KATASTROFY, WYPADKI, KRYMINALNE, PROTESTY, POŻARY

[madohora]

MIESZKANIEC KATOWIC CHCIAŁ WYSADZIĆ BUDYNEK W POWIETRZE - www.katowice24.info - 11.12.2021

[madohora]

PRZYNAJMNIEJ 30 TORNAD PRZESZŁO PRZEZ STANY ZJEDNOCZONE - Gazeta - 11.12.2021

[madohora]

KOLEJNA GRUPA MIGRANTÓW PRÓBOWAŁA SFORSOWAĆ GRANICĘ - Interia - 11.12.2021

[madohora]

KOBIETA WPADŁA DO STUDNI NA CMENTARZU - Interia - 11.12.2021

[madohora]

STRAŻ GRANICZNA O AGRESYWNEJ GRUPIE FORSUJĄCEJ GRANICE - Gazeta - 12.11.2021

[madohora]

ŚWIĘTOKRZYSKIE. Z URZĘDU GMINY WYCIEKŁY DANE OSOBOWE - Interia - 12.12.2021

[madohora]

KILECE 31 LATEK RANIONY NOŻEM NA RYNKU W KIELCACH - Interia - 12.12.2021

[madohora]

JAKBY TO NIE BYLI LUDZIE - www.oko.press - 12.12.2021

[madohora]

DLA UKRAIŃCÓW WOJNA TRWA OD 2014 ROKU - www.oko.press - 12.12.2021

[madohora]

PUTIN O ROZMOWIE Z BIDENEM - www.msn.com.pl - 12.12.2021

[madohora]

ARESZTOWANO MĘŻCZYZNĘ KTÓRY GROZIŁ WYSADZENIEM KAMIENICY - TV Republika - 12.12.2021

[madohora]

ZATRZYMANO MĘŻCZYZNĘ KTÓRY CHCIAŁ WYSADZIĆ DOM - www.otoregion.pl - 12.12.2021

[madohora]

AUSTRALIA. WIATR PORWAŁ DMUCHANY ZAMEK. NIE ŻYJE CZWORO DZIECI - Interia - 16.12.2021

[madohora]

CZARNA SERIA WYPADKÓW WOZÓW STRAŻACKICH - Interia - 16.12.2021

[madohora]

NIETYPOWE ODKRYCIE PARY Z FLORYDY - Gazeta - 17.12.2021

[madohora]

JANUSZ N. ROSYJSKI AGENT? - www.oko.press - 17.12.2021

[madohora]

TRWAJĄ POSZUKIWANIA POLSKIEGO ŻOŁNIERZA - www.msn.com.pl - 17.12.2021

[madohora]

WYPADEK BEATY SZYDŁO. BYŁY FUNKCJONARIUSZ SOP - KŁAMAŁEM W ŚLEDZTWIE - Interia - 17.12.2021

[madohora]

MIESZKANIEC KATOWIC URZĄDZIŁ SOBIE WYSYPISKO ŚMIECI NA POLU W MYSŁOWICACH - www.katowice24.info - 17.12.2021

[madohora]

HORROR W ZAKŁADACH MIĘSNYCH. BYK ZABIŁ PRACOWNIKA - www.msn.com.pl - 17.12.2021

[madohora]

WIELKA BRYTANIA. 16 MIESIĘCZNA DZIEWCZYNKA ZAKATOWANA NA ŚMIERĆ - www.msn.com.pl - 17.12.2021

[madohora]

PODCZAS ŚWIĄT MOŻLIWE KOLEJNE ATAKI NA GRANICĘ - Interia - 18.12.2021

[madohora]

NIEMCY. POLICJANTKA SKAZANA ZA ZABICIE NIEPEŁNOSPRAWNYCH - Interia - 22.12.2021

[madohora]

USA. ZOSTAŁO KILKA TYGODNI NA URATOWANIE UMOWY NUKLEARNEJ - Interia - 22.12.2021

[madohora]

CHCIAŁBYM SŁUŻYĆ POLAKOM WIEDZĄ MEDYCZNĄ - www.oko.press - 22.12.2021

[madohora]

SIEDLCE. ZNALEZIONO CIAŁA MATKI I SYNÓW - Interia - 22.12.2021

[madohora]

NIEMCY I ROSJA SPOTKAJĄ SIĘ W SPRAWIE UKRAINY - Gazeta - 26.12.2021

[madohora]

POMORSKIE. WJECHAŁ SAMOCHODEM DO ROWU - www.msn.com.pl - 15.01.2022

[madohora]

PAPIEŻ FRANCISZEK. OGROMNE TRAGEDIE SĄ POMIJANE MILCZENIEM - Interia - 26.12.2021

[madohora]

PUTIN. TO JEDYNY CEL DO KTÓREGO DĄŻY ROSJA - Interia - 26.12.2021

[madohora]

WARSZAWA. ZWŁOKI W CENTRUM HANDLOWYM - Interia - 28.12.2021

[madohora]

DZIENNIKARZ BBC UCIEKŁ Z MOSKWY - Interia - 28.12.2021

[madohora]

KATASTROFA SAMOLOTU W USA - www.msn.com.pl - 28.12.2021

[madohora]

POLICJA NA GRANICY - www.oko.press - 31.12.2021

[madohora]

BELGIA. BUDYNEK ZAWALIŁ SIĘ PO EKSPLOZJI GAZU - Interia - 01.01.2022

[madohora]

ROSJA. TO MY DECYDUJEMY - www.msn.com.pl - 11.01.2022

[madohora]

NOWE OSIEDLE W KATOWICACH NA RZEPAKOWEJ TO BUBEL - Wyborcza - 11.01.2022

[madohora]

POLSKI ŁAD I NIEWDZIĘCZNI POLACY - Interia - 11.01.2022

[madohora]

NOWY TARYFIKATOR POSTRACHEM KIEROWCÓW - Interia - 12.01.2022

[madohora]

Jesteś niewierzący - twoja sprawa ale uszanuj tych, którzy wierzą.

