kilkakrotnie, najwyraźniej w małym kręgu. Jednak w Boże Narodzenie Karlstadt poprowadził celebrację komunii w zatłoczonym kościele miejskim bez szat liturgicznych. W rezultacie cała wspólnota w nowy sposób zaangażowała się w reformację i utraciła znaną formę mszy, która „ustabilizowała ich codzienne życie religijne”

[madohora]

Luter przeniósł się teraz do w dużej mierze pustego klasztoru augustianów. Pod okiem Melanchtona jako znawcy języka greckiego przeprowadził tłumaczenie Nowego Testamentu dokonane w Wartburgu. On, wyjęty spod prawa, początkowo nie wrócił na uniwersytet. Całe życie mieszkał w Saksonii pod opieką elektora; Rzadko zdarzało mu się opuścić to terytorium, jeśli inni książęta o nastawieniu reformatorskim mogli zagwarantować mu bezpieczeństwo. We wszystkich Reichstagach i dyskusjach religijnych, które po nich nastąpiły, Luter nigdy nie był w stanie osobiście przedstawić swojego punktu widzenia. Rola ta przypadła teraz Melanchtonowi, który jednak miał swój własny profil reformacyjny w porównaniu z Lutrem

[madohora]

Skłoniło to Zwingliego do przeczytania Nowego Testamentu , a zwłaszcza listów Pawła z Tarsu w oryginale greckim. Jako kandydat na kanoników zainteresowanych humanizmem , Zwingli został pod koniec 1518 roku mianowany księdzem katedry w Zurychu . Objął to stanowisko w Nowy Rok 1519 r. i wprowadził innowację polegającą na ciągłym głoszeniu kazań na księgach biblijnych, zamiast według porządku perykopowego ( lectio continua ). Jesienią tego roku ciężko zachorował na dżumę, co doprowadziło do kryzysu życiowego. W tym czasie czytał pisma Lutra; Jak silny wpływ wywarło to na niego jako reformatora, budzi kontrowersje w badaniach naukowych, zwłaszcza że sam Zwingli określił studia biblijne prowadzone od 1516 roku jako fundamentalne.

[madohora]

Aby wyjaśnić tę kwestię, rada miasta zwołała spór , na podstawie którego Zwingli napisał 67 przemówień końcowych . Reklama sugerowała coś w rodzaju „ogólnego gadacza” ( Bernd Moeller ); W przemówieniu otwierającym burmistrz Markus Röist dał jasno do zrozumienia, że ​​tematem powinna być dokładność nauk Zwingliego. Zaskoczeni tym czterej delegaci biskupa Konstancji postanowili pozostać i milczeć na znak protestu; Ale nie mogli tego utrzymać. Jeśli nikt nie powiedział nic przeciwko Zwingliemu, to musi mieć rację, stwierdziła publiczność. Następnie głos zabrał wikariusz generalny Johann Fabri, ale teraz argumentował zgodnie z zasadami ustalonymi przez Radę: wszystkie swoje argumenty musiał opierać się na Biblii. Zupełnie nie mógł sobie z tym poradzić. Zwingli odniósł wyraźne zwycięstwo przed liczną publicznością. Pierwszy spór w Zurychu był nowym, szeroko kopiowanym forum rozstrzygania sporów religijnych; Fakt, że nauczanie Zwingliego zostało udowodnione biblijnie poprzez jego zwycięstwo w sporze, „ugruntował jego sławę jako kluczowego przedstawiciela pierwszej udanej reformacji miejskiej” ( Thomas Kaufmann )

[madohora]

[madohora]

Sobór dokładnie zaplanował tę debatę na 17 stycznia 1525 roku; Zgodnie z oczekiwaniami rada ogłosiła zwycięzcą Zwingliego. Mieszkańcom Zurychu, Grebelowi i Manzowi, zakazano powodowania dalszych niepokojów; pozostali członkowie ich kręgu nie mieli praw obywatelskich i zostali wydaleni. Grupa spotkała się wieczorem 21 stycznia w domu Manza. Jörg Blaurock , były mnich z Graubünden i nowy w grupie, spontanicznie poprosił Grebela, aby go ochrzcił. Przyłączyli się i inni: Grebel przeprowadził pierwsze chrzty konfesyjne, co można też rozumieć jako komisję misyjną na krótko przed wygnaniem z Zurychu

[madohora]

Idee reformacyjne i pierwsze nabożeństwa protestanckie rozprzestrzeniły się najpierw w miastach, wspierane przede wszystkim przez miejscową burżuazję i część szlachty

[madohora]

Wśród głównych terytoriów imperium Landgraviate Hesji stał się protestantem w latach 1526/27 po synodzie w Hombergu . W elektoracie Saksonii książę Jan Stał, panujący od 1525 r. , wprowadził zmiany, które doprowadziły do ​​organizacji ustroju kościoła protestanckiego. W wizytacjach uczestniczyli Marcin Luter i Filip Melanchton

[madohora]

„Wykorzystanie Melanchtona jako delegata wyborczego Saksonii zaczyna się od jego obecności w Reichstagu w Speyer”. [97] Ponieważ Luter jako wyjęty spod prawa nie mógł brać udziału w negocjacjach. Od 2 maja 1530 roku Melanchton przebywał w augsburskim Reichstagu i spisywał Confessio Augustana . Prowadził korespondencję z Lutrem, który musiał pozostać na zamku w Coburgu , jeszcze na terytorium elektoratu Saksonii

[madohora]

W latach trzydziestych i czterdziestych XVI wieku w imperium wzrosło polityczne znaczenie protestantyzmu, gdy do reformacji przystąpiły ważne terytoria:

[madohora]

Po śmierci elektora Joachima I, zagorzałego przeciwnika reformacji w 1535 roku, Brandenburgia została podzielona pomiędzy jego synów. Johann natychmiast przeprowadził reformację w Neumark . Czekał na niego jego brat, elektor Joachim II . Przepisy kościelne , które weszły w życie w elektoracie brandenburskim w 1540 roku, były zdecydowanie konserwatywne, ale zostały zatwierdzone przez Lutra i Melanchtona.

