Koluszki

[madohora]

14 grudnia 1981 – w odpowiedzi na wprowadzenie w kraju stanu wojennego w Odlewni Żeliwa „Koluszki” wybucha 12 godzinny strajk okupacyjny

[madohora]

W Koluszkach znajduje się, jedyny w Polsce, Wydział Niedoręczalnych Przesyłek Poczty Polskiej. Gromadzone są tu przesyłki, których z różnych powodów nie można doręczyć adresatowi ani też zwrócić nadawcy. Przesyłki przechowywane są przez okres ok. 13 miesięcy, a następnie wystawiane na ogólnodostępny przetarg publiczny (aukcję). W czasie takiej aukcji (organizowanej raz na kwartał) sprzedawanych jest kilka tysięcy różnych artykułów.

[madohora]

Stare Koluszki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Brzeziny.
W 2011 miejscowość zamieszkiwało 271 osób
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa skierniewickiego.
Jest to najstarsza część Koluszek. Mimo powołania miasta i gminy Koluszki, pozostała w obrębie gminy Brzeziny. Wieś leży nad rzeką Mrogą. Z zapisu z 1790 roku dowiadujemy się, iż w najstarszej części osady znajdowały się 23 domy, a także młyn, browar, karczma i tartak.

[madohora]

BAL NA DWORCU W KOLUSZKACH

[madohora]

Przez wieki Koluszki rozwijały się powoli i gdyby nie decyzja o budowie Drogi Żelaznej Warszawsko – Wiedeńskiej, z pewnością nadal byłby małą wioską nad brzegami rzeki Mrogi. Los miał jednak inny plan dla Koluszek. W 1846 roku, w pobliżu wioski, wybudowano linię kolejową łączącą Warszawę z Wiedniem. W 1865 roku do Kolei Warszawsko – Wiedeńskiej postanowiono dobudować linię łączącą ją z Łodzią. W tym momencie los również uśmiechnął się dla Koluszek. W 1866 roku Droga Żelazna Fabryczno – Łódzka została ukończona, dając Koluszkom status pierwszego węzła kolejowego w Królestwie Polskim. Od tego czasu Koluszki, z roku na rok, prężnie się rozbudowywały. Były główną stacją pasażerską i przeładunkową dla fabrycznej Łodzi. Wkrótce także dostały przydomek Bramy Łodzi, ze względu na to, że każdy kto chciał dojechać czy wyjechać z Łodzi musiał dojechać do Koluszek. W 1885 roku do Koluszek dotarła odnoga szerokotorowej Drogi Żelaznej Iwangorodzko – Dąbrowskiej. Tym samym nasza miejscowość stała się węzłem trzech kolei rozchodzących się na 4 strony świata.

[madohora]

Po odzyskaniu niepodległości nastąpił gwałtowny rozwój Koluszek. Dzięki wspaniałemu położeniu Koluszki były otwarte na świat i były nazywane bramą Łodzi. Koluszki odwiedzało przejazdem wiele sław, począwszy od uroczystego przyjęcia Ferdinanda Focha w 1919 roku, po Jana Kiepurę, który śpiewał z okna stojącego na stacji pociągu. Dworzec skupiał i gromadził Koluszkowian także w podniosłych momentach takich jak przejazd prochów Henryka Sienkiewicza czy Juliusza Słowackiego. W 1926 roku koluszkowscy kolejarze biorą udział w przewrocie majowym, popierając Józefa Piłsudskiego. Rozkręcili oni tory kolejowe i tym sposobem zablokowali przejazd wojsk prorządowych. To w naszym mieście przez 4 lata mieszkali i tworzyli Władysław Strzemiński i Katarzyna Kobro. Pod koniec lat 30. Koluszki były bardzo dobrze rozwiniętym miasteczkiem. Mieściły się tutaj: się 2 tartaki parowe, gorzelnia, rzeźnia, rozlewnia soków, Kasa Spółdzielcza, Kino, Spółdzielnia Spożywców „Społem”, Urząd Pocztowy, cegielnie, młyny, restauracje i wiele sklepów. W społeczeństwo koluszkowskie 1936 roku przekonało to sejmik powiatowy w brzezinach, aby podjąć działania na szczeblu wojewódzkim, mające na celu nadanie Koluszkom praw miejskich. Niestety działania te przerwał wybuch II wojny światowej.

