Akcja "Wołodź"

[tawnyroberts]

Do zakończenia pierwszej wojny światowej Wołodź był jedną z wielu
podobnych wiosek na Pogórzu Przemyskim. W 1921 r. mieszkało tutaj
569 mieszkańców (479 grek., 79 rzym., 11 mojż.) w 103 domach.

Okres międzywojenny to czas burzliwego rozwoju kulturalnego i
gospodarczego tej wsi. Mieszkańcy Wołodzia z własnej inicjatywy
zbudowali szkołę, Dom Ludowy z salą teatralną, mleczarnię, plebanię,
drogę i chodniki, a także odremontowali budynek spółdzielni i
czytelni "Proświty". Przeprowadzono kanalizację i meliorację, a
każdy dom posiadał własną drogę dojazdową, mostek, ogrodzenie oraz
gnojownik. Kwitło rolnictwo, sadownictwo i rybołóstwo (na Sanie
łowiono ryby w ramach oddzielnej spółdzielni). Działał teatr
amatorski, chór cerkiewny, czytelnia "Proświta", Kasa Stefczyka,
towarzystwo gimnastyczno-sportowe "Sokół", stowarzyszenie "Sil's'kyj
Hospodar" i antyalkoholowe "Widrodżennia", klub tańca towarzyskiego,
drużyna piłki nożnej i siatkówki, przedszkole, straż pożarna. Wybuch
wojny przerwał rozpoczętą budowę szpitala i łaźni.

W latach 1945-1947 w Wołodziu i okolicznych wioskach (Wola Wołodzka,
Jabłonica Ruska, Hroszówka i Ulucz) często kwaterowała sotnia
Mychajła Dudy ps. "Hromenko". Z tego powodu wioski te narażone były
na częste ataki sił polskich. W 1946 r. wywieziono do ZSRR 18 rodzin
ukraińskich, a kolejne 56 rodzin deportowano na Ziemie Odzyskane w
ramach akcji "Wisła".

Wieś niemal kompletnie opustoszała. Z dawnej zabudowy zachowały się,
przerobione na mieszkania, budynki szkoły, czytelni i Domu Ludowego,
a także jeden przedwojenny dom. Murowana cerkiew parafialna z 1905
r., p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego, została rozebrana, wraz z
dzwonnicą, w 1956 r., na mocy dekretu nakazującego także rozbiórkę
cerkwi w Pawłokomie. Zanim to nastąpiło, świątynię przez kilka
lat "poniżano", hodując w niej świnie. Zresztą na miejscu cerkwi
wybudowano świniarnię, której pozostałości straszą do dziś.

Dzisiaj jedyną atrakcją Wołodzia jest zachowana neogotycka kaplica
grobowa Trzcińskich - ostanich właścicieli Wołodzia. Obecnie
świątynia, chociaż mocno zdewastowana, pełni funkcję kościoła
rzymskokatolickiego (parafia Siedliska). Od czasu do czasu odbywają
się tam nabożeństwa. Za kaplicą znajduje się, jeszcze do niedawna
potwornie zarośnięty i zdewastowany, cmentarz greckokatolicki. Piszę
do niedawna, bo, nie mogąc już dłużej ścierpieć widoku tak
zapuszczonej nekropolii, postanowiłem, pod szyldem
stowarzyszenia "Wrota Karpat Wschodnich", podjąć się zadania
odkrzaczenia, uprzątnięcia i odnowienia cmentarza. O postępach w
pracach będę informował na bieżąco w tym wątku. Oczywiście można
tutaj też pisać o innych ciekawostkach związanych z Wołodziem.

[zawilecgajowy]

A cóż to Robercie rozumiesz pod okresleniem " ataków sił polskich"
na tą sielska i anielską krainę ludzi uczciwych, pracowitych i
brzydzacych się zaciagiem do SS Galizien?

Ataki sił polskich

[tawnyroberts]

Ataki sił polskich?

Na przykład Hroszówka została 13 stycznia 1946 r. spacyfikowana
przez oddział WP stacjonujący w Birczy. Zginęło wówczas 5 osób, a
niemalże cała wieś poszła z dymem (ocalało 5 domów).

Z kolei Ulucz był pacyfikowany trzykrotnie. 12 stycznia 1946 r. ten
sam oddział WP z Birczy spalił 2 domy, 2 młyny i aresztował ok. 40
mężczyzn. 29 maja 1946 r. WP puściło z dymem 300 domów i zabiło 6
osób, w odwecie za akcję UPA na Temeszów. Wtedy też wysiedlono na
sowiecką Ukrainę prawie 1000 mieszkańców wsi. Miesiąc później, 27
czerwca, wojsko, wspólnie z funkcjonariuszami UBP, spaliło kolejne
33 domy, mordując przy tym 6 osób i raniąc 107.

