KIELCE

[madohora]

[madohora]

Miasto Jędrzejów leży w odległości 38 km od Kielc, 78 km od Krakowa i ok. 101 km od Częstochowy. Przez miejscowość płyną dwie niewielkie rzeki – Jasionka i Brzeźnica. Kraina geograficzna, w której znajduje się Jędrzejów to Płaskowyż Jędrzejowski, będący częścią Wyżyny Małopolskiej. Przed powstaniem osad ludzkich w miejscu Jędrzejowa znajdowały się bagna. Rzeźba terenu nie jest zbytnio urozmaicona. Najniżej położony punkt znajduje się w dolinie Brzeźnicy (201 m n.p.m.), zaś najwyższy szczyt to wzgórze Gaj (301 m n.p.m.) na północ od Jędrzejowa.
W 2012 oddano do użytku kąpielisko na położonym w granicach miasta sztucznym zalewie

[madohora]

Pierwsze udokumentowane dzieje
Pierwsze wzmianki o wsi Brzeźnica pojawiły się w dokumencie fundacyjnym klasztoru cysterskiego wydanego przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janika z 1153 r. Pismo to ostatecznie zatwierdziło istnienie klasztoru cysterskiego, który został założony w 1149 r. przez cystersów przybyłych z Morimond w Burgundii. W dokumencie tym wymienił nadania poczynione na rzecz mnichów, w tym siedzibę wspólnoty, czyli Brzeźnicę z kościołem św. Wojciecha. Nazwę osady zapisano łamaną łaciną jako Brysinch. Tę nazwę do dziś zachowała rzeka przepływająca przez Jędrzejów, ale dla osady już w XII w. weszła i utrwaliła się nazwa Jędrzejów. Według tradycji, została nadana na cześć przybyłego z Francji mnicha Jędrzeja, brata Bernarda z Clairvaux (łacińska forma nazwy Andreovia)[8]. Na przełomie 1166/1167 r. odbył się tutaj wielki zjazd książąt i możnych z okazji uroczystego poświęcenia kościoła klasztornego. Był to przebudowany kościół św. Wojciecha, którzy mnisi dostosowali do swoich potrzeb i któremu dodali wezwanie Najświętszej Maryi Panny. Wystawiony wtedy dokument nie mówi już o Brzeźnicy, ale nazywa ją po łacinie Andrzeiow, Andreiow i Andreow.

[madohora]

Powstanie listopadowe
Mieszkańcy Jędrzejowa od początku brali udział w powstaniu listopadowym. Jednym z członków sprzysiężenia podchorążych był ppor. Ludwik Borkiewicz z otoczenia księcia Konstantego. Przed zamachem na wielkiego księcia, w mieszkaniu Borkiewicza odbyła się narada spiskowców pod przewodnictwem Piotra Wysockiego. Ze znaczniejszych postaci ziemi jędrzejowskiej w powstaniu udzielali się Jan Ledóchowski z Krzelowa, poseł jędrzejowski i sędzia pokoju w Jędrzejowie oraz Roman Sołtyk z Koneckiego, właściciel dóbr ziemskich w Mokrsku. Okrzyk Ledóchowskiego: nie ma Mikołaja!, poparty przez galerię sejmu doprowadził do detronizacji cara. Żołnierze z jędrzejowskiego weszli w skład 10 pułku pod dowództwem podpułkownika Piotra Wysockiego i brali udział w obronie Woli. Zasilili również 1 pułk Krakusów jako 3 szwadron jędrzejowski, a w pomieszczeniach klasztoru cysterskiego urządzono polski szpital wojskowy.

[madohora]

II Rzeczpospolita
3 marca 1915 r. do Jędrzejowa przybył Józef Piłsudski razem z I Brygadą. Marszałek bywał gościem w domu Przypkowskich, których potomkowie do dziś są kustoszami Muzeum im. Przypkowskich. Pobyt Józefa Piłsudskiego w Jędrzejowie upamiętnia marmurowa tablica, wmurowana na fasadzie muzeum. Tablicę tę kazali usunąć w czasie okupacji Niemcy, przetrwała ona zamurowana pod tynkiem do 1981 r. W okresie międzywojennym 73 procent mieszkańców stanowili Żydzi. W okresie międzywojennym doszło do pogromu antyżydowskiego w mieście. Delegacja Żydów z miasta udała się do Piłsudskiego z prośbą o pomoc. Ten stwierdził, że „sprawa żydowska jest teraz bardzo zawikłana” i poradził Żydom, żeby sami ją rozwiązali poprzez wyjazd do Palestyny

