kanoniczne i niekanoniczne księgi biblijne

[ptj5]

Mam pytanie. Czy ktoś może orientuje się, jakie księgi zostały uznane za
niekanoniczne i kiedy. Może ktoś wie jak można dotrzeć do treści tych ksiąg.
Chciałbym je przeczytać. Nie czuję się przekonany do tezy, że kosciół miał
monopol na wiedzę i mógł decydować jakie księgi będą treścią bibli jakie zaś
nie. Wydaje mi się, że znaczący udział w ustalaniu obecnego kanonu miał sobór
Nicejski 325 r. (ale może się mylę). Chciałbym dotrzeć do treści tych ksiąg
aby wyrobić sobie zdanie w kwestii wiary chrześcijańskiej samodzielnie bez
cenzury jakiejkolwiek instytucji. Pozdrawiam serdecznie i dziekuję za wpisy.

[karmin-cynober]

Ksiega Henocha zostala uznana tylko przez Kosciol Etiopski, ktory przez dluzszy
czas nie mial kontaktu z chrzescijanstwem i judaizmem. To dosc surrealistyczna
ksiega.

[kyos]

najciekawiej to wygląda w Nowym Testamencie
(ze Starego to może poza Henochem zrezygnowali co najwyżej z kilku psalmów;
co do Henocha to często był stosowany przez wszelkiej maści wróżbitów -
vide "Boży wojownicy" Sapkowskiego, "Uczeń czarnoksiężnika"
Jabłońskiego, "Wahadło Focaulta" Eco -jeśli się nie mylę bo nie przeczytałem
całego, nie mam czasu)

zazwyczaj zarzucano iż autorstwo jest niepewne a treść niekompatybilna z tym co
pisali ewangeliści [nieważne iż Łukasz w ogóle nie był Apostołem :) a wszystkie
kanoniczne Ewangelie się różnią i to nawet istotnie - vide "Ewangelia wg
Afraniusza" Jeskowa]

i tak:
Szymon Piotr: "Ewangelia wg św. Piotra", "Nauczanie św. Piotra", "Apokalipsa
św. Piotra", "Dzieje św. Piotra"
Filip z Betsaidy: "Ewangelia wg św. Filipa", "Akty św. Filipa"
Tomasz (Didymos): "Ewangelia wg św. Tomasza" (dzieło gnostyckie, zawiera 114
tajemnych wypowiedzi Chrystusa), "Dzieje św. Tomasza" (misja Apostoła w Indiach)

Judasz Iskariota: "Ewangelia Judasza" :)

> Chciałbym dotrzeć do treści tych ksiąg

albo próbuj w bibliotekach uniwersyteckich/wojewódzkich dostać się do
księgozbiorów (przez znajomych religioznawców) albo wal do Watykanu - gdzie jak
gdzie ale tam to chyba "mają" wszystkich heretyków "pod kluczem" :)

[komnen]

nie trzeba wcale do Watykanu od lat ks. prof. Marek Wielowieyski z KUL wydaje serię "Apokryfy"

[tyberia1]

Nie Wielowiejski tylko Starowieyski i nie z KULu tylko z Warszawy

[komnen]

LOL sorry, pogrzało mnie zupału, a jak słuchałem wykładów prof. to był jeszcze w Lublinie :)

[marcowsky]

www.kosciol.pl/content/article/2005030707294285.htm - tu masz tekst
ewangelii niekanonicznej wg sw.Tomasza

[kossace]

tu również są ciekawe materiały, odnośniki, linki, polecam!
www.gnosis.art.pl/
www.ekumenizm.pl/

z wikipedii -- apokryfy ST

[kyos]

Pierwsze zatwierdzenie kanonu chrześcijańskiego nastąpiło w 397 roku na
Synodzie Kartagińskim, który ostatecznie odrzucił część ksiąg krążących jako
listy i ewangelie, zwane obecnie APOKRYFAMI lub PSEUDOEPIGRAFAMI.