Jabłonica Ruska została spalona 29 maja 1946 r., w czasie tej samej
akcji co Ulucz. Wtedy też większość mieszkańców deportowano do ZSRR.

[darino]

Możesz podać źródło tych informacji ? Chętnie też bym poczytał ...

[tawnyroberts]

Przede wszystkim "Pogórze Przemyskie. Przewodnik" S. Krycińskiego
i "Witryłów i okolice w latach 1939-1946" S. Wolsana. Ta druga
pozycja raczej trudna do zdobycia.

[zawilecgajowy]

Wczoraj byłem po raz pierwszy gościem na forum " Nad Sanem i
Wiarem", przejrzałem prawie wszystkie wątki i gratuluję zamiłowania
do własnej 'małej ojczyzny" wszystkim aktywnym uczestnikom. Moje
wczorajsze pytanie zapewne dla dużej części było nieładne a może i
obraźliwe za co przepraszam. Jestem mieszkańcem śląska i rodzinnie
przez teściów jestem związany z okolicami Przemyśla. To co mnie
zadziwia to jednak istniejący konflikt na linii Polacy- Ukraińcy,
chodzi mi tu głównie o oszołomów z obu stron. Niewątpliwie nie
należy rozdrapywać dawnych ran ale trzeba dokonać ogromnej pracy
badawczej mającej na celu zbadanie wszystkich zbrodni popełnionych
przez obie strony. Żyją jeszcze ludzie pamiętający te czasy, ale czy
niektórym sumienie da pozwolenie na podanie prawdy o własnych
zbrodniach?. Oczywiście nam współczesnym łatwo potępiać tamte
czasy, nie zrozumiemy naszych przodków. Zauważyłem, że wielu
forumowiczów z obu stron "barykady" powołuje się na źródła mówione.
One nie muszą być w 100 procentach prawdziwe, kto po 60 latach
pamięta szczegóły i zdarzenia których uczestnikiem było się przez
sekundy? Tym niemniej zachęcam do zbierania tych relacji. Zachęcam
też do lektury książki "Ukraińska Partyzantka 1942-1960"Grzegorza
Motyki wyd. Rytm 2006. Natomiast co do przewodnika S.Krycińskiego-
na jednym z forów szukano błędów . Nie wiem czy to jest błąd ale po
przeczytaniu podrozdziału "Tragiczne lata 1945-1947" odniosłem
wrażenie, że to tylko Polacy dopuszczali sie mordów na Ukraińcach,
brak tu jakiegoś szerszego tła, ofiarami byli jednak wszyscy.

"Tragiczne lata..." u Krycińskiego

[tawnyroberts]

W rozdziale, który wymieniłeś, Kryciński pisze przede wszystkim o
tragedii wysiedleń, które na Pogórzu Przemyskim rzecz jasna
dotyczyły tylko strony ukraińskiej. Wspomina także o nasileniu
działań polskiego podziemia przeciwko Ukraińcom z początkiem 1945
r., które miały charakter zemsty za zbrodnie UPA na Wołyniu. Jako
przykład podaje Pawłokomę. Opisując działania UPA nadmienia, że
partyzanci prowadzili także działania odwetowe przeciwko Polakom. Na
końcu rozdziału podaje bilans ofiar lat 45-47 na terenie objętym
walkami: ok. 7000 Ukraińców i 2200 Polaków (w tym 600 osób ludności
cywilnej). Myślę, że te liczby mówią same za siebie i dostatecznie
tłumaczą sposób interpretacji wydarzeń, dokonany przez Krycińskiego.
Sposób, moim zdaniem, bardzo wyważony i obiektywny.

P.S. Witam i pozdrawiam nowego uczestnika forum!

[99venus]

A kogo mieli wysiedlać?Polaków z Polski czy Ukraińców wspierających bandy UPA?

Kaplica grobowa Trzcińskich

[tawnyroberts]

Na zdjęciach kaplica grobowa Trzcińskich z 1905 r., obecnie kościół
rzymskokatolicki w Wołodziu. Powyżej świątyni zarośnięty i
zdewastowany cmentarz greckokatolicki - stan z 13 marca 2008 r.

fotoforum.gazeta.pl/3,0,1169153,2,1.html
fotoforum.gazeta.pl/3,0,1169154,2,2.html

Porządkowanie cmentarza w Wołodziu

[tawnyroberts]

Wszystkie dawne cmentarze greckokatolickie w gminie Nozdrzec
(Hłudno, Huta Poręby, Siedliska, Wołodź) są własnością Urzędu Gminy
w Nozdrzcu. Zarządzanie i opiekę nad cmentarzami Gmina powierzyła
parafiom rzymskokatolickim, na których terenie dane cmentarze się
znajdują. I tak unickimi cmentarzami w Hucie Poręby, Siedliskach i
Wołodziu administruje łacińska parafia w Siedliskach, a cmentarzem w
Hłudnie, parafia z tej miejscowości.

