Definicje boją się przykładów?

[kotulina]

Dlaczego polskie definicje zjawisk, określeń itp. nie zawierają/
zawierają niewiele przykładów. Napakowane są za to słownictwem
naukowym, którego zrozumienie wymaga ubocznych poszukiwań, co nuży.

Czemu tak rzadko stosuje się przykłady? Przecież jeden przykład może
więcej wyjaśnić niż cała definicja.


1. Definicje

Czy używanie prostszego języka i posługiwanie się przykładami
uchodzi w Środowisku za barak profesjonalizmu?


Oto przykładowy fragment takiej definicji (choć ten zawiera troszkę
przykładów, więc nie jest taki zły - w moim mniemaniu):

"Z innych dialektyzmów dość dużą częstotliwość i szeroki zasięg
socjalny miały: asynchroniczna realizacja wygłosowego -ą,
rozszerzenia il, ił, yl, ył w el, eł oraz formy czasu przeszłego
typu mowiłech, robilichmy, a w niektórych rękopisach także
zachowanie i po ř, mazurzenie i formy wzion, wzieni. Rzadziej
pojawiały się gwarowe realizacje samogłosek pochylonych i przykłady
świadczące o neutralizacji niektórych opozycji fonologicznych przed
spółgłoskami nosowymi i odmiennej niż w języku literackim
dystrybucji niektórych wykładników fleksyjnych."


2. Słowniki

Bardzo często okazują się niepraktyczne.

Np. "Nous sommes" - co to znaczy?

Słowa "sommes" nie znajdziemy w słowniku. Żeby poznać jego znaczenie
musimy wiedzieć, że pochodzi od "être". Czyli musimy je znać,...
żeby je poznać. I gdzie tu sens?


Są takie pisma, które tworzy się, dla samego pisma, ale przede
wszystkim pisze się po to, żeby czytać. Dlatego pismo powinno być
sporządzane z perspektywy czytających. Moim zdaniem.

[randybvain]

1. Używanie skomplikowanego języka w dziwacznej składni wskazuje na
intelektualizm autora. W moich szkolnych czasach za każde obce słowo
w wypracowaniu dostawało się więcej punktów. Np. ewokuje zamiast
przywołuje, transformacja zamiast przekształcenie.
Styl tej wypowiedzi wskazuje na powojenną nowomowę narzucaną
wszystkim Polakom jako kulturalną polszczyznę w przeciwieństwie do
zrozumiałej mowy wywodzącej się ze staropolskiego. Charakterystyczne
jest dla niej niepowtarzanie wyrazów wymuszające używanie dziwnych
konstrukcji składniowych i neologizmów nierzadko będących kalką
nowomowy radzieckiej.

Np. miały dużą częstotliwość i szeroki zasięg = pojawiały się bardzo
często na dużym obszarze kraju.

2. W dzisiejszych czasach słowniki są produkowane wyłącznie dla
snobów i bibliotek. Co mi po skróconej wydrukowanej informacji,
jeśli pełną, drobiazgową, przedyskutowaną, aktualną i wielojęzyczną
mogę znaleźć w internecie? Że Wikipedia to badziewie, bo każdy może
edytować? A jak Pan Profesor przepisze artykuł wikipedyjny to już
jest autorytatywne źródło? Cha-cha-cha.
Swego czasu wydano jakąś kolejną Wielką Wielotomową Encyklopedię
Wydawnictwa-O-Wielkiej-Tradycji. Róźnica między nią, a zwykłą
encyklopedią tegoż wydawnictwa polegała na tym, że pol. zmieniono na
polski, p. na patrz a wyst. w XI w. na występujące w XI wieku. Nie
dodano nowych haseł, za to pojawiły się obrazki i fotografie. Ale
tomiszcze robi dobre wrażenie na półce i pokzauje, że właściciel
musi yntelygient być!