[madohora]

Magdeburg stał się ośrodkiem ożywionej działalności wydawniczej. Wielu autorów wierzyło, że żyje w czasach ostatecznych : albo wszystko, albo nic, a Kościół papieski był postrzegany jako siła zła ( Belial , Antychryst ). Rozpoczął się proces transformacji; Stosunkowo otwarta i zróżnicowana reformacja wittenberska stała się wyznaniowym luteranizmem . Dokonywano tego za pomocą środków ówczesnej kultury debaty. W najnowszych badaniach wyróżnia się osiem „kręgów niezgody”, czyli grup pism i kontrpism na wspólny temat. Jeśli podzielimy aktorów, jak to zwykle bywa, na dwa „obozy” – tu spadkobierców Lutra ( Gnesiolutherans ), tam Melanchtona i jego uczniów ( Filipistów ) – upraszczamy zagmatwaną sytuację. W sporze osiandryjskim nawet Flacjusz bronił teorii uzasadnienia Melanchtona, a gansioluteranie toczyli spór antynomijski głównie między sobą.

[madohora]

Czwartą grupę w obrębie „lewego skrzydła Reformacji” utworzyli spirytyści , których przeciwnicy określali mianem entuzjastów. Byli blisko związani z ruchem anabaptystycznym i częściowo się z niego wywodzili. Posiadali silnie zinternalizowane przekonania. Ich celem nie było przede wszystkim utworzenie widzialnego i ukonstytuowanego kościoła. Nie przywiązywali też dużej wagi do zewnętrznych znaków czy sakramentów, takich jak Wieczerza Pańska i chrzest . Do jego najważniejszych przedstawicieli należeli Sebastian Franck i Kaspar Schwenckfeld . W Ameryce Północnej nadal żyją Schwenkfeldyjczycy .

[madohora]

Kolejną grupą radykalnej reformacji byli reformacyjni antytrynitarze, których przedstawicielem jest Michał Serwet . Tutaj także doszło do pewnego nałożenia się na ruch anabaptystyczny, jak w przypadku Adama Pastora i Braci Polskich w Polsce i na Litwie. Kościół unitarny, który wyłonił się z reformacji, istnieje do dziś w Transylwanii .

[madohora]

Jan Kalwin, urodzony w Noyon we Francji w 1509 r., był o pokolenie młodszy od Lutra (* 1483) i Zwingliego (* 1484). Na prośbę ojca, prawnika kościelnego, studiował prawo w Orleanie i Bourges . Kalwin miał zainteresowania humanistyczne, które obejmowały studiowanie Nowego Testamentu w języku greckim. Po śmierci ojca w 1531 r. Kalwin nie kontynuował kariery prawniczej, lecz przeniósł się do Paryża, gdzie studiował grekę i (prawdopodobnie) hebrajski oraz poruszał się w kręgach humanistycznych. Konflikty między reformatorami a konserwatystami doprowadziły do ​​tego, że Kalwin przed aresztowaniem w 1533 r. musiał się ukrywać i początkowo znajdował bezpieczne zakwaterowanie w Angoulême w Królestwie Nawarry

[madohora]

Kalwin udał się do Strasburga i został pastorem francuskiej wspólnoty uchodźców. Otrzymał stanowisko profesora teologii w szkole średniej w Strasburgu i na tym etapie znajdował się pod wpływem teologicznym Martina Bucera , reformatora ze Strasburga. W 1539 roku udał się z delegacją strasburską na konwencję frankfurcką, aby poznać Melanchtona. Sobór Genewski zaprosił Kalwina do powrotu, na co zgodził się jedynie w zamian za zapewnienia ( przepisy kościelne , katechizm , dyscyplina kościelna ). Wielkie zainteresowanie Kalwina dyscypliną kościelną nie wynika z żądania ascezy: „Bóg w swojej ojcowskiej hojności dał ludziom także źródła przyjemności; odrzucenie ich oznaczało zlekceważenie woli Stwórcy. ... Ale z umiarem, a to oznaczało: w sposób ściśle uporządkowany. To, co ich opuściło, to nadmiar i obraza.”

[madohora]

W 1559 Kalwin ukończył swoje główne dzieło, Instytucję , która była kilkakrotnie przerabiana. W tej pracy skupiamy się na chrystologii; Tutaj Kalwin rozwinął między innymi koncepcję, że wspólnota dzieliła się trzema urzędami Chrystusa jako kapłana, króla i proroka. W kwestii Wieczerzy Pańskiej Kalwin próbował znaleźć nowe sformułowania, które mogłyby osiągnąć konsensus między realizmem wittenberskim a symboliką zuryską: Duch Święty jest więzią ( vinculum partycypacja ), która łączy wierzących z Ciałem i Krwią Chrystusa i czyni z nich mistyczne ciało Chrystusa. Podwójna predestynacja jest tematem drugorzędnym w teologii Kalwina, jednak Kalwinowi bardzo zależało i trzymał się go pomimo obaw swoich wyznawców: W swoim odwiecznym dekrecie ( decretum aeternum ) Bóg ustalił przed stworzeniem świata, czy poszczególna osoba zostanie wybrany lub odrzucony. Kalwin nie zgodził się ze złagodzonym stanowiskiem, jakoby Bóg być może pozwolił tylko ludziom zginąć: