Dino Buzzati

[kubissimo]

wlasnie wyczytalem, ze po raz pierwszy* na naszym rynku pojawia sie "60
opowiadan" Buzzatiego
jezeli ktos ponad ksiazkową konfekcję przedklada pozycje, ktore pozostaja w
pamieci, to serdecznie polecam. w koncu to jeden z najlepszych pisarzy
wloskich XX wieku :)
nie moge tylko dojsc kto go tlumaczyl na polski, ale jutro sprawdze. Mam
nadzieje, ze nie Joanna Ugniewska :)
__________________________________
* o ile sie nie myle, ale nie pamietam pelnego polskiego wydania

[daggy4]

wlasnie wybieram sie na wystawe podsumuwujaca jego tworczosc w rotundzie besana
w mediolanie.
jak chcech to mozemy pojsc razem?

[kubissimo]

ojacie, ale Ci zazdraszczam ;)
zawsze bylem ciekaw jego komiksow
no i jeszcze "Il libro delle pipe", ktore dzis jest nie do zdobycia :///
znalazlem tylko w antykwariacie - za jedyne 850 euro

[braineater]

ze dwa były po polsku w LeSiach, oba fatalnie narysowane i dośc drętwe a jakis
jeden jeszcze widziałem w inglese i tez raczej blizej dna. znaczy pan nie
bardzo umieł sobie poradzic z medium i bardziej wychodziły mu ilustracje do
tekstów, niz jedności wizualno-tekstowe. Zresztą do dzis funkcjonuje to w
ramach branzowego dowcipu w środowisku komiksowym w Polsce, że jesli wiedza
inteligentów o komiksie opiera sie tylko na tych LeSiowych przedrukach
Buzzatiego i Fantomasie kontra Miedzynarodowe Wampiry Cortazara, to nie ma się
co dziwic, że mało kto sie do lubienia komiksów przynaje w ogóle:)
Ale Pustynia Tatarów fajna rzecz.

P:)

[daggy4]

dlatego wyglada na malo udanego, bo byl wloskim prekursorem komiksow. na
nim "wzorowal sie" np.manara, ktory zupelnie inaczej prezetuje sie dzisiaj

[braineater]

Ekhm:)
Italia była jednym z krajów w którym komiks zaistniał najwczesniej, szybciej
nawet niż w Niemczech, gdzie Max und Moritz zaczęli karierę dopiero w latach
80' XIX wieku, a we Włoszech juz wtedy od dobrych 30 lat komiks wbity był w
kulturę jak ciepły nóż w masło. Minęło 50 lat nim do Włoch dotały komiksy
uznawane za prekursorskie, typu Yellow Kid (gdzieś na poczatku XX wieku) i
jużwtedy nie były juz żadna nowością.
Co ważniejsze, Italczycy, zdołali przez te 50 lat wytworzyc swój własny, bardzo
charakterystyczny język komiksu, dorobic sie paru absolutnych geniuszy -
Crepaxa - który w 63 puścił pierwsza Valentinę, czyli masterpis komiksowy
niedościgniony, Pratta, który w 67 rozpoczął Corto Maltese (kolejny włoski
masterpis) i takoz Buzzati, który w roku 69 pojawił się z Poema de Fumetti był
raczej drastycznym krokiem w tył, nie do przodu. Nawet wspomniany przez Ciebie
Manara debiutowął był wczesniej i tak patrząc na jego komiksy, to az tak do lat
80' nie widac u niego wiekszego posiłkowania się wpływami zewnętrznymi, a potem
to mu krzywde w głowe duzo bardziej zrobił Fellini niz Buzzati.
Także teza o prekursorstwie Buzzatiego jest dośc mocno ryzykowna:)nawet nie da
się obronić jego prekursorstwa w komiksie autorskim, czy w tzw graphic novel,
bo i takich przykładów wczesniejszych w italskim komiksiarstwie jest moc.