[dar61]

Pewna szacowna polska "firma edytywna" popełniła była jednotomową,
wielkoformatową encyklopedię.
Była ponoć, w połowie lat 90. zeszłego wieku, encyklopedia ta
przebojem wyposzczonego rynku snobów. Tych, co rywalizowali z Panem
z Wąsem Sumiastym w biegłości rozwiązywania krzyżówek.
Po kilku latach ta sama encyklopedia została wznowiona. Ale w innej
postaci. Kilkutomowej...

Lepiej się, ta nowa, prezentowała w meblościance? Czy może ta stara,
wielkoformatowa, nie mieściła się w tejże?

Życie snoba wymaga wyrzeczeń. Przerabiania meblościanek.
Na antyki.

[kotulina]

Dziekuję za odpowiedź. Ciekawe, czy takie zachowanie jest
charakterystyczną, naszą cechą narodową.

[randybvain]

W UK takie coś jest domeną klasy niższej średniej udającej wyższą.
Dlatego sądzę, że to raczej dotyczy ludzi udających kogoś lepszego
od siebie, a nie szczególnie Polaków czy Anglików.

[jacklosi]

randybvain napisał:


> Dlatego sądzę, że to raczej dotyczy ludzi udających kogoś lepszego
> od siebie, a ...
więc szczególnie Polaków

[stefan4]

kotulina:
> Dlaczego polskie definicje zjawisk, określeń itp. nie zawierają/
> zawierają niewiele przykładów.

Bo w definicji nie ma miejsca na przykłady. ,,Definicja'' opierająca się na
przykładach nie definiuje ogólnego pojęcia, tylko podaje kilka przypadków
szczególnych. Indukcja pojęcia ogólnego ze skończonej liczby przykładów nie
jest logicznie uprawniona.

Natomiast definicji powinny towarzyszyć dobrze dobrane przykłady, podane już po
postawieniu końcowej kropki po tej definicji. Tak się na ogół dzieje również w
polskich tekstach. Chociaż pewnie nie w naukach humanistycznych, chociaż pewny
nie jestem...

kotulina:
> Napakowane są za to słownictwem naukowym, którego zrozumienie
> wymaga ubocznych poszukiwań, co nuży.

Jeśli nuży Cię poszukiwanie ścisłych znaczeń, to potrzebujesz nie definicji
tylko popularnych wyjaśnień. Wobec tego Twoje pytanie należy przeformułować na
takie: ,,dlaczego popularyzacja nauki jest na tak niskim poziomie?''. Bardzo
zgrubna odpowiedź brzmi: ,,ponieważ to jest niełatwy i bardzo niewdzięczny
kawałek chleba''. Albo może: ,,z braku popytu''.

kotulina:
> Oto przykładowy fragment takiej definicji (choć ten zawiera
> troszkę przykładów, więc nie jest taki zły - w moim mniemaniu):
>
> "Z innych dialektyzmów dość dużą częstotliwość i szeroki zasięg
> socjalny miały: [...]"

Przecież to w ogóle nie jest definicja, raczej twierdzenie, albo seria
twierdzeń. Jakie pojęcie niby miałoby być definiowane przez tą wypowiedź?

kotulina:
> Słowa "sommes" nie znajdziemy w słowniku. Żeby poznać jego znaczenie
> musimy wiedzieć, że pochodzi od "être". Czyli musimy je znać,...
> żeby je poznać. I gdzie tu sens?

Ja myślę, że autorzy słowników uważają, że bez elementarnej wiedzy o języku,
słownika i tak nie ma jak użyć; a umiejętność ustalenia z kontekstu, że
,,sommes'' jest formą jakiegoś czasownika, do takiego elementarza należy. Dalej
delikwent powinien szukać już nie w części głównej słownika tylko w odmianie
czasowników nieregularnych.

Po co więc w ogóle zamieszczać w słowniku hasło ,,être''? Ja myślę, że dla
dobra tych, którzy chcą np. ustalić zakres znaczeniowy popularnego słowa, albo
zobaczyć przykłady jego użycia.

- Stefan