Przed rozpoczęciem prac porządkowych na cmentarzu greckokatolickim w
Wołodziu, stowarzyszenie "Wrota Karpat Wschodnich" zwróciło się do
parafii w Siedliskach z prośbą o zgodę na przeprowadzenie prac oraz
przekazanie pozyskanego przy pracach drewna członkom stowarzyszenia.
Osobnym pismem poinformowaliśmy Gminę o naszych planach. Po
konsultacjach pomiędzy właścicielem, a zarządcą cmentarza (wójtem i
proboszczem), otrzymaliśmy pozytywną odpowiedź. Prace mogły wreszcie
ruszyć...

Do tej pory udało się nam spotkać i wspólnie popracować cztery razy
(13 i 15 marca oraz 12 i 19 kwietnia). Kolejne terminy to 25 i 26
kwietnia. Zobaczymy jak będzie z pogodą (jak do tej pory
niesprzyjająca aura była naszym największym wrogiem - prawie każdego
dnia padało), ale jest szansa, że w najbliższą sobotę zakończymy
odkrzaczanie cmentarza. Na tym oczywiście nie koniec, bo pozostanie
jeszcze do odnowienia kilka zachowanych, ale silnie zdewastowanych,
nagrobków.

A oto garść zdjęć z naszych spotkań w Wołodziu. W porównaniu z
pracami w Kotowie pojawiło się kilka nowych twarzy, a "starzy
wyjadacze" widać że nie odpuszczają. Oby tak dalej!

fotoforum.gazeta.pl/uk/Akcja%2520Wo%25B3od%25BC,tawnyroberts.html

[krouk]

Właśnie miałem zapytać o jakieś zdjęcia - fajnie, że je
udostępniłeś - widać, że to w zasadzie, niestety już raczej tylko
ślad po cmentarzu.

Mam pytanie: czy ten niewielki obiekt obok kaplicy to coś w rodzaju
dzwonnicy ?

[tawnyroberts]

Zgadza się, to parawanowa dzwonnica, wybudowana w tym samym czasie
co kaplica. Na tym zdjęciu będzie lepiej widoczna.

fotoforum.gazeta.pl/3,0,1173532,2,1.html

Jeśli chodzi o cmentarz to zachowało się sześć nagrobków z kamienia
i betonu i sześć mogił ziemnych. Początkowo doliczyliśmy się pięciu
pomników, ale w czasie prac natrafiliśmy na kawałek betonu wystający
z ziemi. Okazało się, że jest to fragment olbrzymiego nagrobku,
ważącego, tak "na oko", ze dwie tony. Pomnik zapadł się pod ziemię,
bo zawaliła się piwniczka z cegły, na której stał. Z pewnością
przygniata czyjeś szczątki. Wydobycie go na powierzchnię będzie dla
nas sporym wyzwaniem. Z odnowieniem pozostałych grobów nie powinno
już być większych problemów. W zasadzie będzie to klejenie i
układanie, luźnych w tej chwili, fragmentów pomników.

Co do mogił ziemnych, to dbają o nie potomkowie dawnych mieszkańców
Wołodzia. Tutaj pracy wiele nie będzie.

[ania7107]

Man pytanie, czy jesteście wstanie odczytać dane znalezionych grobów. Na tym cmentarzu jest pochowany mój dziadek, który został zamordowany 16-09-1946r. przez bojówkę WP. Obecnie mieszkamy na Pomorzu (akcja Wisła). A może masz więcej zdjęć samych nagrobków.

[tawnyroberts]

Jak pisałem wcześniej, na cmentarzu jest sześć zachowanych mogił
ziemnych i sześć pomników z kamienia lub betonu. W przypadku Twojego
dziadka, biorąc pod uwagę datę jego śmierci, w grę wchodzą raczej
mogiły ziemne, ale niestety tylko dwie z nich są opisane: Maria
Divyk i Piotr Pilch (same imiona i nazwiska, bez żadnych dat). Za to
wszystkie są w miarę zadbane i przynajmniej raz w roku palą się na
nich znicze. Niestety, jak do tej pory, nie udało mi się spotkać
ludzi zajmujących się tymi grobami. Od radnego z Siedlisk
dowiedziałem się jedynie, że mogiły odwiedzają "jacyś z Pomorza".
Oczywiście bardzo chciałbym, żeby po zakończeniu prac na cmentarzu,
wszystkie mogiły i pomniki zostały "zidentyfikowane".

Zdjęcia (ale tylko pomników z piaskowca) pokażę na forum jutro.
Pozdrawiam!