[madohora]

W czasie wojny Koluszki stały się ważnym ośrodkiem ruchu oporu. Działały to podziemne organizacje takie jak: Służba Polsce, ZWZ – AK, NSZ, czy AL. W 1944 roku na naszym terenie utworzono oddział partyzancki AK porucznika Romualda Ziółkowskiego „Sama”, którego pierwszą akcją bojową było oswobodzenie obozu pracy Baudienstu w Kaletniku. Działała również tajna oświata na poziomie szkoły średniej.

[madohora]

Największą bolączką w powojennym mieście był brak mieszkań. Aby rozwiązać ten problem w 1964 roku powstał pomysł organizacji Spółdzielni Mieszkaniowej. Zarejestrowano wtedy w Sądzie Rejonowym powstanie Koluszkowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Pierwsze budynki spółdzielcze powstały przy ulicy Traugutta a następne przy ul. Głowackiego. Spółdzielnia rozwijała się bardzo szybko, ciągle wzrastała liczba jej członków. Z czasem budowa dalszych budynków została zahamowana ze względu na brak wodociągów i kanalizacji

[madohora]

Ważnym przedsięwzięciem dla miasta było wybudowanie w 1975 roku wiaduktu nad torami kolejowymi, który znacznie ułatwił przejazd i przejście pomiędzy dwiema stronami miasta. Przy Zakładzie Odlewniczym wybudowano ciepłownię, dzięki której ponad 50 budynków mieszkalnych otrzymało ogrzewanie i ciepłą wodę. Następną ważną inwestycją dla miasta było wybudowanie w latach 80. Stacji Uzdatniania Wody oraz doprowadzenie gazu ziemnego do budynków mieszkalnych i wielu zakładów pracy.

[madohora]

koluszki.pl/historia/

[madohora]

Bogactwem naturalnym gminy Koluszki są lasy, zajmujące 41 % jej powierzchni. To dlatego nazywana bywa „ zieloną gminą”. Lasy gminne są doskonałym miejscem rekreacji i wypoczynku. Zimą urozmaicone licznymi pagórkami zachęcają do aktywnego uprawiania narciarstwa biegowego. W cieplejszej porze to znakomite obszary dla miłośników spacerów, nordic walkingu, czy jazdy rowerem. Obszar Gminy Koluszki należy do dorzecza Wisły. Rzeki odwadniające tereny naszej gminy to – Mroga, mająca swe źródła w pobliżu Gałkówka Kolonii i Rawka, mająca początek obok wsi Rewica- dopływ Bzury a także Piasecznica wypływająca w okolicy Słotwin, dopływ Pilicy. W obrębie gminy Koluszki znajduje się zbiornik wodny w Lisowicach.

[madohora]

Ponadto Gmina Koluszki w towarzystwie czterech innych ( Brzeziny, Dmosin, Jeżów, Rogów), została objęta projektem „Muzeum w przestrzeni-wielokulturowe korzenie regionu łódzkiego”. Celem tego projektu jest promocja wiedzy na temat walorów historyczno- kulturowych, środowiskowych oraz popularyzacja aktywnego wypoczynku. W terenie wyznaczono cztery tematyczne szlaki: Pamięci( wojenny), Wytchnienia (przyrodniczy), Zadumy ( kulturowy) i Łaknienia (kulinarny). Poznanie bogatej historii obszaru oraz jego walorów umożliwiają tablice informacyjne usytuowane we wszystkich wymienionych miastach.

[madohora]

