Pracoholizm

[Gość: WERT]

Dawniej termin ten kojarzony był głównie z Japonią, krajem gdzie
powszechna jest praca od rana do wieczora. W Japonii zdarzały się
nawet przypadki śmierci z przepracowania i stresu, określane mianem
karoshi. Od czasów nastania gospodarki wolnorynkowej również w
Polsce pracoholizm stał się dość często występującym rodzajem
uzależnienia. Dotyka on szczególnie osoby prowadzące własną
działalność, pracowników wyższych szczebli: kierowników, menedżerów
oraz osoby wykonujące wolne zawody.
Objawy pracoholizmu:
• praca pochłania cię na tyle, że nie dostrzegasz innych sfer życia
• nie potrafisz rozmawiać o niczym innym niż praca
• po pracy nie potrafisz się wyłączyć i nieustannie myślisz o pracy
• gdy masz dzień wolny lub urlop odczuwasz poczucie winy z powodu,
że nie pracujesz
• codziennie zostajesz po godzinach lub zabierasz pracę do domu
• pracujesz kosztem snu
• nie masz czasu dla rodziny i przyjaciół
• nie masz czasu na hobby, sport
• będąc w pracy nie odczuwasz upływającego czasu
• gdy jesteś w pracy to czym aktualnie się zajmujesz bardzo cię
pochłania
• jeśli masz dzień wolny nie wiesz czym masz się zająć
• sprawy zawodowe stoją u ciebie na pierwszym miejscu
• obawiasz się iść na urlop gdyż wydaje ci się, że twoja
nieobecność zaszkodzi firmie
• nie możesz dopuścić myśli, że w pracy może coś dziać się bez
twojej kontroli, wydaje ci się, że twoja nieustanna obecność jest
wręcz konieczna
• twoje życie to nieustanny pośpiech
• nie lubisz przekazywać zadań innym, gdyż wydaje ci się, że tylko
ty możesz wykonać je prawidłowo
• praca jest dla ciebie na tyle ważna, że często zdarza się iż nie
dotrzymujesz obietnic danych rodzinie czy znajomym, odwołujesz
spotkania prywatne
• jesteś nieustannie aktywny, rzadko miewasz czas wolny
• jeśli przebywasz poza firmą robisz wszystko by nie tracić z nią
kontaktu, często sprawdzasz połączenia w telefonie, maile
• we wszystkim co robisz dążysz do perfekcjonizmu
• gdy zorientujesz się, że popełniłeś błąd, zapomniałeś o czymś
masz ogromne wyrzuty sumienia, zadręczasz się tym.
Pracoholizm często rozpoczyna się bardzo niewinnie, pracujemy
więcej bo chcemy więcej zarabiać, by móc zapewnić sobie bądź
rodzinie wyższy status życia. Osoba dotknięta tym nałogiem ciągle
obiecuje sobie zwolnić tempo, myśli według schematu „jeszcze tylko
ten projekt” a kupię sobie wymarzony samochód, sprzęt, wakacje…
Tylko, że później jest następny ważny i pilny projekt i jeszcze
kolejny. Pracownik sam nie wiedząc kiedy wpada w wir pracy,
nieustannego pośpiechu, realizacji zadań z których większość
jest „na wczoraj”. Z czasem takie tempo wchodzi w krew i pracownik
nie potrafi już funkcjonować inaczej. Finał bywa często niestety
dość bolesny bo gdy już osiągnie swój cel, czyli odpowiednio
wysokie zarobki okazuje się, że nie ma kiedy tych pieniędzy
wydawać, bądź nie przynoszą one spodziewanej radości.
Nie każdy kto pracuje po więcej niż osiem godzin dziennie jest
pracoholikiem. Osoba przepracowana żyje myślą, że niedługo
odpocznie, wyjedzie na urlop, natomiast pracoholik nie odczuwa
potrzeby zrobienia sobie przerwy, praca pochłania go bez reszty.
Pracoholik w swoich myślach koncentruje się ciągle na pracy,
zastanawia się jak rozwiązać dany problem, planuje co ma jutro
zrobić, z kim się spotkać, nie potrafi „zamknąć za sobą drzwi”
wychodząc w piątek z pracy i przez cały weekend o niej nie myśleć.
Pracoholizm w życiu zawodowym niesie za sobą wiele negatywnych
konsekwencji, przepracowany pracownik z czasem staje się coraz
mniej efektywny i kreatywny. Pracoholikami często stają się
perfekcjoniści, osoby które każde zadanie chcą wykonać idealnie,
nie znające kompromisów. Osoby perfekcyjne bywają bardzo uciążliwe
i konfliktowe dla współpracowników, ponieważ brakuje im dystansu do
pracy i ludzi.
