Płatonow i Babel

[a.adas]

Który był lepszym pisarzem?
Którego jako pisarza w większym stopniu stworzył i zniszczył system?
Który...

O Bablu słyszano nawet w Brazylii (Rubem Fonseca), a o bardziej subtelnym
Płatonowie? Tu nawet Miś Niedźwiedzki nie pomoże...

Pytania bez sensu i odpowiedzi.

Mityczny rękopis powieści Babla zaginiony w archiwach NKWD. Płatonow latami
zapomniany. Cena za wiarę w... siłę niszczącą (przeszły) świat?

Dobrze, że zachowały się ich opowiadania, nawet te mniej udane i jawnie
propagandowe.

[Gość: rosomak]

przeceniasz rolę i siłę pisarzy. Żaden nigdy nie stworzył a już tym bardziej
nie obalił żadnego systemu. Pewnie o system polityczny ci chodzi, no to w tym
przypadku zupełne nieporozumienie! Tych systemów nikt nie stworzył i nikt nie
zniszczył, bo są one produktem procesów społecznych. To tak jakby ktoś
stwierdził, że feudalizm ktoś wymyślił a potem go wycofał. Za dużo Wałęsy się
nasłuchałeś: "Ja z papieżem obaliliśmy system zniewolenia ...". Poza tym,
ludzie, zostawcie tego Babela w spokoju, zamiast robić z niego z definicji
obalacza i gieroja, poczytajcie go trochę!! Pisał świetnie i tyle. A na
rozwałkę poszedł jako żyd i za narażenie się Budionnemu "Armią Konną". Nie
wytrząsajcie grobów tych zmielonych przez ZBRODNICZY SYSTEM. To nie system
mieli a żarna historii. (to takie polskie, fuj)

O "rozwałce" Babla

[alexanderson]

Babel poszedł "na rozwałkę" także dlatego, że miał kiedyś romans z żoną Jeżowa.
Gdy w 1939 aresztowano Jeżowa, ten wsypywał kolejne nazwiska, w tym mężczyzn, z
którymi była związana jego żona. Miał przynajmniej tę satysfakcję przed
śmiercią.

[a.adas]

Przy całym szacunku, ale chodzi mi o proces wręcz odwrotny...

[Gość: Skajstop]

Nie wiem, który był lepszym pisarzem. To niemirzalne dla mnie :)

Babel wydaje mi sie jednak dużo lepszy, bardzo smacznie opowiadał :-) opowiadaia
odeskie to dla mnie coś niesamowitego...

[ada08]

a.adas napisał:

> Który był lepszym pisarzem?

A po co takie pytania, a.adasiu, po co takie porównania?

Napisał (i wygłosił, bo to odczyt był) Josif Brodski w "Katastrofach w
powietrzu".

" ... Jeżeli powstrzymuję się tu od stwierdzenia, że Płatonow jest większym
pisarzem niż Joyce, Musil czy Kafka, to nie dlatego, ze takie oceny są w złym
smaku czy też z powodu jego zasadniczej niedostępności w istniejących
przekładach. Kłopot z takimi ocenami tkwi nie w kwestii smaku (czy to
kiedykolwiek odstraszało wielbiciela?), lecz w nieprecyzyjności hierarchii,
jaka nasuwa pojęcie wyższości artystycznej."

[a.adas]

Nie zebym był jakimś wybitnym specjalistą od interpretowania tekstów wszelakich,
ale wydaje mi się, iż Pan Brodski z większym pobłażaniem podchodzi do pytań
(nawet bezsensownych;)) niż do prób odpowiadania na nie. Czyli wpisuje się w
linię mych rozważań, a raczej... ja w jego.

Dlaczego?

Bo po dłuższej przerwie (coś koło roku) spróbowałem jeszcze raz tekstów obu
Panów i... doszedłem do zaskakujacego wniosku, ze osobiście postawiłbym jednak
malutki plusik przy Płatonowie. Który w nawet najbardziej głupawych tekstach
(oj, trafiły się, trafiły) zachowuje... pewną indywidualność swej wizji świata.
O Bablu nie zawsze, moim nieskromnym zdaniem, nie zawsze można to powiedzieć.
No i odkrywam, ze mimo wielu podobieństw, bli to pisarze kompletnie inni.
Gawędziarz i Reporter. Reporter i Gawędziarz.

No i zgłębiłem się w ich życiorysy. Trochę przypadkiem. To chyba najważniejsze.

[wiesio2]

A może bardziej przyziemne zadaj sobie pytanie - piwo lepsze czy wino a'la patyk.

dopiero po Rewolucji przyjdzie czas na odpoczynek!

[a.adas]

[ada08]

a.adas napisał:

> ale wydaje mi się, iż Pan Brodski z większym pobłażaniem podchodzi do pytań
> (nawet bezsensownych;)) niż do prób odpowiadania na nie.

No nie, no nie.
Jest tylko trochę niekonsekwentny :-)
Bo jednak porównuje, a jakże; i zadaje pytania: kto lepszy? I odpowiada.
Nawet Płatonowa z Nabokovem porównuje konstatując: "Nabokov jest przy
Płatonowie tym, czym linoskoczek przy zdobywcy Everestu".
Porównanie, moim zdaniem, tyleż efektowne (a może raczej efekciarskie :-)), co
niesprawiedliwe dla Nabokova.
Porównywać można każdego z każdym, tylko co z tego wynika?

A w jakichże to utworach zgłębiałeś, a.adasiu, życiorysy obu pisarzy?
Bardzom ciekawa.
POzdr.
a.

[a.adas]

Z tym zgłębianiem to zdecydowanie przesadziłem.
Niestety wiedzę czerpię głównie ze wstępów do książek, no i trochę z twórczosci
samych pisarzy. Zwłaszcza Babel miał pewne ciagoty autobiograficzne.

Może to kogoś zainteresuje

Babel "Portret własny" 1994 (ze wstępem i w tłumaczeniu Jerzego Pomianowskiego,
głównie o okolicznosciach aresztowania i rostrzelania Babla, wydawnictwa nie
pamiętam).

Płatonow "Utwory wybrane" (seria Nike, 1965, wstęp Rene Śliwowskiego, nie mógł
napisać wszystkiego wprost, ale dość obszerny)
Płatonow "Wykop" (z 1990 wydane przez wydawnictwo-widmo, przetłumaczył i
miniwstępem (bodaj 3 kartki) opatrzył Andrzej Drawicz)

No i zawsze pozostaje internet, ale tu łowy można prowadzic jedynie na własną
odpowiedzialność;)

[Gość: suleka]

każdy ma swoje zalety. Babel to ta niesamowita oszczędność języka, która
pozwala mu w kilku słowach odmalować cały świat. Płatonow to z jednej strony
mistrz refleksyjnej ale i epickiej narracji (genialna i bardzo mało znana
powieść "Czewengur") a z drugiej imitator drapiącego języka komunistycznej
nowomowy ("Wykop"). Niemniej jednak podstawowy problem jest taki: żadnego z
nich nie można przedstawiać tylko jako pisarza antykomunistycznego. Zwłaszcza u
Płatonowa, gdzie wszyscy niemal bohaterowie opętani chęcią budowania
leninowskiej utopii, chodzi o coś więcej: o beznadziejność oddawania się
Wyższym Ideom, gdy jest się zaledwie człowiekiem.
A.S.