Żory

[gustaw24]

Ciekawy fragment artykulu ze stony Zor o pochodzeniu nazwy tego miasta, jest
i fragment o Zarach:

[...]
Biorąc pod uwagę tereny jakie zamieszkiwali nasi przodkowie możemy określić
typ gospodarki jaki tutaj występował. Dużych rzek ani naturalnych zbiorników
wodnych w okolicy Żor nie ma, dlatego też ludność trudniła się rolnictwem i
łowiectwem, a że ziemia pokryta była puszczą, rolnicy musieli pola uprawne
wydzierać puszczy. Taką technikę nazywamy uprawą wypaleniskową lub żarową.
Polega ona na wypalaniu przestrzeni leśnych i wsiewaniu ziarna wprost do
popiołu. Technikę wypaleniskową uważa się za pierwotną formę uprawy ziemi. Z
niej rozwinęło się kopieniactwo, poprzedzone w neolicie olbrzymimi pożarami
lasów. Szybki rozwój rolnictwa w neolicie nazywamy „rewolucją rolniczą”.

Ślady tego typu gospodarki można spotkać w nazwach wielu miejscowości:

[...]

Zara/Żary– najstarsze zapisy dotyczą nazwy terytorium – miasta i okolic
obecnych Żar (podobnie jak nazwa Wolin dotyczy zarówno miasta jak i wyspy).
Źródła łacińskie zapisują Żary jako: Sarowe (859, 1012), Zara (1008), Zarowe
(1249), Zarow (1272), Zarovia (1317), Zar (1337). Natomiast w dokumentach
niemieckich Żary występują jako: Sorau (1319, 1325), Sarow (1326), Soro
(1378), Zor (1407), Sarow (1465). W niemieckiej nazwie Sorau utrwalona
została forma Żarow, ze zmianami „a” na „o” oraz „ow” na „au”, wynika to z
substytucji niemiecko – słowiańskiej. Nazwy typu Żar, Żary, Żdżary pojawiają
się często na ziemiach słowiańskich, mają one charakter kulturowy związany z
pierwotnym sposobem zdobywania ziemi pod uprawę.

Żory – nazwa miasta pochodzi od żaru – powinna więc brzmieć Żary a przecież
jesteśmy w Żorach, skąd więc wzięło się owe „o”. Do II połowy XIV w. nazwa
miasta brzmiała, kolejno: Sari (1272), Zar (1303, 1309, 1327, 1361), Zarovia
(1332), Zarow (1332), Zarensi (1358). Pod koniec XIV w. głoska „a” zostaje
zastąpiona głoską „o”, jest to taki sam mechanizm jak opisany przy nazwie
Żary, charakterystyczny szczególnie na Górnym Śląsku. Nazwa Żory w
przeszłości brzmiała: Szor (1384), Zoraw (1390), Zora i Sora (XVII w.), Sorau
(1784), Sohrau (1845). XV i XVI w. możemy traktować jako okres przemian,
funkcjonowały wtedy dwie nazwy Zoruow, Zarów.

[croolick]

ciekawe, dzieki :-)

a swoja droga to ciekawe, ze czesto na internetowych akcjach przedmioty z Sohrau
(Zor) sprzedawane sa jako zarskie (juz nie raz sprzedajacego wyprowadzalem z
bledu).
Jest tez zarska urban legend opowiadajaca o kierowcy ciezarowki, ktory nie mogac
znalezc ulicy, ktora mial na liscie przewozowym zaczepil przechodnia a ten go
dopiero uswiadomil, ze ma jeachac nie do Zar ale do Zor ;-)))

[cancro]

No widzisz croolicku? Coś jest w tym moim pisaniu o wypalaniu puszczy. Nie chcąc
wchodzić z tobą w konflikt dodam, że historia o plemieniu Zara brzmi
prawdopodobnie, ma jednak słabę storne. Nie wiadomo kiedy nazwasie
ukształtowała. Przeciez Łuzyczanie mieszklai na tych ziemiach już od V-VI wieku.
czyżby Przechowali nazwę, która po raz pierwszy została zapisana dopiero w XI w.
Mow co chcesz, ja tam jestem za wypalaniem puszczy!

[croolick]

cancro napisał:

> Mow co chcesz, ja tam jestem za wypalaniem puszczy!

Jest problem, bo Zary powstaly na podmoklym (bagiennym) terenie ;-) Worbs
sklanial sie do luzyckiej nazwy podmoklej, kwasnej laki.