Dzwieczne CH

[kicior99]

Wwielkopolsce czesto sie slyszy dzwieczne np. w zwrocie trzech bandytow
Czy to regionalizm?

[sze]

> Wwielkopolsce czesto sie slyszy dzwieczne np. w zwrocie trzech bandytow
> Czy to regionalizm?

Kiedyś, kiedy jeszcze istniały polskie dialekty, o wielkopolskim mówiło się, że
udźwięcznia. I to nie tylko 'trzech_bandytów', ale i 'brad_ojca'.

Jak jest teraz - nie wiem. Może jednak jakaś pozostałość po dialektach...?

[kaj.ka]

Regionalizmy fonetyczne i dziś wystepuję jeszcze dość wyraznie i uważam, że
nie należy ich tępić.
Dla Wielkopolski charakterystyczne jest udzwięcznienie końcowej spółgłoski
wyrazu, kiedy następny wyraz rozpoczyna się samogłoską lub dzwięczną
spółgłoską: piedz ostygł; pąg róży
- albo małopolskie "n" tylnojęzykowe w słowach: panien'ka, piosen'ka
- albo jeszce mazowieckie: kełbasa, kerunek, zgąć,
- a także podlaskie dzwięczne h i ł przedniojęzykowe w odróżnieniu do
upowszechnionego u niezgłoskotrczego. Bez trudu po tych cechach wymowy
rzpoznaję, kto jest skąd. To powinno być pod ochroną.

[sze]

> Regionalizmy fonetyczne i dziś wystepuję jeszcze dość wyraznie i uważam, że
> nie należy ich tępić.

A ja słyszę je bardzo rzadko i się z tego cieszę. Różnice są raczej pionowe -
pomiędzy ludźmi z różnych warstw społecznych. Inteligencja mówi raczej
jednorodnie.

[brunosch]

Profesor Klemensiewicz-Bajerowa zwróciła mi kiedyś uwagę, że wokalizuję
dźwięczne [h] i nie tylko w nagłosie (co mogło byc jeszcze tłumaczone
udźwięcznieniem międzywyrazowym), ale w środku wyrazu (ohyda, wahadło itd),
ponoć to charakterystyczne dla ludzi z dalekich Kresów - do czego w żaden
sposób przyznać sie nie mogę, bo korzenie rodzinne mam w Wielkopolsce. Kto
jeszcze wymawia dźwięczne [h]?

[stefan4]

brunosch:
> wokalizuję dźwięczne [h]
[...]
> Kto jeszcze wymawia dźwięczne [h]?

Jak to kto? Ala100.

- Stefan

[brunosch]

stefan4 napisał:
>
> Jak to kto? Ala100.
>
> - Stefan

A tak bez metafor?

[stefan4]

brunosch:
> A tak bez metafor?

Ja wcale nie metaforzê. Na forum ortograficznym
Ala100 og³osi³a siê Stra¿niczk± D¼wiêcznego ,,H''.

A na pytanie ,,kto?'' odpowiadam: ka¿dy, kto ma w
rodzinie Bohdana.

- Stefan

Nie czytać poprzedniego! -- Może teraz wyjdzie

[stefan4]

brunosch:
> A tak bez metafor?
Ja wcale nie metaforzę. Na forum ortograficznym Ala100 ogłosiła się
Strażniczką Dźwięcznego ,,H''.

A na pytanie ,,kto?'' odpowiadam: każdy, kto ma w rodzinie Bohdana.

- Stefan

[kicior99]

ch (+V) faktycznie slychac w wymowqie imienia Bohdan i nazwiska pisarza Bahdaj.
Ale u nas w wlkp to standard i nikt sie nawet nie obrusza jesli pojawia sie w
radio. Sam zaczalem tak czytac

[kaj.ka]

brunosch napisał:

> Profesor Klemensiewicz-Bajerowa zwróciła mi kiedyś uwagę, że wokalizuję
> dźwięczne [h] i nie tylko w nagłosie (co mogło byc jeszcze tłumaczone
> udźwięcznieniem międzywyrazowym), ale w środku wyrazu (ohyda, wahadło itd),
> ponoć to charakterystyczne dla ludzi z dalekich Kresów - do czego w żaden
> sposób przyznać sie nie mogę, bo korzenie rodzinne mam w Wielkopolsce. Kto
> jeszcze wymawia dźwięczne [h]?

Kwaśniewski Aleksander. A to zle?

[sze]

> > jeszcze wymawia dźwięczne [h]?
>
> Kwaśniewski Aleksander. A to zle?

Jeśli również w 'hermetyczny' czy 'holding' - to raczej dobrze inaczej.

[kicior99]

wyrazy hermetyczny, holding maja tzw. h aspirowane, ktore zaniklo. W angielskim
wymawia sie je zas jako samogloske bezdzwieczna np. o(-v)olding

[sze]

> wyrazy hermetyczny, holding maja tzw. h aspirowane, ktore zaniklo.

No właśnie. I skąd więc gadka o prawidłowości i tradycyności dźwięcznego 'h' w
polskim?

[kicior99]

W jezyku francuskim sa 2 rodzaje /h/ - oba niewymawiane): h aspire i h muette.
Jedno wzielo sie z trego, ze bylo h ktore w trakcie przemian jezykowych
zaniklo, ale wyraz zachowuje sie tak, jakby to h bylon, np. le houblon (ale
l'homme) U nas ta dwojakosc sie realizuje w inny sposob.

[kicior99]

sze napisał:

> > wyrazy hermetyczny, holding maja tzw. h aspirowane, ktore zaniklo.
>
> No właśnie. I skąd więc gadka o prawidłowości i tradycyności dźwięcznego 'h'
w
> polskim?

Stad, ze zastepowalo aspiracje. W innych jezykach zaniklo (patrz watek
francuski)

[ja22ek]

O prawidłowości dźwięcznego 'h' można z pewnością mówić w odniesieniu do
zapożyczeń czeskich/słowackich i mało/białoruskich. Hołota, na pohybel, wataha,
błahy, wahać się.
Natomiast pożyczkach romańskich, greckich i germańskich wydaje mi się to lekko
naciągane. Np. Brunner mówiący (niemalże) "Ależ Gans!". Nie wykluczam jednak,
że nasi przodkowie to przydechowe zwarcie krtani odczuwali dźwięcznie, stąd i
dawniejsza powszechność dźwięcznego 'h'.
Odsyłam zresztą do wątku 681 na forum Ortografia.