EGON SCHIELE

[seremine]

Jeden z najbardziej znanych austriackich artystów. Przyjaźnił się z Gustavem Klimtem, który nie tylko go odkrył, ale przez całe życie wspierał artystyczną karierę malarza. Tworzył na pograniczu erotyki i pornografii, budząc tym zarówno zachwyt, jak i liczne kontrowersje. W swoim niespełna 30-letnim życiu został dwukrotnie wyrzucony z miejscowości, w których się osiedlił. W 1912 roku został oskarżony o uwodzenie niepełnoletniej modelki. Kiedy policja przybyła do jego pracowni, zastała tam ponad sto "pornograficznych" rysunków. Schiele stracił wolność...

[seremine]

[seremine]

Egon Schiele urodził się w 1890 roku austriackim miasteczku Tulln nad Dunajem. Jego ojciec, Adolf, pracował w Austriackich Kolejach Państwowych, zaś jego matka, Marie, pochodziła z Ä?eskiego Krumlova.
Kiedy Schiele miał 15 lat, jego ojciec zmarł na kiłę. Pod opieką wuja ze strony matki młody Egon trafił do Kunstgewerbeschule w Wiedniu. W czasie pierwszego roku nauki Schiele był zmuszony zmienić szkołę na bardziej konserwatywną Akademie der Bildenden Kunste. Studiował tam malarstwo i rysunek, ale frustrował go konserwatyzm szkoły.

[seremine]

W 1907 Schiele poznał znanego i cenionego austriackiego artystę - Gustava Klimta. Mistrz wiedeńskiej secesji wspierał młodych twórców, a szczególnie wspierał twórczość Schielego - kupował rysunki malarza, znajdował dla niego modeli oraz przedstawiał go potencjalnym patronom. Klimt wprowadził młodego artystę w środowisko wiedeńskiej secesji, której wkrótce Egon stał się ważnym przedstawicielem.

[seremine]

[mala200333]

Taki.byl.

[jutta_t]

. Klimt wprowadził młodego artystę w środowisko wiedeńskiej secesji, której wkrótce Egon stał się ważnym przedstawicielem.

[seremine]

[seremine]

W czasie trwania I Wojny Światowej Schiele stworzył wiele prac odznaczających się wysoką dojrzałością artystyczną. Malarz był zapraszany na wiele wystaw w Wiedniu, Zurychu, Pradze, Dreźnie i Paryżu. Ceny jego prac wciąż wzrastały i stał się znany środowisku artystycznemu pogrążonej w wojnie Europy.

[seremine]

Jesienią 1918 śmiercionośna epidemia hiszpanki zabiła ponad 20 mln ludzi w całej Europie. 28 października zmarła, będąca w szóstym miesiącu ciąży, Edith, zaś zaledwie trzy dni po niej - Schiele. Miał 28 lat. Jego ostatnimi pracami były szkice przedstawiające Edith.

[seremine]

[seremine]

Na rynku sztuki najbardziej poszukiwane są akty i autoportrety Egona Schielego. Ich ceny oscylują wokół 5-7 milionów funtów. W czerwcu 2003 roku obraz Schielego, "Pejzaż Krumau" zrabowany w 1938 roku przez nazistów ze zbiorów wiedeńskiego magnata tekstylnego W. Hellmanna, został sprzedany anonimowemu nabywcy za rekordową cenę 20,93 milionów dolarów podczas aukcji w domu aukcyjnym Sotheby's. ..wp.pl

[black_jotka]

Mocne

[jerzy_55]

Twardy, mocny, wspanialy...

[seremine]

jerzy_55 napisał:

> Twardy, mocny, wspanialy...
>

Bardzo!

[black_jotka]

jerzy_55 napisał:

> Twardy, mocny, wspanialy...
>
Dokladnie

[jutta_t]

Dokladnie!

[black_jotka]

Drapieżny świetny malarz.

[seremine]

Drastyczne piekno

[black_jotka]

Drastyczny ale super!

[jerzy_55]

Niesamowity

[jerzy_55]

– To dość niegrzeczne – przyznaje Emin, gdy przeglądamy rysunki Egona Schielego. – Ona leżąc, wspiera się na łokciach, z ustami gryzącymi jedno z ramion, żeby nie krzyczeć, unosi w górę tyłek, ma rozchylone nogi. Sukienka opada jej na piersi, modelka ma zmierzwione włosy… To uprawianie seksu do zatracenia, stamtąd nie ma powrotu. Na to wygląda. To też sprawia, że ten rysunek jest naprawdę świetny.