[madohora]

Jak zwykle winnych nie ma.

[madohora]

DRAMAT W IZRAELU. NIEUMYŚLNIE ZASTRZELIŁ DWÓCH ŻOŁNIERZY - Interia - 13.01.2022

[madohora]

MOSKWA. W PRESTIŻOWYM HOTELU ZERWAŁA SIĘ WINDA. NIE ŻYJĄ DWIE OSOBY - INteria - 13.01.2022

[madohora]

MON O WYCIEKU DANYCH - Gazeta - 14.01.2022

[madohora]

NIEMCY. ZŁODZIEJE UKRADLI KOSTKĘ BRUKOWĄ - Interia - 14.01.2022

[madohora]

NIKARAGUA. POSZUKIWANY TERRORYSTA POJAWIŁ SIĘ NA ZAPRZYSIĘŻENIU PREZYDENTA - Interia - 14.01.2022

[madohora]

ROSYJSKI OKRĘT DESANTOWY WJECHAŁ NA MORZE ŚRÓDZIEMNE - www.msn.com.pl - 14.01.2022

[madohora]

REBELIANCI UPROWADZILI STATEK - www.msn.com.pl - 14.01.2022

[madohora]

OSTRZEŻENIE DLA ŚLASKA. ZABLOKOWANA DK 86 - Nasze Miasto - 14.01.2022

[madohora]

UTRUDNIENIA W RUCHU - Nowa Trybuna Opolska - 14.01.2022

[madohora]

POMORSKIE. WJECHAŁ DO ROWU. ZAPŁACI 6 500 MANDATU - Gazeta - 15.01.2022

[madohora]

WYBUCH PODWODNEGO WULKANU NA OCEANIE SPOKOJNYM - Interia - 15.01.2022

[madohora]

POLSKI ŁAD UDERZYŁ W EMERYTÓW - www.oko.press - 15.01.2022

[madohora]

PODLASKIE. SILNY WIATR PORYWAŁ LINIE ENERGETYCZNE - www.msn.com.pl - 15.01.2022

[madohora]

KOREA WYSTRZELIŁA RAKIETY - www.msn.com.pl - 15.01.2022

[madohora]

UTRUDNIENIE W RUCHU - Nowa Trybuna Opolska - 15.01.2022

[madohora]

PRZED NAMI OGROMNA KOLEJOWA INWESTYCJA - www.katowice24.info - 15.01.2022

[madohora]

TRAGICZNY WYPADEK W ŁÓDZKIM. ZGINĘŁY DWIE OSOBY - Interia - 16.01.2022

[madohora]

Już mnie powoli zaczyna wkurzać ta sytuacja z paragonami. Przed pandemią chodziłam na lody. Jeden deser 25 złotych - ale wart swojej ceny. Chciałam, szłam i nie narzekałam.

[madohora]

OD WTORKU BĘDZIE SIĘ LEPIEJ JEŹDZIŁO W GISZOWCU - www.infokatowice.pl - 17.01.2022

[madohora]

ISKRZY NA LINII ROSJA - NIEMCY - www.msn.com.pl - 18.01.2022

[madohora]

MIKOŁAJKA. GRUPA NURKÓW WYDOBYŁA GRANAT Z II WOJNY ŚWIATOWEJ - www.msn.com.pl - 18.01.2022

[madohora]

OSTRZEŻENIE DLA ŚLASKA - Nasze Miasto - 19.01.2022

[madohora]

Huragan – zjawisko silnego wiatru, w którym średnia prędkość wynosi powyżej 33 m/s (nie mniej niż 12° w skali Beauforta). Siłę huraganów mierzy się za pomocą skali Saffira-Simpsona, gdzie 5 stanowi zjawisko o nasileniu ekstremalnym. Najczęściej mianem huraganów określa się odpowiednio silne cyklony tropikalne. Huragan jest nazwą stosowaną dla zjawisk występujących nad akwenami Oceanu Atlantyckiego, natomiast tajfun – dla sztormów nad akwenami Oceanu Indyjskiego czy Oceanu Spokojnego.

[madohora]

Tornado superkomórkowe (tornado związane z mezocyklonem)
Najbardziej klasyczny i zazwyczaj najgroźniejszy rodzaj tornada. Mają kształt leja o różnej średnicy (od cienkich przypominających sznurek do bardzo szerokich). Stanowią większość najbardziej niszczycielskich tornan, a najsilniejsze z nich osiągają prędkość wiatru do 480 km/h (EF5 w skali Fujity). Procesy fizyczne związane z powstawaniem cyrkulacji powietrza w tornadzie superkomórkowym związane są z niestabilną konwekcyjnie atmosferą, obecnością mezocyklonu w superkomórkach burzowych oraz istnieniem zmian kierunku i prędkości wiatru z wysokością.

[madohora]

Trąby wodne związane z mezocyklonem – powstają w obecności mezocyklonu w superkomórkach burzowych nad wodą. Mogą być o wiele intensywniejsze i groźniejsze niż trąby wodne nie związane z mezocyklonem

[madohora]

Zazwyczaj mają średnicę mniejszą niż metr i wiatr poniżej 70 km/h, ale zdarzały się przypadki wirów o średnicy 90 metrów i wiatru powyżej 100 km/h (czyli siła tornada F0 w skali Fujity). Takie wiry mogą stwarzać niewielkie zagrożenie.

[madohora]

Tornado o cylindrycznym kształcie i względnie małej wysokości jest określane jako tornado kominowe (ang. stovepipe tornado). Duże tornada o pojedynczym wirze mogą przyjmować kształt szerokich klinów i są określane jako tornado klinowe (ang. wedge tornado). Klin tornada może być tak szeroki, że wygląda jak blok ciemnych chmur, szerszy niż wysokość podstawy chmury. Nawet doświadczeni obserwatorzy mogą mieć z większej odległości problem z rozróżnieniem nisko wiszących chmur od szerokiego tornada klinowego. Wiele najgroźniejszych tornad ma kształt szerokiego klina. Warto zwrócić uwagę na to, że z daleka wyglądają jak wąskie tornada, przez co wiele ludzi myli je ze słabymi tornadami.

[madohora]

Oświetlenie jest głównym czynnikiem w wyglądzie tornada. Tornado, które jest podświetlone słońcem od tyłu wygląda na bardzo ciemne, natomiast to samo tornado obserwowane gdy słońce świeci w plecy obserwatora może wyglądać na szare lub białe. Tornada występujące o zachodzie słońca mogą przyjmować odcienie żółci lub czerwieni.

[madohora]

Nisko położone mezocyklony i tornada zawdzięczają swoją cykloniczną rotację przez wiatry wiejące zazwyczaj z południa w warstwie granicznej i silne wiatry z zachodu w wyższych warstwach atmosfery. Powoduje to odradzanie się prądów wstępujących na południowej stronie komórki burzowej oraz średni ruch komórki w kierunku południowo-wschodnim. Takie komórki burzowe poruszają się w prawo od średniego przepływu wiatru (ang. right-movers) i tworzą cyrkulację cykloniczną.

[madohora]

kształt kopuły i przebijające się ponad kowadło aż do górnych warstw troposfery (tzw. overshooting top). Obecność kopuły przez dłuższy czas świadczy o stałym i silnym prądzie wznoszącym. Widoczna może być również linia mniej wypiętrzonych cumulusów zazwyczaj na południowym zachodzie chmury. W promieniu kilkunastu kilometrów od chmury można zaobserwować zjawisko zanikania cumulusów. Świadczy to o lokalnej dominacji prądu wznoszącego chmury i wówczas większość powietrza z okolicy zostaje wykorzystana jako źródło energii do dalszego rozwoju superkomórki[42]. Te pierwsze sygnały, widoczne kilkadziesiąt kilometrów od burzy, mogą być w przypadku ogólnego zachmurzenia niewidoczne. W praktyce to zachmurzenie, zwłaszcza w rejonie większych systemów burzowych, może uniemożliwić obserwacje. Z mniejszej odległości można zaobserwować skręcony kształt chmury, który świadczy o obecności rotacji wewnątrz chmury (mezocyklonu). Jeśli chmura kieruje się prosto w stronę obserwatora, to oprócz wyraźnego skręcenia widoczny jest także chmura szelfowa (arcus) w przedniej części burzy. Widok jego zbliżania się ostrzega przed szybkim pojawieniem się silnych opadów i gwałtownych wiatrów nie związanych z tornadem (tzw. front szkwałowy). Chmura szelfowa wygląda groźnie, lecz sama w sobie nie stanowi dla nas zagrożenia, jest jedynie ostrzeżeniem.

[madohora]

Obecności trąb lądowych i trąb na liniach szkwałowych lub sygnałów o ich możliwym powstaniu nie widać na radarach tak, jak widać mezocyklony, a sam proces powstania może trwać kilka minut. Stąd są one niemal nieprzewidywalne i groźne (zwłaszcza trąby lądowe)

[madohora]

W USA od lutego 2007 roku wprowadzono do użytku nową, zmodyfikowaną skalę Fujity. Podobnie jak starsza wersja, ta skala również określa siłę tornada na podstawie zniszczeń. Wprowadzono w niej pewne ulepszenia: zwiększono różnorodność konstrukcji, które mogą potencjalnie ulec uszkodzeniu lub zniszczeniu przez tornado. Uwzględniono również solidność i jakość konstrukcji. Uległy zmianie również szacowane wartości prędkości wiatru na poszczególnych stopniach skali. Skala posługuje się symbolami od EF0 do EF5.

[madohora]

Najbezpieczniejszymi kryjówkami przed żywiołem są piwnice. W sytuacji gdy nie ma możliwości ukrycia się w piwnicy, należy znaleźć się po prawej stronie ścieżki tornada (to zwiększa szansę uniknięcia kolizji z wirem). Można też ukryć się pośrodku budynku lub w łazience.

[madohora]

W Stanach Zjednoczonych duża intensywność tornad związana jest z bardzo specyficznym oddziaływaniem kilku czynników meteorologicznych: południowo-zachodnią adwekcją ciepłego powietrza z Zatoki Meksykańskiej przy powierzchni Ziemi, południkowe ułożenie Gór Skalistych, dzięki czemu bruzdy niskiego ciśnienia przechodzące nad górami tworzą głęboką warstwę ciepłego i dobrze wymieszanego powietrza w pionie. Dzięki temu może się rozwinąć głęboka, dobrze wymieszana warstwa suchoadiabatyczna, w której mogą rozwijać się prądy wstępujące. Wprawdzie głęboka warstwa dobrze wymieszana istnieje także nad pustyniami, np. w Australii czy w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, ale intensywność cyklonów tropikalnych jest tam ograniczona przez brak wilgotnego powietrza przy powierzchni Ziemi. Podobnie w Europie Północnej intensywność tornad jest ograniczona poprzez wschodnio-zachodnie ułożenie największych łańcuchów gór, stosunkowo słabą adwekcję ciepłego i wilgotnego powietrza z południa i ograniczoną w pionie warstwę dobrze wymieszaną. Mimo że tornada w Polsce mają zazwyczaj mniejszą intensywność, sporadycznie osiągają siłę porównywalną do największych tornad. Jako przykład mogą posłużyć tornado z Lublina w 1931 roku i tornado z okolic Strzelec Opolskich z 15 sierpnia 2008 roku. Obecnie (2008) potoczne użycie terminu trąba powietrzna odnosi się w Polsce zarówno do trąb lądowych, jak i do tornad superkomórkowych. Większość tornad powstaje w środkowej części USA na obszarze nazwanym Aleją Tornad (m.in. stany Teksas, Oklahoma, Kansas, Iowa, Nebraska i Dakota Południowa). W Teksasie występuje rocznie najwięcej tornad, ale to w Oklahomie pojawia się najwięcej „klasycznych” tornad powstałych w superkomórkach[51]. Ta strefa rozciąga się również na północną część Kanady. W krajach europejskich największą roczną liczbę tornad obserwuje się w Wielkiej Brytanii i Holandii.

[madohora]

Najsilniejsze tornado pod względem siły wiatru w leju – 2 maja 1999, Oklahoma, 1,4 km szerokości, 484 km/h (EF5).

[madohora]

Najwcześniej udokumentowany przypadek tornada w Europie miał miejsce w miejscowości Rosdalla w Irlandii w 1054 roku. Pierwszy raport o tornadzie w USA pochodzi prawdopodobnie z 1643 roku z miejscowości Lynn w Massachusetts w USA. W 1882 roku, po 300 latach obserwacji i wielu przypadkach tornad, przyszły pierwsze efekty: sierżant John P. Finley, którego zadaniem był rozwój prognozowania tornad, opublikował 15 reguł. Każda z nich opisywała pewne pogodowe sytuacje, które w momencie pojawienia zwiększały prawdopodobieństwo pojawienia się tornada w danej okolicy. Odnosiły się one między innymi do obecności ośrodka niżowego, dużych różnic temperatur i dużej wilgotności w południowo-wschodniej części niżu. Finley w jednej ze swych reguł zaznaczył, że tornada formują się właśnie na południowy zachód od centrum niżu.

[madohora]

Rozwój i zastosowanie radarów podczas II wojny światowej umożliwił użycie ich w śledzeniu pogody. W 1950 roku projekt o nazwie „Tornado Project” został wdrożony w Oklahomie i Kansas jako sieć 168 stacji meteorologicznych. Analizy danych z radiosond stały się ważnymi elementami prognozowania w projekcie

[madohora]

Tornada i gwałtowne burze są także obserwowane przez łowców burz, którzy na podstawie obserwacji radarowych, raportów, prognoz numerycznych starają się znaleźć w miejscu wystąpienia tornada.

[madohora]

2008

Silna trąba powietrzna przeszła 16 kwietnia 2008 około godziny 16:20 nad miejscowościami Dolna Grupa i Ciemniki koło Grudziądza (woj. kujawsko-pomorskie). Żywioł poważnie uszkodził 6 domów w Ciemnikach, 1 dom w Dolnej Grupie, pozbawiając dachu nad głową 22 osoby. Trąba przemieszczała się nietypowo, ze wschodu na zachód, podczas gdy zdecydowana większość występujących w Europie trąb powietrznych przemieszcza się z południowego zachodu na północny wschód.
Silna trąba powietrzna przeszła 18 maja 2008 około godziny 17:00 nad wsią Bolęcin koło Trzebini (woj. małopolskie). Wichura powaliła ok. 70 drzew, zerwała lub uszkodziła 6 dachów w Bolęcinie (3 dachy ze zniszczeniami 50%, reszta drobne uszkodzenia) i 1 w Młoszowej (budynek gospodarczy) oraz przewody elektryczne. Trąba powietrzna osiągnęła pierwszą kategorię w skali siły tego typu zjawiska, co oznacza wiatr o prędkości od 115 do 180 km/h. Obserwacje radarowe ujawniają, że przemieszczała się na północny wschód.
Trąba powietrzna pojawiła się 23 maja 2008, 10 km na zachód od Nysy, około godziny 18:00 (+/− 15 min). Lej dotknął ziemi na kilkanaście sekund, ale nie wyrządził prawdopodobnie żadnych szkód. Świadkowie twierdzą, że po zaniknięciu tornada, pojawiło się drugie, nie udało się go jednak uwiecznić.
We wsi Tobołowo, położonej 20 km na południowy wschód od Suwałk, 21 czerwca 2008 około godziny 12:00 przeszła trąba powietrzna. Trąba powietrzna zerwała dach z dwóch budynków gospodarczych, zniszczyła dwa samochody i wyrwała kilka drzew. Naukowcy i łowcy burz stwierdzili, że to było tornado o sile F2 w skali Fujity.
Trąba powietrzna przeszła 8 sierpnia 2008 koło Wielbarka pod Szczytnem
Skutki przejścia jednej z trąb powietrznych 15 sierpnia 2008 r. przez wieś Kalina (województwo śląskie) – fragment miejscowości z największymi uszkodzeniami
16 sierpnia 2008 w miejscowościach Gołasze-Puszcza, Tybory-Wólka w powiecie wysokomazowieckim, w okolicach Węgrowa oraz w gminie Sterdyń we wschodniej części woj. mazowieckiego wystąpiły silne burze wraz z trąbami powietrznymi o sile F1 do F2. Towarzyszyły im także opady gradu.
W Ustce 29 sierpnia 2008 ok. godziny 19:35 pojawiła się niewielka trąba powietrzna, a raczej trąba wodna o sile F0 w skali Fujity. Nie spowodowała strat, lecz parę minut po pojawieniu się spadła duża ilość deszczu i niewielkiego gradu

[madohora]

2019

21 maja trąba powietrzna spustoszyła wsie Stasin oraz Palikije Drugie, Cyganów, Ignaców, Cyganówka i Olszynki w gminie Wojciechów pod Lublinem. Ucierpiało 120 budynków w 42 gospodarstwach

[madohora]

Oprócz warunków sprzyjających rozwojowi burz do powstania superkomórek potrzebny jest dodatkowy czynnik: duże zmiany prędkości i kierunku wiatru w troposferze wraz z wysokością. Umożliwiają one zaistnienie ścisłej organizacji prądów powietrza w strukturze chmury burzowej i utworzenie się superkomórki[1]. Nie ma żadnej granicznej wartości, ale uważa się, że różnica prędkości wiatru powyżej 20–25 m/s (40–50 węzłów) na wysokości od 0 do 6 km daje szanse na rozwój tego typu chmur. Do zilustrowania zmian kierunku i prędkości wiatru dobrze nadają się wykresy obrazujące pionowy profil wiatru (ang. hodograph). Ze względu na większą ilość warunków, które muszą być spełnione, by powstała superkomórka burzowa, chmury tego typu występują rzadko w porównaniu do zwykłych komórek burzowych. Jednak ich ścisła wewnętrzna organizacja pozwalająca na dłuższy rozwój i nawet wielogodzinne istnienie powodują, że niemal każda superkomórka przynosi gwałtowne zjawiska pogodowe (grad, porywy wiatru lub tornada).

[madohora]

Kierunek obrotu powietrza w mezocyklonie zależy od kształtu wykresu pionowego profilu wiatru. Jeśli przybliża on linię prostą, to wówczas pierwotna komórka burzowa może się podzielić na dwie superkomórki (right mover oraz left mover). Natomiast w przypadku, gdy jest on wypukły (tak jak na wcześniejszym rysunku — najczęstsza sytuacja na półkuli północnej) — to takie warunki faworyzują rozwój superkomórki typu right mover. Wklęsłe profile pionowego wiatru sprzyjają tworzeniu się superkomórek typu left mover (powszechna sytuacja na półkuli południowej). Właśnie pionowe profile wiatru są główną przyczyną cyklonalnej natury obrotu superkomórek. Efekt Coriolisa ma w tym przypadku drugorzędne znaczenie.

[madohora]

Linia mniejszych chmur cumulonimbus i cumulus, które tworzą się we wznoszącym, ciepłym powietrzu, które jest zasysane przez główny prąd wznoszący.

[madohora]

Klasyczna odmiana superkomórki. Reprezentują one największe zagrożenie tornadami i posiadają wyraźną strefę opadu (słaby deszcz przechodzi w ulewę i grad).

[madohora]

Epicentrum trzęsienia ziemi określa się miejsce na powierzchni ziemi, położone bezpośrednio nad ogniskiem wstrząsu. Punkt ten oznacza miejsce, gdzie fale sejsmiczne rozchodzące się z ogniska we wszystkich kierunkach najszybciej osiągają powierzchnię. Zazwyczaj właśnie w epicentrum fale posiadają największą siłę niszczącą i wprawiają podłoże w największy stopień wibracji (jest to tzw. obszar epicentralny). Nie stanowi to jednak reguły, gdyż intensywność wstrząsów w dużej mierze zależy od uwarunkowań geologicznych i rodzaju podłoża (np. położenie miasta na terenie bagnistym znacznie intensyfikuje drgania).

[madohora]

fale powierzchniowe – docierają najpóźniej, poruszają się najwolniej i odpowiadają za większość zniszczeń spowodowanych przez trzęsienie ziemi. Fale powierzchniowe (ang. surface waves) dzielimy z kolei na:

[madohora]

Wstrząsy ziemi, powodowane przez fale sejsmiczne, podzielić można na ruchy poziome i pionowe. Szczególnie destruktywne są ruchy pionowe, podczas których - w przypadku bardzo dużej intensywności drgań gruntu - budynki mogą zostać nawet wyrzucane w powietrze (przykładem jest zachowanie niektórych konstrukcji w trakcie trzęsienia ziemi w Northridge, w roku 1994). Niszczące są także uderzenia ukośne - szczególnie, jeśli ich przebieg jest niezgodny z dłuższą osią budynku.

[madohora]

Aparatury pomiarowe zainstalowane w stacjach sejsmicznych zwykle pracują bez przerwy, w istocie notując nieustanne drgania (bardzo rzadko zdarza się, aby na sejsmogramie utrwalona została idealnie pozioma linia). Jest to najbardziej namacalny dowód na nieustanny ruch płyt tektonicznych.

[madohora]

wulkaniczne – związane z gwałtownymi erupcjami wulkanów lub zapadaniem się stropów opróżnianych komór magmowych czy zapadaniem kalder; stanowią ok. 7% wszystkich zjawisk sejsmicznych występujących na Ziemi;

[madohora]

ze względu na powiązanie ze wstrząsem zasadniczym:
wstępne (ang. foreshock) – o słabej magnitudzie;
zasadnicze (ang. main shock) – o największej magnitudzie;
następcze (ang. aftershock) – o zmniejszającej się z upływem czasu magnitudzie (szacunkowo: najsilniejszy wstrząs wtórny, występujący zazwyczaj jako pierwszy po głównym wstrząsie, posiada magnitudę o około 1.3-1.5 razy mniejszą od wstrząsu zasadniczego).

