Gość: adamm
IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl
08.10.04, 18:20
Fragment:
Pisarka, uhonorowana już m.in. Nagrodą Georga B?chnera (1988) i tegoroczną
Nagrodą im. Franza Kafki, szerszą popularność zdobyła dzięki filmowi.
Napisała scenariusz do "Maliny" - według powieści Ingeborg Bachmann, ale
prawdziwy szok wywołała dopiero dokonana przez Michaela Haneke, nagrodzona
Grand Prix na Festiwalu w Cannes w 2001 roku, ekranizacja "Pianistki": ze
scenami gwałtu i rozdzierania krocza.
Patologia jest normą w twórczości autorki "Lust" ("Żądzy") i "Kochanka" ("Die
Liebhaberinnen"), na język polski jeszcze nie przetłumaczonych.
Swoją "Pianistką", jak mówiła, protestowała m.in. przeciw pozbawieniu kobiet
prawa do podglądactwa, a jej bohaterka "za przywłaszczenie sobie tego
męskiego prawa - płaci życiem".
- Nie czuję się zbyt pewnie, tak wystawiona na widok publiczny. Trochę mnie
to przeraża. Mam nadzieję, że nie zapłacę za to zbyt wysokiej ceny - po
otrzymaniu nagrody powiedziała noblistka Austria Press Agency.
Pisarka i dramatopisarka austriacka jest absolwentką wiedeńskiego
konserwatorium, dyplomowaną organistką. Jej matka marzyła o tym, że córka
zostanie koncertującą pianistką, zatem w jakiejś mierze "Pianistka" jest
powieścią autobiograficzną (choć pisarka powie: "To nie jest autobiografia,
co najwyżej można powiedzieć, że ujawniłam w tej książce trochę moich
cierpień"). Gorzej, że bohaterka powieści dzieli łoże ze swą matką,
zastępując ojca, zmarłego w zakładzie dla obłąkanych. Trudno wysuwać zbyt
daleko idące wnioski, ale ojciec pisarki, o korzeniach czesko-żydowskch,
zmarł w zakładzie psychiatrycznym. Elfriede Jelinek zaprzecza jednak, by jej
bohaterka była obłąkana. Neurotyczna - tak, ale nie szalona. Pisarka ukazuje,
po prostu, jakie są konsekwencje faktu, że "kobiecie nie pozwala się żyć,
jeśli żąda praw, które nie są jej i które otrzymuje tylko w rzadkich
przypadkach". Wspomniane prawa - jej zdaniem - dotyczą także "wyboru
mężczyzny" i "dominacji w uległości", co jest innym określeniem
sadomasochizmu.
www.rzeczpospolita.pl/gazeta/wydanie_041008/kultura/kultura_a_1.html