[madohora]

Tradycje warzenia piwa w Jędrzejowie sięgają przełomu XVIII i XIX w., kiedy to cystersi zatrudnili pierwszych piwowarów. Jednym z nich był Piotr Nawrot, który według dokumentu z 1819 r. warzył piwo dla klasztoru od 22 lat, za co otrzymał wynagrodzenie w kwocie 200 złotych polskich. Duży zakład piwowarski w Jędrzejowie powstał na początku XX wieku. Nowoczesny- jak na owe czasy – budynek browaru wybudowano w 1906 r. Później także na potrzeby browaru wybudowano słodownie. W 1931 r. jędrzejowski browar produkował rocznie 8097 hektolitrów piwa, a słodownia uchodziła za jedną z największych w Europie. Współcześnie te wielowiekowe tradycje kontynuuje działający od 1995 r. zakład piwowarski (jeden z najnowocześniejszych w Polsce), należący do Browarów Polskich „Brok-Strzelec” SA.

[madohora]

Wiesław Gołas

[madohora]

Witold Gombrowicz

[madohora]

Witold Marian Gombrowicz (ur. 4 sierpnia 1904 w Małoszycach, zm. 24 lipca 1969 w Vence) – polski powieściopisarz, nowelista, dramaturg i filozof. Jego twórczość cechują analiza psychologiczna człowieka jako uwikłanego w spuściznę kultury i w innych ludzi, analiza tożsamości jednostki w interakcji z innymi, problemu niedojrzałości i młodości, ról klasowych, a także poczucie absurdu, bunt i kontestacja względem przyjmowanych przez społeczeństwo tradycyjnych wartości, antynacjonalizm i krytyka romantyzmu. Te elementy przeplatały się w jego utworach: powieściach Ferdydurke (1937), Trans-Atlantyk (1953), Pornografia (1960) i Kosmos (1965), oraz dramatach, m.in. Iwona, księżniczka Burgunda (1938) oraz Ślub (1953).

[madohora]

Jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych Jędrzejowa jest Muzeum im. Przypkowskich, powstałe w wyniku przekazania państwu 3 lutego 1962 kolekcji zegarów słonecznych, przyrządów astronomicznych oraz biblioteki starodruków przez rodzinę Przypkowskich. Mieści się w budynku zabytkowej apteki przyklasztornej z 1712 roku. W zbiorach znajduje się także list Zygmunta Starego z roku 1535 pisany do Mikołaja Przypkowskiego. Założycielem istniejącej do dziś biblioteki Muzeum stał się Jan Józef Przypkowski (1707–1758), profesor matematyki i astronomii na Uniwersytecie Jagiellońskim[16]. Natomiast twórcą zbiorów astronomiczno-gnomonicznych, stanowiących podstawę muzeum był Feliks Przypkowski (1872–1951). Interesował się m.in. astronomią oraz gnomoniką. Zbiory obecnie obejmują ponad 600 zegarów słonecznych oraz astronomicznych przyrządów pomiarowych. Oprócz zegarów muzeum posiada bogaty dział grafiki i ekslibrisu z kolekcją księgoznaków liczącą ok. 20 000 egzemplarzy od XVI w. do czasów najnowszych. Powstał też dział gastronomii. Muzeum im. Przypkowskich obecnie zajmuje trzecie miejsce w świecie pod względem liczebności i wartości zegarów słonecznych, tuż po Planetarium w Chicago i Science Museum w Oxfordzie.

