Portret ulicy Krakowskiej

[Gość: Humar]

W miejscu, gdzie raczy nas teraz swoimi słodkimi wyrobami mistrz Mackiewicz,od początku lat 20 XX wieku istniała słynna na całą Częstochowę
Cukiernia Majchrowskiego.Przetrwała całą okupacje i najgorsze lata
" wyzwolonej Częstochowy ".Po śmierci właścicieli pp Majchrowskich swoją cukiernie poprowadził w tym miejscu pan Mackiewicz.

[Gość: Humar]

Przepraszm pomyliłewm nazwisko pierwotnych właścicieli oczywiście chodziło o rodzinę cukierników nie Majchrowskich a MARKOWSKICH.Przepraszam

[Gość: Wlodek]

Marszałka nie darzono jednak w przedwojennej endeckiej Częstochowie zbytnią
sympatią i tym można tłumaczyć skandaliczną wędrówkę postumentu.

Czestochwa byla endecka???
Odwazny dzisiaj jest autor.
Jeszcze ze dwadziescia pare lat temu za takie cos mozna bylo zdrowo oberwac od
jednego z bardziej znanych lekarzy czestochowskich.
Dla sporej czesci czestochowian endek to byla obelga.
Tu stacjonowaly dwa pulki i tu mieszkali byli legionisci i tu wreszcie dziala
POW. A takie partie jak PPS mialy solidna reprezentacje. Komunisci zreszta tez.
I w endeckim miescie kompleks poswiecony G Narutowiczowi.
A za nieszanowanie pamieci Marszalka oficerowie rezerwy "dostawali w pysk" i
wyzywano ich na pojedynek jeszcze 1935 roku. Bywajacy na forum
kol Baranowski swiadkiem, ze jestem w posiadaniu protokolu z takiego wydarzenia.
Zolnierze zas konczacy sluzbe otrzymywali pamiatkowa pocztowke z podobizna
Marszalka na tle Jasnej Gory.
Kol. Baranowski i nie tylko on, moze zaswiadczyc rowniez, ze w poznych latach
60 i 70 tych pamiec Marszalka czczono godnie w kregach calkiem mlodych
milosnikow dziejow RP :))
W dn 11 listopada 81 roku calkiem spore grono czestochowian [nie liczac ubekow]
z Aleji Sienkiewicza przeszlo do kosciola na Rocha zeby zlozyc wiazanki pod
umieszczona tam tablica poswiecona Marszalkowi [mimo, ze czesc kleru z
kardynalem Marszalka nie kochala].
Czy to byloby mozliwe w endeckiej Cz-wie???
Ja osobiscie mam watpliwosci. A moze mnie sie udalo spotkac samych tylko
Pilsudczykow?

Wlodek

[Gość: th]

Proszę w takim razie Włodka o wyjaśnienie przyczyn, dla których pomnika tak
lubianego w Częstochowie - jak twierdzi - Piłsudskiego nie ustawiono w
reprezentacyjnym miejscu, lecz przy ul. Sowińskiego, gdzie mało kto zaglądał. A
potem przeniesiono nie na jakiś publiczny plac, lecz na dziedziniec szkoły.

[Gość: Wlodek]

Gość portalu: th napisał(a):

> Proszę w takim razie Włodka o wyjaśnienie przyczyn, dla których pomnika tak
> lubianego w Częstochowie - jak twierdzi - Piłsudskiego nie ustawiono w
> reprezentacyjnym miejscu, lecz przy ul. Sowińskiego, gdzie mało kto zaglądał.
A potem przeniesiono nie na jakiś publiczny plac, lecz na dziedziniec szkoły.

Troche trudno zrobic mi to na odleglosc z tego powdu, ze musialbym siegnac do
materialow zrodlowych. Moge uruchomic przyjaciol zajmujacych sie m. in historia
miasta, ale to potrwa.
Na teraz chcialbym przypomniec, ze pomnik marszalka stal przed gimnazjum
zwiazkowym, a wiec nie jest prawda, ze byly to owczesne peryferie.
Owa Zwiazkowka byla jedna w wybitniejszych szkol srednich w Czestochowie.
Warto byloby siegnac moze do fundatorow pomnika, bo byc moze byla taka ich
wola. A ze pomnik przeniesiono na Krakowska 29?
Przeciez to byla jedna z najwazniejszych ulic w miescie o czym autor rzeczonego
artykulu nas zapewnia. I slusznie z reszta.

