szpilka dla obojętnych

[senanna]

taka sytuacja: jechałam tramwajem wieczorową porą, wsiadł mocno podpity
mężczyzna i zaczął w chamski i obrzydliwy sposób napastować siedzącą
niedaleko zaniedbaną, zmęczoną kobietę- posypały się wyzwiska, zaczął ją
szarpać, ona się zasłaniała i prosiła by zostawił ją w spokoju. W wagonie
byli niemal sami mężczyżni, żaden nie zareagował. Mnie zaćmiło i odepchnęłam
faceta ( co było szczytem głupoty, bo strój miałam maksymalnie niewygodny i
ograniczający ruchy )i wtedy panowie siedzący dotąd z twarzami w szybach jak
na komendę wstali i zajęli się pijaczkiem, tramwaj się zatrzymał i wysadzili
go. I teraz pytanie: na skutek tamtego zdarzenia zalęgło się we mnie
przekonanie, że w sytuacji gdy grupa ludzi bezczynnia przygląda się przemocy,
fakt że reaguje kobieta jest bodźcem zmuszającym panów do działania.
Pielęgnowanie w sobie złudzeń może się źle skończyć :)... więc jak to jest,
ruszą się panowie, czy będą mieli to w nosie?

[wojciech.kruczynski]

Jedną z przyczyn, dla której tłum nie pomaga, jest tzw. społeczny dowód
słuszności, pokrywający się częściowo ze zjawiskiem konformizmu. Czyli, mówiąc
po ludzku, każdy uważa, że dlatego nikt nie pomaga, bo pomoc nie jest
potrzebna. A skoro nie jest potrzebna, to nie pomaga. Błędne koło, które Ty
rozerwałaś. Wyłamanie się nawet jednej osoby z grupy powoduje, że konformizm
znacznie się zmniejsza. Jeśli do pomocy ruszy kolejna osoba, to reszta zaczyna
pomagać właściwie automatycznie, bo skoro inni pomagają, to znaczy że pomoc
jest potrzebna. Czyli nie jest to obojętność na krzywdę, ale raczej rodzaj
bezrefleksyjności, podporządkowania się ogółowi. Tak nas się szkoli od dziecka,
więc tak postępujemy.

Fakt, że jesteś kobietą, mógł przyspieszyć ten proces, ale nie traktowałbym
tego jako regułę. Jeśli napastnik byłby duży i niebezpieczny, raczej należałoby
się otwarcie zwrócić o pomoc do konkretnych osób, najpierw do kierowcy.

[senanna]

Dzięki za odpowiedź.

„Jedną z przyczyn, dla której tłum nie pomaga, jest tzw. społeczny dowód
słuszności, pokrywający się częściowo ze zjawiskiem konformizmu(...)”

Wydaje mi się, że powodem niechęci udzielenia pomocy jest też niechęć dostania
po pysku, istnieje duża szansa, że pierwsza osoba, która się wtrąci- oberwie.

„Jeśli napastnik byłby duży i niebezpieczny, raczej należałoby
się otwarcie zwrócić o pomoc do konkretnych osób, najpierw do kierowcy(...)”

Nie zawsze jest to możliwe..:(
Np. kolejna sytuacja w której nie wiadomo co zrobić:
Do sklepu wbiega facet, krzyczy aby zadzwonić po policję, za nim wpada kilku
takich lepiej zbudowanych z narzędziami pomocniczymi w rękach i zaczynają tego
pierwszego katować. Klienci którzy byli w sklepie odepchnięci do lad ze strachu
nie reagują ani słowem ani gestem. Ekspedientki oczywiście nigdzie nie dzwonią,
boją się, bo znają napastników, a oni je. Sytuacja trwa krótko, chłopcy szybko
kończą zabawę i się stleniają, ofiara jest w kiepskim stanie.
I?
Co można było zrobić w tej sytuacji?
a). Wcisnąć się za jakąś lodówkę, udawać, że mnie tam nie ma i modlić się aby
żaden z rozpędu mnie nie przyhaczył?
b).Stwierdzić, że głupio patrzeć jak kogoś leją i .....no właśnie co? Złapać
coś ciężkiego i przygrzmocić któremuś w łeb? Przewidując reakcję pozostałych ja
się nie podejmuję :)

