HISTORIA GMINY

[celestynow]

Wzmianki o miejscowościach leżących na terenach dzisiejszej Gminy Celestynów
pochodzą jeszcze z XVIw. Wymieniane są tutaj wsie szlacheckie: Dąbrówka,
Lasek, Glina, Ostrów i Pogorzel. Na terenach Puszczy Osieckiej stopniowo
powstawały Podbiel, Regut i Tabor. Celestynów jest osadą najmłodszą w całej
Gminie. Nazwa miejscowości pochodzi prawdopodobnie od imienia miejscowego
karczmarza Celestyna, bądź też córki ówczesnego właściciela majątku Radzin:
Celestyny Polakiewiczówny.
Wydaje się, że jednym z podstawowych czynników, które zdecydowały o
intensywnym rozwoju Celestynowa, było zbudowanie w 1877 roku Kolei
Nadwiślańskiej: najdłuższego szlaku kolejowego Królestwa Polskiego, łączącego
Kowel z granicą Prus Wschodnich, przez Chełm, Lublin, Dęblin, Warszawę,
Mławę. "Kronika Parafialna" odnotowała, że przed 1900 rokiem koło stacji
Celestynów było 8 domów. Budynek stacji kolejowej zbudowano w 1900 roku.
Dogodne połączenie, oraz walory uzdrowiskowe i klimatyczne sprawiły, że w
latach trzydziestych naszego stulecia Celestynów zaczął rozwijać się jako
miejscowość letniskowa. Osuszano drogi, powstawały liczne pensjonaty.
Dynamiczny rozwój przypieczętowany został zbudowaniem w 1932 roku kościoła i
ustanowieniem parafii, wkrótce uruchomiono także pocztę i bibliotekę.
Lasy wokół Celestynowa były w czasie Drugiej Wojny Światowej miejscem wielu
działań zbrojnych ruchu oporu, i lokalnej ludności. Organizowano akcje
dywersyjne, wykolejano pociągi. Jedną z najbardziej znanych była
akcja "Celestynów"- 20 maja 1943 roku oddział dyspozycyjny Kedywu komendy
Głównej AK, złożony głównie z Grup Szturmowych Szarych Szeregów, pod
dowództwem T. Zawadzkiego "Zośka" odbił na stacji kolejowej 49 więźniów
przewożonych z Lublina do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Wydarzenie to
uczczono tablicą pamiątkową obok budynku stacyjnego. W 1942 roku oddano do
użytku nową szkołę, o którą lokalna społeczność starała się od dawna, a
której budowę rozpoczęto jeszcze przed wybuchem Drugiej Wojny Światowej. W
Celestynowie organizowano tajne nauczanie na poziomie gimnazjum i liceum.
Po okresie okupacji tereny stopniowo wracały do życia. Uniwersytet Warszawski
zorganizował Obserwatorium Astronomiczne we wsi Ostrowik, w Celestynowie
powstało kino i ośrodek zdrowia. Datą graniczną w dziejach Celestynowa był
rok 1952 - powstała Gmina Celestynów, wchodząca w skład miejsko -
uzdrowiskowego powiatu w Otwocku, oraz rozpoczęła działalność Gminna
Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska". Stało się to zaczątkiem nowego etapu
rozwoju tych malowniczych terenów. Jeszcze w tym samym roku rozpoczęto
elektryfikację okolicznych miejscowości, rok później uruchomiono bibliotekę,
a wkrótce ośrodek zdrowia, aptekę, nowe szkoły, działalność rozpoczęła
Ochotnicza Straż Pożarna, powstawały nowe remizy. Budowano i remontowano
drogi, zelektryfikowano linię kolejową z Otwocka do Pilawy. W Celestynowie
otworzono filię banku, powstawały nowe sklepy, świetlice, boiska sportowe,
przybywało domów mieszkalnych. W Strzępkach powstała placówka naukowo
badawcza - Zakład Wysokich Ciśnień PAN.
W roku 1973 w wyniku podziału nowego administracyjnego kraju w granicach
gminy znalazło się 8060ha, w tym 2313ha użytków rolnych. W roku 1990
podpisano protokół współpracy gospodarczej, naukowej i kulturalnej z
bliźniaczą gminą francuską Clapiers. Na przełomie roku 1999/2000 do gminy
Celestynów przyłączono wieś Ponurzycę zwiększając powierzchnię gminy do
8956ha. Obecną pozycję gmina zawdzięcza pracy i wysiłkowi wielu pokoleń, dla
których los i rozwój terenów dzisiejszej gminy był sprawą zasadniczą. Wśród
najbardziej zasłużonych wymienić można: społecznika Józefa Stawikowskiego
działającego w latach dwudziestych i trzydziestych, prof. Edmunda
Jankowskiego, dr Michała Rękasa, który z grupą nauczycieli krzewił wiedzę w
czasach okupacji, ks.Eugeniusza Banasiewicza i wielu, wielu innych.
Dzisiejsze władze samorządowe i organizacje kulturalne pielęgnują pamięć i
tradycję tych ziem, dbając, aby nowe pokolenia znały swoją historię i
tożsamość.