pl.wikipedia.org/wiki/Apokryf
Wśród apokryfów starotestamentalnych wyróżnić można trzy podstawowe grupy:
I. Opowiadania mają charakter quasi-historyczny, opisują zazwyczaj dzieje
narodu w jakimś wycinku, albo koleje losu jakiejś osoby – nawiązują one albo do
rzeczywistych wydarzeń, albo też (tak jest najczęściej) oparte są na legendach.
Księga Jubileuszów; 3 Księga Ezdrasza; 3 Księga Machabejska; Apokalipsa
Mojżesza; Życie Adama i Ewy; Testament Adama; Wniebowstąpienie Izajasza.
II. Pisma dydaktyczne to księgi mądrościowe zawierające pouczenia dotyczące
spraw moralnych i religijnych. Do nich można zaliczyć:
Testamenty Dwunastu Patriarchów; Psalm 151 i 4 dalsze; Psalmy Salomona;
Modlitwa Manassesa; 4 Księga Machabejska; pisma dydaktyczne z Qumran.
III. Apokalipsy – nawiązują one przede wszystkim do kanonicznych ksiąg
prorockich:
Księga Henocha; Wniebowzięcie Mojżesza; 4 Księga Ezdrasza; Apokalipsa Barucha;
Apokalipsa Abrahama; Testament Abrahama; Apokalipsa Eliasza; Księga Eliasza;
Apokalipsa Sofoniasza; Apokalipsa Ezechiela; Księgi Sybillijskie.

z wikipedii c.d. -- apokryfy NT

[kyos]

Najogólniej apokryfy NT można podzielić, wg kryterium wierności kanonowi
biblijnemu, na: a/ ortodoksyjne (nieheretyckie) – nie wykraczające doktrynalnie
poza treści przedstawione w księgach kanonicznych, będące tylko uzupełnieniem
tychże; b/ nieortodoksyjne (heretyckie) – przede wszystkim chodzi tutaj o
apokryfy gnostyckie, znacząco odbiegające w swojej treści od ksiąg
kanonicznych, istotnie zmieniającymi przesłanie Jezusa, albo jego pozycję i
rolę, a nawet wszystko razem.
Apokryfy NT zasadniczo dzielą się wg gatunków literackich, podobnie, jak i ich
kanoniczne odpowiedniki, na:
I. ewangelie – opisują głównie dzieciństwo Jezusa i jego zmartwychwstanie;
większość z nich zaginęła, a jeszcze inne dotrwały do naszych czasów we
fragmentach lub w dziełach Ojców Kościoła, jako cytaty
a/ autorstwa poszczególnych apostołów: ewangelia Tomasza; ewangelia Filipa;
ewangelia Macieja; ewangelia Piotra; ewangelia Judasza; apokryficzna ewangelia
Jana; ewangelia Bartłomieja.
b/ judeochrześcijańskie: ewangelia wg Hebrajczyków; ewangelia wg Nazarejczyków;
ewangelia ebionitów.
c/ dzieciństwa Jezusa: protoewangelia Jakuba; historia dzieciństwa Jezusa
będąca inną ewangelią Tomasza; opowiadania o dzieciństwie Jezusa (gnostycka).
d/ maryjne: historia niepokalanego poczęcia Matki Bożej; ewangelia o narodzeniu
Matki Bożej; o zaśnięciu Maryi; lamentacje Matki Bożej.
e/ poświęcone innym postaciom NT: historia Józefa cieśli; żywot Jana
Chrzciciela; opowiadanie o ścięciu Jana Chrzciciela; ewangelia Nikodema;
ewangelia Gamaliela; ewangelia Barnaby; ewangelia Marii Magdaleny;
ewangelia Egipcjan; ewangelia Prawdy.
II. Dzieje Apostolskie
Dzieje Pawła; Dzieje Piotra; Historia polemik Piotra z Szymonem Magiem;
Dzieje Piotra i Pawła.
III. Listy
Listy Jezusa do Abgara; List Pawła do Laodycejczyków; List Pawła do Koryntian i
Koryntian do Pawła; Listy Pawła do Seneki (6 listów) i Seneki do Pawła (8
listów).
IV. Apokalipsy
Apokalipsa Piotra; Apokalipsa Pawła.