[ania7107]

Na tym cmentarzu oprócz mojego dziadka kowal), leży pradziadek pochowany w 1934 r., brat babci - diak z cerkwi (zamordowany w 1946 przez bojówki). Posiadamy w domu "Kroniki Wołodzkie" napisane przez Jarosława Cioban uzupełnione i rozszerzone przez żyjących mieszkańców Wołodzia, w których są spisy wszystkich mieszkańców, mapy itp. (posiadam wersję komputerową), a jeśli chodzi o bunkier na cmentarzu - to był. Jeżeli jest to możliwe bardzo proszę o kontakt na pocztę: [e-mail].

[polny2]

proszę nie nazwać Wojska Polskiego jedynej legalnej władzy w tym okresie "bojówkami" to banderowcy byli bojówkami zbrodniczej organizacji UPA! - tak dla przypomnienia.

[Gość: prandota]

Jeśli adres jest aktuakny,bardzo proszę o kontakt.To s moi przodkowie.
Pozdrawiam Adam
mój adres: [e-mail]

[krouk]

ania7107 - jeśli chcesz zlokalizować grób to podaj może prywatną
pocztą Tawnyrobertsowi nazwisko dziadka, wtedy Tawny będzie mógł
przy okazji popytać - być może ktoś kojarzy nagrobek z nazwiskiem.

[Gość: prandota]

Jestem zainteresowany kontaktem Adam
mój adres: adamtrzcinski@interiapl

Porządkowanie cmentarza zakończone

[tawnyroberts]

17 maja 2008 r. zakończył się pierwszy etap prac związanych z
odnowieniem cmentarza greckokatolickiego w Wołodziu. Szczerze mówiąc
myślałem, że wycięcie ok. 70 arów kilkunastoletniego, gęstego "lasu"
i wywiezienie pozyskanego drewna, nie zajmie nam aż tyle czasu, ale
widocznie się przeliczyłem. W sumie do tej pory na cmentarzu
spotkaliśmy się dziesięciokrotnie (13 i 15 marca; 12, 19, 25, 26 i
30 kwietnia; 2, 10 i 17 maja) i jeśli chodzi o frekwencję to różnie
bywało. Zdarzało się, że pracowało nas sześciu, siedmiu, ale jednego
dnia byłem tam zupełnie sam. Dodatkowo jeden z bardziej
zaangażowanych społeczników wylądował w szpitalu, ale na szczęście
już z nim wszystko w porządku (tzn. jest gotów do dalszej pracy).

Teraz po odsłonięciu wszystkich zachowanych pomników i mogił czeka
nas trochę tzw. kamieniarskiej roboty, ale w porównaniu z
karczowaniem lasu, wydaje mi się, że będzie to prawdziwa
przyjemność. O efektach naszych działań będę informował na bieżąco.
Póki co, zamieszczam kilka zdjęć zniszczonych pomników, które
ukazały się nam po wycięciu tych wszystkich wrednych krzaczorów:

fotoforum.gazeta.pl/3,0,1228918,2,2.html
fotoforum.gazeta.pl/3,0,1228919,2,3.html
fotoforum.gazeta.pl/3,0,1228920,2,4.html


I jeszcze pamiątkowa fotka dwóch najbardziej zaangażowanych
inicjatorów i uczestników całej akcji:

fotoforum.gazeta.pl/3,0,1228952,2,1.html

[krouk]

Wiem, że gratulacje dla Was w tym momencie to banał, ale ....
podziwiam i gratuluję !

Tawny - jesteś GOŚĆ ! ;)

Odbudowa nagrobków na cmentarzu w Wołodziu

[tawnyroberts]

W najbliższą sobotę planujemy odbudowę trzech pomników, które są na zdjęciach w
poprzednim wpisie. W międzyczasie nagrobki rozebraliśmy i dokładnie oczyściliśmy
poszczególne elementy z ziemi i mchu. Pomniki zostaną ustawione na zbrojonych,
betonowych płytach o grubości 12 cm, które wylaliśmy jakieś dwa tygodnie temu.
Dzięki temu nagrobki będą miały solidną podstawę i zostaną odcięte od
szkodliwego dla piaskowca kontaktu z podłożem. Betonowa płyta nie będzie szpecić
wyglądu pomnika, bo będzie prawie w całości przysypana ziemią. W poniedziałek
zamieszczę trochę zdjęć z przebiegu naszych zmagań.