W tamtym sklepie była moja przyjaciółka ( pół butelki brandy mi wypiła zanim
się uspokoiła :) )
Ja podobne sytuacje widziałam z nieco większej odległości, przechodziłam mimo,
ze strachu odwracając głowę, ale ręki nie mam ochoty sobie podać. Brak reakcji
uważam za tchórzostwo, wdawanie się w awanturę za głupotę, jest jakaś trzecia
możliwość? Szukanie budki telefonicznej w celu zawiadomienia policji jest
sztuką dla sztuki, zanim znajdzie się jakąś działającą....


Anna

[pawel.drozdziak]

senanna napisała:

> Wydaje mi się, że powodem niechęci udzielenia pomocy jest też niechęć
dostania
> po pysku, istnieje duża szansa, że pierwsza osoba, która się wtrąci- oberwie.

ten sam mechanizm. Jesli wtraciloby sie dwu naraz, to by nie oberwal zaden. Ale
poniewaz kazdy chcialby, zeby to raczej kto inny zaryzykowal i on sie
ewentualnie wlaczy jako drugi nikt nie robi niczego. Pomijam oczywiscie
sytuacje, kiedy sie pomoc po prostu nie da, bo nie jestesmy w stanie nawet
wszyscy razem. Ale rozproszenie odpowiedzialnosci dziala nawet wtedy, kiedy
koszt udzielenia pomocy jest prawie zerowy. Na przyklad nie dzwoni sie na
policje itd.

> „Jeśli napastnik byłby duży i niebezpieczny, raczej należałoby
> się otwarcie zwrócić o pomoc do konkretnych osób, najpierw do kierowcy(...)R
> 21;

> Np. kolejna sytuacja w której nie wiadomo co zrobić:
> Do sklepu wbiega facet, krzyczy aby zadzwonić po policję, za nim wpada kilku
> takich lepiej zbudowanych z narzędziami pomocniczymi w rękach i zaczynają
tego
> pierwszego katować. Klienci którzy byli w sklepie odepchnięci do lad ze
strachu
>
> nie reagują ani słowem ani gestem. Ekspedientki oczywiście nigdzie nie
dzwonią,
>
> boją się, bo znają napastników, a oni je. Sytuacja trwa krótko, chłopcy
szybko
> kończą zabawę i się stleniają, ofiara jest w kiepskim stanie.
> I?
> Co można było zrobić w tej sytuacji?

prawdopodobnie nic na biezaca chwile, bo jesli "chlopcy" bija faceta
narzedziami do nieprzytomnosci na oczach grupy ludzi ktorych znaja,
to znaczy, ze mamy do czynienia z okupowaniem terenu przez mafie i stan
zastraszenia jest tam permanentny.
Na szczescie to jest przypadek skrajny i nie zawsze jest az tak zle.

[senanna]

„to znaczy, ze mamy do czynienia z okupowaniem terenu przez mafie i stan
zastraszenia jest tam permanentny”

od razu humor mi się poprawił, grrrr..... ale przeprowadzki nie mam w planach
i mafia to jednak zbyt poważne określenie, to po prostu sytuacja, gdzie ludzie
na agresję nie reagują, traktują ją jako codzienność, coś typowego, normalnego.
siódme niebo nienawiści...

„Na szczescie to jest przypadek skrajny i nie zawsze jest az tak zle.”

