Architektura z czasów PRL jak cenny zabytek

Wieżowce na Pl. Grunwaldzkim

[januszz4]

"W wieżowcach na pl. Grunwaldzkim miał być biały beton, drewno i
zieleń wypływająca falą z głębokich donic ustawionych między oknami
a owalnymi otworami. Jest przygnębiająca szarość"

Ten eksperyment architektoniczny odbył się kosztem lokatorów,
którzy nie mając specjalnego wyboru zmuszeni byli w latach 70.
zamieszkać w tych wieżowcach płacąc za własnościowe mieszkania
horrendalną jak na tamte czasy kwotę. Znajomi mieszkali kiedyś na
14 piętrze w jednym z tych cudów architektonicznych. Pamiętam, jak
byłem u nich z wizytą w czasie jesiennej wichury połączonej z
ulewą. Parapety za oknami, w których według wyobraźni pani
architekt miały znajdować się "głębokie donice z wypływającą falą
zieleni" szybko zalane zostały wodą deszczową. Nie było z tych
wgłębień w parapetach żadnych odpływów. Właściciele mieszkania
latali ze szmatami i wiadrem wybierając wodę z tych niecek.
Wyobrażam sobie tę bujną zieleń rozszarpywaną przez wichury, a w
lecie wysychającą z braku wody. To chora wyobraźnia architekta
wymyśliła takie dziwolągi. Nie móiąc już o rozkładzie samych
mieszkań. Pokoje 5 m, podobnej wielkości kuchnie-laboratoria
nasłonecznione przez wielkie okna balkonowe (przez to nieustawne) z
wadliwą wentylacją. Znajomi już dawno się wyprowadzili i do
dzisiaj mają koszmarne wspomnienia. W latach 80., gdy wyłączano
prąd, w tych wieżowcach nie dało się normalnie mieszkać. Korytarze
wewnątrz nie mają okien, oświetlane są tylko elektrycznością (brak
oświetlenia awaryjnego), windy nie działały, wody nie było
(hydrofory nieczynne), kaloryfery przestawały grzać, do mieszkań
można się było dostać tylko ciemną klatką schodową (np. na 15
piętro zasuwało się ze świeczką w ręku). Potencjalne zagrożenie
pożarem powiększał brak wody i nieczynne hydranty. Te wieżowce
powinny zostać albo wyburzone (mieszkańcom dać w zamian normalne
mieszkania w normalnych domach), albo przebudowane tak, żeby usunąć
te wszystkie mankamenty i zagrożenia. Powinno się także przebudować
same mieszkania, ale wiem, że nie będzie to łatwe a nawet możliwe
ze względów własnościowych.

[Gość: Maciek]

>zieleni" szybko zalane zostały wodą deszczową. Nie było z tych
> wgłębień w parapetach żadnych odpływów.

Rozmawiamy o architekturze, a Ty podajesz, ze argumentem na minu jest brak odplywu wody...?

> oświetlenia awaryjnego), windy nie działały, wody nie było
> (hydrofory nieczynne), kaloryfery przestawały grzać, do mieszkań

Tutaj podobnie. Sposób wykonania i prowadzenia instalacji ma się nijak do jakości architektury.

> powinny zostać albo wyburzone (mieszkańcom dać w zamian normalne
> mieszkania w normalnych domach), albo przebudowane tak, żeby

Tak dać, wszystkim. Za darmo! Ja też chcę...

Ehh.

[januszz4]

Gość portalu: Maciek napisał(a):

> >zieleni" szybko zalane zostały wodą deszczową. Nie było z tych
> > wgłębień w parapetach żadnych odpływów.
>
> Rozmawiamy o architekturze, a Ty podajesz, ze argumentem na minu
jest brak odpl
> ywu wody...?
>
Maciek, to nie tak. Przecież co do projektu architektonicznego w
sensie formy nie mam zastrzeżeń. Forma jest oryginalna i gdyby
tylko o nią chodziło, te wieżowce mogły by stać tam 500 lat i
dłużej. Mnie chodzi o coś innego. Sama forma to nie wszystko. To
nie jest pomnik do podziwiania, ale domy mieszkalne. W ich
projekcie są ewidentne wady, których nie da się usunąć, albo było
by to zbyt kosztowne (tak jak w przypadku Poltegoru). Przypuszczam,
że także według dzisiejszych przepisów p.pożarowych ten projekt nie
zostałby zatwierdzony. Czy chciałbyś mieszkać w takim wieżowcu i
być narażony na te wszystkie atrakcje o których pisałem? Co
do "dania dotychczasowym właścicielom nowych mieszkań" - jest to
problem inwestora, który będzie musiał zapewnić takie mieszkania co
najmniej równorzędne o takim samym statusie własnościowym. Przecież
tak się te sprawy załatwia. Sądzę, że wcześniej czy później dojdzie
do tego, tym bardziej, że okres eksploatacji takich budynków już w
chwili kiedy powstawały przewidziany był na ok. 50 lat. Pierwszy z
nich oddany został do użytku na początku 1973 r. A więc zostało
jeszcze 15 lat.