[madohora]

pensejsmiczne – obszary, na których silne wstrząsy występują stosunkowo rzadko;

[madohora]

Trzęsienie ziemi może wywołać szereg skutków w otaczającym krajobrazie. Do najczęściej wymienianych i kojarzących się z tym zjawiskiem należą:

[madohora]

Oba zjawiska zachodzą bez kontaktu z podłożem (w fazie początkowej), ale różnią się wielkością materiału. Przy obrywaniu udział bierze wielka ilość materiału (np. duże fragmenty skał przy zboczach gór) a przy odpadaniu mała (np. pojedyncze bloki).

[madohora]

2. Pasywne – przyjmujące na siebie siłę uderzenia lawiny bądź pozwalające kontrolować / zmieniać jej trajektorię. Można tutaj wyróżnić:

[madohora]

zadaszenia i galerie betonowe – drogie i wciąż dość powszechnie stosowane na świecie rozwiązania. Pewnym mankamentem jest ich mała odporność na mocno skupione udary mechaniczne. W trakcie takich zdarzeń, galerie ulegają często spękaniom, a ich naprawa jest mocno skomplikowana. W celu dodatkowej ochrony pokrywane są specjalnymi koszami stalowymi wypełnionymi materiałem amortyzującym. Dodatkową zaletą galerii jest zabezpieczanie przed zalewaniem dróg czy linii kolejowych spływającą po zboczu wodą (woda przepływa po nich).

[madohora]

Lej krasowy, lejek krasowy, werteb krasowy – zwykle naturalna forma ukształtowania powierzchni ziemi: okrągłe lub eliptyczne zagłębienie terenu, o głębokości zazwyczaj mniejszej niż średnica, często z podziemnym odwodnieniem. Jego średnica może się wahać od kilkudziesięciu centymetrów do kilkuset metrów. Leje krasowe mogą się formować stopniowo bądź pojawiać się nagle; występują na całym świecie

[madohora]

Bimmah Sinkhole – owalny lej ma wymiary około 50 na 70 metrów i głębokość od 20 do 30 m w Omanie

[madohora]

Xiaozhai Tiankeng (chiń. upr. 小寨天坑, ang. Heavenly Pit) – największy na świecie lej krasowy, o głębokości 320 m, znajduje się w chińskich górach Qiyao w okolicach miasta Chongqing). Lej ten w 2001 wpisany został na listę światowego dziedzictwa UNESCO

[madohora]

[madohora]

wysychanie lub "przelanie się" części jeziora (na skutek uskoków gruntu);

[madohora]

Sejsze mogą być spowodowane wieloma czynnikami. Wywołane są gwałtownymi zmianami ciśnienia atmosferycznego nad zbiornikami wód lub w ich pobliżu, dużymi opadami deszczu w jednej części zbiornika lub gwałtownymi zmianami kierunku wiatru, aktywnością sejsmiczną. W niewielkich zbiornikach wodnych może je powodować ruch statków.

[madohora]

Do pośrednich skutków trzęsienia ziemi zaliczyć można niszczycielskie pożary (przykład trzęsienia ziemi w San Francisco, w roku 1906).

[madohora]

30 marca 1761 Lizbona, Portugalia

[madohora]

16 lutego 1861 Indonezja

[madohora]

1 kwietnia 1946 Południowa Alaska, USA

[madohora]

23 czerwca 2001 Wybrzeże południowego Peru

[madohora]

11 kwietnia 2012 Północne wybrzeża Sumatry, Ocean Indyjski

[madohora]

Sejsmolodzy wyróżniają na terenie Polski jedenaście odrębnych jednostek (regionów) sejsmicznych: Zachodniopomorski, Białostocki, Polski Centralnej i Pogranicza, Gór Świętokrzyskich, Karkonoszy i Kotliny Kłodzkiej, Strzelińsko-Hronowski, Śnieżnika, Opawski, Cieszyński, Pieniński oraz Krynicki.

[madohora]

W roku 1972 powstała praca Janusza Pagaczewskiego, pracownika Instytutu Geofizyki PAN, który w swoim dziele zawarł opis aż 26 trzęsień ziemi z okresu średniowiecza, odczuwalnych na terytorium Polski. Swój spis oparł on na wcześniejszym materiale, zgromadzonym przez H.L. Jeittelesa, V. Karnika oraz wspomnianego już V. Láski. Ponieważ Pagaczewski jest w swojej pracy prawie całkowicie bezkrytyczny wobec materiału źródłowego, tak więc zalecane jest podchodzić do niego z dużą rezerwą i zweryfikować jego spis. Kolejną próbę wypełnienia luki, jaka istniała w historiografii odnośnie do klęsk elementarnych, podjęła H.M. Malewicz, wywodząca się z Centre d’Études Supérieueres de Civilisation Médiévale w Poitiers, której praca zdaje się realizować założenia przedstawione w Wiedniu w 1906 r. Malewicz w swojej książce zajmuje się głównie pierwszymi czterema zagadnieniami, traktując wybiórczo dane dotyczące kwestii florystycznych i zoologicznych oraz antropologicznych. Jej praca spotkała się z krytyczną oceną Marka Derwicha, który w precyzyjny sposób wskazał Malewicz popełnione przez nią pomyłki. Skupił się on jednak prawie wyłącznie na błędach z zakresu kwerendy i precyzji stosowanych przez nią skrótów odnoszących się do przytaczanego materiału źródłowego. Nie wysnuł natomiast żadnych nowych wniosków jeśli chodzi o kwestie merytoryczne.

[madohora]

Często ani rodzice, ani nauczyciele nie wiedzą, co uczniowie wyprawiają w internecie. A challenge’e stają się
coraz większym problemem – zagrożeniem. Bywa, że dorośli dowiadują się o nich, gdy dojdzie do nieszczęścia lub cudem uda się go uniknąć...Pokazuje to historia Bartka, 11-letniego chłopca z jednego z miast województwa łódzkiego. Skoczył ze szkolnego okna. Wszystko nagrali koledzy. Chłopiec przez chwilę stał się bohaterem... Bartek wykonywał tzw. challenge, czyli zadanie wyznaczone przez kolegów. Chciał zdobyć ich szacunek, ale też popularność w klasie, szkole, a przede wszystkim w sieci.
– Jeden z kolegów syna ma TikToka – wyjaśnia mama Bartka. – Nagrywa różne filmy, a potem je publikuje w sieci. Muszą być atrakcyjne, bo każdy chce mieć jak najwięcej polubień. Wymyślają różne challenge’e... A im głupsze zadanie, tym więcej polubień! O całej sprawie pewno nie wiedziałaby szkoła, a także rodzice, gdyby Bartek z tego wyszedł cało, a skoku z okna nie nagrano.
– Na filmie widać, że syn stoi w towarzystwie kilku kolegów – opowiada nam mama chłopca. – Kilka razy podchodzi do okna i się cofa. Tak, jakby się bał. W końcu jednak skoczył...
Chłopcy wybrali jedno ze szkolnych okien na parterze, i wcale nie tak nisko, bo jest na wysokości trzech metrów. Na filmie widać, jak Bartek skacze, koledzy biją brawo. On zaczyna się śmiać, ale po chwili uśmiech znika z jego twarzy... Czuje, że boli go noga, jest cały poobijany.
– Syn miał szczęście – mówi jego mama. – Na dole znajdowały się piwniczne okna. Wystawał z nich niezabezpieczony kawałek betonu. Nawet nie chcę myśleć, co by się stało, gdyby w to uderzył.
Challenge’e stały się popularne m.in. dzięki TikTokowi. Ale nie tylko. Swego czasu królowały na Facebooku.
Głównie wśród dorosłych, a i zadania były inne, można nawet powiedzieć, że poważniejsze. Trzeba było np. pokazać pięć swoich ulubionych książek. Niektórzy pamiętają też polewanie wiadrami wody... Brali w tym udział znani sportowcy, ludzie z pierwszych stron gazet. A dzieci szybko się uczą i zaczęły wymyślać swoje zadania-wyzwania. W innej ze szkół województwa łódzkiego wymyślono, że trzeba nagrywać rodziców w najdziwniejszych sytuacjach. Jeden z chłopców nagrał film z mamą, która w bieliźnie i ręczniku na
głowie przechodziła do łazienki. Umieścił to potem w internecie. Polubień nie brakowało. W challenge’ach biorą udział już nawet 7 – 8-latkowie. Uczniowie łódzkiej podstawówki postawili sobie za cel zapchanie szkolnej toalety. Wygrywał ten, kto zrobił to najskuteczniej...
– Przyznam, że nawet o tych challenge’ach nie słyszałam – mówi nauczycielka z łódzkiej szkoły. – Rodzice też się nie skarżyli. Choć kiedyś faktycznie szkolne ubikacje zostały u nas zapchane... Może to był ten challenge?
Challenge’e to zadania wyznaczane sobie przez dzieci. Wszystko nagrywają i publikują w internecie. Liczą na
największą liczbę lajków, czyli polubień. A to daje pozycję i sympatię kolegów. Zadania są różne. Na szczęście polscy uczniowie nie mają jeszcze takich pomysłów jak ci ze Stanów Zjednoczonych czy z Włoch. We Włoszech przez jeden z takich challenge’ów zginęła dziewczynka. 10-letnia Antonella owinęła wokół szyi pasek od szlafroka. Na pomoc było za późno. Dziewczynka się udusiła. Nie jest jedyną ofiarą. Podczas
takiej „zabawy” zmarł 12-letni chłopiec z USA. Też próbował się podduszać do utraty przytomności. Wszystko chciał nagrać i umieścić na TikToku. Niestety, dla 12-latka z Oklahomy również skończyło się to tragicznie. Okazuje się jednak, że takie podduszania były modne wśród dzieci, zanim ktoś pomyślał, że powstanie internet. 67-letni Zdzisław z Pabianic dziś jest emerytem. Niedawno spotkał się ze swoją kuzynką Majką, która mieszka na Dolnym Śląsku. Zaczęli wspominać swoje wakacje u dziadków mieszkających na Pomorzu.
– Majka przypomniała mi, że chodziliśmy do lasu i tam się podduszaliśmy – opowiada Zdzisław. – Braliśmy ręcznik, zakręcaliśmy wokół szyi i ściskaliśmy tak, by zabrakło tchu... Kuzynka wspominała, że robiliśmy się czerwoni, nie mogliśmy złapać oddechu. Majka i Zdzisław, wtedy nazywany „Dzidkiem”, mieli po 11 – 12 lat. – Podobno ja wymyśliłem to podduszanie – dodaje Zdzisław. – Robili to starsi chłopcy w mojej szkole. Chciałem spróbować, jak to jest... I namówiłem na to kuzynkę. Oczywiście dziadkowie ani rodzice o tym
nie wiedzieli. Przyznam, że była to wielka głupota. Jak dziś myślę o tym, co robiliśmy, to przechodzą mnie ciarki. Pomysłowość, a jednocześnie bezmyślność dzieci w wymyślaniu challenge’ów jest ogromna. Jednym z nich jest Ultimate Selfie. To robienie zdjęć w ekstremalnych sytuacjach. Jak np. na torach, tuż przed przejeżdżającym pociągiem. Wygrywa ten, kto uskoczy w ostatniej chwili. Niestety, niekiedy taka „zabawa” kończy się śmiercią. Takie przypadki miały miejsce m.in. w Rosji i na Ukrainie. Są tacy, którzy polewają łatwopalną substancją jakąś część ciała i podpalają. Potem starają się to ugasić. Nie zawsze
się udaje. Inny challenge polega na posypaniu ręki solą i przyłożeniu kostki lodu. Temperatura błyskawicznie spada, a na skórze pojawiają się oparzenia... Łukasz Wojtasik z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę mówi, że serwisy społecznościowe są dostępne dla dzieci od 13. roku życia, ale powszechnie korzystają z nich także młodsze.
– Dziś dużą wartością jest popularność w sieci – tłumaczy Łukasz Wojtasik. – Liczba udostępnień, lajków. Dzieci te wszystkie filmy z challenge’ów publikują w sieci. Jest to ważniejsze niż bezpieczeństwo. Aby zaistnieć, przekracza się granice, pokazuje ryzykowne zachowania. Łukasz Wojtasik zauważa, że filmy z challenge’ów publikowane są najczęściej na TikToku. A challenge’e to wyznaczone wyzwania-zadania. Bywają niebezpieczne i mogą doprowadzić do tragedii. Czy wpływ na to, że stały się bardziej popularne, miała zdalna nauka? Łukasz Wojtasik mówi, że wtedy dzieci więcej czasu siedziały w sieci. Śledziły m.in. popularne serwisy społecznościowe.
– I tam znajdowały sposób, by po powrocie do szkoły znów zaimponować rówieśnikom – twierdzi matka Kacpra, jednego z łódzkich 13-latków. – Mój syn cały czas siedział z komórką w ręce. Nie wiem, czego tam szukał. Wyzwaniem może być też ucieczka z domu na 48 godzin. Im więcej osób szuka uciekiniera, tym dostaje więcej punktów. Inni nagrywają moment, gdy jedzą kapsułkę do prania lub do zmywania albo papryczki chili... Ale jest też wyzwanie „Ogniowa wróżka”.
– O północy, gdy wszyscy już zasną, wstań z łóżka, okrąż swój pokój trzy razy i wypowiedz magiczne słowa: „Alfey, daj mi siłę” – tak zaczyna się opis wyzwania, po którym następuje szczegółowa instrukcja dokonania wyjątkowo niebezpiecznej rzeczy. Wiadomo, że takie „wyzwanie” może się skończyć tragedią dla całej rodziny. Na szczęście, to na razie pomysły amerykańskich uczniów. Dziennikarka WCNC Sarah French opublikowała nawet listę wyzwań, jaka ma krążyć na TikToku. Jednym z zadań było to, by zaspać i spóźnić
się do szkoły. Innym, by uderzyć nauczyciela w plecy. Mieli podejść do niego, niespodziewanie uderzyć, ale tak, by zostało to nagrane, a potem uciec. Najgorsze jest to, że choć nagrania z takich challenge’ów są potem publikowane w sieci, to rodzice, a także nauczyciele o tym nie wiedzą. Ostatnio 10- czy 11-latkowie zafascynowani koreańskim serialem „Squid Game” próbują odtworzyć w zabawie pokazywane tam gry, które dla bohaterów kończyły się śmiercią.
– Tak jak bohaterowie filmu dostają od tajemniczych osób wizytówki z numerem telefonu oznaczone symbolami kółka, kwadratu i trójkąta, tak uczniowie podrzucają sobie podobne wizytówki do szkolnych szafek – twierdzi Łukasz Wojtasik z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę.
– Dzieci, które nie oglądały filmu, słyszą o nim w szczegółach od rówieśników. Pogadanka z psychologiem na ten temat w jednej z warszawskich szkół ujawniła wysoki poziom lęku kilkorga uczniów, którzy mieli kontakt z serialem. Okazuje się, że wiele dzieci ogląda ten serial nie tylko za przyzwoleniem rodziców, ale
nawet wspólnie z nimi. Prof. Mariusz Jędrzejko, pedagog społeczny i socj

