Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach

[madohora]

Według pierwszego projektu katedrą miał być Kościół Piotra i Pawła w Katowicach.

[madohora]

Kościół św. Piotra i Pawła w Katowicach – kościół pod wezwaniem Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Katowicach, należący do archidiecezji katowickiej.

[madohora]

***

[madohora]

*

[madohora]

KATEDRA CHRYSTUSA KRÓLA. ELEWACJE I ŚCIANY ZDEMOLOWANE PO STRAJKU KOBIET - Moje Katowice - 10.11.2020

[madohora]

[madohora]

Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach – kościół zbudowany w latach 1927–1955 w stylu klasycyzującym według projektu architektów Zygmunta Gawlika i Franciszka Mączyńskiego. Wznosi się w południowej części centrum Katowic, w prostokącie zamkniętym ulicami Powstańców, Wita Stwosza, Jordana i Plebiscytową.

[madohora]

Do budowy katedry przystąpiono oficjalnie 5 czerwca 1927[3]. Miejsce pod budowę kościoła i kurii biskupiej, o powierzchni 90 tys. m², objęło teren dawnej cegielni. Już w 1924 r. zakup tego gruntu wsparł kwotą 500 tys. zł. Wydział Budżetowo-Gospodarczy autonomicznego Województwa Śląskiego. Pierwszym magister fabricae a zarazem przewodniczącym Komitetu Budowy Katedry w Katowicach wybrany został ks. dr Emil Szramek. Kamień węgielny wmurowano 4 września 1932. W uroczystości uczestniczyli: abp Adam Stefan Sapieha, bp Antoni Szlagowski, bp Bernard Dembek, nuncjusz abp Francesco Marmaggi, wojewoda Michał Grażyński i członkowie kapituły katedralnej. W poniedziałek 15 października 1934 z rusztowań spadli z wysokości 8 m ponad 100 osób, m.in. ksiądz, budowniczy.

[madohora]

Do września 1939 roku wybudowano prezbiterium, kilkumetrowe mury i schody, jednak po rozpoczęciu okupacji władze niemieckie zabroniły dalszej budowy. Po zakończeniu II wojny światowej budowę wznowiono w połowie 1947 r. pod kierunkiem ks. Rudolfa Adamczyka. W 1948 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach zażądało obniżenia wysokości kopuły katedry o 40 m, aby nie dominowała w pejzażu Katowic, jednak ks. Adamczyk to żądanie odrzucił. Projekt przedwojennych architektów na skutek żądania władz wojewódzkich Polski Ludowej uległ jednak modyfikacji około 1954 roku (m.in. aż o 38 m obniżono kopułę i ostatecznie katedra osiągnęła wys. 64 m, dł. 101 m, szer. 50 m). Główny wpływ na zmniejszenie kopuły miał formalnie zastępujący biskupów katowickich ks. Jan Piskorz (ksiądz patriota, posłuszny komunistycznym władzom)[10]. Dzięki zgodzie na obniżenie kopuły budowa nabrała tempa. Konsekracji świątyni dokonał 30 października 1955, podczas tzw. wysiedlenia biskupów katowickich,ordynariusz częstochowski Zdzisław Goliński, jednak prace wykończeniowe trwały jeszcze prawie do drugiej połowy lat 60.

[madohora]

Mury świątyni wzniesiono w większości z żelazobetonu, a zewnętrzne okładziny ścian wykonano z dolomitu wydobywanego i obrabianego w kamieniołomach Imielina (woj. śląskie). Do budowy schodów wykorzystano m.in. kamień z rozebranej w 1933 r. Wieży Bismarcka w Mysłowicach[10]. Witraże zaprojektował prof. Stanisław Pękalski. Wyposażenie i aranżację wnętrza zaprojektował w 1973 arch. Mieczysław Król, a elementy rzeźbiarskie Jerzy Egon Kwiatkowski, realizację ukończono w 1987. Archikatedra Chrystusa Króla jest największą archikatedrą w Polsce.

[madohora]

20 czerwca 1983 w katowickiej katedrze gościł papież Jan Paweł II. Dziewięć lat później w obecności biskupów śląskich odczytano w niej bullę Totus Tuus Poloniae Populus z 25 marca 1992, erygującą metropolię katowicką i tworzące archikatedrę.

W archikatedrze wręczana jest każdego roku nagroda Lux ex Silesia.

[madohora]

ARCHIKATEDRA CHRYSTUSA KRÓLA W KATOWICACH

[madohora]

W drugiej połowie XIX wieku Katowice były jedną z najszybciej rozwijających się miejscowości na Górnym Śląsku. Po dwudziestu latach od powstania kościoła Niepokalanego Poczęcia NMP w Katowicach (1870) okazało się, że liczba parafian znowu wzrosła i dlatego powstała potrzeba podziału parafii. Zdecydowano o budowie nowego kościoła w południowej dzielnicy Katowic, która do tej pory nie była zabudowana. W 1892 roku zarząd kościelny przy kościele Mariackim podjął decyzję o zakupie gruntu od rolnika Adamca. Szczególnie zainteresowanym budową nowego kościoła był proboszcz parafii mariackiej ks. Viktor Schmidt. Przy wyborze koncepcji architektonicznej kościoła wahano się między stylem neoromańskim a neogotyckim. Ówczesny rządca diecezji wrocławskiej Georg Kopp obiecał dotację w wysokości 20 tys. marek oraz polecił, aby projekt świątyni przygotował radca budowlany Joseph Ebers z Wrocławia, a ten zadecydował, że nowy kościół będzie w stylu gotyckim. Budowę rozpoczęto 1 maja 1898 roku, a ukończono w 1902 roku. Konsekracja kościoła miała miejsce 28 marca 1902 r