Architektura z czasów PRL jak cenny zabytek

[Gość: Jurek]

Wszyskich specjalistów od architektury uznać za zabytek nie chroniony, każdy ma obowiązek odstrzelić choćby jednego. Proszę oglądnąć pierwszą lepszą starówkę, tam nie było architektów, kazda kamieniczka jest inna, istna pstrokacizna, i to są piękne rzeczy, prawdziwe zabytki, nie szopki ustawione pod sznurek w pionie i w poziomie, dlatego wywalić to towarzystwo, co nie pozwala właścicielowi budować na swoim terenie tego co jemu jest potrzebne, i co jemu się podoba!

[Gość: studentka]

przebrnelam! przebrnelam przez 78 komentarzy ludzi, ktorych nienawisc do PRL-u bedzie trwala jeszcze dlugo. nienawisc do kolejek, braku coca-coli, braku mozliwosci wyrazania swojej niezadowolonej opinii!
bardzo mi sie podoba pomysl ze zrobieniem takiej wlasnie listy wroclawskich zabytkow. bo ludzie, ktorzy zaprojektowali te obiekty zasluguja na szacunek i przez to, ze zostaly wybudowane w "zlym" okresie nie mozna skazywac owych na smierc.
a do panstwa niezadowolonych - poczytajcie o modernizmie, czemu go zaprzestano... moze bedziecie miec argumenty w dyskusji. pozwiedzajcie inne kraje, zobaczcie jak to sie tam robi. dlaczego do nas nikt nie chce przyjezdzac, a tam tak...
jeden pan pisal o historii. czy nalezy ja negowac? chyba, nie... chociaz jest pan pewnie zdania, ze nalezy odbudowac palac przy Wita Stwosza przy okazji zamykajac go dla zwiedzajacych... przeciez, to byl taki piekny palac... taki historyczny, historyzujacy... histeryzujacy...
pozdrawiam:)

[Gość: el_barto]

zaluzyli na szacunek po prost ustawiajc klocek taki sam jak inne ? I
ta piekna gra slow :historyzujacy histeryzujacy - i od rauz wydaje
nam sie ze jestesmy madrzy i nasze zdanie jest niezywkle madre -
niczym z serialu jakiegos. Nie wiem jakie sa Pani gusta, ale to
nawet nie chodzi o gusta tylko o pewne poczucie estetyki i piekna -
przeciwnikom tej listy a przynajmniej niektorycj obiektow z niej jak
mnie nie podoba sie to ze budynki te zachwiewaja wrecz burza ciag
zabudowy, lub architektoniczny niektorych miejsc - taki np nowy
targ . lub bloczki przy wita stwosza ,szewskiej czy np nozowniczej-
jak dla mnie to szanowni panstwo arcitekci oraz Pani możecie sobie
wpisac do rejestru zabytkow nowy dwor, kozanow ,
popowice ,kosmonautow i wszystkie te inne takie samo kartonowe
zlewajace sie betoniarnie albo przemalowac na wszsytkie kolory teczy
a z wszsytkim budnykom lacznei z katedra i ratusze modebrac status
zabytku , ale wybiore zabudowe taka jaka prezentuja pierzeje rynku
glownego czy placu solnego (ktore notabene nie sa oryginalami tylko
budowlami HISTORYZUJACYMI !) niz zabudowe tego oblesnego nowego
targu.