[madohora]

Muzeum powstało w oparciu o prywatną kolekcję lekarza z Jędrzejowa Feliksa Przypkowskiego, który od 1895 roku gromadził zabytkowe zegary słoneczne, a także literaturę i inne materiały poświęcone gnomonice, następnie znacząco rozbudowaną przez jego syna Tadeusza Przypkowskiego

[madohora]

Muzeum mieści się w dwóch sąsiadujących zabytkowych domach: byłej aptece klasztornej z 1712 roku i domu farmaceutów z tego samego okresu, nabytym i przebudowanym w 1868 roku przez Przypkowskich. Na tym ostatnim znajduje się kopuła obserwatorium astronomicznego z 1913, a ściany od podwórza pokrywa neorenesansowe sgraffito z 1955. Apteka działała w historycznych pomieszczeniach do czasu utworzenia muzeum, kiedy oba domy zostały wykupione przez państwo

[madohora]

Inne znaczące działy muzeum to:

Dział grafiki i ekslibrisów posiadający w swych zbiorach okazy począwszy od XV wieku.
Dział rzemiosła artystycznego i historyczny, w tym przede wszystkim kolekcja eksponatów wyposażenia, pism i literatury związanych z Legionami Polskimi, w tym z Józefem Piłsudskim, który kwaterował w siedzibie muzeum w 1915. Liczne są też pisma królów i możnowładców polskich oraz znanych artystów, pisane m.in. do Przypkowskich.
Dział gastronomii obejmujący naczynia kuchenne oraz bogato zdobione, często srebrne zastawy stołowe, porcelanę stołową, książki kucharskie i zbiory zabytkowych menu. Część tej kolekcji eksponowana jest w zabytkowych piwnicach z XVIII wieku oraz w kuchni z 1906.

Zachowane lub odtworzone zostały wnętrza pokojów z początku XX wieku, wyposażone w meble, dywany, obrazy i bibeloty z epoki, a także w zbiory ozdobnych mebli XVII i XVIII-wiecznych oraz w rokokowe obicia z kurdybanu.
Muzealna biblioteka posiada wiele cennych starodruków i inkunabułów z okresu 1480–1800, m.in. De Revolutionibus Mikołaja Kopernika wydane w 1566 w Bazylei, Liber Chronicarum wydane w Norymberdze w 1493, pierwsze wydanie O architekturze ksiąg dziesięć Witruwiusza z 1548, książki z biblioteki króla Zygmunta Augusta a także książki z autografami Heweliusza, Kartezjusza i Huygensa.

[madohora]

kościół parafialny pw. Świętej Trójcy z I połowy XV w., przebudowany w latach 1754–1762 (nr rej.: A-98 z 28.12.1932 (wypis z księgi rejestru) i z 11.02.1967),

[madohora]

cmentarz z I wojny światowej, ul. Konarskiego, z lat 1914–1917 wraz z kaplicą (nr rej.: A-101 z 12.01.1984),

[madohora]

wąskotorowa Jędrzejowska Kolej Dojazdowa z lat 1915–1930 (nr rej.: A-1185/1-5 z 20.02.1995):

torowisko z obiektami inżynierskimi na odcinku Jędrzejów – Umianowice – Pińczów i Umianowice – Sędziejowice,
budynki stacyjne: w Umianowicach, Hajdaszku, Sędziejowicach, Pińczowie i Koniecmostach,
budynki zaplecza technicznego na stacji Jędrzejów Wąskotorowy Osobowy z lat 1920–1938: dwie hale napraw wagonów, kuźnia i odlewnia (nr rej.: A-100 z 20.02.1995).

[madohora]

W Jędrzejowie działają obecnie parafie rzymskokatolickie:

Parafia bł. Wincentego Kadłubka w Jędrzejowie (kościół bł. Wincentego Kadłubka)
Parafia Matki Bożej Łaskawej w Jędrzejowie
Parafia Trójcy Świętej w Jędrzejowie (kościół Trójcy Świętej)

W mieście działa także zbór Jędrzejów świadków Jehowy z Salą Królestwa[20].

Pamiątką po mieszkańcach miasta innego wyznania jest cmentarz żydowski. Przy ul. 11 Listopada i św. Walentego znajduje się mała kapliczka należąca do wyznania starokatolickiego. Z powodu braku kapłana wierni przeszli na wyznanie rzymskokatolickie.

[madohora]

[madohora]

Cerkiew św. Mikołaja w Jędrzejowie – nieistniejąca cerkiew prawosławna w Jędrzejowie.

