diabollo
24.12.09, 12:01
JERZY URBAN
On wisi, ja bimbam
Historia ukrzyżowania szkoły.
Kiedy w pierwszej połowie lat 40. XX wieku chodziłem do szkoły, krzyż stanowił
jedyną ozdobę ścian w mojej klasie. Wyłącznie bowiem ten znak był do zgodnego
przyjęcia zarówno dla niemieckich władz oświatowych Generalnego
Gubernatorstwa, jak też dla społeczności polskich uczniów i belfrów. Stanowił
zgodny symbol zjednoczonej wówczas naprawdę Europy kontynentalnej.
Gdy w drugiej połowie lat 40. XX wieku nadal niestety uczęszczałem do szkoły,
krzyż wciąż zajmował to samo centralne miejsce w klasie, ale już w obstawie
świeckich obiektów kultu. Pod krzyżem dyndał orzeł biały (z gołą głową). Po
jego bokach portrety Bolesława Bieruta i Józefa Cyrankiewicza (lata później po
brudziu stał się dla mnie Józkiem). Niżej orlich szponów ścianę stale zdobił
mundur z szarfą orderową, lecz twarz była wymienna. Marszałek Rola-Żymierski
ustąpił miejsca marszałkowi Konstantemu Rokossowskeimu. Krzyż nadal spełniał
na tym ołtarzu pożyteczną rolę integracyjną.
Pewnego razu wrogie elementy klasowe (alias wrogie klasowo elementy)
sponiewierały portrety, pobrudziły oblicza władzy. Przybyła wychowawczyni
klasy i napomniała: nie rzucajcie w nich więcej brudną szmatą od tablicy, bo
możecie trafić w krzyż. Tak więc doceniam pożytki z okrzyżowania szkół, które
teraz jest przedmiotem awantury.
Orzeczenie Trybunału w Strasburgu nakazuje włoskiej szkole państwowej
zdejmować krzyż, jeżeli razi on jakichś uczniów. Chociaż jest trafne i
umiarkowane, wydane zostało jakby na zamówienie Kościoła katolickiego. Należy
on do grupy agresywnych wspólnot religijnych, a wyrok dostarcza pretekstu do
narzucania supremacji. Ponieważ zaś Kościół przedstawia siebie nieprawdziwie
jako organizację pojednawczą, tolerancyjną, ekumeniczną, więc zawsze twierdzi,
że prowadzi wojny wyłącznie obronne. Maluje swój wizerunek jako wyznania
prześladowanego, odzieranego z praw, męczonego.
Zresztą i sam krzyż stanowi pamiątkę męczeństwa. Voil∫:
Skutki orzeczenia strasburskiego trybunału mogą być dla Polski miażdżące.
Trybunał zakaże nam wierzyć w Boga? („Nasz Dziennik” z 5 listopada).
Wyrok (...) budzi poważne obawy o przyszłość wolności religijnej w Europie
(oświadczenie kardynała Dziwisza z Krakowa). Ateizm znów pokazał kły („Nasz
Dziennik”). To świecko-laicki zamordyzm (ojciec Dariusz Kowalczyk w TVN 24).
Kościół gromowładny wyemitował nieskończenie wiele takich grzmotów. W Polsce
kler reaguje jednorodnie. Nie ma podziału ról na katolicyzm dyplomatyczny i na
ludowo-spontaniczny, co często ongiś bywało. Konflikty z państwem w PRL
wymagały krytycznego rozdziału ról i pokazów zarówno siły, jak i pojednawstwa.
Tu znów obrazek z własnych doświadczeń. Kiedy byłem rzecznikiem rządu PRL,
szeregowy ksiądz – poczciwina z Suwałk nazwał mnie w kazaniu Goebbelsem (jak
później Bender). Wytoczyłem mu prywatny, cywilny proces o naruszenie dóbr
osobistych. Episkopat nie mógł więc tego wyzyskać jako objawu prześladowania
kleru przez komunistyczne władze. Do tego rząd amerykański dopiero co
przepraszał gen. Jaruzelskiego za to, że Wolna Europa przyrównała go do
Hitlera. Goebbels nie był zaś bytem samoistnym i gdzie on, tam w domyśle nad
nim Führer. Na proces przyjechał więc zaufany adwokat Kościoła mec. Wende i
kazał księdzu zawrzeć ugodę i mnie przeprosić, co się też stało. Zanim wszakże
dyrektywa nadeszła, Kościół lokalny wszczął alarm i podjął rozległe działania
„obronne”, co sprowokowało SB do aktywności. Kiedy przyjechałem do Suwałk, dla
bezpieczeństwa trzymano mnie więc w gmachu milicji. Sąd zaś zalały setki
wiernych modlących się głośno i śpiewających pieśni religijne. Jakiś mężczyzna
stał z dużym krzyżem, takim, co poprzedza kondukty pogrzebowe. Szedłem więc
przez budynek sądu w obstawie tajniaków, a baby szarpały mnie, błagając: niech
pan nie wsadza do więzienia naszego dobrego księdza. Takie oto alarmy Kościół
wszczyna, jak tylko mucha siądzie mu na nosie, co odnosi się dokładnie także
do strasburskiego wyroku.
W Polsce można zdjąć krzyż w państwowej szkole, nie tylko powołując się na
konstytucję, ale i konkordat mówiący w art. 1 o niezależności i autonomii
państwa. Można też bronić krzyża, opierając się o artykuł 5 zezwalający
Kościołowi na publiczne pełnienie jego misji, do czego wieszanie krzyży w
miejscach publicznych da się zaliczyć. Wolno jednak także zdejmować krzyże,
twierdząc, że w konkordacie Kościół nie otrzymał prawa pełnienia misji w
budynkach państwowych. Gdy Kościół odrzeknie, że one też zaliczają się do
miejsc publicznych, należałoby wskazać, że konkordat bardzo szczegółowo
wylicza kościelne uprawnienia. Skoro więc nie ma w umowie mowy o umieszczaniu
symboli religijnych w państwowych pomieszczeniach, to nie jest to przypadkowe
zapomnienie. Jednym słowem, prawo nie zezwala na znaczenie miejsc i zdarzeń
państwowych symbolami religijnymi, ale zapewnia Kościołowi wspaniałe pole
bitwy o wszystko, o co wojnę chciałby tu wypowiedzieć. Gdyby nawet zaczął w
Polsce rządzić Zapatero, nie zrobiłby jednakże episkopatowi tej frajdy, żeby
gdziekolwiek krzyż odwiesić, nawet w sali sejmowej, gdzie jest on
bezczelnością antykonstytucyjną. Co nie przeszkadza klerowi nabijać armat i
prowadzić ognia zaporowego. Kościół lubi huk.
W odpowiedzi, której nie będzie, zostałoby mi wypomniane, że w PRL komuniści
zdejmowali w szkołach krzyże. Rzeczywiście dwa, trzy zdjęli, ale ileż krzyży
nawieszali! Były to krzyże zasługi i krzyże odrodzenia, krzyże Grunwaldu i
krzyże harcerskie. Czerwoni mieli też czerwony krzyż i krzyż pański z
Kościołem. Ten symbol historycznej tradycji europejskiej był tak respektowany
i komuchom bliski, że odciskał się nawet bólem w krzyżu, na który, dopóki nie
nastała demokracja, cierpiał niezłomnie sam generał armii Wojciech Jaruzelski.
JERZY URBAN
www.nie.com.pl/art21783.htm