P:)

[kubissimo]

czy ja wiem, czy to byl krok wstecz? ja bym raczej powiedzial, ze krok w bok.
tak jak jego proza nigdy nie podlegala wplywom, czy modom, tak i jego komiksy
(chociaz moge sie mylic - widzialem tylko kilka plansz w sieci) byly swoista
hybryda obrazkow i poezji. Buzzati zawsze robil swoje, bez sciagania sie z
mainstreamem, ale tez bez pretensji do bycia naczelnym outsiderem

[braineater]

Własnie tu jest chyba problem, bo italczycy uparcie określaja dokonania
Buzzatiego jako fumetti, czyli nazwa zastrzeżona własnie dla komiksów, a jak
się za to zabrac od strony formalnej, to te prace są wszystkim, tylko nie
komiksami.:)

P:)

[kubissimo]

on sam to nazywal 'poema a fumetti'
czy gdyby bylo 'poema a disegni' albo 'quadri' (czyli poemat w obrazkach)
bylbys usatysfakcjonowany??

[Gość: brain systemCięmać]

byłbym:)
Ja wiem, że to wygląda na czepialstwo, ale po prostu komiks jest bardzo jasno
okreslonym gatunkiem literackim, z wieloma cechami charakterystycznymi - dymki
(o własnie - masz w włoskiej nazwie te dymki nawet podkreslone, a u Buzattiego
speech baloon o ile dobrze pamiętam wystepuje bardzo rzadko), montaż kadrów -
tego u pana Dino praktycznie nie ma wcale, jasno okresloną specyfikę czytania,
znaczy kolejnośc odczytywania kolejnych informacji - a na planszach Buzzatiego
można sobie bładzić dowolnie i pare jeszce innych, których równiez u tego
autora brak.
Dobra, jestem nawiedzony:)

P:)

[kubissimo]

chich, ale moze w takim razie to nie jest krok wstecz, tylko wyjscie poza
ciasne ramy gatunku :)

[braineater]

też nie do końca, bo w takie rzeczy bawili sie w XIX wieku Topfler, Bunsch,
koles od Little Nemo, co mi go własnie Alzheimer pożarł, w takim stylu Gustawe
Dore popełnił swoje arcydzieło 'Historie świętej Rusi' pod koniec XIXI wieku,
ciut później takie graficzno werbalne kolaże robili futurysci - było nie było
italskiej proweniencji, dadaisci, surrealiści (zreszta czytając poemę mam cały
czas usilne wrażenie, że Buzzati wyszedł od pomysłu, co by było, gdyby Chirico
wpisywał tekst w swoje obrazy) i pare innych postaci i kierunków - u nas chocby
Witkac (pare przykładów jest w tomie 'Wiersze i rysunki')
Mówienie o 'ciasnych' ramach gatunku, potraktuje jako krotochwilny zarcik:)

P:)

[kubissimo]

sori darli, ale jezeli sie czepiasz, ze nie ma ciaglosci obrazkow, ergo nie
jest to komiks, to dla mnie to jest wlasnie trzymanie sie sztywnych ram
gatunku :)

[daggy4]

chodzilo o autorstwo "poema a fumetti" - nikt predz buzzatim nie popelnil
czegos takiego

[braineater]

przepraszam, że zakończę odwołaniem bibliograficznym, ale niestety musze
zniknąc na chwil kilka, ale prosze w chwili wolnego czasu i przypływie ochoty
sięgnij po książke pana Praz'a - 'Mnemosyne. O powinowactwach literatury i
sztuk pieknych'. Tam jest co najmniej kilkadziesiąt przykładów tego typu
splotów wizualno-tekstowych.
Jak znajde chwilke wieczorem, to spróbuje parę znaleźć i podlinkować.