Pomysłodawcą budowy świątyni był naczelnik powiatowy nazwiskiem Głowacki. Jego koncepcję poparł w 1910 Departament Wyznań Ministerstwa Spraw Zagranicznych Imperium Rosyjskiego i wykupił od właścicieli prywatnych parcelę uznaną za najodpowiedniejsze miejsce usytuowania przyszłej cerkwi. Uroczystość położenia kamienia węgielnego w dniu 8 maja 1912 została połączona z obchodami 300 lat panowania Romanowów na tronie carskim, z której to okazji w całym Imperium Rosyjskim poświęcono setki świątyń prawosławnych. Cerkiew istniała do 1921, kiedy została zburzona. Rok później na jej miejscu wzniesiono gmach gimnazjum.
Świątynia w Jędrzejowie posiadała jedną kopułę zlokalizowaną w centralnym punkcie kwadratowej nawy. Po obydwu jej stronach znajdowały się po trzy półkoliste okna otoczone ozdobnymi obramowaniami. Nad przedsionkiem wznosiła się dzwonnica z niewielką kopułką z krzyżem prawosławnym; podobnie zwieńczono niższe od nawy, półkoliste prezbiterium.

[madohora4]

Busko-Zdrój – miasto uzdrowiskowe w Polsce, w województwie świętokrzyskim, stolica powiatu buskiego, siedziba gminy Busko-Zdrój. Znane już w XII w. jako Bużsk, w XIII w. Busk. Pod względem liczby mieszkańców 7. w województwie świętokrzyskim. W latach 1975–1998 w województwie kieleckim.
Busko-Zdrój leży w historycznej Małopolsce, w ziemi sandomierskiej. Uzyskało lokację miejską w 1287 roku, prawa miejskie odebrane w 1869 roku, przywrócone w 1916 roku. Busko było miastem klasztoru norbertanek buskich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku
Miasto jest punktem początkowym czerwonego szlaku turystycznego prowadzącego do Solca-Zdroju.
Imię miasta nosił drobnicowiec MS „Busko-Zdrój”.

[madohora4]

Busko jest położone w południowej części województwa świętokrzyskiego 50 km na południe od Kielc i 80 km na północny wschód od Krakowa. Leży w regionie zwanym od przepływającej przezeń rzeki Nidy Ponidziem, na Garbie Wójczańsko-Pińczowskim.

[madohora]

Główne prace filozoficzne
Główne prace Kołakowskiego z historii myśli religijnej i filozofii religii to: Świadomość religijna i więź kościelna. Studia nad chrześcijaństwem bezwyznaniowym XVII wieku (1965), Jeśli Boga nie ma... O Bogu, Diable, Grzechu i innych zmartwieniach tak zwanej filozofii religii (wydanie polskie poza cenzurą 1982, następne pt. Religia 1985, wydane w Londynie 1987, oficjalne wydanie krajowe 1988), Horror metaphysicus (1988, wydanie polskie 1990), Bóg nam nic nie jest dłużny. Krótka uwaga o religii Pascala i o duchu jansenizmu (1994). Bardzo ważnym dziełem Kołakowskiego — historyka filozofii, jest obszerna krytyczna synteza Główne nurty marksizmu. Powstanie — rozwój — rozkład (t. 1–3, Paryż 1976–78, wydanie 2 poprawione Londyn 1988, wydanie krajowe 1981, wydanie 2 krajowe pełne 1989). Inne prace filozoficzne to m.in.: Jednostka i nieskończoność. Wolność i antynomie wolności w filozofii Spinozy (1958), Filozofia pozytywistyczna: od Hume’a do Koła Wiedeńskiego (1966), Obecność mitu (Paryż 1972), Husserl i poszukiwanie pewności (1975, wydanie polskie 1987), Bergson (1985, wydanie polskie 1997). Istotną cechą eseistyki filozoficznej Kołakowskiego z lat 70., 80. i 90. jest sceptyczna, a niekiedy otwarcie krytyczna postawa autora wobec współczesnej kultury i polityki, akcentująca zagrożenia wynikające z relatywizmu, immoralizmu oraz zaburzenia równowagi pomiędzy czynnikami tradycyjnie decydującymi o kształcie kultury (eseje z tomów Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań, Londyn 1982, Cywilizacja na ławie oskarżonych 1990 oraz Moje słuszne poglądy na wszystko 1999).

