technovate.org/web/articles/ASTROLOGY%20AS%20A%20NEW%20MODEL%20OF%20REALITY.html#Chapter1
THE PHILOSOPHY OF ASTROLOGY AND ITS RELATION TO JUNGIAN PSYCHOLOGY!
www.psychologia.pl/
www.ptp.psychologia.pl/
Psycholog jako badacz
Psycholog w roli badacza zdaje sobie sprawę z tego, że wyniki badań naukowych
nie tylko stanowią poszerzenie obszaru ludzkiej wiedzy, lecz mogą także być
wykorzystane w praktyce społecznej. Psychologia ze względu na swą bliskośc z
życiem społecznym jest tą dziedziną nauki, której wyniki mogą być nadużywane
w celu kształtowania przekonań i zachowania ludzi. Podejmując badania naukowe
psycholog starannie rozważa ich stronę etyczną, a zwłaszcza możliwe pozytywne
i negatywne konsekwencje udostępnienia wyników badań i ich wykorzystania w
praktyce społecznej.
Psycholog prowadzący badania naukowe podejmuje tematy zgodne z wartościami
etycznymi swojej profesji, jest odpowiedzialny za dobór metod badawczych
umożliwiających uzyskanie wiarygodnych wyników i za rzetelne przedstawienie
rezultatów badań. W sprawach tych psycholog podejmuje decyzje nie ulegając
presji osób ani okoliczności.
Podejmując badania z udziałem ludzi, psycholog starannie rozważa zgodność
planowanego przedsięwzięcia z ogólnymi zasadami etyki zawodowej. Przy
zatwierdzaniu planów badań podległych członków zespołu badawczego,
doktorantów czy magistrantów kierownik lub promotor powinien uwzględniać
kryteria etyczne. Osoby pracujące pod czyimś kierunkiem również ponoszą
odpowiedzialność za stronę etyczną badań, w tym zakresie, w jakim zależy to
od ich własnej decyzji.
Psycholog przestrzega zasady dobrowolności uczestniczenia w badaniach
psychologicznych, a także respektuje prawo uczestników do wycofania się w
dowolnym momencie z dalszego udziału w badaniach. Jeżeli uczestnicy badań
pozostają w stosunku zależności wobec prowadzącego badania jako jego
studenci, klienci lub pracownicy, a także wtedy, gdy istnieje możliwość
społecznej presji na udział w badaniach, należy szczególnie zadbać o to, aby
zasada dobrowolnego udziału nie była naruszona.
Psycholog nie podejmuje badań, które mogłyby narazić osoby uczestniczące na
cierpienia lub utratę cenionych wartości. Jeżeli ważne względy poznawcze i
praktyczne przemawiają za przeprowadzeniem tego rodzaju badań i nie istnieją
inne sposoby uzyskania danych, należy bezstronnie rozważyć, czy spodziewane
korzyści z badań uzasadniają i usprawiedliwiają ich prowadzenie. Przed
uzyskaniem zgody na udział w badaniach należy w takich wypadkach szczególnie
starannie poinformować przyszłych uczestników o ich przebiegu. Uczestnikami
takich badań nie mogą być osoby pozostające w stosunku zależności wobec
prowadzącego badania. Psycholog zobowiązany jest również podjąć wszelkie
dostępne kroki w celu zminimalizowania przykrości związanych z badaniami i
ich negatywnych skutków dla osób uczestniczących.
Przed rozpoczęciem badań psycholog ma obowiązek poinformowania uczestników o
ich celu, przebiegu, a zwłaszcza o tych aspektach badania, co do których w
sposób uzasadniony można oczekiwać, że będą wpływać na gotowość
uczestniczenia oraz wyjaśnić wszystkie inne aspekty badania, o które pytają
uczestnicy i uzyskać ich zgodę. Jeżeli planuje się zastosowanie urządzeń
rejestrujących zachowanie uczestników badań (kamera, magnetofon albo
obserwacja z ukrycia ) bezwzględnie należy o tym poinformować badanych i
uzyskać ich zgodę. Dotyczy to zarówno dorosłych jak i dzieci. W wyjątkowych
wypadkach informację te można przekazać po zakończeniu badań, należy jednak
wtedy zapewnić badanym możliwość odmowy zgody na wykorzystanie uzyskanych od
nich danych.
W każdym przypadku powoływania się na konkretne wyniki badań psycholog usuwa
z nich wszystko, co mogłoby się przyczynić do identyfikacji osób
uczestniczących.
Posługując się w badaniach zwierzętami, psycholog unika zadawania im
cierpień, jeśli ze względu na szczególnie ważne cele badawcze cierpienie
zwierzęcia jest nie do uniknięcia, psycholog usilnie dąży do jego
złagodzenia.
Psycholog dba o rzetelne przedstawienie wyników swych badań i stara się
zapobiec ich niewłaściwemu wykorzystaniu. Dlatego należy zawsze uwzględniać
wyniki, które nie potwierdzają hipotez badawczych, istnienie alternatywnych
hipotez i alternatywnych sposobów interpretacji wyników oraz ograniczenia
zasięgu generalizacji uzyskanych rezultatów. Szczególną ostrożność należy
zachować przy formułowaniu praktycznych wniosków z badań.
Psychologa obowiązuje prawdziwe i wyczerpujące informowanie o źródłach, z
których korzystał. Psycholog nie zataja, że korzystał w swoich publikacjach
lub pracach badawczych z materiałów innych autorów oraz z pomocy i
konsultacji innych osób.
Uczestnicząc w pracach zespołowych, psycholog respektuje prawa autorskie
innych członków zespołu i dba o ochronę własnych praw autorskich. Zasada ta
jest szczególnie ważna przy prowadzeniu badań interdyscyplinarnych.
Psycholog nie firmuje swoim nazwiskiem żadnych publikacji lub prac, w których
nie brał udziału, ani nie przedstawia swojego udziału w sposób niezgodny z
rzeczywistym wkładem wniesionym w te prace.
Psycholog opiniujący prace badawcze innych autorów zdaje sobie sprawę ze
znaczenia krytyki naukowej w rozwoju dyscypliny i ciążącej na nim osobistej
odpowiedzialności za rzetelność wydawanych ocen. Psycholog nie podejmuje ocen
pracy, jeśli istnieją okoliczności uniemożliwiające wydanie bezstronnej,
rzetelnej i kompetentnej oceny .
Psycholog jako członek społeczności akademickiej realizuje naczelne wartości
etyczne swojego zawodu, jak godność, podmiotowość i autonomia człowieka. W
kontaktach z przedstawicielami innych dziedzin nauki stara się upowszechniać
typ relacji oparty na tych wartościach.