REKLAMA

Oto historia dwojga artystów. Jednym z nich był austriacki ekspresjonista z Wiednia Zygmunta Freuda w początkach XX wieku, któremu udało się zaszokować nawet erotycznie wyrobioną społeczność swoimi otwarcie seksualnymi obrazami. Drugim jest nastolatka mieszkająca w latach 70. w angielskim mieście Margate, dla której pierwsze spotkanie ze wspomnianym wcześniej artystą, Schielem, było jednym z najbardziej inspirujących zdarzeń w życiu.

– Nie miałam wątpliwości, co on próbuje przekazać – wspomina Emin siedząc w studio w Spitalfields, we wschodnim Londynie, otoczona przez swoje ekspresywne obrazy. – Mówił o seksualnej frustracji, o gniewie, o byciu popaprańcem, o pogubieniu się. Pod pewnymi względami to raczej młodzieńcze uczucia, prawda? Jak u Sylvii Plath, coś, co byłoby czytelne dla humorzastej 14-latki. Szukałam czegoś, z czym bym się mogła identyfikować, ponieważ wiedziałam, że jestem inna niż reszta ludzi.

[jerzy_55]

Rok wcześniej, jak wspomina w swoim pamiętniku "Strangeland", Emin przestała chodzić do szkoły i odtąd włóczyła się po kawiarniach czy barach, gdzie popijała cydr, albo leżała na plaży. W tym kapryśnym okresie dorastania w podupadłym mieście z angielskiego wybrzeża Schiele nadał jej życiu kierunek, wartość i cel, do którego mogła dążyć. – Był dla mnie kwintesencją artysty – opowiada.

Do Schielego dotarła poprzez fascynację Davidem Bowiem. Na okładce do albumu z 1977 roku, "Heroes", piosenkarz został uwieczniony z jedną ręką na piersi, a z drugą wzniesioną pionowo w górę. Chłopak Emin wyjaśnił jej, że Bowie zapożyczył tę pozę od wiedeńskiego artysty. – Kupiłam książkę o ekspresjonizmie – relacjonuje artystka. – Przedstawiono tam jeden z obrazów Schielego i nagle zobaczyłam świat z innej perspektywy, bo dotąd wiedziałam tylko o istnieniu Picassa, Lichtensteina i Warhola. Było mi to bliskie – mówi o pracy wiedeńczyka – ponieważ ukazywało emocje. Można było zobaczyć doświadczaną przez niego udrękę. Jakby chciał powiedzieć: "Cierpię. Rysuję to, ale rysuję to inaczej, ponieważ patrzę na to inaczej niż inni ludzie. Patrzę na to oczyma bólu".

Kim zatem był ten artysta, który potrafił wiele dziesięcioleci później zainspirować młodą dziewczynę? Nowa książka wydawnictwa Taschen proponuje wspaniałą wyprawę po tym rozpaczliwym życiu. Urodzony w 1890 roku Schiele należał do austriackiego pokolenia, dla którego subiektywizm był wszystkim. Zewnętrzny świat wydawał im się fałszywy, absurdalny, szalony. Ufali tylko swoim własnym fantazjom i obawom. Na obrazie z 1910 roku kompozytora i artysty Arnolda Schoenberga "Czerwone spojrzenie" ludzka twarz staje się upiorną maską, oczy błyszczą od bólu. W pracy Oskara Kokoschki z 1914 roku, "Narzeczona wiatru", kobieta i mężczyzna zostali razem uwięzieni w samym sercu szalejącej burzy.

[jerzy_55]

Foto: East News
Schiele podzielał poczucie izolacji i niedopasowania tych artystów. – Ten cały jego lęk miał sens, ponieważ twórca nie żył długo – opowiada Emin. – Zmarł w wieku 28 lat. Większość artystów w wieku 28 lat dopiero kończy studia. A w tym wieku Egon Schiele już nie żył, nie żyła jego żona, nie żyła większość jego przyjaciół. Jeśli nie nabawili się syfilisu, umierali na gruźlicę albo zabrała ich grypa, albo zginęli w pierwszej wojnie światowej. Imperium austrowęgierskie… to były raczej przerażające czasy. Sam fakt, że [Schiele] potrafił skupić się na swojej indywidualnej perspektywie, jest czymś wysoce niewiarygodnym. Podobnie jak jego siła, by zrobić to w tak młodym wieku.