[madohora]

W prezbiterium i nawach umieszczono witraże przedstawiające postacie św. Piotra i św. Pawła, Rodzinę Świętą, Matkę Boską Bolesną oraz postać Jezusa, przyjaciela dzieci. Dodatkowo wnętrze kościoła przyozdobiono figurami świętych. Organy do kościoła wykonał K. Kurzer z Gliwic. Pierwszym organistą został miejscowy nauczyciel Ryszard Rudzki, a od 1908 roku parafia miała swojego stałego organistę, którym został Jan Niesłony. Od 1934 roku rolę organisty w kościele, przez wiele dziesięcioleci pełnił Józef Jakac. W czasie budowy świątyni zakupiono pięć nowych dzwonów, które poświęcono 8 września 1901 roku; w czasie drugiej wojny światowej dwa z nich uległy konfiskacie. Z chwilą powstania diecezji katowickiej, z dniem 11 listopada 1925 kościół św. Piotra i Pawła stał się kościołem katedralnym i takim pozostał aż do 1955 roku, to jest do czasu ukończenia budowy Katedry Chrystusa Króla w Katowicach. W bocznej kaplicy kościoła znajdują się groby: biskupa Teofila Bromboszcza i ks. Filipa Bednorza - pierwszego wikariusza kapitulnego diecezji katowickiej w czasie wygnania biskupów.

[madohora]

[madohora]

Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach – zbudowana w latach 1927−1955 w stylu klasycyzującym według projektu architektów Z. Gawlika i F. Mączyńskiego

[madohora]

[madohora]

Do budowy katedry przystąpiono oficjalnie 5 czerwca 1927. Miejsce pod budowę kościoła i kurii biskupiej, o powierzchni 90 tys. m², objęło teren dawnej cegielni. Pierwszym magister fabricae a zarazem przewodniczącym Komitetu Budowy Katedry w Katowicach wybrany został ks. dr Emil Szramek. Kamień węgielny wmurowano 4 września 1932. W uroczystości uczestniczyli: abp Adam Stefan Sapieha, bp Antoni Szlagowski, bp Bernard Dembek, nuncjusz abp Francesco Marmaggi, wojewoda Michał Grażyński i członkowie kapituły katedralnej[6]. Projekt przedwojennych architektów na skutek decyzji władz wojewódzkich Polski Ludowej uległ później modyfikacji (m.in. aż o 38 m obniżono kopułę i ostatecznie katedra osiągnęła wys. 64 m, dł. 101 m, szer. 50 m). Główny wpływ na zmniejszenie kopuły miał formalnie zastępujący biskupów katowickich ks. Jan Piskorz (ksiądz patriota, posłuszny komunistycznym władzom)[7]. Jej mury wzniesiono w większości z żelazobetonu, a zewnętrzne okładziny ścian wykonano z dolomitu wydobywanego i obrabianego w kamieniołomach Imielina (woj. śląskie). Witraże zaprojektował prof. Stanisław Pękalski. Archikatedra Chrystusa Króla jest największą archikatedrą w Polsce.

[madohora]

[madohora]

Konsekracji świątyni dokonał 30 października 1955, podczas tzw. wysiedlenia biskupów katowickich, ordynariusz częstochowski Zdzisław Goliński. Dnia 20 czerwca 1983 w katowickiej katedrze gościł papież Jan Paweł II. Dziewięć lat później w obecności biskupów śląskich odczytano w niej bullę Totus Tuus Poloniae Populus z 25 marca 1992, erygującą metropolię katowicką i tworzące archikatedrę. W archikatedrze wręczana jest każdego roku nagroda Lux ex Silesia. W krypcie Archikatedry Chrystusa Króla w Katowicach pochowani zostali śląscy biskupi: Arkadiusz Lisiecki, Stanisław Adamski oraz Herbert Bednorz. Archidiecezja katowicka obchodzi wspomnienie liturgiczne rocznicy poświęcenia kościoła metropolitalnego 30 października.

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[cirano]

I juzaś momy. Dużo Poloki chcieli, ale brakło jak zwykle piniyndzy. Katedra o pora dobrych metrow skrocono. Mom nadzieja, że kedyś przechszczom jom na synagoga.

[madohora]

[madohora]

***

[madohora]

***

[madohora]

***

[madohora]

Pierwotnie miał to być Kościół Piotra i Pawła w Katowicach na Mikołowskiej

[madohora]

*

[madohora]

ARCHIKATEDRA CHRYSTUSA KRÓLA

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Na zwiedzanie wielkie plany miałam
Lecz z powodu pandemii obietnic (danych sobie) nie dotrzymałam

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

[madohora]

NOWE NAZWISKA W GÓRNOŚLĄSKIM PANETONIE - Radio 90 - 25.06.20204

[madohora]

*

[madohora]