[madohora]

TORNADO W USA. ROŚNIE BILANS OFIAR - Interia - 12.12.2021

[madohora]

ATAK NOŻOWNIKA W GDAŃSKU - Interia - 12.12.2021

[madohora]

NOWY SĄCZ. PRZERWANO WYKŁAD JERZEGO ZIĘBY - Interia - 12.12.2021

[madohora]

USA WSTRZYMAŁY POMOC WOJSKOWĄ DLA UKRAINY - Interia -12.12.2021

[madohora]

WIELKOPOLSKIE.BOMBA LOTNICZA W JEZIORZE KIERSKIM - Interia - 12.12.2021

[madohora]

PRZECIW ZAMYKANIU REAKTORÓW ATOMOWYCH PROTESTUJĄ AKTYWIŚCI Z CAŁEGO ŚWIATA - www.oko.press - 13.12.2021

[madohora]

DEZINFORMACJA NA GRANICY - www.oko.press - 13.12.2021

[madohora]

GRUPA KAMRATÓW ZATRZYMANA NA JASNEJ GÓRZE - Gazeta - 13.12.2021

[madohora]

BAŁTYK. ZDERZENIE DWÓCH STATKÓW - Gazeta - 13.12.2021

[madohora]

FRANCUSKIM KATOLIKOM GROŻONO ŚMIERCIĄ - Interia - 13.12.2021

[madohora]

NARKOTYKOWE LABORATORIUM W STODOLE - Interia - 13.12.2021

[madohora]

ZDJĘCIE SATELITARNE ZNISZCZEŃ W KENTUCKY - www.msn.com.pl - 13.12.2021