No to bez skrajnych przykładów.
Jesteśmy świadkiem czynu agresywnego, obojętnie, coś jest dewastowane, jakiś
człowiek jest bity, kobieta lżona, ludzie się przyglądają, jest ich za mało,
boją się, widać, że nie zareagują. Do telefonu daleko, o wezwaniu policji nie
ma co marzyć, zresztą takie sytuacje nie trwają długo. Co można zrobić poza
przyglądaniem się w milczeniu albo opuszczeniem miejsca w trybie
przyspieszonym?
W świetle dnia i siedząc wygodnie przed komputerkiem takie słowa wyglądają
śmiesznie. Ale gdy o jeden raz za dużo zobaczy się kopanego człowieka, poczuje
własną bezsilność, można zacząć się bać, nie tyle o własną skórę, ale o to kim
się staje obserwator.
Nie chodzi mi o polepszanie świata, tylko o możliwość przerwania oglądanego
aktu agresji. Przez normalnego człowieka. Skutecznie. I w sposób który nie
będzie 100% samobójstwem.

Anna

[pawel.drozdziak]

senanna napisała:

> „to znaczy, ze mamy do czynienia z okupowaniem terenu przez mafie i stan
> zastraszenia jest tam permanentny”
>
> od razu humor mi się poprawił, grrrr..... ale przeprowadzki nie mam w planach
> i mafia to jednak zbyt poważne określenie,

napisalas, ze ekspedientki znaly napastnikow a oni znali je. Mimo to chlopcy
nie wahali sie wejsc do sklepu i na ich oczach skatowac faceta narzedziami. To
oznacza, ze ci chlopcy wiedzieli, ze nikt ich nie wskaze w obawie przed zemsta
kolegow. Czyli stanowia oni grupe wspierajacych sie wzajemnie przestepcow,
ktorzy sa w swojej okolicy znani i zastraszaja w tej okolicy wiele osob.
Jesli sie stanowi tego rodzaju grupe, to do pobierania haraczy jest tylko krok.

> No to bez skrajnych przykładów.
> Jesteśmy świadkiem czynu agresywnego, obojętnie, coś jest dewastowane, jakiś
> człowiek jest bity, kobieta lżona, ludzie się przyglądają, jest ich za mało,
> boją się, widać, że nie zareagują. Do telefonu daleko, o wezwaniu policji nie
> ma co marzyć, zresztą takie sytuacje nie trwają długo. Co można zrobić poza
> przyglądaniem się w milczeniu albo opuszczeniem miejsca w trybie
> przyspieszonym?
> W świetle dnia i siedząc wygodnie przed komputerkiem takie słowa wyglądają
> śmiesznie. Ale gdy o jeden raz za dużo zobaczy się kopanego człowieka,
poczuje
> własną bezsilność, można zacząć się bać, nie tyle o własną skórę, ale o to
kim
> się staje obserwator.
> Nie chodzi mi o polepszanie świata, tylko o możliwość przerwania oglądanego
> aktu agresji. Przez normalnego człowieka. Skutecznie. I w sposób który nie
> będzie 100% samobójstwem.

mozesz starac sie namowic obserwatorow, zeby zareagowali wspolnie - oczywiscie
stosujac sie do wszelkich zasad ktore opisalem w tekscie o wzywaniu pomocy,
czyli wezwanie do konkretnej osoby, kontakt fizyczny itd.
Mozesz krzyczec, ze jedzie policja. Mozesz sprobowac uruchomic alarm p-poz.
przysiskiem lub sprobowac cos podpalic, przewrocic, stluc itd. tak, zeby
sytuacja znacznie sie zmienila i zeby odwrocic uwage napastnikow.
Wreszcie mozesz probowac odwolac sie do ambicji napastnikow. O ile nie sa zbyt
rozpedzeni moze to czasem pomoc. Ja kiedys zatrzymalem autobusowa zadyme jednym
zdaniem: "widac, ze jestescie konkretne chlopaki, a zachowujecie sie k....
jak takie drobne rzezimieszki". Rozne rzeczy moga pomoc. Oczywiscie im bardziej
sytuacja juz zaawansowana tym trudniej.

[wojciech.kruczynski]

> można zacząć się bać, nie tyle o własną skórę, ale o to kim
> się staje obserwator.