Jak gdyby potrafił przewidzieć własną śmierć, którą przyniosła mu pandemia grypy w 1918 roku, Schiele przedstawił siebie jako cierpiącego świętego Sebastiana, poranionego strzałami albo przycupniętego wraz z żoną w jaskini. Było jednak coś, co odróżniało go od innych ekspresjonistów w rodzaju Schoenberga. Na początku XX stulecia znalazł się pod wpływem wielkiego wiedeńskiego malarza snów, Gustava Klimta, podzielając jego zamiłowanie do przedstawiania namiętności. – Przez długi czas uważano go za "artystę erotycznego" – zauważa Emin. – Można było znaleźć prace Schielego na pchlich targach, bo uważano je za pornograficzne śmieci.


Kup książkę "Wprowadzenie w świat sztuki"
Zobacz więcej
Emin prowadzi kreatywny dialog z austriackim artystą od czasów swego nastoletniego odkrycia. – Znajdowałam się pod jego tak wielkim wpływem, że aż to było śmieszne – wspomina. – Wykonywałam swoje małe wersje prac Egona Schielego i w ten sposób naprawdę dużo się nauczyłam.

Niektórzy mogliby pomyśleć, że Emin zostawiła to młodzieńcze zauroczenie za sobą, gdy w latach 90. została artystką "konceptualną", jednakże trudno wyobrazić sobie coś bardziej ekspresjonistycznego niż praca "My Bed" (Moje łóżko), z pościelą pobrudzoną przez miłość i życie, z pustymi butelkami czy atmosferą artystycznych nocy i dni. Gdy po raz pierwszy pokazano tę pracę w 1998 roku, nad tytułowym łóżkiem wisiał stryczek.

Tracey Emin Tracey Emin Foto: East News
Emin zawsze rysowała, a jej rysunki były przejmująco dosadne: począwszy od obrazka z 1995 roku przedstawiającego rozpacz – "Sad Shower in New York" (Smutny prysznic w Nowym Jorku) – po nowe prace, jakie otaczają nas dzisiaj, wśród nich cudownie mroczne serie ukazujące alter ego artystki pod nazwą The Black Cat Woman. Jej zamiłowanie do Schielego nie przeszło niezauważone. W 2015 roku wystawiła swoje prace w wiedeńskim Muzeum Leopoldów. Niebieskie linie zaprezentowanego wtedy rysunku "Crying" (Płacz, 2014) składają się na plamiastą postać smutku przedstawiającą ból w nie mniej czytelny sposób co autoportrety bądź akty Schielego. Co najważniejsze, tych dwoje artystów pokazuje ludzkie ciało w sposób równocześnie erotyczny i przejmujący.

Wraz z Emin patrzymy na niektóre z aktów Schielego, które do niedawna sprowadzano do rysunków pornograficznych. Pochodząca z 1911 roku akwarela "Marzenie" przedstawia kobietę z jaskrawo różowymi sutkami, czarnymi włosami łonowymi i czerwoną waginą. – Rozchyla swoje wargi sromowe i mówi: "Popatrzcie na moją łechtaczkę" – zauważa artystka. – I nie ma w tym nic seksistowskiego. Ta kobieta jest nawet dość przerażająca, strzela focha i mówi: "OK, no dalej!". Sprawuje pełną kontrolę. Mówi: "Chcesz to czy nie chcesz tego? To jest moje". Jest w tym podglądactwo, lecz to ona sprawuje kontrolę.

Foto: East News
W sposobie, w jaki Schiele przedstawia swoje modelki, Emin nie dostrzega uprzedmiotowienia, lecz raczej dowartościowanie. Artystka sądzi nawet, że wiedeńczyk miał kobiecą seksualność. Mówiłyby o tym długie palce, które zainspirowały Bowiego przy projektowaniu okładki do "Heroes". – Zawsze tak przedstawia swojego ptaszka, jakby ten został odcięty od ciała, i jeszcze wykonuje te kobiece ruchy palcami – coś w rodzaju kobiecej masturbacji…

Niewątpliwie w sztuce Schielego masturbacji nie brakuje. On sam się masturbuje, jego modelki się masturbują. Według Emin może dziać się więce,j niż na to wygląda, na z pozoru budzącym szacunek portrecie z 1916 roku przedstawiającym starszego mężczyznę z brodą, Johanna Harmsa. – Siedzi tam i tak się składa, że jego dłoń przyjmuje tę pozycję. To wszystko dzieje się w Wiedniu Freuda, w czasie, gdy dopiero rozpoczynają się dyskusje o seksualności.

[jerzy_55]

[jerzy_55]

[jerzy_55]

[mala200333]

Takie lekkie porno...ale to byly inne czasy..

[black_jotka]

mala200333 napisała:

> Takie lekkie porno...ale to byly inne czasy..
>

Robi wrazenie

[seremine]