[madohora]

12 IX 1921
urodził się we Lwowie
1946
osiadł na stałe w Krakowie
1957
opublikował Dialogi oraz pierwszą część Dzienników gwiazdowych
1961
powieści Solaris, Powrót z gwiazd, zbiór opowiadań Księga robotów
1964
zbiór opowiadań Bajki robotów, esej Summa technologiae
1965
zbiór opowiadań Cyberiada
1968
Opowieści o pilocie Pirxie, powieść Głos Pana, rozprawa Filozofia przypadku
1982–88
mieszkał w Berlinie, a następnie w Wiedniu
1987
powieści Fiasko, Pokój na Ziemi
27 III 2006
zmarł w Krakowie

[madohora]

Klasyk fantastyki naukowej — prozaik
Pisarstwo Stanisława Lema rozwija się 2 głównymi torami: pierwszy to proza i dramat science fiction, drugi — eseistyka o tematyce nauko- i kulturoznawczej. Jako prozaik zasłynął oryginalnymi wizjami kontaktu ludzi z kosmitami, w których uniknął antropomorfizacji „obcych” i wyraził sceptycyzm co do możliwości porozumienia: Eden (1959), Solaris (1961), Niezwyciężony (1964), Fiasko (1987). Dramaty związane z próbami poznania natury świata i człowieka przedstawił w filozoficznych powieściach-parabolach: Pamiętnik znaleziony w wannie (1961), Głos Pana (1968), Katar (1976) i opowiadaniach, takich jak Maska (1976), a rozważania nad szansami racjonalnej naprawy społeczeństwa i uczynienia ludzi szczęśliwymi podjął w Powrocie z gwiazd (1961), Wizji lokalnej (1982), Pokoju na Ziemi (1987). Dużą popularność zyskały utwory opisujące codzienność badań kosmosu i dojrzewającego do coraz trudniejszych zadań bohatera — człowieka czynu: Opowieści o pilocie Pirxie (1968). Nowatorstwo formy artystycznej przejawia się głównie w opowiadaniach, będących pełną groteskowego humoru kontaminacją fantastyki naukowej i powiastki filozoficznej (cykl Dzienników gwiazdowych 1954–83, 1. wydanie osobne 1957) oraz baśni (Bajki robotów 1964, Cyberiada 1965), a także w fikcyjnych recenzjach i wstępach do nieistniejących książek (Doskonała próżnia 1971, Wielkość urojona 1973). Krytykę koncepcji biologicznej i kulturowej ewolucji człowieka zawiera powieść-esej Golem XIV (1981).

[madohora]

Założyciel, muzyk i wokalista zespołu The Beatles. Jako współlider grupy wraz z Paulem McCartneyem stworzył znaczącą większość repertuaru Beatlesów, stając się zarazem najsłynniejszym duetem pisarsko-kompozytorskim Lennon/McCartney.

[madohora]

W 1994 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame[2]. W 2002 Liverpool uczcił pamięć Lennona, nazywając jego imieniem lotnisko. W tym samym roku w plebiscycie BBC na „100 najważniejszych Brytyjczyków wszech czasów” nazwisko Lennona znalazło się w pierwszej dziesiątce zestawienia.

[madohora]

John Lennon.

[madohora]

Witold Roman Lutosławski (ur. 25 stycznia 1913 w Warszawie, zm. 7 lutego 1994 tamże) – polski kompozytor, dyrygent, pianista. Kawaler Orderu Orła Białego. Jeden z najwybitniejszych polskich kompozytorów XX wieku

[madohora]

