Italyjo - historyjo

[broneknotgeld]

"Kultura Villanova"
W czecim tysioncleciu na połwyspie rosła
Przeca do znaczynio jakosik niy doszła
Nic że bronz i nawet ajza już tu znali
Etruski i Greki Italyjo dali.

[broneknotgeld]

Greki

Toż utropy z niymi niy ma
Spodobała im se ziymia
Kero miała wiyncy niw
Grek w Italji - żodyn dziw.

[broneknotgeld]

Wele Neapolu

Ano - ty sztele jeszcze niy było
Dyć Grekow wiela tu prziciongnyło
Tako Cumae wspomnioł bych tukej
Se nad zatokom je teroz szukej.

[broneknotgeld]

Nauczyli

Greki Italikow wojować uczyli
Toż se na tym drapko i sami natnyli.

[broneknotgeld]

Toskania i Lacjum

Toskania i Lacjum - Etruskow dziedziny?
Dyć łoni tu prziszli a niy - byli driny
Toż se zakryńciyło historyji koło
Z czego Italikom mogło być wesoło.

[broneknotgeld]

12 miast-państw

Etruski razym cołkym niy żyli
We miastach-państwach dyć se sklupnyli
Kerych dwanoście richtig aż było
Toż wele tego sie to kryńciyło.

[broneknotgeld]

W Lacjum

Na Etruskow szlaku co wiod ich do Grekow
Wioszczyna se stoła - wiydz ło tym czowieku
W niyj żyli Latyny stond i Lacjum miano
Historyjo szteli wielko bydzie dano.

[broneknotgeld]

Czy założyli?

Remus i Romulus
Czy Rzym założyli?
Czy w mały wioszczynie
Wpiyrw Etruski byli?

[broneknotgeld]

Tarkwiniusz Pyszny

Rzońdzioł krol etruski Romom richtig twardo
Chocioż już Latyny paczom nań fest hardo
Toż utropa jego z chuci sie zrodziyła
Za gwołt na Lukrecji poczuł jejich siyła.

[broneknotgeld]

Lucjusz Juniusz Brutus

Łojca republiki widzi we niym Roma
Łon tyż to zrychtowoł co wolni som w doma
Toż se mynżym prawym i dzisioj nom jawi
-Śmierć dlo synow zdrajcow - serce yno krwawi

Tako republika wysoko postawioł
Chocioż i niyszczyńście familiji sprawioł.

[broneknotgeld]

509 r.p.n.e.

Już Etruskow w Romie niy ma
Czy spokojno teroz ziymia?
Wpiyrw podbici - zdobywajom
Toż Latyny szwong w tym majom.

[broneknotgeld]

Korsyka

Toż po Sycylji drapko Korsyka
Zaczła do bogow ze Romy rzykać.

[broneknotgeld]

II wojna punicko

Ano - Hannibal wielke mioł plany
Dyć ze ty wojny wyloz przegrany
Nic że przez Alpy przelazły słonie
Toż skory Rzymian przeca niy tonie
Niy dość że armio mu potraciyli
W końcu u niego ze wojskym byli.

[broneknotgeld]

Prowincjo Afryka

Po ty łostatni wojnie punicki
Kartagińczyki poszli w niywola
Prowicjo rzymsko już tu na wdycki?
Rzym rosnie w siyła - choć go niy chwola.

[broneknotgeld]

Tyberiusz Grakchus (133 r.p.n.e.)

Wybrany trybunym dlo naprawy państwa
Chcioł ukrocić wiela ze rzymskego draństwa
Jedna kadyncyjo Synat se mu łopar
Przed drugom śmierć znoloz - ano szkoda chopa.

[zettrzy]

odkopywalismy miasto Pompeje
jak sie odkrywa spodziewane lądy
gdy okiem ludzkim nie widziane dzieje
jutro uznane potwierdza poglądy
z ktorych dzis jeszcze glupcow tlum sie smieje