Papa Gorol!!!

[broneknotgeld]

Papa Gorol!!!

Rożnie ło tym dzisioj prawiom
Słowa prowdy dyć se jawiom
Kajś pomiyndzy czornym drukym
Tyn spokopi kto niy tukym

Wojna prawie sie skończyła
A wygrała jom ta siyła
Kero Niymcom była wrogym
Kajzer se powadzioł z Bogym

Mioł być profit a tu strata
Prziszoł czas na ta zapłata
Gorny Ślonzek w Plebiscycie
Ze bajlagom durś na sznicie

Stacjonuje łobce wojsko
Zdo sie richtig myni swojsko
Kościoł tom opokom łostoł
Dyć niy było ze tym prosto

Papiyż godo - Prziszła pora
Mieć tu administratora
Kandydatow jakiś mocie?
Chocioż dwoch mi teroz docie

Wrocek Niymca doł z Kochłowic
No a Krakow? Toż se dowiydz
Wejrzoł na te Katowice
I Poloka wskozoł - wiycie

Toż łostuda sie zaczyła
Jakoś w tym djobelsko siyła
Niymiec ponoć hakatystom
Polok zaś łowieczkom czystom

Krakow swoje Wrocek swoje
Aż Watykan mynczom boje
Co mioł zrobić Łojciec Świynty?
Złojić wszyskim mocno piynty?

Czy posłuchoł Boski mowy?
Koncept mioł Salomonowy
-Ani jedyn ani drugi
Niy dostompi ty zasługi

-Dyć we Polsce mom nuncjusza
Jymu dać ta "fara" musza
Niychej tam administruje
Kto w Warszawie już sługuje!

Gorny Ślonzek zodziwiony
"Chnet biskupym" kogo momy?
Łojciec doł nom tu Gorola
W imie Boga - Jego wola!

Co zaś dali z tym se dzioło?
Nojpiyrw było niywesoło
Papa pomarł - toż konklawe
Drapko se zebrało prawie

We zamkniyńciu fest radziyli
W końcu bioły dym puściyli
Wieść na Ślonzek prziszła skoro
W imie Boga - Papa Gorol!!!

[Gość: Ciupazka]

"Rożnie ło tym dzisioj prawiom
Słowa prowdy dyć se jawiom
Kajś pomiyndzy czornym drukym
Tyn spokopi kto niy tukym"


Ostro pises fraski swoje,
I tak tocys swoje boje...?!

[broneknotgeld]

Czym cygaństwo jest bez prowdy?
Trza nom ło tym wiedzieć zowdy.

[broneknotgeld]

Pewno niy wiycie, że momy gryfno, ślonsko pamiontka ze konklawe 1922 roku.
We Głogowie wydali piykno seryjko notgeldow upamiyntniajoncych wybor tego
papiyża

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=94&w=19753171&a=41026481
Idzie se tam na nie podziwać - zaproszom.

[broneknotgeld]

Parafialne pieniądze zastępcze.

Gdy w przeddzień wybuchu I wojny światowej Niemcy zawiesiły wymienialność marki
na złoto, szybko zaczęły znikać z obiegu monety złote, a potem nawet srebrne.
Złoty kruszec starało się ściągnąć z obiegu przede wszystkim państwo, ale i
ludność pochowała po części kruszcowe monety (głównie srebrne) na „czarną
godzinę”. W pierwszym miesiącu wojny, w sierpniu 1914 roku, praktycznie
poznikały z obiegu monety o nominałach od ½ do 20 marek, co bardzo utrudniało
realizację codziennych zakupów ludności. Ratunkiem okazały się nieoficjalne,
choć z konieczności tolerowane przez władze, emisje pieniądza zastępczego w
postaci prowizorycznie wykonanych bonów, wydawanych przez władze samorządowe i
większe zakłady przemysłowe.
Walory te cechował niewielki obszarowo obieg (gmina, miasto) i krótki czas
ważności, po którym emitenci zobowiązani byli wykupić je za państwowe środki
pieniężne.
Długotrwała i wyniszczająca wojna, militarna klęska Niemiec, wrzenie
rewolucyjne, straty terytorialne i powojenne trudności gospodarcze doprowadziły
do tego, że pieniądz zastępczy w Niemczech był przydatny w czasie całej dekady
1914 – 1924 i kres tego typu emisjom położyła dopiero przeprowadzona po okresie
hiperinflacji reforma marki niemieckiej z 1924 r. W całej dekadzie pojawiło się
pojawiło się około 100 000 różnorodnych zastępczych walorów pieniężnych, z
czego na samym tylko Śląsku około 4000.
Ewenementem w skali tego regionu, a właściwie nawet całego terenu Niemiec który
po 1945 roku przyłączono do Polski, jest kochłowicka emisja parafii
rzymskokatolickiej, gdyż inne tego typu banknoty zastępcze (zwane notgeldami)
na tym obszarze wydawały głównie instytucje kościoła protestanckiego. Jest to
więc jedyny przypadek pieniądza parafialnego.
Inicjatorem tej emisji notgeldów był ówczesny kochłowicki proboszcz – ks.
Ludwik Tunkel. Kapłan ten objął tę parafię w 1893 roku i szybko dał się poznać
jako dobry gospodarz, któremu bardzo zależało na jej rozwoju, jak też na
rozwoju samej gminy. Do dzisiaj mówi się o nim, że „zastał Kochłowice
drewniane, a zostawił murowane”. Wiele zawdzięczają mu też sąsiednie tereny,
czyli dzisiejsze dzielnice: Halemba, Wirek i Bykowina.
Proboszcz ten, właśnie w sierpniu 1914 roku wydał parafialne bony o nominałach
1 i 2 marek, chcąc tym sposobem ułatwić swoim parafianom realizację drobnych
transakcji (zakupów). Wykonano je na białych kartonikach, z czarnym nadrukiem
określającym nominał i teren obiegu. Jako pewnego rodzaju zabezpieczenie emisji
stosowano pieczęć parafialną i dwa odręczne podpisy, z których jeden jest
autografem samego księdza L. Tunkla. Trudno dziś precyzyjnie określić czas
obiegu i zasady wykupu, bo dostępne źródła nic na ten temat nie mówią. Edycja
była jednak niewielka, gdyż walory te na dzisiejszym rynku kolekcjonerskim
pojawiają się bardzo rzadko.
Kochłowicki proboszcz po plebiscycie i III powstaniu śląskim musiał opuścić
swoją ukochaną parafię. Był kapłanem o opcji proniemieckiej, głęboko uwikłanym
w powojenne spory narodowościowe dotyczące podziału Górnego Śląska. Będąc
postacią wybitną, nie mógł tego uniknąć, bo przecież został oficjalnie
wysunięty przez wrocławskiego biskupa A. Bertrama i dyplomację watykańską do
stanowiska niezależnego administratora stolicy apostolskiej na teren
plebiscytowy. Konkurował w tym z kandydatem strony polskiej, księdzem Teodorem
Kubiną. Żadna z opcji narodowych jednak tej rywalizacji nie wygrała, bo
ostatecznie zdecydowano się na nuncjusza apostolskiego Achillesa Rattiego.
Dzisiaj na to wszystko możemy już patrzeć z odpowiednim dystansem i doceniając
zasługi ks. L. Tunkla, cieszyć się z tego, że patronuje teraz jednej z
kochłowickich ulic. Na pamiątki po nim, jak w przypadku tych notgeldów,
spoglądajmy zaś zawsze z dużym pietyzmem, doceniając zawartą w nich historię
minionych lat.