[Gość: Wlodek]

I jeszcze w tem temacie, bo rano mi czasu zbraklo.
Tak sobie pomyslaem gdzie byloby lepsze miejsce przed wojna dla pomnika
Marszalka i niewiele na owczesnej mapie miasta mozna byloby takich znalezc.
Plac Daszynskiego? - srodkiem biegl chyba trakt i plac chyba zupelnie roznil
od dzisiejszego.
Bieganskiego? I gdzie jeszcze? Na Bieganskim w starej postaci nie bylo miejsca.
Ludzie wtedy szanowali zielen, a klomby byly eleganckie i zadbane dopiero
kretynski projekt Koniecznego z Wanka wykonczyl pld strone placu.
W parku in G Narutowicza na cokole byl patron.
Dziejszy Mickiewicz byl w koncu jedna z dwoch najnowoczesniejszych szkol
wybudowanych w Cz-wie. Duma miasta.
Nawiasem mowiac obie SP 22 z parkiem i Mickiewicz powinny byc razem z Poczta
wpisane do rejestru miejskich zabytkow jesli jeszcze nie sa.
Moim zdaniem miejsce bylo wybrane akuratnie.

Proponuje przejrzec stare zdjecia Mickiewicza obrosnietego dzikim winem powyzej
I pietra z pomnikiem na froncie. W niewielkiej odleglosci katedry.
Przypominam, ze miasto wygladalo 70 lat temu troche inaczej niz opisy na lamach
Gazety robione dzisiaj.

A i nie od rzeczy jest wspomniec, ze Marszalek jak nikt nadawal sie na patrona
mlodziezy. W miescie z pierwszej trojki w Kongresowce.
Bo i antycarski konspirator, sybirak, PPS-iak, tworca POW, Legionow,
Wskrzesiciel Panstwa [jak to widnieje na okolicznosciowej plakietce] i ten co
pokonal bolszewika.
Jaki endek mogl sie pochwalic lepszymi referencjami w miescie nad Warta skad
obywatele szli do Legionow, zasilali WP uczestniczac i w Bitwie Warszawskiej i
Niemenskiej, a wczesniej w kampani ukrainskiej i w powstaniach na Slasku.

Co oczywiscie nie wyklucza, ze wielbicieli Dmowskiego w miescie nie bylo i nie
tylko Dmowskiego skoro falangisci z palami po alejach ganiali.
Z tego co ja wiem i pamietam z rozmow z rocznikami odchodzacych dzis do
Rezerwy, to i oenerowcy i endecy traktowani byli jak holota przez wiekszosc
obywateli.
Czemu trudno sie dziwic, bo w koncu bylo to miasto z silna klasa robotnicza i
silnymi wplywami PPS-u, a i komunistow tez troche bylo o czym swiadczyly bitwy
w czasie pochodow I majowych - to dokladka do opisu Al Wolnosci z relacji
naocznego swiadka.
Summa summarum mysle, ze owo zdanie nie bylo do konca przemyslane. Ja bym sie
nie odwazyl pisac o endeckiej Cz-wie bez podania namaclnych dowodow, albo
swiadkow w wiekszej ilosci.

Najlepszego
Wlodek

ps Do ciekawego opisu dawnych kapitalistow z Krakowskiej dodalbym jeszcze cos
co wiaze sie z firma Motte.
Oprocz fabryki wybudowali cos co bylo sala w oku dla ideowych stalinowcow, bo
osiedle tzw domkow motockich w okolicach Olsztynskiej.
Lektorzy partyjni zapluwajac sie nad straszliwym w skutkach wyzyskiem
kapitalistycznych krwiopijcow za diabla nie mogli wytlumaczyc jak to mozliwe,
ze oni bedac takimi okrutnymi wampirami wysysajacymi krew ludu pracujacego,
budowali pietrowe szeregowki dla pracownikow, a wladza robotniczo chlopska
zmusza suwerena do gniezdzenia sie rozpadajacych ruderach.

wędrówki pomnika

[goniec.czestochowski]

Gość portalu: th napisał(a):
> Proszę w takim razie Włodka o wyjaśnienie przyczyn, dla których pomnika tak
> lubianego w Częstochowie - jak twierdzi - Piłsudskiego nie ustawiono w
> reprezentacyjnym miejscu, lecz przy ul. Sowińskiego, gdzie mało kto zaglądał. A
> potem przeniesiono nie na jakiś publiczny plac, lecz na dziedziniec szkoły.