[tawnyroberts]

Planowana odbudowa nagrobków doszła w sobotę do skutku. Niestety, nie udało mi
się zrobić zdjęć podczas prac, bo zwyczajnie nie było na to czasu. Fotki, które
zamieszczam, zostały zrobione następnego dnia w niedzielę. Przy pomnikach będzie
jeszcze trochę roboty (wypełnianie ubytków, fugowanie, konserwacja), a więc
powinny dodatkowo zyskać na wyglądzie. Zamierzam także dorobić brakującą część
krzyża pierwszego nagrobka. Zdjęcia pomników zamieszczam w takiej samej
kolejności, jak we wpisie podsumowującym akcję odkrzaczania cmentarza.

fotoforum.gazeta.pl/3,0,1281093,2,4.html
fotoforum.gazeta.pl/3,0,1281125,2,2.html
fotoforum.gazeta.pl/3,0,1281094,2,5.html
fotoforum.gazeta.pl/3,0,1281035,2,6.html
fotoforum.gazeta.pl/3,0,1281126,2,3.html

I jeszcze widoczek na cmentarz i kaplicę grobową (na pierwszym planie odnowione
nagrobki):

fotoforum.gazeta.pl/3,0,1281151,2,1.html

Odnawianie cmentarza prawie zakończone...

[tawnyroberts]

Odnawianie cmentarza w Wołodziu powoli dobiega końca. W sobotę
planujemy wydobyć "spod ziemi" betonowy nagrobek, o którym pisałem
kilka postów wcześniej. W zasadzie będzie to ostatnia poważna robota
na wołodzkim cmentarzu. Pozostanie już tylko bieżące utrzymanie
(koszenie traw, pielęgnacja drzew itp.). Obecnie cmentarz prezentuje
się całkiem nieźle nawet dla mnie - osoby od poczatku zangażowanej w
projekt, śledzącej na bieżąco stopniową przemianę nekropolii i
znającej wszystkie mankamenty wykonanych prac. Wyobrażam sobie jakim
szokiem może być wygląd cmentarza dla kogoś, kto ostatnio widział go
na przykład przed rokiem, gdy rósł tam jeszcze gęsty las. Za ok. dwa
tygodnie wrzucę trochę zdjęć na forum i spróbuję jakoś podsumować
całą akcję.

super !!!

[darino]

Czekam na zdjęcia.
A swoją drogą, może pomyśleć nad jakąś wspólną akcją "Wrót" i "Dziedzictwa" w
przyszłym roku ? No bo gmina Tyrawa Wołoska już na ukończeniu, może jeszcze
najwyżej jeden obóz na kirkucie, i bieżące utrzymanie ...

Przenosimy się do Birczy?

[tawnyroberts]

Masz na myśli zapewne cmentarze w gminie Bircza... Ja jestem jak
najbardziej za taką wspólną akcją, a myślę, że Ewa też chętnie
pomoże. W końcu już dawno zapowiadała, że jak ukończy wszystkie
cmentarze w gminie Tyrawa, to przeniesie się do sąsiednich gmin.
Wiem też, że jest urzeczona kirkutem w Birczy. Pożyjemy, zobaczymy...

Tak czy owak "Wrota..." od przyszłego roku zamierzają zająć się
ostrymi porządkami właśnie na cmentarzach w gminie Bircza.
Wspominałem na forum birczańskim o pewnych planach z tym związanych.
W przeciągu kilku tygodni będę znał jakieś konkrety.

[darino]

Myślałem o gminie Bircza, ale i o Twoich nadsańskich stronach, ale nie wiem jak
to wygląda w Twojej okolicy. U nas roboty będzie dużo, ale pewnie głównie
wycinka, koszenie i sprzątanie, bo nie spodziewam się napotkać zbyt wielu nagrobków.
No to czekam na dalsze informacje !

Betonowy "kolos" już na wierzchu

[tawnyroberts]

Operacja wydobycia betonowego "kolosa" powiodła się, chociaż
rozłożyliśmy ją sobie na dwa dni, tzn. po dwie godziny w piątek i
sobotę. Pierwszego dnia zmontowaliśmy czwórnóg, a drugiego
wyciągnęliśmy nagrobek z zapadniętej ceglanej piwniczki. Swoją drogą
ustawienie tak ciężkiego nagrobka na wątłej piwnicy (murowanej z
pojedynczej cegły na zaprawie cementowo-wapiennej), było
przedsięwzięciem z góry skazanym na niepowodzenie. Tym bardziej, że
cegła była słabej jakości, ale za to pewnie wypalana w miejscowej
cegielni, bo posiadała znak "B", czyli pierwszą literę z nazwy
Wołodź, pisanej cyrylicą.

