Po polskiemu...

[jasmin10]

"Szlem lonkom ona mnie odepchla, otwarlem drzwi, pierdlem, rzyglem i wyszlem,
bo tego nie zniese". Mysle, ze nic dodac - nic ujac. To najczesciej popelniane
bledy w jezyku polskim. A moze jednak ktos cos doda...? Pozdrawiam.

[dialektolog]

Eee...
A w ogóle to witam na Forum.

[piotrpanek]

dialektolog napisał:

> Eee...

Wbrew pozorom, to może być początek niezłej dyskusji na temat "co jest gwarą, a
co po prostu błędem językowym".

Chyba nie jest tak, że gwara wszystko "przełknie". Gwary są mniej
sformalizowane niż język standardowy, ale pewne prawa też w nich obowiązują. Na
terenach, gdzie się wychowywałem, obowiązują np. ścisłe reguły końcówek, które
w standardzie brzmią "ą". W standardzie obowiązuje taka koncówka w czasownikach
os.3, l.mn. i rzeczownikach N., r.ż., l.p. - np. "Idą drogą" (to, jak ta
nosowość jest realizowana w idiolektach poszczególnych użytkowników, to inna
sprawa, wydaje mi się, że w typowym standardzie nosowość w "idą" jest bardzo
słaba, a w "drogą" słaba). W mojej gwarze natomiast normą jest "Ido drogom",
gdyby ktoś powiedział "Ido drogo" albo "Idom drogom" (a spotkałem się z takimi
formami u osób z innych stron Polski), byłoby to uznane za dziwne. Tak więc,
nie można twierdzić, że gwara dopuszcza wszystko.
Problemem dla mnie jest np. "bez/przez" - jest to jeden z najczęściej
robionych "błędów" w polszczyźnie niestandardowej. Pojawiał się już w rotach
sądowych z XIV w. (albo XV, można sprawdzić u Klemensiewicza). Wszyscy chcący
stylizować wypowiedź na gwarę też to stosują. Ja jednak nie wiem, czemu
mieszanie tego miałoby być w gwarze "pobłogosławione"? Gdyby to jeszcze była
jakaś cecha endemiczna, to byłoby mi łatwiej to przyjąć, ale jeśli to pojawia
się we wszystkich gwarach od Bieszczadów po Szczecin (a więc i wśród ludności o
zaburzonej historii etnograficznej) to bardziej jest kwestią socjolingwistyczną
niż etnograficzną. (Przy okazji, czy termin "rural Polish" obejmujący potoczną
mowę "substandardową", niekoniecznie wiejską, ma jakąś przyjętą polską nazwę?)
Czemu mieszanie pojęć miałoby być w gwarze bardziej tolerowane niż w
standardzie? Kiedy mój sąsiad mówił "sporvotem" to był element jego idiolektu i
kwestia logopedyczna, a nie podstawa do tego, by uznać, że w gwarze mojej wsi
zaszło cofnięcie zachodniosłowiańskiej przestawki i "z powrotem" brzmi "z
porwotem".