" Marszałka nie darzono jednak w przedwojennej endeckiej Częstochowie zbytnią
sympatią i tym można tłumaczyć skandaliczną wędrówkę postumentu."

Moim zdaniem, tłumaczenie lokalizacji pomnika Marszałka Piłsudskiego endeckim
charakterem przedwojennej Częstochowy jest niezbyt trafnym. Pomijając brak
przywołania w artykule faktów potwierdzających to stwierdzenie, użyty
przymiotnik budzi więcej kontrowersji niż cokolwiek tłumaczy czy uzasadnia.
Wynika ono prawdopodobnie po części z wspólnego Nam wszystkim, niedostatecznego
rozeznania w skomplikowanych stosunkach panujących w obozie narodowym. Jednak
idąc od ogółu do szczegółu przychylałbym się raczej do stanowiska Włodka.
Ujmując materię w kategoriach ideologicznych (wg.Narodowej Demokracji
Dmowskiego),trudno mówić o Częstochowie endeckiej.
Jeśli jednak wyodrębnić sferę kluczowych tez programowych obozu narodowego (jako
silnego nurtu życia politycznego), z pewnymi zastrzeżeniami o których niżej,
można przystać na taką cenzurkę.
Narodowa Demokracja (endecja) jako ugrupowanie była tylko jednym z elementów
obozu narodowego. Jeśli zgodzimy się z tezą, że wybory demokratyczne pozwalają
okreslić polityczne zapatrywania społeczeństwa, w tym należałoby szukać
uzasadnienia do wygłaszanych tez. Podobnie jeśli przyjmiemy założenie iż
określeniem endecja posługiwać będziemy się tylko w kontekście ideologii
Narodowej Demokracji. Używanie zamienne tego określenia raz w odniesieniu do
Narodowej Demokracji, raz dla całości ruchu narodowego obarczone byłoby błedem.
W okresie międzywojnia mozna to prześledzić zapoznając się z wynikami wyborów do
parlamentu i samorządu częstochowskiego. Wielokrotnie ugrupowanie endeckie
zdobywało mandat społeczeństwa poprzez koalicje z ugrupowaniami zbliżonymi
programowo. Nie można jednak na tej podstawie wnioskować iż endecja wiodła rolę
przewodnią, czyli że nadawała charakter Częstochowie. Obóz narodowy zbyt był
zróżnicowany jeśli chodzi o ugrupowania wchodzące w jego skład by popełniać
takie uogólnienie.
Podając za R.Szwedem (1) "W pięciokrotnie przeprowadzonych wyborach
samorządowych w Częstochowie tylko raz zwyciężyła jedna siła polityczna w sposób
zdecydowany, co zapewniło jej wyłonienie magistratu i samodzielne rządy w
mieście. Było to w roku 1919, kiedy to blok narodowy skupiający kilka
organizacji politycznych, społecznych i zawodowych jak: Narodowy Związek
Robotniczy, Stowarzyszenie Rzemieślnicze Polskiego Zjednoczenia Ludowego,
Zjednoczenie Stronnictw Demokratycznych Klub Mieszczański, Zrzeszenie Kobiet
Polskich, Stowarzyszenie Nauczycielstwa Polskiego i Nauczycieli Ludowych,
Stowarzyszenie Kupców Polskich, występujący pod nazwą Narodowy Komitet Wyborczy
, uzyskał 56% głosów i 25 mandatów w 43 osobowej Radzie Miasta"

Proszę zauważyć że w kolejnych wyborach w 1925 r blok narodowo-chrześcijański
jakkolwiek występujący pod wspólnym szyldem Zjednoczonego Chrześcijańskiego
Klubu Wyborczego, nie jest już tak bardzo endecki w swym charakterze.
Rozwarstwienie na koła mieszczańskie, chrześcijańskie i narodowe, jakkolwiek
mające podłoże personalne a nie ideologiczne. moim zdaniem rysuje obraz znacznie
bardziej skomplikowany niż laurka endeckości nadana przez autora artykułu.

W roku 1927 ( a więc po zamachu majowym 1926) obraz jest równie zróżnicowany
(2): PPS zdobywa wówczas 26,6% głosów, Chrześcijańska Demokracja 19%,
Zjednoczony Żydowski Komitet Wyborczy 12,5%, Katolicki Komitet Wyborczy(Narodowa
Demokracja) 10%.
Z jednym głosem w Radzie Miejskiej - endecja nie stanowiła wówczas o charaterze
Częstochowy.