Pracoholizm niesie ze sobą także wiele negatywnych konsekwencji w
sferze kontaktów społecznych, osoba dotknięta tym nałogiem, nie
potrafi mówić o niczym innym niż praca, zaniedbuje swoje hobby,
zainteresowania a często też zaniedbuje przyjaciół i rodzinę.
Pracoholizm zwykle rozwija się u osób bardzo pracowitych,
ambitnych, nastawionych na rywalizację i sukces. Te cechy z
definicji są pozytywne, jednakże pracowitość i przesadna ambicja
doprowadzone do skrajności mogą przyczynić się do powstania nałogu.
Cechą charakterystyczną osób dotkniętych pracoholizmem jest nie
przyznawanie się do tego innym osobom a co gorsze nie przyznawanie
tego przed samym sobą. Pracoholik żyje w takim pędzie, że nie ma
nawet kiedy zastanowić się nad własnym życiem, jego myśli
nieustannie krążą wokół spraw zawodowych. Nawyk wielogodzinnej
pracy tak bardzo wciąga takie osoby, że z czasem utwierdzają się
one w przekonaniu, że wszystko co nie dotyczy pracy jest niegodne
uwagi i szkoda na to czasu.
Pracoholizm to zjawisko destrukcyjne, niszczy nie tylko ogarniętego
tym nałogiem ale i całe jego otoczenie. Przy szefie-pracoholiku
cierpią pracownicy, gdyż stara się on narzucić im swój styl pracy,
wprowadza nerwową atmosferę. Najbardziej jednak cierpi najbliższe
otoczenie pracoholika czyli rodzina. Żona zwykle zmuszona jest
przejąć większość obowiązków organizacyjnych w gospodarstwie
domowym, nie może liczyć na towarzystwo męża na uroczystościach
rodzinnych czy spotkaniach z przyjaciółmi, gdyż mąż zwykle wymawia
się pilnymi obowiązkami zawodowymi, bo po prostu praca jest dla
niego najważniejsza. Psują się nie tylko relacje między małżonkami
ale cierpią też dzieci, które zwykle są zaniedbywane przez rodzica-
pracoholika.
Konsekwencje zdrowotne pracoholizmu:
• wyczerpanie
• zaburzenia koncentracji
• trudności z zasypianiem, bezsenność
• wrzody żołądka
• zaburzenia nerwicowe, lękowe
• zaburzenia seksualne
• choroby układu krążenia
• utrata przytomności
• zawał
Jak wyjść z pracoholizmu?
Pracoholizm można i należy leczyć. Najważniejsze jest uświadomienie
sobie występowania problemu i przerwanie tego błędnego koła.
Człowiek dotknięty tym nałogiem musi sam sobie uświadomić tę smutną
prawdę i zastanowić się do czego go to doprowadzi. Potrzeba przede
wszystkim wytężonej pracy nad sobą, wprowadzenia we własne życie
zdrowych proporcji między czasem przeznaczonym na pracę a tym
pozostałym przynależnym do innych równie ważnych sfer życia jak:
rodzina, przyjaciele, hobby, odpoczynek, rozrywka.
Ważne jest by zacząć wyjeżdżać na urlopy, człowiek potrzebuje
oderwania od codziennych spraw zawodowych dlatego na takie wyjazdy
lepiej nie zabierać laptopa. Jeśli czujesz, że nie poradzisz sobie
sam z tym problemem warto skorzystać z psychoterapii. Czasami
trzeba posunąć się do bardziej radykalnych rozwiązań i o ile jest
to możliwe rozważyć zmianę miejsca pracy. Warto nawiązywać i
rozwijać znajomości poza miejscem pracy. Zastanów się także czy
jesteś wystarczająco asertywny, czy przyjmowanie nadmiaru pracy nie
wynika przypadkiem z tego, że nie potrafisz odmawiać przełożonym.
Jak widać, nie warto poświęcać całego swego czasu tylko pracy.
Każdy człowiek może realizować się na wielu płaszczyznach, życie
przynosi tak wiele ciekawych wrażeń, możliwości, zdarzeń że szkoda
byłoby je przegapić tkwiąc ciągle w pracy. Ważne jest także to,
byśmy nie uzależniali swojego poczucia wartości tylko i wyłącznie
od sukcesów zawodowych, zwłaszcza tych przypłaconych wielogodzinną
pracą.