Początkowo kształcił się w grze fortepianowej: 1924–27 u J. Śmidowicza, następnie w konserwatorium w Warszawie u J. Lefelda (dyplom 1936); 1927–32 studiował grę skrzypcową u L. Kmitowej. Od 15. roku życia studiował kompozycję u W. Maliszewskiego, najpierw prywatnie, później w konserwatorium (dyplom 1937). W 1931–33 studiował na Uniwersytecie Warszawskim matematykę. Okres okupacji niemieckiej 1939–45 spędził w Warszawie, występując w kawiarniach w duecie fortepianowym z A. Panufnikiem. Po II wojnie światowej współpracował z Polskim Radiem. W 1959–65 był członkiem zarządu, następnie wiceprzewodniczącym Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej (SIMC). Wykładał gościnnie w uczelniach muzycznych i uniwersytetach w Tanglewood, Darlington, Sztokholmie, Essen, Kopenhadze. Od lat 60. występował też jako dyrygent (wyłącznie własnych utworów). Laureat licznych nagród, m.in.: 1955, 1964, 1978 nagrody państwowej I stopnia, 1959, 1964, 1968 — Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów UNESCO, 1964, 1986 Nagrody im. S. Kusewickiego, 1967 Nagrody im. J.G. Herdera, 1971 Nagrody im. M. Ravela, 1973 Nagrody im. J. Sibeliusa, 1984 Nagrody „Solidarności”, 1985 Nagrody UNESCO i Nagrody Królowej Zofii Hiszpańskiej, 1993 Polar Music Prize i Kyoto Prize. Od 1990 co 2 lata w Filharmonii Narodowej w Warszawie odbywa się Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski im. W. Lutosławskiego, od 1995 tamże — corocznie festiwal sztuki pod nazwą Forum Lutosławskiego, a w Szczecinie — Festiwal Muzyki Współczesnej im. W. Lutosławskiego. Zmarł 7 II 1994 w Warszawie.

[madohora]

Witold Lutosławski w Galerii Sław

[madohora]

Tamara Łempicka, poza Polską znana jako Tamara de Lempicka (ur. 16 maja 1898 w Warszawie, zm. 18 marca 1980 w Cuernavace) – polska malarka epoki art déco pochodzenia żydowskiego.

[madohora]

Czesław NiemenⓘCzesław Niemen, właściwie Czesław Juliusz Niemen-Wydrzycki (ur. 16 lutego 1939 w Starych Wasiliszkach, zm. 17 stycznia 2004 w Warszawie) – polski artysta, muzyk, multiinstrumentalista, piosenkarz i wokalista rockowy[1], kompozytor, autor tekstów piosenek. Jeden z najwybitniejszych twórców muzyki w Polsce.

[madohora]

kompozytor i autor popularnych ballad, pieśni lirycznych i satyr. (pol. wybory Poezje wybrane 1967, Wiersze i ballady 1974); powieści wojenne (Jeszcze pożyjesz 1961, wyd. pol. 1962), hist. (Nieszczęsny Awrosimow 1969, wyd. pol. 1971) i groteskowa Mersi, czyli Przypadki Szypowa (1971, wyd. pol. 1974); utwory dla dzieci i młodzieży (opowiadania fantastyczne Kieszonkowe przygody 1971, wyd. pol. 1974); pol. wybór opowiadań Dziewczyna moich marzeń (1993) i poezji Pieśni, ballady, wiersze (1999).

[madohora]

Pawlikowska-Jasnorzewska Maria, z domu Kossak, primo voto Bzowska, secundo voto Pawlikowska (żona Jana Gwalberta Henryka Pawlikowskiego), tertio voto Jasnorzewska, ur. 24 XI 1891, Kraków, zm. 9 VII 1945, Manchester,
córka Wojciecha Kossaka, siostra Magdaleny Samozwaniec, poetka, dramatopisarka.

[madohora]

Okres studiów, pracy, koncertów
Po ukończeniu Instytutu (1878) podjął w nim pracę jako nauczyciel fortepianu, rozwijał również działalność koncertową (początkowo w Warszawie i innych miastach polskich, stopniowo w głównych ośrodkach europejskich) i kompozytorską. W 1881 kontynuował w Berlinie studia kompozytorskie u F. Kiela, a 1884 — u H. Urbana. Podczas pobytu w Berlinie nawiązał współpracę z firmą wydawniczą Edition Bote und G. Bock, tam też 1883 zaprezentował się na własnym koncercie kompozytorskim. Dzięki pomocy m.in. H. Modrzejewskiej, z którą 1884 wystąpił w Krakowie, zdobył środki na studia pianistyczne u T. Leszetyckiego w Wiedniu (studiował u niego z przerwami 1884–87). Poparcie Leszetyckiego i jego żony, pianistki A. Jesipowej, wykonawczyni i propagatorki kompozycji Paderewskiego, przyniosło mu 1885 nominację na profesora konserwatorium w Strasburgu. Przyjęty entuzjastycznie występ Paderewskiego w Paryżu 1888 stał się początkiem jego światowej kariery. W 1890 debiutował w Londynie (jeszcze wtedy chłodno przyjęty przez G.B. Shawa), 1891–92 odbył pierwsze tournée po Stanach Zjednoczonych. W 1897 zamieszkał w Morges (Szwajcaria). Podczas I wojny światowej przebywał głównie w Stanach Zjednoczonych, koncertując i organizując pomoc dla ofiar wojny w Polsce. Ten sam patriotyczny obowiązek skłonił go do wyjazdu do USA po wybuchu II wojny światowej. Paderewski zyskał sławę jednego z najwybitniejszych pianistów świata. Popularność, jaką zdobył, nie miała precedensu w historii muzyki. O kunszcie jego gry świadczą nieliczne zachowane nagrania na rolkach pianolowych, nagrania płytowe, także film L. Mendesa Sonata księżycowa (1936), w którym Paderewski wystąpił jako pianista.