Samo podnoszenie pomnika trzeba było rozłożyć "na raty",
jednocześnie zasypując dół po piwnicy, stąd nie udało nam się
podglądnąć, co znajdowało się pod nagrobkiem. Za to w czasie
zasypywania dziury znaleźliśmy kolejny fragment (lewą część
ramienia) żeliwnego krzyża, stanowiącego zwieńczenie pomnika.
Brakuje tylko identycznego fragmentu z prawej strony, ale mamy
nadzieję, że jeszcze uda nam się go odszukać...

ppzdrowienia

[darino]

Po świętach zgłosi sie przypuszczalnie do ciebie były mieszkaniec
Woli Wołodzkiej. Dowiedziałem się, że na tym cmentarzu mieli
kryjówkę partyzanci, a w kaplicy grobowej byłych właścicieli były
odprawiane msze rzymskokatolickie.
Byc może otrzymasz też kontakt do osoby, która spisała wspomnienia z
tych miejscowości - ponad 200 stron maszynopisu ! Pozdrawiam !

Kryjówka

[tawnyroberts]

A w jaki sposób ten człowiek się ze mną skontaktuje?

Co do kryjówki, to w miedzy ponad cmentarzem jest duża dziura
niewiadomego pochodzenia. Być może była to ziemianka, czy coś w tym
rodzaju.

[darino]

Myśl, ża mailowo. Rozmawiałem z nim w święta. Jakby się nie
kontaktował przez parę tygodni, daj mi proszę znać, to mu przypomnę
o obietnicy :)))

Remont cmentarza w Wołodziu - podsumowanie

[tawnyroberts]

Na początku października zakończyła się ostatecznie akcja
odnawiania cmentarza greckokatolickiego w Wołodziu. Prace remontowe
firmowane przez Lokalną Organizację Turystyczną "Wrota Karpat
Wschodnich", trwały, oczywiście z różnym nasileniem, niemalże przez
siedem długich miesięcy. W tym czasie udało nam się wykarczować i
uprzątnąć teren cmentarza, wywieźć pozyskane drewno oraz odnowić
wszystkie kamienne i betonowe nagrobki łącznie z ich konserwacją.
Poznaliśmy też trudy związane z bieżącym utrzymaniem cmentarza
(dwukrotne koszenie traw, pielęgnacja drzew itp.).

Warto w tym miejscu podkreślić, że wszystkie te prace zostały
wykonane przez członków i sympatyków stowarzyszenia za darmo w tzw.
czynie społecznym, a było to łącznie około 350 roboczogodzin. Z
kolei wszystkie koszty związane z remontem (paliwo, żywność,
materiały budowlane, środki konserwujące itd.) pokryłem z własnej
kieszeni, nie korzystając przy tym z żadnych programów pomocowych.
Nie była to wcale zawrotna kwota, raptem około 1200 złotych i to
rozłożone na stosunkowo długi okres czasu. W zamian otrzymałem
całkiem sporą stertę drewna na opał i, rzecz dla mnie
najważniejsza, olbrzymią satysfakcję ze zrobienia czegoś naprawdę
wielkiego, przynajmniej w moim mniemaniu. I pomyśleć, że jeszcze
rok temu, uczestnicząc w obozie SDMK w Tyrawie Wołoskiej, marzyłem
o odnawianiu nadsańskich cmentarzy w mojej okolicy jak o czymś
zupełnie dla mnie nieosiągalnym, a dzisiaj to już jest faktem.

Na zakończenie chciałbym w pierwszej kolejności serdecznie
podziękować wszystkim osobom pracującym na wołodzkim cmentarzu.
Uzbierała sie tego całkiem spora gromadka, byliście naprawdę
wspaniali... Dziękuję też wszystkim kibicom naszych działań za
słowa uznania. To bardzo ważne i niesamowicie motywujące do dalszej
wytężonej pracy. A swoim bliskim dziękuję za... cierpliwość. Myślę,
że najtrafniej naszą akcję podsumował ksiądz proboszcz z Siedlisk,
w czasie rozmowy ze mną podczas przeprawy promowej do Nozdrzca.
Dziękując nam za włożony wysiłek, powiedział, że dokonaliśmy
wspaniałej rzeczy i w zasadzie odkryliśmy ten cmentarz na nowo. A
ja na to: "Proszę księdza, właśnie odkrywamy kolejny, tym razem w
Hłudnie". Ale to już temat na nowy wątek...