Szlak historyczny
Jego tematem przewodnim są wydarzenia z jesieni 1914 r. Szlak ten jest najdłuższy, liczy ok. 133 km i ma najbardziej rozwiniętą trasę przebiegu. Prowadzi do sześciu cmentarzy i pięciu mogił żołnierskich z I wojny. Na szlaku znajduje się również muzeum im. Leokadii Marciniak z ekspozycją poświęconą Operacji Łódzkiej 1914 r. i Wąskotorowa Kolej Rogowska, wybudowana przez Niemców do obsługi frontu na Rawce. Na szlaku znajdują się także pola bitew i miejsca spoczynku Powstańców Styczniowych z 1863 r. Pokonanie całego szlaku pozwoli uzyskać turyście dużo informacji na temat historii i wydarzeń batalistycznych rozgrywających się na omawianym terenie. Ponadto, szlak poprowadzi przez tereny atrakcyjne pod względem przyrodniczo-krojobrazowym i kulturowym, co uczyni go jeszcze bardziej interesującym. W szczególności szlak będzie nas wiódł przez miejsca upamiętnień, czyli: Pomnik Powstańców Styczniowych w Gałkowie Dużym, mogiły z I wojny na cmentarzu w Borowej, na cmentarzu ewangelickim w Felicjanowie, cmentarz z I wojny z grobami żołnierzy września 1939 r, w lesie pod Gałkowem Małym, głaz upamiętniający miejsce bitwy w Lesie Gałkowskim, mogiła żołnierzy poległych w 1914 r. w Kaletniku, zbiorowa mogiła z 1945 r. na cmentarzy parafialnym w Koluszkach, mogiła w lesie pod Redzeniem, grób nieznanego żołnierza na cmentarzu w Gałkowie Dużym z 1996 r., tablice pamiątkowe w kościele p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP w Koluszkach, pomnik partyzantów w Koluszkach, pomnik poległych i pomordowanych w latach 1939-1945 w Koluszkach, pomnik w Regnach, pomnik partyzantów w Słotwinach. Szlak będzie wiódł również przez pozostałości umocnień i okopów z 1914 r. w Lesie Gałkowskim.
Powyżej wymienione zostały jedynie miejsca na terenie Gminy Koluszki. Przypomnijmy jednak, że szlak przebiegać będzie jeszcze przez Brzeziny, Dmosin, Rogów i Jeżów.

[madohora]

Szlak kulturowy
Ma on długość ok.102 km i prowadzi przez najciekawsze miejsca związane z dziedzictwem kulturowym regionu. Szlak może funkcjonować jako zupełnie samodzielny, ale też jako element całej sieci szlaków. Na trasie szlaku kulturowego na pewno zobaczymy: cmentarze i kościoły rzymsko – katolickie w Świnach i w Koluszkach (pw. Niepokalanego Poczęcia NMP), cmentarz ewangelicki w Katarzynowie, Słotwinach, Erazmowie i Stamirowicach, zespół pałacowy w Lisowicach, mogiłę ludności żydowskiej pod Felicjanowem, Pomnik Tadeusza Kościuszki, Pomnik poległych i pomordowanych w latach 1939-1945, Pomnik Orła Białego w Koluszkach.
Bardzo ważnymi obiektami tego szlaku są tradycyjne drewniane i murowane budynki mieszkalne oraz krzyże i kapliczki przydrożne, których na terenie naszej gminy, jak wiemy, nie brakuje, a których wartość historyczna, architektoniczna i krajobrazowa jest ogromna.
Na trasie szlaku umiejscowione zostaną tablice tematyczne zawierające podstawowe i najważniejsze informacje dotyczące oglądanych obiektów.

[madohora]

Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP rozpoczęto budować w 1895 r. Prace ukończono w 1903 r., w 1904 r. zaś dokonano erygowania parafii. Ostateczny kształt świątyni nadano w 1921 r. Jest to budowla w stylu neogotyckim, murowana z czerwonej cegły, trzynawowa z zakrystią i kaplicą. Nad wejściem znajduje się wieża z trzema dzwonami w środku. Dach i wieża kryte są blachą.
W środku na uwagę zasługują drewniane ołtarze: główny z figurą Matki Bożej Niepokalanej i dwa boczne ku czci Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i św. Józefa. W świątyni znajdują się 14-głosowe organy, które w 2005 r. zostały gruntownie wyremontowane. Na ścianach przy wejściu oraz w kruchcie cztery tablice pamiątkowe m.in.: poświęcona pamięci poległym i zamordowanym w II wojnie światowej żołnierzom polskim oraz poświęcona pamięci ks. Ignacego Dąbrowskiego.
W otoczeniu kościoła możemy odnaleźć pomnik Maksymiliana Marii Kolbego, na tyłach zaś popiersie Jana Pawła II.
Obok kościoła plebania z 1903 r., również w stylu neogotyckim. W sąsiedztwie plebanii znajduje się pomnik przyrody, buk odmiany czerwonolistnej.

[madohora]

Cmentarz przykościelny w Gałkowie Dużym datowany na XVII w.

Powalony krzyż najmłodszy z nich to- szczątki krzyża postawionego na miejscu ołtarza znajdującego się w starym modrzewiowym kościele, wzniesionym w 1616 a rozebranym 1882 roku.

