Sezon na grzyby

[madohora]

Kapelusz śnieżno biały, ale nie lśni, gładki i suchy w dotyku, na młodych owocnikach płasko sklepiony, na dojrzalszych typowy dla jasnych mleczajów z sekcji Albati czyli lejkowaty z podwiniętym brzegiem. Tylko miejsca uszkodzone mogą zmieniać kolor na brunatny

[madohora]

Miąższ mleczaja biela jest spoisty lecz kruchy. Długo pozostaje czysto biały jak mleczko, kapelusz i trzon, by z czasem zżółknąć. U świeżo zerwanych owocników pachnie przyjemnie owocami, po wysuszeniu zmienia aromat na miodowo-jabłkowy.

[madohora]

Nawet doświadczonym grzybiarzom zdarza się pomylić mleczaja biela z mleczajem chrząstką L. vellereus, rzadziej z mleczajem różowoblaszkowym L. controversus, mleczajem zieleniejącym L. glaucescens, z białawymi gołąbkami o lejkowatych kapeluszach: smacznym Russula delica, wąskoblaszkowym R. chlorida, bladozarodnikowym R. pallidospora czy żółtozarodnikowym R. flavispora. Mleczaj chrząstka jest jednak większy i pospolitszy od biela, bardziej mrozoodporny (niekiedy zbierany aż do pierwszych dni zimy), kapelusz ma wełnisty w dotyku, blaszki rzadsze, szersze, na starszych owocnikach wyraźniej ochrowo żółte, a mleczko gorzkie, ale nie aż tak palące w smaku. U mleczaja różowoblaszkowego cały okaz jest raczej jasno różowawy niż biały, blaszki są wyraźnie różowe, natomiast kapelusz oślizgły w dotyku. Ponadto m. różowoblaszkowy preferuje topole a nie buki i dęby jako partnerów mikoryzowych. U mleczaja zieleniejącego – jak wskazuje nazwa gatunkowa – owocniki uszkodzone oraz cieknące z nich mleczko po pewnym czasie wyraźnie zielenieją. Ług potasowy przebarwia mleczko m. zieleniającego prędzej niż biela i na pomarańczowo. Wszystkie gołąbki od mleczaja biela odróżnia całkowity brak mleczka. Poza tym g. smacznego różni seledynowy odcień blaszek na młodych owocnikach, a kremowo ochrowy na starszych, tudzież mniejsze wymiary. Gołąbka wąskoblaszkowego od biela odróżnia przykra, mocna woń pieprzu oraz turkusowy kolor blaszek w miejscu wrastania w kapelusz. G. bladozarodnikowy odznacza się: bladożółtym wysypem spor, odległymi a grubszymi blaszkami i większą twardością owocników. G. żółtozarodnikowy z kolei wysypuje zarodniki barwy ciemnożółtej.

[madohora]

Jeszcze w XIX wieku mleczaja biela uważano za lekarstwo na gruźlicę. Zapewne działała tu wiarą w guślarską zasadę „podobne leczy podobne”: skoro owocniki tego grzyba wyrastają nawet gdy jest za sucho dla reszty mleczajów, to pomagają na suchoty (dawna nazwa gruźlicy). Do tego są białe, a chorzy w ostatnich stadiach gruźlicy też bywają bardzo bladzi.

[madohora]

Na mleczaju bielu, podobnie jak na pozostałych biało zabarwionych mleczajach z sekcji Albati oraz na gołąbkach z sekcji Plorantes rozwija się w Ameryce Północnej pasożytniczy workowiec, zwany grzybem homarowym, inaczej enchillada Hypomyces lactiflorum. Grzyb homarowy nie tylko wyglądem, lecz także zapachem i smakiem przypominać ma owoce morza. Ceni się go wysoko od Gwatemali po USA i Kanadę. To jeden z nielicznych grzybów dopuszczonych w krajach anglosaskich do obrotu handlowego i masowo zbieranych. Nie ceni się tam wcale wolnych od zakażenia grzybem homarowym mleczajów i gołąbków, tak chętnie jadanych w Eurazji.

[madohora]

Owocnikami mleczaja biela ratowali się od śmierci głodowej mieszkańcy spustoszonych przez wojny terenów byłej Jugosławii.

[madohora]

Mleczaj bagienny tworzy owocniki od sierpnia do października.

[madohora]

Blaszki u mleczaja bagiennego są lekko zbiegłe lub przyrośnięte do nóżki. Z wiekiem owocniki ciemnieją: u najmłodszych owocników kremowobiałe, u średnich w kolorze kapelusza, u najdojrzalszych niekiedy rdzawe. Obecne międzyblaszki.

[madohora]

Pochwy i pierścienia brak.

[madohora]

Wysyp spor kremowo żółtawy. Zarodniki jajowate, okryte wielkimi brodawkami, połączonymi tworzącymi siateczkę. Osiągają 5,5-6,5 na 7-9 μm.

[madohora]

Mleczaja bagiennego najłatwiej pomylić z mleczajem żółknącym (zwodniczym L. decipiens). Nie bez powodu uczeni długo uważali m. bagiennego jedynie za ekotyp czy odmianę m. żółknącego. Oba gatunki bywają praktycznie nieodróżnialne, z tym, że m. żółknący trafia się na siedliskach suchszych, nie zatorfionych; mocno śmierdzi liśćmi pelargonii; jest jeszcze bardziej gorzki w smaku; ponadto jego mleczko prędzej zmienia kolor na żółty.

[madohora]

[madohora]

JAK BEZPIECZNE ZBIERAĆ GRZYBY - Interia - 27.09.2022

[madohora]

GDZIE NA GRZYBY? - www.msn.com.pl - 27.09.2022

[madohora]

GDZIE NA GRZYBOBRANIE - www.msn.com.pl - 27.09.2022

[madohora]

Mleczaj złocisty to gatunek szeroko rozpowszechniony na Półkuli Północnej. Prócz Europy rośnie także na rosyjskim Dalekim Wschodzie, Korei, Japonii, płn. Afryce. W Ameryce Północnej sięga od Kanady po Meksyk włącznie.

[madohora]

Blaszki ustawione są gęsto, z gładkimi ostrzami, lekko zbiegają bądź przyrastają do nóżki, są cienkie, niezbyt wysokie, najpierw kremowo białe lub blado żółte, później pomarańczowo złociste nierzadko z różowym odcieniem. Nawet po uszkodzeniu nie tworzą się na nich ceglasto czerwonawe plamki. Przy suchej pogodzie one także blakną jak wierzch kapelusza.

[madohora]

Mleczko (lateks) koloru najpierw jest biały lecz szybko staje się siarkowo albo cytrynowo żółty, podobny do stopionego złota, stąd niemiecka nazwa gatunkowa tego mleczaja: złotopłynny. Smak początkowo ma miły, potem coraz ostrzejszy i obrzydliwszy. Mocno piecze w gardło i język. Produkowane jest nader obficie.

[madohora]

Obecnie mleczaja złocistego nie jada się ani nie wykorzystuje w gospodarce i lecznictwie. Z powodu bardzo przykrego, palącego smaku zwykle klasyfikowany jest jako niejadalny. Tylko nieliczni uczeni i grzybiarze traktowali go dawniej jako jadalnego po uciążliwej, długotrwałej obróbce. Wielu jednak przypisywało mu wręcz właściwości trujące.

[madohora]

Mleczaj zieleniejący to niejadalny, niezbyt liczny w Polsce grzyb kapeluszowy z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae), zaliczany dotychczas do rodzaju mleczaj Lactarius, a od 2012 r. do odrębnego rodzaju Lactifluus, nie mającego jeszcze polskiej nazwy.

[madohora]

Podobnie jak biel Lactarius piperatus (Lactifluus piperatus), także mleczaj zieleniejący mikoryzuje przede wszystkim z drzewami liściastymi, głównie bukiem, rzadziej grabem, dębem albo leszczyną. Preferuje gleby świeże, zasobniejsze w wapń.

[madohora]

Blaszki zbiegają po trzonie, są gęsto upakowane, bardzo wąskie (ledwie 2 mm grubości), rozwidlone, o zaostrzonych brzegach. Charakteryzują się białym kolorem przy bardziej kremowych ostrzach. Niekiedy połyskują na zielono bądź seledynowo, gdyż ubrudzone są zaschniętym mleczkiem. Na starych, uszkodzonych owocnikach robią się nakrapiane, a ich krawędzie ulegają postrzępieniu.

[madohora]

Mleczka wydziela sporo. Jest ono początkowo białawe, potem twardnieje, przebarwiając się na zielono (stąd nazwa gatunkowa tego grzyba). W smaku robi się jeszcze ostrzejsze od miąższu. Ług potasowy przebarwia lateks (mleczko) tego grzyba na pomarańczowo żółto.

[madohora]

Mleczaj zieleniejący nie znajduje współcześnie jakichkolwiek zastosowań. Nie bywa jadany ani też nie wykorzystuje się go w innych celach przemysłowych czy naukowych.

[madohora]

Mleczaj wodnisty to niejadalny, przykry w smaku grzyb kapleuszowy z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae).