Noc Świętojańska

[madohora]

Mniszka rozmnaża się z nasion wysiewanych jesienią lub wiosną do rozsadnika, skąd w maju rozsadza się młode rośliny na polu. Rozsady stosuje się dla odmian silnie rosnących, które sadzi się w więźbie od 40×40 do 60×60 cm.. Można też siać nasiona wprost do gruntu wczesną wiosną lub w miejscu po wczesnych zbiorach, tj. w drugiej połowie sierpnia. Nasiona siane do gruntu wysiewa się w rzędy co 40 cm, zużywając ich ok. 5 kg na 1 ha. Nasiona przechowywane nawet przez 9 miesięcy w temperaturze 4 °C w niewielkim stopniu tracą zdolność kiełkowania. Przechowywanie w temperaturze pokojowej (25 °C) prowadzi do znacznej utraty zdolności kiełkowania już po 3 miesiącach. Brak dostępu światła oraz niska temperatura prowadzi do nierównomiernych wschodów, dlatego optymalną głębokością siewu jest 0–1 cm[130]. Przyklepanie nasion po wysiewie zapobiega ich wywiewaniu. Rośliny mogą być także rozmnażane przez sadzonki korzeniowe. Najwyższy stopień przeżycia uzyskiwano przy wysadzaniu sadzonek w lipcu (60–100%), przy czym duży wpływ na przeżycie mają warunki pogodowe. Umieszczenie korzenia w orientacji innej niż normalna wydłuża czas regeneracji. Optymalna głębokość sadzenia to nie więcej niż 10 cm. Sadzonki wysadzane we wrześniu ulegały regeneracji po średnio 20 dniach. Zdolność regeneracji zależy od wielkości wysadzanych fragmentów korzeni. Zbyt małe sadzonki mają niewielkie szanse na regeneracji.

[madohora]

Wśród sadowników mniszek pospolity jest także traktowany jako chwast. Często starają się oni kosić kwitnące rośliny, aby nie tworzyły konkurencji dla uprawianych drzew owocowych, poprzez dostarczanie pszczołom alternatywnych źródeł pokarmu. Badania w sadach jabłoni w Kanadzie nie potwierdzają potrzeby stosowania tego rodzaju zabiegów. Pyłek z T. officinale stanowił tylko 0,1–3% pyłku zbieranego przez pszczoły w sadzie. Podobnie sporadycznie pszczoły miodne odwiedzały kwiaty mniszka podczas kwitnienia grusz w sadzie na Węgrzech.

[madohora]

Owoce mniszka symbolizujące ideę wznoszenia się i nieograniczonych możliwości wykorzystane zostały w logo portu lotniczego Kraków-Balice. Obecne są także w logotypie wydawnictwa Larousse. Przypisywano także dmuchawcom symbolizowanie niestałości męskich uczuć

[madohora]

W rosyjskiej kulturze ludowej funkcjonuje przysłowie meteorologiczne mówiące, że gdy mniszek zwija swój koszyczek, zbiera się na deszcz

[madohora]

Podbiał pospolity (Tussilago farfara L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), przedstawiciel monotypowego rodzaju podbiał Tussilagom. Rodzimy obszar jego występowania to Europa, duża część Azji (bez jej południowych i wschodnich krańców) oraz północna Afryka. Rozprzestrzeniony został jako gatunek zawleczony m.in. w Ameryce Północnej, w Indiach i na Dalekim Wschodzie. W Polsce jest pospolity[5][6], w górach sięgając po piętro kosodrzewiny.

[madohora]

Bylina. Kwiatostany pokazują się, zanim rozwiną się liście – kwitnienie trwa od lutego lub marca do kwietnia. Po przekwitnieniu koszyczki zwisają. Liście odziomkowe pojawiają się pod koniec kwitnienia.

[madohora]

Liść podbiału (Folium Farfarae) oraz rzadko kwiat podbiału (Flos Farfarae). Liść podbiału ma głównie charakter surowca śluzowego. Zawartość kwaśnego śluzu wynosi 7–8%. Dalszymi składnikami są garbniki (około 4,5%), flawonoidy (około 0,8%): m.in. kwercetyna, kemferol a ponadto cholina, sole mineralne bogate w cynk, gorycze i nieco olejku eterycznego. Składnikami niepożądanymi są alkaloidy pirolizydynowe m.in. senkirkina i tussilagina. Zawartość ich wynosi maksymalnie 4,5·10-5%. W kwiatach podbiału znajdują się liczne związki flawonoidowe (m.in. rutyna, hiperozyd i awikularyna), kwas kawowy i ferulowy, karotenoidy (np. taraksantyna), fitosterole, związki cukrowe oraz olejek eteryczny.

[madohora]

Szczególne znaczenie, jako potencjalnie toksyczna, może mieć zawartość alkaloidu senkirkiny, którą stwierdzono w niektórych surowcach m.in. pochodzących z Australii i Norwegii. Może dawać efekty hepatotoksyczne. W surowcu pochodzącym ze środkowej i zachodniej Europy wykryto nietoksyczną tussilaginę

[madohora]

[madohora]

Preferuje gleby wilgotne, gliniaste i żyzne, zasobne w związki azotu. Rośnie na łąkach, pastwiskach i przydrożach. Roślina trująca; jak wszystkie jaskry zawiera ranunkulinę i jest trujący. Bydło nie zjada go. W sianie (wysuszony) traci własności trujące

[madohora]

[madohora]

Byliny w większości zawierające pochodne cysteiny z siarką w składzie, nadające roślinom specyficzny zapach

[madohora]

Róża dzika (Rosa canina L.), nazwy ludowe: psia róża (tłumaczenie nazwy łacińskiej) oraz szypszyna (pochodzenie słowiańskie; stąd szypszyniec różany) – gatunek krzewu z rodziny różowatych, z rodzaju róża. Występuje na obszarach umiarkowanych i ciepłych półkuli północnej. Można ją spotkać prawie w całej Europie, na terenach do 1500 m n.p.m., w Afryce Północnej, na Wyspach Kanaryjskich, na Maderze, w Azji; rozprzestrzeniła się także w Australii i Nowej Zelandii. W Polsce jest gatunkiem pospolitym.

[madohora]

Liczba chromosomów 2n = 5x = 35. Niekiedy 2n = 28 albo 42. Podczas mejozy I 14 chromosomów tworzy siedem biwalentów. Pozostałe 21 chromosomów pozostaje niesparowane. W zapłodnieniu uczestniczą komórki plemnikowe zawierająca 7 chromosomów i komórka jajowa z 28 chromosomami.

[madohora]

Z płatków wykonuje się konfitury, szczególnie nadające się do nadziewania pączków

[madohora]

Z owoców oraz płatków robi się aromatyczne herbaty.

[madohora]

W szkółkarstwie Rosa canina jest używana jako podkładka dla róż szlachetnych

[madohora]

Była uprawiana w starożytnym Rzymie. Rzymianie wykonywali z niej wieńce, które nakładali na głowę podczas uczt. Wypełniali jej płatkami także poduszki, co miało uspokajać i usypiać

[madohora]

Liczne gatunki są wykorzystywane jako lecznicze i jadalne, uprawiane są także jako ozdobne, wykorzystywane jest ich drewno

[madohora]

Sezonowe (u gatunków południowych często zimotrwałe), pojedyncze, skrętoległe, ogonkowe, wsparte okrągławymi lub sierpowatymi, wolnymi przylistkami, odpadającymi wcześniej lub razem z liśćmi. Blaszka w ogólnym zarysie jajowata do wąskoeliptycznej, rzadko całobrzega, zazwyczaj piłkowana i wcinana, bardzo często klapowana, rzadko pierzasto złożona. Osiąga zwykle 2–8 cm długości

[madohora]

Rodzaj z plemienia Pyreae, podrodziny Spiraeoideae (dawniej Pomoideae) z rodziny różowatych Rosaceae lub (w innym ujęciu) do podplemienia Malinae, plemienia Maleae, podrodziny Amygdaloideae w tej samej rodzinie.

[madohora]

[madohora]

konopie siewne Cannabis sativa L.
Gatunki, których odrębność taksonomiczna jest kwestionowana.
konopie indyjskie Cannabis indica Lam.
konopie dzikie Cannabis ruderalis Janisch.

[madohora]

Łodyga
Pojedyncza lub z nielicznymi, krótkimi odgałęzieniami, wyprostowana, owłosiona, kanciasta wysoka od 50 do 130 cm. Na każdym odgałęzieniu wyrasta wysoki smukły kwiatostan.
Liście
Ulistnienie naprzeciwległe lub okółkowe (po 3 listki w okółku). Dolne liście sercowate na wystających spodem nerwach owłosione, górne-łodygowe mają kształt wąskolancetowaty, zaostrzony i są ułożone naprzeciwlegle po 2 lub 4 w okółkach, górne skrętoległe. Podsadki są dużo mniejsze od pozostałych liści.
Kwiaty
Nieduże koloru karminowo-różowego zebrane są w gęste, długie do 30 cm, szczytowe kłosowate kwiatostany skupione w pozorne okółki. Kwiat składa się z kieliszka o działkach znacznie dłuższych od działek kielicha, 6 małych działek kielicha, 6 płatków korony, słupka ze spłaszczonym znamieniem i dwunastu pręcików (6 krótszych i 6 dłuższych). Kwiaty odznaczają się trójpostaciową różnosłupkowością: słupek może być dłuższy od wszystkich pręcików, krótszy od nich bądź jednocześnie krótszy od 6 pręcików i dłuższy od pozostałych 6 pręcików. Kielich 6-ząbkowy owłosiony; ząbki kielicha niejednakowe – wewnętrzne trójkątne, krótsze od szydlastych zewnętrznych. Kwiaty rozwijają się stopniowo od dołu łodygi ku górze.
Owoce
Torebki okryte zaschniętym kielichem. Torebka posiada w środku przegródkę, po dojrzeniu pęka.
Korzeń
Silny, drewniejący system korzeniowy.

[madohora]

Przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i rozszerzające naczynia krwionośne