Remont cmentarza w Wołodziu - zdjęcia

[tawnyroberts]

Oto kilka naprędce zrobionych fotek, ukazujących obecny stan
cmentarza w Wołodziu. Na lepsze zdjęcia trzeba jeszcze trochę
poczekać, bo tym razem zabrakło czasu, a i pora też była mało
odpowiednia.

fotoforum.gazeta.pl/uk/Cmentarz%2520w%2520Wo%25B3odziu%2520-%25202008%2520r.,tawnyroberts.html


I dla porównania zdjęcia cmentarza przed remontem, zrobione na
wiosnę 2006 r., w czasie gdy rósł tam jeszcze kilkunastoletni las.

fotoforum.gazeta.pl/uk/Cmentarz%2520w%2520Wo%25B3odziu%2520-%25202006%2520r.,tawnyroberts.html

[venus99]

NIEZALEŻNIE od moich poglądów na temat UPA,historii stosunków polsko-
ukraińskich pragnę przekazać słowa mojego najwyższego uznania za
zainicjowanie i przeprowadzenie renowacji tego urokliwego
cmentarza.jest pod wrażeniem rezultatów tej pracy.nie ma gorszej
rzeczy od dewastacji takiego miejsca pamięci jak cmentarz.jeżeli
jest to wynikiem zapomnienia,braku opiekunów to trudno.gorzej
pogodzić się ze świadomą dewastacją.jeszcze raz serdecznie
gratuluję.z wyrazami szacunku -venus.

[mniejszosci_karpackie]

Również chciałam złożyć swoje gratulacje, z ramienia SDMK
zaprzyjaźnionego z LOT WTW. Inicjatywa remontu zrujnowanych i
zapomnianych cmentarzy to świadectwo wrażliwości i życzliwej troski
o przyszłość tego pięknego zakątka Karpat, w szerokim tego słowa
znaczeniu: społeczeństwo, wzajemne relacje, krajobraz, zabytki. A
nieomieszkam dorzucić link do zdjęć z naszych obozów w 2008, w
których partnerował nam również LOT WTW
picasaweb.google.com/stowarzyszeniedmk/EfektyPracNaObozach2008#
Ps. z cmentarza widać więcej:)

Akcja "Wołodź" - ciąg dalszy

[tawnyroberts]

Na temat akcji "Wołodź" jakoś zaległa głucha cisza. Czy to oznacza,
że na cmentarzu i w otoczeniu kaplicy grobowej nic się ostatnio nie
dzieje? W żadnym wypadku - dzieje się i to całkiem sporo! Mam w tym
temacie pewne zaległości, stąd z opisem naszych tegorocznych działań
w Wołodziu wrócę niemalże do początku 2009 r.

A więc mamy 10 lutego i bezśnieżną zimę, chociaż jak się okazało
kilka dni później, "Biała Dama" nie powiedziała jeszcze ostatniego
słowa. Wybrałem się późnym popołudniem do Wołodzia obejrzeć stan
zachowania odnowionych w 2008 r. pomników, po, jak mi się wtedy
wydawało, pierwszym sezonie zimowym. Generalnie obyło się bez
niemiłych niespodzianek, może za wyjątkiem tzw. szlichty na trzech
nagrobkach betonowych, przygotowanej na bazie atlasowskiej zaprawy
do naprawy betonu TEN-10. Niestety w kilku miejscach, najbardziej
podatnych na czynniki atmosferyczne (powierzchnie poziome,
narożniki) szlichta zaczęła odpryskiwać i dlatego postanowiłem, że
na wiosnę zabezpieczę betonowe pomniki bardziej profesjonalnym
środkiem. Ponadto, pomimo dość stabilnych jak na tę porę roku
warunków atmosferycznych, kolor betonu nie był jednolity i widoczne
były różne plamy i zaciemnienia.

Nie zawiedli natomiast ludzie opiekujący się sześcioma ziemnymi
mogiłami, które zostały pięknie przystrojone na Święto Zmarłych.
Także na wszystkich kamiennych i betonowych pomnikach, w
większości "bezimiennych", paliły się skromne znicze. Można zatem
śmiało powiedzieć, że cmentarz w Wołodziu naprawdę "ożył". Zresztą
obejrzyjcie zdjęcia.

fotoforum.gazeta.pl/uk/Cmentarz%2520w%2520Wo%25B3odziu%2520-%25202009%2520r.,tawnyroberts.html

Ostatni paroch Wołodzia uhonorowany w Wałczu

[tawnyroberts]

W Wałczu doceniono ostatniego parocha z Wołodzia - o. Teodora
Markowa. Niedawno jeden z miejscowych skwerów otrzymał jego imię. Po
aresztowaniu i latach uwięzienia o. Teodor Markiw sprawował
duszpasterską posługę właśnie w Wałczu i okolicznych miejscowościach.


"Skwer o. Teodora Markowa w Wałczu"

Zwieńczeniem świętowania 50-lecia greckokatolickiej parafii w Wałczu
było nazwanie położonego nieopodal cerkwi skweru imieniem o. Teodora
Markowa. – pierwszego proboszcza miejscowej parafii.

Właśnie on odprawił tu 21 czerwca 1959 r. pierwszą Świętą Liturgię i
w ten sposób zjednoczył blisko 3 tys. Ukraińców przesiedlonych do
dawnego powiatu wałeckiego z powiatów leskiego, lubaczowskiego,
przemyskiego i sanockiego.

