Cenzura w PRL-u

[Gość: bonzaj]

Mam pytanie czy ktoś dysponuje wykazami książek w które ingerowała cenzura?
Czy jest jakaś strona z tego typu informacjami? Najlepjej by było gdyby były
zaznaczone fragmenty które zostały pominięte lub w które cenzorzy
ingerowali.Jeśłi ktośposiada informacje na ten temat lub wie gdzie takie
informacje zdobyć to prosze o kontakt na forum lub na mejla [e-mail]

[zbyszkarp]

Dobre pytanie, sam jestem ciekaw, czy taki spis istnieje, a jeśli istnieje, to
ile książek znajduje się na nim, i jacy autorzy. Redakcja "Tygodnika
Powszechnego" zaczęła w pewnym momencie stosować taką strategię wobec cenzury,
że zaznaczała w publikowanych na łamach "TP" tekstach ingerencje cenzorskie. Co
zaś tyczy się Twojego pytania: szczerze powiedziawszy nie przychodzi mi do
głowy, gdzie można szukać spisu książek ocenzurowanych. Ale sugerowałbym
skontaktowanie się z Fundacją "SocLand" (www.socland.pl, tam znajdziesz e-
mail), może oni będą w stanie pomóc Ci w szukaniu interesujących Cie
informacji. Pozdrawiam.

[elwinga]

> Redakcja "Tygodnika
> Powszechnego" zaczęła w pewnym momencie stosować taką strategię wobec
cenzury,
> że zaznaczała w publikowanych na łamach "TP" tekstach ingerencje cenzorskie.

O ile się orientuję, nie była to "strategia" wymyślona przez redakcję TP, tylko
w którymś momencie (czy nie w następstwie porozumień sierpniowych?) opozycja
wywalczyła stosowanie takiej praktyki. A że więcej tekstów ocenzurowanych było
w TP niż np. w Trybunie Ludu, to już inna historia. :)

Kilka lat temu Instytut Historii PAN wydał ciekawą książkę pt. "Cenzuta w PRL -
relacje historyków" (polecam). A spisem książek może dysponuje Ośrodek Karta?

[Gość: bonzaj]

Tak wiem o tych wtsawkach w TP i w tygodniku Solidarnośći po porozumieniach
sierpniowych ,ale mnie chodzi o to czy istnieje jakaś listy książek w których
ta ingerencja występowała.Chodzi o to że czytając np. książke wydaną w 1974r .
chciałbym wiedzieć co w niej było zmieniane i jakie treści się nie
pojawiały.Słyszałem żę istanieje wydana na zachodzie "Czarna księga cenzury w
PRL".Ale nie wiem co to dokładnie jest i trudno ją zdobyć.
A po tą książke PAN-u sięgne.Do karty i do soclandu również napisze.
POzdrawiam.

Czarna księga

[Gość: Jan]

Miałem to w ręce (krótko) w ca. 1981r.
To był raczej zapis ingerencji w prasę, np. i polemika między X na łamach A z Y
na łamach B skończy się tym a tym artykułem A.
Takie podsumowanie, o którym piszesz, może istnieć, ale go nie znam. Trudno je
też wiarygodnie zrobić, bo trzeba by mieć dokumenty cenzury. Problem przedtem
był taki, że istnienie cenzury było ocenzurowane i dopiero po sierpniu wolno
było te interwencje zaznaczać, z czego oprócz TP mało kto korzystał.

Np. było w artykule o wrześniu 1939 "18 IX miały zaczęć działania wojska
alianckie, ale [--

[Gość: bonzaj]

Ja mam 19 lat więc niewiele z tego pamiętam ;) ale orjentuje sięmniej więćej w
temacie działania cenzury i autocenzury przez autorów.Chodzi mi o to że kupiłem
np. książke "Rozmowy z katem" w której we wstępie jest wskazane kilka
fragmentów które były w wydaniach PRL - owskich usuwane.Dobrze żę miałęm nowe
wydanie, ale co gdybym miał wydanie z roku 1976 ? Owszem pewne sprawy i
przemilczenia można wyłapać ale nie wszytsko.Albo co wtedy gdy książka nie jest
wznawiana i są wydania tylko z ingerencją cenzury?

[Gość: grrrrw]

Niedawno odkryłam, ze ocenzurowano nawet "Janka Wedrowniczka" Konopnickiej.
Chodzi o fragment..."siedziałyby do wieczora, na panicza patrząc z dwora"
oraz "klasnie w rece droznikowa - A niechze cie Pan Jezus chowa, w Imie Ojca,
Syna, Ducha, czy ja słyszę, czy ja głucha !!".

[Gość: bonzaj]

Właśnie o to mi chodzi.Czytająć książi które wydane były w latach 1945-89 nie
mam pewnośći co do prawdziwiści treści i zgodności z intencją autora.Książek
wydanych w tych latach jest do kupienia bardzo dużo bo bardzo duzo za grosze na
róznych targach a ja chciałbym wiedziec czy to co czytam to jest to co naprawde
napisał autor.NIe zawsze stać mnie na kupowanie nowych wydań bez ingerencji
cenzury.
A możesz mi powiedziećską dowiedziałaś się o tych ingerencjach cenzorskich?