Po okresie rządów komisarycznych, w wyborach samorządowych 1934 r BBWR zdobywa
22.9% głosów, Obóz Narodowy 25,4%, PPS 23,3%, Zjednoczony Żydowski Blok
Gospodarczy 10%, Ogólny Zydowski Komitet Wyborczy 9,1%, Chrześcijańska
Demokracja 7,4%.

W przededniu wojny w maju 1939r, na wynik wyborczy rzutowała już sytuacja
zagrożenia kraju. Skutkowało to konsolidacją większości ugrupowań. Stronictwo
Narodowe zyskało 15 mandatów do Rady Miejskiej, Chrześcijańsko Narodowe
Zjednoczenie Gospodarcze (OZN) 11 mandatów, PPS 6 mandatów, Zjednoczony Żydowski
Blok Gospodarczy 8 mandatów, Chrześcijańskie Związki Zawodowe i Stronnictwo
Pracy 6 mandatów, żydowski Bund i Poalej Syjon (lewica) 2 mandaty.

Najprościej i najogólniej rzecz ujmując. Endecja (w kategoriach wg Dmowskiego)
w różnych latach międzywojnia stanowiła silny pierwiastek społeczeństwa,
niemniej jednak co należy podkreślić pierwiastek nie dominujący. Endecja w jej
chrześcijańsko-narodowym charakterze, była jak rzeka o wielu odnogach.

Wracając do sprawy wędrówek pomnika Piłsudskiego. Sugeruję lekturę artykułu
F.Sobalskiego "Z dziejów pomnika Józefa Piłsudskiego w Częstochowie" (3) wraz z
dołączonymi aneksami. Pozwolę sobie dokonac krótkiego streszczenia.
1. dwa tygodnie po śmierci Marszałka Rada Miasta Częstochowy podjęła uchwałę
zobowiązującą Zarząd Miejski do zorganizowania Społecznego Komitetu - w efekcie
powstał Komitet Obywatelskiego Trwałego Uczczenia Pamięci Pierwszego Marszałka
Polski Józefa Piłsudskiego w Częstochowie.
2. W skład jego Komitetu Honorowego weszli bp Kubina, wojewoda kielecki
Dziadosz, d-ca Korpusu Okręgu IV ge.Langner
Prezydium Komitetu Wykonawczego stanowili" tymczasowy prezydent miasta
Mackiewicz, gen.W.Stachiewicz, , starosta powiatowy i grodzki Rogowski.
Sekretarzem Prezydium został B.Stala naczelnik wydziału Oświaty i Kultury
Zarządu Miejskiego.
3. Wytypowano 3 lokalizacje pomnika:
- plac Pierackiego (obecnie pl.Biegańskiego)
- plac pod Jasną Górą
- Nowy Rynek (obecnie pl.Daszyńskiego)
poza zaprotokołowanymi propozycjami istniał tez pomysł lokalizacji pomnika u
zbiegu Al.NMP i ul.Piłsudskiego.
4. Komitet wystąpił do Naczelnego Komitetu Uczczenia Pamięci Marszałka
Piłsudskiego o oficjalne pozwolenie na budowę pomnika.
5.Domniemany brak zgody Naczelnego Komitetu oraz dekompletacja Prezydium
Komitetu Wykonawczego docelowo doprowadziła do przemianowania dotychczasowego
ciała , na Powiatowy Komitet Uczczenia Pamięci Marszałka Piłsudskiego w
Częstochowie, podległy Wojewódzkiej Radzie Obywatelskiej Uczczenia Pamięci
Marszałka Piłsudskiego w Kielcach.
6. W obliczu stagnacji, inicjatywę budowy przejęło lokalne Towarzystwo Szkoły
Społecznej sytuując pomnik na terenie dziedzińca swego gimnazjum przy
ul.Sowińskiego 35
7. Uroczystość odsłonięcia pierwszego pomnika w 1936r była nadzwyczaj skromna i
nie miała charakteru oficjalnego, tzn. nie wzięli w niej udziału przedstawiciele
władz państwowych i samorządowych. Co dziwne przedstawiciele Powiatowego
Komitetu Uczczenia Pamięci Marszałka uczestniczyli w uroczystościach oficjalnych
tzn Kuria Biskupia poleciła odprawianie nabożeństw żałobnych w całej diecezji,
odprawiono mszę świętą przed szczytem, odbyła się akademia żałobna w Teatrze
Kameralnym, Złożono wieniec na płycie Grobu NIeznanego Żołnierza.
8 W 1937 r pomnik przeniesiono na ul.Krakowską 27/29 (dawna ul.Narutowicza)
naprzeciw nowo wybudowanego budynku Szkoły Powszechnej (obecnie Liceum
im.Mickiewicza) odsłonięcia dokonano tym razem z udziałem władz Częstochowy i
Powiatu.
9. Kolejnego odsłonięcia pomnika doczekała się Częstochowa w 1997 r na płycie
placu im dra Biegańskiego.


Konkludując.
1.Wniosek na Radzie Miejskiej w sprawie pomnika zgłosił oficjalnie klub radnych
Polskiego Bloku Gospodarczego 27 maja 1935r. Wniosek uzasadniał radny
D.Zbierski.. Wniosek przyjęto 37 głosami za, 1 głosie sprzeciwu i 12
wstrzymujących się.
2. W wyborach samorządowych 1934 r BBWR zdobywa 22.9% głosów, Obóz Narodowy
25,4%, PPS 23,3%, Zjednoczony

cd wędrówki pomnika

[goniec.czestochowski]

8 W 1937 r pomnik przeniesiono na ul.Krakowską 27/29 (dawna ul.Narutowicza)
naprzeciw nowo wybudowanego budynku Szkoły Powszechnej (obecnie Liceum
im.Mickiewicza) odsłonięcia dokonano tym razem z udziałem władz Częstochowy i
Powiatu.
9. Kolejnego odsłonięcia pomnika doczekała się Częstochowa w 1997 r na płycie
placu im dra Biegańskiego.


Konkludując.
1.Wniosek na Radzie Miejskiej w sprawie pomnika zgłosił oficjalnie klub radnych
Polskiego Bloku Gospodarczego 27 maja 1935r. Wniosek uzasadniał radny
D.Zbierski.. Wniosek przyjęto 37 głosami za, 1 głosie sprzeciwu i 12
wstrzymujących się.
2. W wyborach samorządowych 1934 r BBWR zdobywa 22.9% głosów, Obóz Narodowy
25,4%, PPS 23,3%, Zjednoczony Żydowski Blok Gospodarczy 10%, Ogólny Zydowski
Komitet Wyborczy 9,1%, Chrześcijańska Demokracja 7,4%.
3. W skład Prezydium Komitetu wchodzi m.in bp.Kubina, wchodzą przedstawiciele
ówczesnych władz samorządowych
4.Kluczowe wydaje się tu, zaprotokolowane stanowisko jednego z uczestników
wstępnego spotkania Komitetu Obywatelskiego Uczczenia Pamięci Marszałka aby
cyt." porozumieć sie przedtem z Komitetem Naczelnym w Warszawie, od ktorego
otrzyma sie odpowiednie dyrektywy i zezwolenie, czy można budować pomnik w
Częstochowie (4)
5. Wobec opieszałości działań kolejnych oficjalnych instytucji pomnik powstał
dzięki Towarzystwu Szkoły Społecznej

Wskazuje to raczej na sympatię dla Marszałka w przedwojennej Częstochowie.
Jeśli więc posiłkować się endecją w jej szerszym (opisanym wyżej) znaczeniu,
trudno jej częstochowską reprezentację wskazywać jako winną świadomego
opóźniania budowy pomnika. Byłoby to krzywdzące i nieusprawiedliwione.
Opieszałość jaka zapewne wpłynęła na tak niefortunną ocenę autora artykułu,
inne jak widac wyżej mogła mieć podłoże


Przy powyższym korzystałem z :
(1) -Oblicze polityczne samorządu miejskiego w Częstochowie latach 1919-1939.
[w:] Z dziejów najnowszych Częstochowy.Częstochowa 1995. s.36
(2) -tamże. ss.41-42
(3) [w:] Częstochowy Drogi ku Niepodległości. Częstochowa1998., ss279-289
(4) tamże s.286

[Gość: Wlodek]

Z mojej strony WIELKIE DZIEKI za ostateczne wyjasnienie tej historii.
Osobno sie ciesze, ze moje troche intuicyjne domysly oparte w sporej czesci na
rozmowach - z powolanymi juz najczesciej do Rezerwy czestochowianami - znalazly
pokrycie w historycznych faktach.
A czytelnicy forum maja przy tej okazji mozliwosc poznania fragmentu
przeszlosci miasta.
A przy okazji gen. Stachiewicza warto moze dodac, ze jego nazwisko laczy sie
takze z Kanada.
Jego zona patronuje Instytutowi Polskiemu najwazniejszej placowce kulturalnej w
Motrealu i nie tylko.

Najlepszego
Wlodek

[goniec.czestochowski]

Gość portalu: Wlodek napisał(a):
> A przy okazji gen. Stachiewicza warto moze dodac, ze jego nazwisko laczy sie
> takze z Kanada.
> Jego zona patronuje Instytutowi Polskiemu najwazniejszej placowce kulturalnej
w Motrealu i nie tylko.

Cóż, Stachiewicz odszedł później na stanowisko Szefa Sztabu Generalnego, w mojej
ocenie jako Szef Sztabu odpowiedzialny za Plany Obronne, po części jest
współodpowiedzialny moralnie za tragedię 7 Dywizji Piechoty (której był d-cą)
A pani Stachiewiczowa? - poowinna doczekać się książki, warta tego patrząc na
fakty z jej życia.

pozdrawiam

[Gość: Wlodek]

Nie bardzo chce sie angazowac w spory dotyczace tej czesci naszych dziejow.
To troche jak z ocenami Powstania Warszawskiego.
Nasz bohater z przenoszonego pomnika tez mial i ma swoich wielbicieli, ale i
autentycznych wrogow nigdy Mu nie brakowalo.
Co czlowiek to opinia.
Starych wojen i powstan juz nie wygramy. Niczego nie poprawimy.
Co najwyzej mozemy pospekulowac co byloby gdyby.
Jestem zdania ze nalezy podtrzymywac legendy nawet wtedy kiedy w pod
mikroskopem okazuje sie byc mniej atrakcyjne.
A bledy! Bledy generalow i ...lekarzy kryje ziemia, ale tylko bledy tych
pierwszych obrastaja legendami jak dlugobrode drzewa deszczowego lasu na pn
Pacyfikiem.
A co do Generalowej, to zdarzylo mi sie poznac starsza pania, ktora byla
portrecistka i podobno w kilku egzemplarzach uwiecznila Generalowa w Montrealu
w powojennych czasach.
Pani Grajnert opowiadala o tych spotkaniach nieomal z nabozenstwem i
uwielbieniem. Obie panie juz umawiaja sie zapewne na kolejne sesje w krainie
cieni.

Pozdrawiam z kawalka bezsnieznej i calkiem wiosennej BC
Z dawnym toastem

Za pamiec Naczelnika .... Nie mylic z Kosciuszka!

Do Gonca...

[Gość: Wlodek]

Przypomniales mi wlasnie, ze mialem pogrzebac w archiwach SPK-owskich odnosnie
7 DP. Dawno mialem to zrobic, ale w natloku roznych spraw jakos umknelo to
mojej pamieci. Dosyc rzadko ostatnio bywal w Vancouver i to tez jest jakis
powod..
Mam nadzieje, ze co sie odwlecze to nie uciecze.
Najlepszego!
Wlodek

[Gość: test]

napiszcie o tartakowej

[Gość: tetetek]

Mozna jeszcze wiele ulic sportretowac.
Moja uwaga dotyczy watpliwosci o SKRZE jako klubie "Pelcerowskim". Bylem do tej
pory przekonany, ze SKRA to klub o początkach ELEKTROWNIANYCH, co podpowiada
takze nazwa. Firmowym klubem sportowym PELCEROW byl natomiast WLOKNIARZ a wiec
klub zuzlowy. Bede wdzieczny o sprawdzenie tych watpliwosci i prawidlowy opis -
chyba trzeba tu przywolac zarzady OZPN i CKM. Poadrawiam.

[Gość: Wlodek]

red:
wkraczało się do zakładów drzewnych, słynących przede wszystkim z produkcji
składanych miar (czyli linijek).

Moze to drobiazg, ale po czestochowsku to "(czyli linijek)" brzmialoby pewnie
metrow, albo "calowek" nawet jesli bylyby skalowane w centymetrach.

Wlodek

[Gość: Kubiś]

Koło dzisiejszej szkoły " Mickiewicza " na krakowskiej obok na parterze nad oknami
odpadło kawał tynku odsłaniając napis " SPOŻYWCZY ALEKSY SAMARCEW " . Tynki
które tam są kryją jeszcze wiele takich napisów . Ten już co prawda zniknął ale
wiem gdzie kawałek histori jeszcze nie zatynkowano :-) . Chodzi o sklep mięsny
.....Kubiś