big.stach
14.03.12, 23:48
Ipsum esse subsistens (Samoistny Akt Istnienia), to imię Boga w filozofii św. Tomasza. Istnienie Boga nie stanowi wprawdzie dla nas faktu naocznego i oczywistego, jest jednak naukowo udowadnialne. Nauką, która ten dowód przeprowadza jest metafizyka bytu jednostkowego. Tu, identyfikując przyczyny owego bytu, oprócz innych przyczyn, musimy wskazać także na zewnętrzną przyczynę istnienia (esse) tego bytu. Byty bowiem, które są dostępne naszemu poznaniu nie są substancjami samoistnymi podlegają powstawaniu i ginięciu. Przyczyna ich istnienia zatem musi znajdować się na zewnątrz nich i jest nią Byt, którego struktura umożliwia urealnianie na zewnątrz siebie aktów istnienia innych bytów. Teza więc o istnieniu Boga Stwórcy jest uniesprzecznieniem wewnętrznej struktury każdego spotykanego przez nas bytu jednostkowego. Analizując skutek stworzenia, którym jest pochodny od Boga akt istnienia każdego bytu,możemy w pewnym zarysie ustalić filozoficznie ujętą strukturę Samoistnego Aktu Istnienia.
Akwinata podkreśla, że o Bogu więcej wiemy, Kim nie jest, niż Kim jest. Z tego jednak, że Bóg jest Samoistnym Aktem Istnienia wynikają określone konsekwencje, dotyczące Jego struktury i działania.
DOWODZENIE ISTNIENIA BOGA
W tym, co wyznajemy na temat Boga znajdują się prawdy, do których dochodzimy na dwa sposoby. Pewne, mianowicie, rzeczy dotyczące Boga, przekraczają wszelkie zdolności poznawcze ludzkiego rozumu, jak np. to, że Bóg jest jeden w trzech osobach. Pewne rzeczy zaś są takie, że rozum może w naturalny sposób je osiągnąć, tak jak to, że Bóg jest i to że jest jeden, oraz inne tego rodzaju prawdy, które filozofowie na drodze dowodzenia o Bogu przyjmowali, kierując się naturalnym światłem rozumu.
Są dwa typy udowadniania czegoś:
Jedno, które dokonuje się wychodząc od przyczyny, a które nazywa się udowadnianiem faktycznym, i to udowadnianie dokonuje się przede wszystkim i wprost.
Drugie, które dokonuje się wychodząc od skutku, a które nazywa się udowadnianiem wyjaśniającym, i to udowadnianie dokonuje się dzięki tym rzeczom, które są nam wcześniej znane. Gdy bowiem jakiś skutek jest nam bardziej oczywisty, niż jego przyczyna - to przez skutek ten dochodzimy do poznania przyczyny. Z każdego skutku można udowadniać właściwą przyczynę jego istnienia o ile, oczywiście, ten skutek jest nam bardziej znany [niż jego przyczyna]. Skutek bowiem skoro zależy od przyczyny, to konieczne jest dla tego skutku, aby jego przyczyna istniała wcześniej od niego. Stąd, to, że Bóg jest - skoro nie jest nam to znane samo przez się - powinno być udowadnialne poprzez znane nam skutki.
kotwicki.blogspot.com/2012/03/filozofia-boga.html