Wybrana bibliografia
1. Apokryfy Starego Testamentu, oprac. R. Rubinkiewicz, Warszawa 1999.
2. Apokryfy Nowego Testamentu, t. 1, Ewangelie apokryficzne, pod red.
M.Starowieyskiego, Lublin 1980.
3. Apokryfy Nowego Testamentu, t. 1, Ewangelie apokryficzne, część 1,
Fragmenty. Narodzenie i dzieciństwo Maryi i Jezusa, pod red. M.Starowieyskiego,
Kraków 2003.
4. H.Langkammer, Słownik biblijny, wyd. II popr. i uzup., Katowice 1984;
Religia. Encyklopedia PWN, t. 5, pod red. T.Gadacza i B.Milerskiego, Warszawa
2002.
5. Encyklopedia katolicka, t. 1, pod red. F.Gryglewicza, R.Łukaszyka,
Z.Sułowskiego, Lublin 1985.
6. Witold Tyloch, Dzieje ksiąg Starego Testamentu. Szkice z krytyki biblijnej,
Warszawa 1981.
7. Witold Tyloch, Judaizm, Warszawa 1987.

z wikipedii -- księgi deuterokanoniczne

[kyos]

Kanon Biblii w wersji katolickiej został potwierdzony na soborze trydenckim w
1546 roku. Protestancki kanon Nowego Testamentu jest identyczny z katolickim,
natomiast Starego - z hebrajskim (kanon palestyński). Księgi ST, które nie
wchodzą w skład kanonu hebrajskiego (a więc uznawane są przez żydów i
protestantów za apokryfy), a zaliczają się do katolickiego, katolicy i
prawosławni nazywają księgami deuterokanonicznymi (kanon aleksandryjski).

pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99gi_deuterokanoniczne
Księgi deuterokanoniczne (wtórnokanoniczne) (przez Kościoły protestanckie
określane jako apokryfy) to księgi Pisma Świętego, których kanoniczność była
kwestionowana w odróżnieniu od ksiąg protokanonicznych. Z wyjątkiem księgi
Syracha oraz 2 Księgi Machabejskiej, powstawały w języku hebrajskim lub
aramejskim. Do XX wieku znane były jedynie ich greckie przekłady, pochodzące z
Septuaginty (III-I wiek p.n.e.). Odkrycia archeologiczne (m.in. w Qumran)
pozwoliły określić fragmenty oryginałów. Część Ojców Kościoła działających na
Wschodzie odrzucała księgi deuterokanoniczne jako natchnione. Orygenes w swej
analizie wskazywał na różnicę pomiędzy księgami wtórnokanonicznymi a kanonem.
Atanazy, Cyryl z Jerozolimy i Grzegorz z Nazjanzu, przygotowując katalog pism
albo pomijali w ogóle te księgi, albo je włączali jako dodatki, Kościół Zachodu
jednak uważał te ksiegi za kanoniczne. Ponieważ na skutek tego w II i III wieku
doszło do kilku sporów związanych z używanym kanonem Starego Testamentu, w IV
wieku podczas synodu w Hipponie i 3. soboru w Kartaginie orzeczono
równoprawność ksiąg pierwszego i drugiego kanonu ("protokanonicznych"
i "deuterokanonicznych"). Ostatecznie również Kościół na Wschodzie przyjął
poglądy Zachodu i w roku 692 na synodzie trullańskim uznał autentyczność ksiąg
deutorekanonicznych.
Księgi deuterokanoniczne (wtórnokanoniczne): 1 Księga Machabejska (1 Mach); 2
Księga Machabejska (2 Mach); Księga Mądrości (Mdr); Mądrość Syracha
(Eklezjastyk) (Syr); Księga Tobiasza (Tb); Księga Judyty (Jdt); Księga Barucha
(Bar).
Fragmenty uznawane za deuterokanoniczne: z księgi Daniela: modlitwa Azariasza
(Dn 3,24-90) i dwa ostatnie rozdziały (Dn 13-14); fragmenty Księgi Estery w
języku greckim.
Niektórzy włączają do powyższego spisu fragmenty Księgi Jeremiasza i Hioba,
obecne tylko w Septuagincie.