[agata_edziecko]

Mam wydanie Pięknych dwudziestoletnich Hłaski z zaznaczonymi miejscami
pociętymi przez cenzurę.
Pozdr
agata

czekaj,

[jottka]

ale samo założenie jest absurdalne - 'wszystkie książki za prl były
cenzurowane, więc na pewno jest cenzorski spis wyciętych kawałków, ja to
znajde, powklejam i otrzymam książkę właściwą'

po pierwsze - czym innym była cenzura prasy, czym innym beletrystyki, czym
innym lit faktu, a jeszcze czym innym (o czym ktos pisze powyżej) świadomość
istnienia cenzury, co powodowało pisanie bądź niepisanie o pewnych rzeczach

po drugie - jeśli do ingerencji z nożyczkami doszło, to ślady cięć można
odnaleźć nie za pomocą 'spisu', ale biorąc do łapy współczesne opracowania
naukowe dot. danej pozycji bądź porównując kolejne wydania (jeśli były takowe)

po trzecie - konieczność 'niepisania' o pewnych rzeczach wykształciła cały
specyficzny język aluzji, półsłówek, metafor itp, też nie do wychwycenia za
pomocą 'spisu', a jedynie przez lekturę tekstów literackich i historycznych

po czwarte - skąd wiara w to, że akurat wycięty kawałek decyduje o jedynie
prawdziwym obrazie książki? rozumiem, rzecz jasna, że cenne to poznawczo i
warto wiedzieć, że np cenzura w pewnym okresie cięła po oczach wszystkie
skojarzenia z religią, ale w różnych etapach różnie to czyniła (też wiedza
niespisowa), a z dzisiejszego punktu widzenia nie zawsze ucięty kawałek wnosi
coś istotnego do przesłania/ wymowy tekstu. raczej trzeba sie opierać na
ogólnej wiedzy literacko-historycznej, a nie przekonaniu, że istnieje 'spis'
grzechów, który wszystko za nas załatwi i umożliwi dostęp do tekstów jakoby
nieskalanych.

po piąte - można sięgnąć do archiwalnych nrów pism emigracyjnych, bo można
znaleźć bezpośrednie omówienia kwestii nas dręczących

po piąte - dzisiaj też sie tnie autorom najróżniejsze fragmenty tekstów, tyle
że czynią to redaktorzy i z przyczyn rozmaitych :)

[kustosz.m]

W 2 polowie lat 80. chyba najb ardziej "pocietym" czsopismem byla Res Publika.
Warto przejrzec roczniki. Taka synteza czasow w kilkudziesieciu numerach.
Wszyscy to czytali, bo praktycznie nie bylo konkurencji.

[Gość: grrrrw]

Po prostu kupiłam dziecku nowe wydanie i porównałam z tym, które miałam sama w
dziecinstwie. I wykryłam,ze usunięte tresci religijne i klasowe.

[Gość: bonzaj]

Rozumiem.Dzieki.Właśnie po to żeby nie porówwnywaćw ten sposób dwóch wydań ( co
czasami jest nie możłiwe) poszukuje spisu ingerencji cenzorskich głównie w
beletrystyke a nie w czasopisma.Napisałem do soclandu i do karty ale jak
narazie milczą :(

Autocenzura

[Gość: Jan]

Faktycznie chyba tej najważniejszej nie widać, bo zachodziła wyłącznie w głowie
autora - ta myśl, że tego i tak nie wydadzą.

Jak teraz piszesz posta, myślisz, co wg Ciebie jest prawdą i wysyłasz. Czy
wyobrażasz sobie myśl: może tym wystąpieniem uniemożliwię sobie studia, zarżnę
karierę zawodową rodzicom. Albo dzwoniąc, myśl: To nie jest na telefon. Z
rzadka sobie uświadamiam, że ta myśl stała mi się obca, a wtedy byłe
wszechobecna. Tzn. mogłeś wybrać wolność (w kraju), lecz wiedziałeś, że to może
kosztować.

To już rzadko chodziło o więzienie, czy nękanie zatrzymaniami na 48 godzin - do
tego musiałbyś pójść na całość, ale niedostaniem przydziału na samochód, zgody
na wyjazd na praktykę zagraniczną, paszportu, awansu w pracy.

To normalnie nie były straszne represje, ale codzienna świadomość, że Ci się
nic nie należy, że wszystko jest łaską władzy. Gdy przeszedłeś przez kontrolę
graniczną i celną, czułeś dużą ulgę. Byłeś w porządku, ale kto wie?

W Czarnej księdze cenzury był np. zapis, że w Korei są 2 państwa:
- KRLD (Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna), nigdy Korea Północna
- Korea Południowa (ew. reżim w Seulu), nigdy Republika Koreańska
To tylko dla ilustracji, jak dokładne potrafiły być reguły.

Z tym że teraz jest ten sam wybór wobec rynku - jak wybierzesz określony temat,
czy sposób przedstawienia, nikt Ci tego nie wyda, a jeżeli, to nie zrobisz na
tym pieniędzy. Czyli znowu: wolność tak, ale nie za darmo.

(z zachowaniem odpowiednich proporcji - toutes proportions gardées)