Myślę, że obserwator powinien byc świadom własnych możliwości i nie wpędzać się
w poczucie winy za stan cywilizacji. Jednostka nie ma wielu szans na wygraną z
systemem. Przestępczością, zwłaszcza zorganizowaną, powinna się zajmować
policja. Jeśli na Twoim terenie jest duże nasilenie przestępczości, to jest to
przede wszystkim sprawa dla Twojego radnego, który ma zapewnić patrole policji
albo straży miejskiej.


> Nie chodzi mi o polepszanie świata, tylko o możliwość przerwania oglądanego
> aktu agresji. Przez normalnego człowieka. Skutecznie. I w sposób który nie
> będzie 100% samobójstwem.

Problem jest zbyt ogólnie postawiony. Każdy napastnik jest inny. Jeśli jest to
czterech byczków nafaszerowanych amfetaminą, to radzę prędko się oddalić.
Jeżeli Ty nie masz komórki, to pewnie ma ją ktoś w pobliżu. Jeśli się do niego
z tym zwrócisz, to zadzwoni. Być może patrol będzie akurat w pobliżu.

Sam się wywodzę z dzielnicy, gdzie przemoc jest na porządku dziennym. Często
bójka jest rozrachunkiem między tubylcami i oni dokładnie wiedzą, kogo biją i
za co. Bity też wie. Jeśli przeszkodzisz w tym teraz, to on i tak dostanie
poźniej - a Ty masz szansę być kolejnym celem. To wszystko dobrze jest mieć na
uwadze. Gdy facet bije kobietę w takiej dzielnicy, to wtrącenie się może
spowodować, że zaatakują Cię obydwoje. Zanim więc się wtrącisz, upewnij się, że
wiesz, co się właściwie dzieje.

Jeśli już masz pewność, że chcesz się wtrącić, najlepiej zagrzewaj do tego
okoliczny tłum. Pokazuj palcem, co kto ma robić. Wołaj pomocy,
krzycz "morderca!!! policja!!!". Gdy bandyta usłyszy taką kwalifikację swych
czynów, być może się zastanowi. Być może. Nie zakazuj ani nie nakazuj niczego
wkurzonemu i silniejszemu napastnikowi, bo skierujesz agresję na siebie. Raczej
spytaj go, co mu zrobiła ofiara, użal się nad nim. Świadomość empatii ze strony
innych osób może zgasić agresję napastnika. Mów spokojnie, niskim głosem,
wykonując uspokajające gesty. Powiedz mu, żeby uważał, bo policja jedzie - tak,
żeby mu się zdawało, że jesteś po jego stronie. Powiedz, że postawisz mu piwo,
jeśli przestanie. Itp. A jeśli widzisz, że ma zamiar kogoś zabić albo
okaleczyć, i nie działają inne metody, to znajdź coś ciężkiego i uderz raz, ale
za to z całej siły. Najlepiej w nogę, żeby nie mógł Cię gonić. To nie jest
łatwe, bo 99% ludzi przed uderzeniem najpierw ma chęć ostrzec tego, kogo ma
zamiar uderzyć. A to się źle skończy, jeśli facet będzie szybki. Może też się
źle skończyć, jeśli zapamięta Twoją twarz i wie, gdzie Cię spotkać.

Jak widzisz, nie ma tu gotowych recept. Możemy przeanalizować konkretną
sytuację, jeśli opiszesz ją z dużą ilością szczegółów.

A tak w ogóle, to polecam się przeprowadzić. Rozwarstwienie naszego
społeczeństwa jest coraz większe i z pewnością niedługo będziemy już mieli
dzielnice, gdzie policja w ogóle nie zagląda. Tak to wygląda np. w Stanach.
Jeśli jakaś grupa przestępcza upodoba sobie jakąś dzielnicę, to doprowadza do
wyprowadzenia się większości obywateli. Zostają ci, którzy akceptują prawa
buszu. Ale i tak wieczorem siedzą po domach, pozamykani na cztery spusty.
Amerykanie sobie z tym nie poradzili, więc nam tym bardziej się nie uda. Miejmy
nadzieję, że nie przejdzie uchwała o prawie posiadania broni, bo będzie jeszcze
gorzej. Takie są koszty "nowoczesnej" cywilizacji.