[madohora]

Nagrobek Natalii Toczyskiej
Pochodzący prawdopodobnie z cmentarza kamień nagrobny wmurowany jest w bramę ogrodzenia nowego kościoła. Nowy Kościół został wzniesiony w 1876, zaś plebanię wymurowano w 1898, a kościół obwiedziono otynkowanym ogrodzeniem z kamieni i głazów polnych w 1899 roku. (…) Nie sposób odczytać całej treści zapisanej na kamieniu. Prawie całkowicie zatarty jest miesiąc i rok.
Oto co głosi wyryty tekst”
… spoczywają zwłoki Ś. P. Natalii Toczyskiej, która przeżywszy lat 12 umarła dnia 7 l… ta (?) 1837 (?) r.

[madohora]

Cmentarz wojenny w Gałkowie Małym

Zlokalizowany w lesie, na przedłużeniu ulicy Wojska Polskiego, ok. 150 m od zabudowań, na pagórku

Cmentarz wojenny, upamiętniający żołnierzy z I i II wojny światowej. Upamiętnia przede wszystkim wydarzenia z 23 listopada 1914 r., kiedy natarcie armii niemieckiej ( w tym 3 Dywizji Gwardii pod dowództwem gen. Litzmanna) rozbiło obronę Rosjan (6 Dywizja Syberyjska) i pozwoliło na wyrwanie się z okrążenia. Zginęło wówczas ok. 500 żołnierzy rosyjskich. Cmentarz zajmuje pagórek, jego granice wyznaczono betonowymi palikami. Na cmentarzu kamienny pomnik upamiętniający 500 żołnierzy Armii Rosyjskiej z 1914 r. (tekst w języku niemieckim) wraz z dwoma płytami nagrobnymi, kamienny pomnik upamiętniający żołnierzy Wojska Polskiego z 1939 r., kapliczka Matki Boskiej z tekstem Janusza Mariona-More, kamienny pomnik upamiętniający żołnierzy Armii Niemieckiej i Armii Rosyjskiej z 1914 r. oraz mogiły ziemne żołnierzy WP z 1939 r. Symboliczną bramą na cmentarz są dwie konstrukcje drewniane z daszkiem namiotowym. Na terenie cmentarza zabytkowy buk pospolity, o obwodzie ok. 240 cm.
Pagórek mieszkańcy Gałkowa nazywają potocznie „Górką Hitlera”.
W lesie otaczającym cmentarz pozostałości okopów oraz innych umocnień. Planowane jest wytyczenie szlaku turystycznego prowadzącego z Gałkowa do Justynowa w gm. Andrespol.

[madohora]

Muzeum im. Leokadii Marciniak w Gałkowie Dużym

Muzeum otwarte w 2003 r., gromadzi eksponaty związane z historią Gałkowa i okolic, pochodzące z darów. Są to zarówno sprzęty gospodarstwa wiejskiego (eksponowane przed budynkiem), jak i gospodarstwa domowego. Ciekawostką jest zachowany tradycyjny strój ludowy, noszony przez jedną z mieszkanek Gałkowa. Ważną rolę ekspozycji odgrywają eksponaty związane z I wojną światową i bitwą, jaka rozegrała się w pobliży Gałkowa 23-24 listopada 1914 r. miedzy wojskami niemieckimi i rosyjskimi. Ogółem muzeum posiada ok. tysiąca eksponatów.

[madohora]

[madohora]

Będzelin. Pomnik przyrody- dąb szypułkowy

Koluszki. Pomnik przyrody- lipa szerokolistna

Koluszki. Pomnik przyrody- buk pospolity

Gałków Duży. Okazałe drzewo- lipa szerokolistna

[madohora]

Warto zobaczyć:

Lisowicee – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Koluszki.
Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie rawskim ziemi rawskiej województwa rawskiego
13 grudnia 1859 we wsi urodził się Aleksander Wasiutyński – profesor Politechniki Warszawskiej, światowej sławy ekspert specjalista w dziedzinie kolejnictwa, pionier w zakresie badania toru podczas jazdy pociągów oraz twórca koncepcji przebudowy Warszawskiego Węzła Kolejowego i budowy linii średnicowej w Warszawie.
W 1894 r. majątek Lisowice kupili Silbersteinowie i na ich zlecenie przebudowano pałac w Lisowicach według projektu Adolfa Zeligsona.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa piotrkowskiego.
Teren pagórkowaty porośnięty od strony wschodniej lasem.
W okolicy znajdują się dwa hotele oraz ośrodki wypoczynkowe.

[madohora]

[madohora]

🎇

[madohora]