Sam ojciec przeżył niemało. W latach 1946-1956 był więziony w
więzieniach w Rzeszowie, Sztumie, Barczewie i Strzelcach Opolskich.

Jednak pomimo niesprzyjających warunków w najtrudniejszych po
wysiedleniach latach, o. T. Markiw nie bał się organizowania w
Wałczu cerkiewnego życia i nauczania religii w okolicznych wioskach.
Zmarł w 1974 r. w Wałczu i tutaj został pochowany na miejscowym
cmentarzu.

Decyzję o nadaniu skwerowi imienia o. T. Markowa podjęła Miejska
Rada w Wałczu na prośbę miejscowej grekokatolickiej parafii. Tym
sposobem Ukraińcy wpisali się już na stałe w historię Wałcza.

„Nasze Słowo” Nr 2, 10 stycznia 2010 r.

nslowo.pl/content/view/814/73/

[venus99]

tawnyroberts pisze:
Okres międzywojenny to czas burzliwego rozwoju kulturalnego i
gospodarczego tej wsi. Mieszkańcy Wołodzia z własnej inicjatywy
zbudowali szkołę, Dom Ludowy z salą teatralną, mleczarnię, plebanię,
drogę i chodniki, a także odremontowali budynek spółdzielni i
czytelni "Proświty". Przeprowadzono kanalizację i meliorację, a
każdy dom posiadał własną drogę dojazdową, mostek, ogrodzenie oraz
gnojownik. Kwitło rolnictwo, sadownictwo i rybołóstwo (na Sanie
łowiono ryby w ramach oddzielnej spółdzielni). Działał teatr
amatorski, chór cerkiewny, czytelnia "Proświta", Kasa Stefczyka,
towarzystwo gimnastyczno-sportowe "Sokół", stowarzyszenie "Sil's'kyj
Hospodar" i antyalkoholowe "Widrodżennia", klub tańca towarzyskiego,
drużyna piłki nożnej i siatkówki, przedszkole, straż pożarna. Wybuch
wojny przerwał rozpoczętą budowę szpitala i łaźni.

jak to czytam to aż serce z żalu i bólu mi pęka nad ciężkim losem Ukraińców w przedwojennej Polsce.opis tego znęcania się nad ludnością ukraińską przez polską soldateskę jest wstrząsający.
na całe szczęście nie wszyscy żyli w takim poniżeniu i nędzy.na radzieckiej Ukrainie kwitł dobrobyt,radość i demokracja.

Venus pomylił wątki...

[tawnyroberts]

Chyba znowu pomyliłeś wątki, a może nawet i fora. Prześledziłem wszystkie wpisy i nie zauważyłem tam żadnych opisów ciężkiego losu Ukraińców z Wołodzia w przedwojennej Polsce, a także znęcania się nad tamtejszymi cywilami przez niezdyscyplinowane polskie żołdactwo. Jednak na ten ostatni temat sporo można napisać i jeśli tak się tego domagasz, to może już niedługo spełnię Twoje życzenie...

A radzieckiej demokracji wołodzianie mieli okazję doświadczyć w latach 1939-1941, gdy na Sanie była granica i Wołodź znalazł się po sowieckiej stronie. Mieszkańców wysiedlono, ponieważ niemalże wszystkie wiejskie zabudowania znalazły się w pasie przygranicznym. Po zajęciu tych terenów przez Niemców wołodzianie powrócili do swoich domostw.

[venus99]

widzisz tawny,czasami trzeba trochę myśleć.ja nie pomyliłem watku.ja tylko wykorzystałem co napisałeś w innym wątku.jeżeli nie jesteś w stanie tego zozumieć to już twój problem..
faktem jest,ze po wszystkich wstrząsających opisach ciężkiego zycia ludnosci ukraińskiej jakie systematycznie ukazują się na tym forum jak również i na forum banderowców nagle okazało się,że jest wieś,w większości zamieszkała przez Ukraińców gdzie wszystko kwitnie i się rozwija i nikt temu nie przeszkadza.
czasami przez pomyłkę wymknie wam się coś prawdziwego.

[tawnyroberts]

[polny2]

Wynika z tego że za hitlerowców wam było lepiej dlatego tak gorliwie wzmacnialiście faszystowskie władze okupacyjne-przestań pisać takie brednie bo wstyd że posługujesz się językiem polskim.

[az43]

Błędem ówczesnych władz było to,że Ukraińcy zostali przesiedleni na terenie Polski a nie wysłano ich na ukochaną Ukrainę.

[Gość: prandota]

Jeśli adres jest aktualny,zalezy mi na kontakcie. Ci Trzcińscy,to moi przodkowie.Pozdrawiam-Adam Trzciński
mój adres:[e-mail]