[madohora]

Uznanie potomnych
Przekazał Uniwersytetowi Jagiellońskiemu część swojej biblioteki i znaczne fundusze, dzięki którym 1964 wzniesiono Collegium Paderevianum. Pamiętniki (1939, wyd. pol. 1961, wyd. nowe 1992). W 1941 w Chicago powstało Muzeum Paderewskiego, 1978 w Morges — Société Paderewski, 1988 w Paryżu — Association Paderewski, 1974 w Krakowie — Ośrodek Dokumentacji Życia i Twórczości Paderewskiego; działają jego muzea w Warszawie (od 1988) i Kąśnej Dolnej.

[madohora]

23 XI 1933
urodził się w Dębicy
1958
został wykładowcą na krakowskiej PWSM
1960
skomponował Tren — Ofiarom Hiroszimy
1969
napisał operę Diabły z Loudun
1972
został profesorem i rektorem (do 1987) PWSM w Krakowie
1973–78
wykładał na Uniwersytecie Yale w New Haven
1987–90
dyrektor artystyczny Filharmonii Krakowskiej
1991
premiera opery Ubu Rex według A. Jarry’ego
1994
został członkiem PAU
1996
skomponował oratorium Siedem bram Jerozolimy
2005
został odznaczony Orderem Orła Białego

[madohora]

Edith Piaf

[madohora]

Pablo Ruiz Picasso (ur. 25 października 1881 w Maladze, zm. 8 kwietnia 1973 w Mougins) – hiszpański malarz, rzeźbiarz, rysownik, grafik, ceramik oraz poeta, uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów XX wieku. Wraz z Georges'em Braquem twórca nurtu malarstwa zwanego kubizmem.

[madohora]

Oprócz malarstwa Picasso uprawiał także rysunek i grafikę; zajmował się ilustracją, m.in. do Nieznanego arcydzieła H. de Balzaka i Metamorfoz (1931) Owidiusza. Tworzył również rzeźby, poczynając od inspirowanych sztuką prymitywną (Postać 1906), poprzez kubistyczne (Szklanka absyntu 1914) po bliskie surrealizmowi, jak np. wykonana z „przedmiotów gotowych” Metamorfoza. Głowa byka (1943); w latach 40. i 50. wykonał wiele rzeźb o ekspresyjnej formie, często wzbogaconej kolorem (Człowiek z jagnięciem 1944, Matka i dziecko 1953). Po 1947 zajmował się również ceramiką (drobne rzeźby i naczynia polichromowane, m.in. seria talerzy, ofiarowanych Muzeum Narodowego w Warszawie). Zmarł 10 IV 1973 w Mougins koło Cannes.

[madohora]

Był autorem ponad 200 wystaw indywidualnych, laureatem licznych medali i nagród. Wydał kilkanaście indywidualnych albumów fotograficznych (m.in. Struktury, Między Wisłą a Pilicą, Staropolski Okręg Przemysłowy, Pola Pejzażu). Był również autorem wielu tekstów, opracowań krytycznych, recenzji i tekstów do katalogów wystaw. W 2004 została wydana antologia Czas krajobrazu, zawierająca jego teksty autorskie opublikowane w latach 1975–2004.

[madohora]

Proust Marcel ur. 10 VII 1871, Paryż, zm. 18 XI 1922, tamże,
pisarz francuski, autor cyklu powieściowego W poszukiwaniu straconego czasu.