[Gość: bartollommeo]

Gratuluję bezsensownego wielkiego wysiłku!!!
Tylko co ma wspólnego nienawiść do PRL, z architekturą? Tu nie chodzi o okres w którym powstawała, tu chodzi o to jaka ona jest, jeżeli krytykuję jakiś budynek, niewiele mnie obchodzi kiedy on powstał, ważne jak wygląda i jak wpisuje się w otoczenie. Teraz w większości wypadków, nie buduje się wcale lepiej, ale nie o to, tu chodzi.
Jakbyś czytała uważnie, zauważyłabyś, że ludzie głównie krytykują jakieś konkretne, wybrane przez siebie budynki. Jaki dorobek stanowią np. te bloki na Nowym Targu? Widziałaś przedwojenne zdjęcia? Jak już pisałem poza wschodnią i zachodnią stroną, te budynki są beznadziejne, nie da się nawet przerobić parteru pod usługi. Nie da się nic do nich dobudować. Nie ważne kiedy powstały. Po prostu ten plac jest za cenny, żeby stało tam coś takiego. Zgadzam się, że jest wiele budowli z "tamtego okresu" wartych zachowania. Co do modernizmu, to chyba widać, że nasze miasto niespecjalnie umie zadbać o przedwojenne budynki np. z wystawy Wu Wa, a tu już chcą wpisywać na listę nowe.

Architektura z czasów PRL jak cenny zabytek

[to]

i jeszcze do zwolennikow odtworzenia zabudowy historycznej.

pamietajmy niemcy rozwijajac miasto nie mieli oporow przed
wyburzaniem historycznych kamienic. na miejscu czego stoja kamienice
w "kiczowatym" stylu secesyjnym na rynku? moze pustyni?
oczywiscie naszym zadaniem nie bedzie wybuzanie barokowych kamienic,
a syfu z PRLu.

nie trzymajmy sie ortodoksyjnie koncepcji odbudowy historycznej
zabudowy (atrap!). pozbawiamy Wroclaw przyszlosci waznego swiadectwa
architektonicznego z naszych czasow. tak, jestesmy zrazeni do
socjalistycznego budownictwa postepowego, czy prostackich drapaczy
chmur, ale naprawde jest mozliwe zbudowanie nowoczesnych,
estetycznych i przyjaznych ludziom budynkow, pasujacych w rownym
stopniu do sasiadujacej zabudowy, co np dom handlowy braci Brasch
(Feniks) do reszty rynku.
potrzeba nowej hali stulecia, nowego domu handlowego Petersdorf!

[Gość: bartollommeo]

Niepecjalnie mnie interesuje co robili Niemcy. Ale robili to głównie dlatego, że nie istniało jeszcze wtedy pojęcie zabytku, w takim sensie, w jakim znamy je teraz, a także dlatego, że Rynek i Stare Miasto stanowiło centrum, w troszkę innym sensie niż teraz, miasto było mniejsze i trzeba było je rozwijać, teraz Rynek i okolice nie stanowią już centrum handlowo-finansowego, a raczej rozrywkowe.
Miasto się powiększyło, żeby zbudować coś nowego w prestiżowym miejscu, niekoniecznie trzeba burzyć starą kamieniczkę na rynku. Pzrypominam o ciekawym pomyśle Berga, postawienia wieżowca w miejse bloku śródrynkowego. Było wiele innych koncepcji.

[to]

pojecie zabytku jest rzeczywiscie dosyc świeżej daty, ale starsze
niż mogłoby wynikać z Twojego postu. jak budowano Wroclaw przed
wojna jest o tyle ważne, że jest to pewna tradycja urbanistyczna do
której się należy odnieść. można zachować, można odrzucić, ale znać
trzeba.
centrum moze i pelni nieco inne funkcje, ale mimo wszystko jest duzo
do wyburzenia gniotów (nie baroku) i duzo wolnego miejsca w centrum.

[Gość: bartollommeo]

Jakbyś przeczytał uważniej, zauważyłbyś, że nie pisałem o tym kiedy powstało pojęcie "zabytek", tylko o tym, jak wtedy do niego podchodzono. Poza tym, niespecjalnie mi się podoba to co Niemcy wtedy robili, nie musimy wcale tego kontynuować.

[Gość: bartollommeo]

Tylko, że kiedyś ścisłe centrum prawie wszystkiego, to był rynek i okolice, teraz miasto jest większe, centrum jest rozleglejsze i o to mi chodziło.