P:)

[daggy4]

zapewne ta ksiazka dotyczy tworczosci powszechnej, a nie wloskiej, a o ile
wierzyc wlochom - a w tym roku ze wzgledu na 100lecie urodzin ciagle o nim
trabia w telelombardia, to mial to pierwszenstwo we wloszech.
powtarzam tylko opinie krajan buzzatiego, bo osobiscie nie pasjonuje sie
komiksami i nie chce Ci zawracac glowy, bo nie znam sie na temacie.
to co napisalam obilo mi sie o uszy podczas ogladania dziennika regionalnego :)

[amber.mhm]

Dzięki Kubu za rekomendację. Tłumaczy jest kilku (do sprawdzenia na stronie
Czułego Barbarzyńcy), ale nie ma wsród nich Joanny Ugniewskiej.
A tak przy okazji, jakie masz zastrzeżenia do przekładów tej pani, bo
zaintersowała mnie książka "Na oślep" Claudio Magrisa właśnie w jej tłumaczeniu.

[kubissimo]

po prostu nie cenie sobie jej przekladow, do tego nie podobaja mi sie jej
techniki monopolizacyjne (casus Tabucchiego)
ale wsrod listy tlumaczy (ciekawe, ze na oficjalnej stronie wydawnictwa ta
informacje pominieto) jest Jarek Mikołajewski i juz nie wiem co gorsze :)

[sutekh1]

Pustynia TATarów ciężka rzecz ale kumam zamysł
pokazać beznadziejną drętwość niezmienności, która jak drut kolczasty otula się
wokół umysłu człowieka roli społecznej.
poza tym system, który "nie pozwala się opuścić" - tak bym to ujął. ale dosć
męczący..

[kubissimo]

czy ja wiem, czy ciezka
ja bylem zaskoczony, ze mozna napisac tak wciagajaca powiesc, w ktorej nie
dzieje sie nic. (aczkolwiek tlumacz mogl tu cos napsuc. nie wiem, Pustynie
czytalem w oryginale)
niestety przelozenie tego na jezyk filmu sie nie powiodlo (w '76 podjal ta
probe Valerio Zurlini), co tez bylo dla mnie dziwne, bo tekst powiesci niemalze
zawiera wskazowki co do budowania konkretnych scen i obrazow.

Joanna Ugniewska

[Gość: 3 cholerne grosze]

3 cholerne grosze do kubissimo: Możesz sobie oczywiście nie cenić przekładów
pani Ugniewskiej, ale nie zmienia to faktu, że jest to świetna tłumaczka
literatury włoskiej.

[jenny_s]

kubissimo napisał:

"nie pamietam pelnego polskiego wydania"

A pamiętasz może niepełne? Bo ja właśnie Opowiadania kupiłam, bo dałabym sobie
uciąć (a głowę przede wszystkim), że czytałam je w późnych latach 80-tych
ubiegłego stulecia. Tyle, że teraz, kiedy je napoczęłam i póki co, nic mi się
nie przypomina, już nie jestem taka pewna.

[hajota]

Pewnie to: miniurl.pl/19980

[kubissimo]

bingo

[jenny_s]

w istocie prawdopodobnie zapewne

dzięki :)

Pytanko

[skajstop]

A jak się mają te opowiadania do "Polowanie na smoka z falkonetem"? Bo mnie się
ów B. podobał.

I możesz dać linkę z zapowiedzią? (Jak zwykle nie umiem niczego znaleźć w tym
internecie...)

[kubissimo]

ciezko mi ocenic jak sie ma "Smok" do "60 opowiadan", bo Buzzatiego znam tylko
w orygiale (mam nadzieje, ze to nie brzmi zbyt pretensjonalnie), ale wydaje mi
sie, ze w "Polowaniu na smoka" byly tylko niektore opowiadania z "60"

sklep.czulybarbarzynca.pl/produkt,287,83-60318-07-7,szescdziesiat-opowiadan.html

[ben-oni]

Lubię Włochów, ale Buzzatuego czytałem tylko "Pustynię Tatarów". B.dobra rzecz,
prawie gotowy scenariusz...

[morgen_stern]

Bardzo, bardzo się cieszę! Lubię "Pustynię Tatarów", a "Polowanie na smoka z
falkonetem" znam na pamięć - podchodzę do tych opowiadań bardzo emocjonalnie,
przy niektórych płakałam :-)
Oj, kupię na pewno.