[madohora]

Strawinski, Strawiński, Igor F., ur. 17 VI 1882, Oranienbaum k. Petersburga, zm. 6 IV 1971, Nowy Jork,
kompozytor rosyjski.

[madohora]

Pobyt w Stanach Zjednoczonych
Na początku II wojny światowej osiadł w Hollywood (1945 otrzymał obywatelstwo amerykańskie). Związki z Europą odnowił po wojnie: 1948 napisał Mszę dla Mediolanu, 1951 dyrygował prawykonaniem opery The Rake’s Progress w Wenecji, 1957 koncertowym wykonaniem baletu Agon w Donaueschingen; 1962 odwiedził ZSRR, 1965 Polskę. Zmarł 6 IV 1971 w Nowym Jorku.

[madohora]

Inne ważniejsze utwory: orkiestrowe i koncertowe (Scherzo fantastique 1909, Symfonia na instrumenty dęte — In memoriam C. Debussy, 1921, Capriccio na fortepian i orkiestrę 1929, Concerto in D na skrzypce i orkiestrę 1931, Symphony in C 1940, Circus Polka na orkiestrę dętą blaszaną 1942, Scherzo à la Russe na orkiestrę dętą blaszaną 1944, Symfonia w 3 częściach 1946, Movements na fortepian i orkiestrę 1960, Monumentum pro Gesualdo da Venosa 1960), fortepianowe (4 Études 1908, Étude pour pianola 1917, Serenade in A 1926, Tango 1940), wokalno-instrumentalne — na chór lub solistów, chór i zespół instrumentalny (kantaty: Zwiezdoliki 1911, Babel 1945, A Sermon, a Narrative and a Prayer 1961, ponadto: oratorium Oedipus Rex 1927, wykonanie sceniczne: Berlin 1928, Persefona, melodrama 1934, Gwiaździsty sztandar 1941, Msza 1948, Canticum Sacrum 1956, Threni 1958), na głos solo i zespół instrumentalny (Trois Poésies de la lirique japonaise 1913, Pribautki 1919, Berceuses du chat 1916, 3 Songs from William Shakespeare 1953), na głos i fortepian (The Owl and the Passy-Cat 1966), na chór a cappella, sceniczne (opera Słowik, Paryż 1914, Historia żołnierza, Lozanna 1918, balet Orfeusz, Nowy Jork 1948); pisma: Kroniki mojego życia (1935, wydanie polskie 1974), Poetyka muzyczna (1942, przekład polski w «Res Facta» 1970, z. 4).

[madohora]

Był także pianistą i pedagogiem muzycznym. Miał polskie pochodzenie (jego dziad, Bolesław, za udział w powstaniu styczniowym 1863–64 został zesłany na Sybir). W 1919–25 Dmitrij Szostakowicz studiował w Leningradzie — grę fortepianową u L. Nikołajewa (występując jednocześnie jako pianista taper w kinach) oraz kompozycję u M. Steinberga i A. Głazunowa.

[madohora]

1166 – Pierwsza wzmianka o Busku: bulla papieska i zapis w kronice diecezji krakowskiej mówią o miejscowości „Bugsk” i kościele.

[madohora]

1252 – Najstarsza wzmianka o buskich solankach, Bolesław Wstydliwy nadał klasztorowi immunitet skarbowy i odnowił nadane przez Leszka Białego prawo warzenia soli z miejscowych solanek.

[madohora]

1347 – Jan z Buska został sekretarzem, a w 1360 r. podkanclerzem króla Kazimierza Wielkiego.

[madohora]

1395 – W Busku zebrał się sąd ziemski

[madohora]

1537 – Król Zygmunt Stary potwierdził prawa miejskie.

[madohora]

1578 – W Busku zamieszkiwało 81 rzemieślników i 13 gorzelników, były 3 kramy, 17 jatek, miejska łaźnia i młyn, w mieście wytwarzane były doskonałe sukna.

[madohora]

1590 – Pożar kościoła NPNMP.

[madohora]

1661 – Wielka zaraza.

[madohora]

1776 – Komisarz klasztoru norbertanek ks. Franciszek Belina Ossowski rozpoczął przygotowania do powtórnej eksploatacji solanek.