[senanna]

Dziękuję za odpowiedzi, muszę je porządnie przemyśleć :)
Nie palę się do udziału w każdej awanturze jaką zobaczę :) , za dobrze znam
swoje możliwości i ograniczenia, zwłaszcza fizyczne, aby mieć większe złudzenia
co do konsekwencji wtrącania się. Natomiast konsekwencją nie reagowania jest
wstyd i niechęć do siebie – można było, należało coś zrobić (...?). Wspomnienie
tego wstydu może sprawić, że kiedyś przepali się bezpiecznik i popełnię
głupotę... wolę ją popełnić rozsądniej :).

To jest odwrócenie problemu opisanego w artykule “Jak skutecznie wzywać
pomocy?”. To jest problem jak skutecznie udzielić pomocy i czy jej w ogóle
udzielać :( .........nie każdy woła o ratunek. Jak można ocenić sytuację w
ciągu kilku chwil, zorientować się co jest grane, jaka jest skala problemu,
można się tego nauczyć?.......... na kursieWSDP ? albo przez wielokrotne
doświadczenia, albo?...
(no, tutaj pytanie jest już chyba maksymalnie ogólnie postawione..:) i pewnie
naiwne )


„Raczej spytaj go, co mu zrobiła ofiara, użal się nad nim. Świadomość empatii
ze strony
innych osób może zgasić agresję napastnika. Mów spokojnie, niskim głosem,
wykonując uspokajające gesty. Powiedz mu, żeby uważał, bo policja jedzie - tak,
żeby mu się zdawało, że jesteś po jego stronie.”

Aż takiego spokoju, opanowania w momencie stresu nie można się teoretycznie
nauczyć :(((( chyba?

Anna

[wojciech.kruczynski]

> Jak można ocenić sytuację w
> ciągu kilku chwil, zorientować się co jest grane, jaka jest skala problemu,
> można się tego nauczyć?.......... na kursieWSDP ? albo przez wielokrotne
> doświadczenia, albo?...

Pewnie jedno i drugie. Na kursie jest ćwiczonych sporo tego typu sytacji, część
jest omawiana. Później patrzy się już inaczej na sytuacje przemocy i wyciąga
własne wnioski. Każdy napad ma swoją logikę - wariat z zakrwawionym nożem,
wyskakujący z wrzaskiem z krzaków to bzdurny stereotyp, utrwalany przez TV.


>
> „Raczej spytaj go, co mu zrobiła ofiara, użal się nad nim. >
> Aż takiego spokoju, opanowania w momencie stresu nie można się teoretycznie
> nauczyć :(((( chyba?

Tutaj ważne jest podejście do napastnika. Zwykle myślimy o nim w kategoriach
patologicznych, ale tak naprawdę ma on wiele z nami wspólnego - a my z nim.
Przyznanie się do tego umożliwia lepsze przewidywanie jego ruchów. Poza tym,
łatwiej wtedy zrozumieć, że facet, który musi w taki sposób walczyć o
przetrwanie, jest tak naprawdę kimś bardzo nieszczęśliwym.

[senanna]

„Tutaj ważne jest podejście do napastnika. Zwykle myślimy o nim w kategoriach
patologicznych, ale tak naprawdę ma on wiele z nami wspólnego - a my z nim.
Przyznanie się do tego umożliwia lepsze przewidywanie jego ruchów. Poza tym,
łatwiej wtedy zrozumieć, że facet, który musi w taki sposób walczyć o
przetrwanie, jest tak naprawdę kimś bardzo nieszczęśliwym.”

Trafiony, zatopiony.
Bardzo trudno jest zobaczyć człowieka w kimś kto nam zagraża, kogo się boimy.
Sprowadzenia do schematu: wróg- zagrożenie- zniszczyć jest złudnie najprostsze.
Auć.
A mówili, że myślenie boli :))).

Anna