[Gość: el_barto]

nie trzymajmy sie ortodoksyjnie koncepcji odbudowy historycznej
> zabudowy (atrap!). pozbawiamy Wroclaw przyszlosci waznego
swiadectwa
> architektonicznego z naszych czasow. tak, jestesmy zrazeni do
> socjalistycznego budownictwa postepowego, czy prostackich drapaczy
> chmur, ale naprawde jest mozliwe zbudowanie nowoczesnych,
> estetycznych i przyjaznych ludziom budynkow, pasujacych w rownym
> stopniu do sasiadujacej zabudowy, co np dom handlowy braci Brasch
> (Feniks) do reszty rynku.
> potrzeba nowej hali stulecia, nowego domu handlowego Petersdorf



Bardzo dobry sposob myslenia -tu nie chodzi o to aby na sile
odbudowywac stare i tak dalej-urok zabytkow polega na tym ze sa
stare itd . Chodzi o stworzenie czegos co bedzie pasowac-osobisice
akurat do nowego targu nei widze kompromisu i tam powinno byc
absoultnei budownictwo nawiazujace zabudowy przedwojennej, chocby z
racji ze to pierwszy rhistoryczny rynek wroclawski, ale nei
zapominajmy ze to nie o sam plac chdoz itylko o mysl urbanistyczno-
architektoicza-co z tego ze odbudujemy nowy targ jesli bedzie to np
stara zabudowa tylko samego placu a wszsysko wokol- ul sw
katarzyny,wita stwosza,kotlarska,nozownicza, wiekszosc szewskiej i
kuzniczej beda straszyc tymi komuchowskimi koszmarami ? Tu potrzebna
jest wizja i neikoniecznie chodzi tu o zabudowe historczyna itd
tylko o cos pasujacego. Nie trzeci juz solpol, albo te koszmary jak
helios czy pasaz, ale chocby taki budynek jak ta plomba na olawskiej
obok kameleona-budynek nowy ale jak wspaniale odwolujacy sie do
historycznej zavudowy i od razu lepiej to wylgada !szkoda ze nie
wyburza polnocnej pierzei olawskiej i tam nei przywroca takich
budynkow zamiast tych pudelek po zapalkach ...

[Gość: W]

Przeczytalem wszystkie komentarze. Sa dla mnie bardzo ciekawe gdyz
jestem jedynym tutaj piszacym ktory pamieta Wroclaw przedwojeny. Mam
juz 89 lat i jeszcze zdazylem zaczac studiowac architekture w 1939
roku na politechnice wroclawskiej. Doskonale pamietam architekture
Nowego Targi , placu grunwaldzkiego i piekne ciagi zabudowy
dzisiejszej starowki. W 1945 roku Nowy targ nie byl az tak
zniszczony zeby nie udalo sie go odbudowac. Niestety cegla do
Warszawy byla bardziej potrzebna. Noim zdaniem nalezy usunac z
Nowego Targu te wstretne klocki i wybudowac budynki nawiazujace do
przedwojennej zabudowy i oczywiscie ozywic to miejsce poprzez male
sklepiki, knajpki itd. To miejsce kwitnelo zyciem nawet po wojnie a
teraz jest calkowicie martwe. Plac Gronwaldzki calkowicie pusty
dawal nieograniczone mozliwosci koncepcji architektonicznej. I co
zrobiono? Zaczeto od niesczesliwych koszarowych domow studenckich
przeslaniajac je jeszcze bardziej koszmarnym budynkiem skonczywszy
na 20-latce i teraz na wstretnej galeri. Jedna naprawde udana
zabudowe przeprowadzono przy zabudowie PKWN-u. To jest jedyna moim
zdaniem zabudowa powojena ktora warto we wroclawiu chronic. Jest tez
kilka pojedynczych obiektow jak budynek Panoramy czy Linowiec.

Architektura z czasów PRL jak cenny zabytek

[Gość: architetto]

To jakis zart, jakis glupi dowcip, ratowac te wszystkie koszmary ?
zakrawa na skandal albo na "nieczysty interes", to wszystko musi byc
wyburzone, lacznie z ta "radosna tworczoscia " z lat '90, wyciapane
tandetne "plomby" i inne ohydztwa. Cala komisja powinna OBOWIAZKOWO
przebywac 1 rok w Paryzu,1 rok w Rzymie i 1 np. w Londynie czy
Madrycie i po powrocie podejmowac te MOCNO KONTOWERSYJNE DECYZJE.Te
budynki nie maja NIC wspolnego z architektura , to zwykle
szkaradztwa. ( wspolczesne tez sa niewiele lepsze, poza malymi
wyjatkami)

Architektura z czasów PRL jak cenny zabytek

[Gość: kijek]

www.ronet.pl/impresje_Sladami-Le-Corbusiera-Indie_28.html modernizm też
trzeba czasem remontować.

Architektura z czasów PRL jak cenny zabytek

[Gość: gość]

Autor artykułu słabo po polsku.