Czarny Dunajec

[madohora]

JARMARK W CZARNYM DUNAJCU

[madohora]

🎇

[madohora]

[madohora]

To nie tak jak myślisz

Góralowi z Czarnego Dunajca
Baba ukręciła jajca
Wytarła ręce, rzekła – gotowe
Bo to był kogel – mogel
Ucieszył się na to baca

[madohora]

Czarny Dunajec, mko podtatrzańskie, na Podhalu nowotarskiem, założone po obu brzegach rzeki tejże nazwy, od której wzięło nazwę. Jestto rozległa i zamożna wieś podtatrzańska, 15 kil. oddalona od Rowegotargu. Chaty rozsiadły się na zachodnim (lewym) brzegu Cz. Dunajca i między jego ramionami. Tuczy bowiem gruntów •rnych 41 ha. większej własności a 1213 ha. mniejszej własności, łąk i ogrodów 7 ha. większej własności, 212 mniejszej^ własności; pastwisk 23 ha. większej w łasności, 1084 ha. mniejszej własności; a lasów 455 ha. mniejszej własności. Chat liczy 413. Wiele z nich jest murowanych. Ma plac jakby rynek naokoło zabudowany (661,69 m. Kolbenheyer). Szkołę ma parafialną, założoną jeszcze r. 1750. Ludność trudni się płóciennictwem. Powstanie tej osady sięga czasów koło 1234 r. Wojewoda krak. Cedro h. Gryf założył C. Kościół par. łaó. w miejscu. Fundowali go Zofia z Bogusławie Pieniążkowa, wraz z mężem Janem Pieniążkiem, podczaszym krakowskim, starostą nowotarskim i posłem na sejm 1589 r. Tomasz Miętus, sołtys tameczny i pierwszy pleban tameczny Szymon Bukowiński. Kundacyą zatw ierdził Zygmunt II
r. 1605. Dzisiejszy kościół wymurowano roku 1796 po spaleniu dawnego drewnianego (1787); sklepienie spadło 1818 r. a dzisiejszy z w iększą częścią wsi spłonął z 22 na 23 kwietnia 1859 r. Probostwo tutejsze, jako najposażniejsze na Podhalu, dzierżyli także Teodor Hawel, archidyakon. infułat kamieniecki, kanonik gnieźnieński, r. 1774, i G abryel Junosza Podoski, referendarz koronny, proboszcz kapituły krakowskiej,
kanonik gnieźnieński, opat miechowski, potem arcybiskup gnieźnieński i prymas (urn. 1777); probostwo czarno-dunajeckie posiadał on do r. 1756. W miejscu liczy parafia 2260 dusz. Do tej parafii należy W róblówka 701 dusz, Podczerwone 698 dusz, Starebystre 1735 dusz, Międzyczerwienne 1054 dusz, Ratułów
1299 dusz, R ow ebystre 849, Ciche (część) 827. Razem 9423 kat., oprócz tego 280 żydów. Poczta w miejscu, własność gminna. Ra północ i zachód od Czarnego Dunajca rozlegają się. bory. Bory te są to ogromne, mokrawe torfowiska, r -zciągające się od stóp Beskidów nad Czarnym Dunajcem aż ku Jabłonce na Orawie, przeszło 7 kil. szerokie, a 12 kil. d ugie, powstałe ze zbutwiałych pni idrzew sosnowych. Resztki tych lasów, przeważnie sosnowych, które przed wiekami całą tę przestrzeń pokrywały, widać między Nowym Targiem i Zaskalem a Ludźmierzem, tudzież za Czarnym Dunajcem na granicy orawskiej. Lud używa tego torfu do palenia i do robienia nawozu. Wzniesienia na obszarze Czarnego Dunajca:
1) kościół 675,5 m..
2) Bory: Wylewisko 700 m.; na połd. od granicy Odrowąża, od zabudowań nad Piekielnikiem zwanych Żary, 650 m.;
3) Zadkówka, nieopodal północnego narożnika granicy Wróblówki a 550 m. na zachód od drogi z Wróblówki do Pieniążkowic, 658 m.,
4) droga do Rowegotargu, krzyż przydrożny między wsią Czarnym Dunajcem a Czarnym pot., 671 m.; 5) Krzyż na wschodnim brzegu Czarnego p. przy tejże drodze 661 m.
6) Południowy koniec wsi 684 m.,
7) droga do Koniówki, 100 m. od granicy, 712 m.; 8) droga do Miętustwa, krzyż nad Czarnym p., 686 m.
Ob. dr. E. Janota, Przewodnik w wycieczkach na Babią Górę. do T atr i Pienin, Kraków. 1860. Walery Eliasz, Illustrow any Przewodnik do Tatr, Pienin i Szczawnic. Poznań, 1870. W. Eliasz, Szkice z podróży w Tatry.
Kraków i Poznań, 1874. Marya Steczkowska, Obrazki z podróży do T atr i Pienin. Kraków, 1872. Cz. ma st. poczt, w miejscu, jarmarków 6 rocznie, głównie na owce i płótno, którem jest znaczny handel z Węgrami. W r. 1846 zajęli czarnodunajecczanie odporne stanowisko względem sąsiednich chochołowian.

[madohora]

JARMARK W CZARNYM DUNAJCU - ZDJĘCIE Z OKOŁO 1915 ROKU

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Gaździna z Czarnego Dunajca
Sprzedawała na targu jajca
Miała na nie branie
Bo były tanie
Kradzione? Znalazł się winowajca

[madohora]

[madohora]

Jedna baba z Czarnego Dunajca
Kupiła na targu jajca
Do autobusu wsiadła
I na nich usiadła
Teraz ma moralnego kaca

[balzack]

[balzack]

Takie małe, właściwie to nic tam ni ma

[madohora]