plusy i minusy

[chris-joe]

Zdecydowalem juz dawno, ze tu miejsca nie zagrzeje. Montrealu nie znosze. W
przyszlym roku wracam na stare smiecie do Vancouver.

Ale glowe daje, ze wielu z was lubi to miasto. (Chyba to mozliwe... ??? :)
Podzielcie sie wiec uwagami na temat plusow i minusow Montrealu. Co tu
lubicie, co czyni to miasto wyjatkowym w pozytywny sposob, a czego tu nie
znosicie i nie potraficie zaakceptowac?

[pas47]

To chyba ty powinnienes powiedziec czego tak bardzo tu nie lubisz...
ja uwazam ze Montreal zyje swoim zyciem, lubie knajpki na St-Denis,
artystow w starym Porcie, spracery na Mont-Royal, mieszanke
kulturowa (a nie tylko chinczykow jak w Vancouver), francuski, moich
znajomych, imprezy w miescie, wypady za miasto... itd. ale mysle ze
chyba najwazniejsze to jakich sie ma znajomych i z kim sie spedza
ten czas, poza najbliza rodzina.

[corrina]

hejka ja tez mieszkalam w bc zaraz po moim przyjezdzie do kanady,no
i po skonczeniu kursu angielskiego w piatek juz w poniedzialek
wyladowalam w montrealu ,tutaj jestem jak ryba w wodzie ale to
prawda zalezy tez od twojego stylu zycia,rodziny,przyjaciol,poczkaj
jeszcze troche,zawsze troche trwa aklimatyzacja

[roseanne]

bylam wczoraj na Jean Talon - zachwycilam ise niepomiernie - czegos takiego
brakowalo mi od dobrych kilku lat
te kosze jablek i pomidorow

sklepiki, do ktorych moge podejcs
dzwony - jakos mnie pozytywnie nastrajaja
tereny do spacerow, ogolnie
basen pod domem, gdzie dla dzieci wstep od lat 8

no ale ja tu dopiero od wtorku.... co bedzie dalej to sie zobaczy

jak na razie w porownaniu z amerykanskimi suburbiami to niebo :p



jeszcze pare spraw na liscie do zalatwienia, zanim przyjdzie kolej na net, wiec
do nastepnego postukania

[ag.ni]

Zaczne od minusow, jest ich mniej:
brak kultury kierowcow
beznadziejne oznakowania
dziury w ulicach,wieczne naprawy i wieczne korki
ludzie palacy na ulicy/w miejscach publicznych
kolejki do lekarzy specjalistow
duzo brudasow...takich co rzucaja smieci po ulicy, nie wiedza co to
woda i mydlo, spluwaja prosto pod nogi...

Plusy.... wszystko pozostale:))))))
a tak powaznie to:
specyficzna atmosfera, kafejki, restauracje, festiwale (Jazz)
mieszanka miedzynarodowa=specyficzna atmosfera, kazdy czuje sie jak
u siebie
filmy nie tylko amerykanskie
komunikacja miejska
wymieniony juz stary port
ulica St-Laurent w dzien i w nocy
ulica Mont-Royal
no i najwazniejsze;) czyli wszystko zwiazane z jedzeniem czyli
jedyne prawdziwe bagle na St-Viateur, Adonis - libanski supermarket
na Sauve Ouest, francuskie piekarnie (Patisserie Belge, Premiere
Moisson, Au Pain D'ore)
Jean-talon i Atwater market itp

Wlasciwie to moglabym jeszcze dlugo kontynuowac, ale mi sie nie
chce :)...W sumie nie to ladne co ladne ale co sie komu podoba.


PS wlasnie wrocilam z kiermaszu czyli z Oki:)...dzisiaj cudo, jak
dojachalismy okolo 10 to bylo moze 30 samochodow...

chris-joe

[ag.ni]

Tak z niezdrowej ciekawosci sie zapytam....dlaczego az tak bardzo
nie lubisz Montrealu?

[chris-joe]

Punkt widzenia Montrealu –jak i wszystkiego zreszta na tym padole- zalezy od
punktu siedzenia. A ja –przyznaje- jestem rozpuszczony po 15 latach w
Vancouver. Moje standarty i oczekiwania zostaly uksztaltowane przez normy
Zachodniego Wybrzeza.

Do Montrealu rzucila mnie zadza Nowego. Dobijalem czterdziestki. Potrzebowalem
dramatycznej zmiany scenerii, chcialem sie uczyc francuskiego, liznac
Wschodniego Wybrzeza. Umknac nudzie i lekkiemu zblazowaniu konca mlodosci,
ktorej znaczna czesc spedzilem w Vancouver.

Jechalem w slepo, miasta nie znalem wcale. Wabil mnie mit Montrealu-
“europejskiej enklawy” w Ameryce Polnocnej, jego polozenie geograficzne-
bliskosc Europy i wielkich miast Wschodniego Wybrzeza: Toronto, Boston, Nowy
Jork. W pracy zlozylem podanie o transfer.

Po wyjsciu z montrealskiego lotniska zaskoczyli mnie troche jego umundurowani
pracownicy glosno rzucajacy tabernacami lolo i rechoczacy w kupie. Jednak to,
co w Vancouver uchodziloby za karygodny brak profesjonalizmu, odbieralem jako
romanski luz, laissez-faire.
W drodze z lotniska do centrum usilowalem nie widziec niekonczacego sie pasma
ruder Lachine, pozniej zas szkaradnej i sypiacej sie petli autostrad.
Na tydzien zamieszkalem w hotelu. Moje rzeczy i kot mialy dotrzec za kilka dni.
Rozpoczalem poszukiwanie mieszkania. Byl koniec sierpnia, duchota jakiej dotad
doswiadczylem tylko w pld-wsch Azji i wlasnie sie dowiedzialem o dziwacznym
zwyczaju przeprowadzek 1 lipca. Wszystkie komorki byly juz zajete. Nastepny
tydzien uplynal mi na goraczkowych poszukiwaniach mieszkania w nieznanym mi
miescie, nie znajac jezyka. Wreszcie sie udalo- zamieszkalem przy
Ste-Catherine, w village gai.

Square St-Louis, Le Vieux Port, Rue St-Jacques i St-Paul. Koscioly! Ja
uwielbiam koscioly, wiec montrealskie koscioly natychmiast mnie podbily. Gdy
bily dzwony, dzwonilem do Vancouver z balkonu, by sie chwalic ich dzwiekiem mym
Vancouverczykom. Knajp pelno, wszystkie pelne, zabawa-na-sto-dwa!
Podobala mi sie topografia miasta, calkiem inna niz typowe polnocnoamerykanskie
centrum + suburbia.
Godzinami sie wloczylem po miescie. Ogladalem cmentarze. Ja uwielbiam cmentarze!

Miesiac miodowy trwal okolo roku. Me entuzjastyczne telefony do Vancouver i do
Polski stawaly sie stopniowo coraz rzadsze i coraz mniej entuzjastyczne.
Proces “legalizacji” mego pobytu, czyli zdobywania wszystkich lokalnych
dokumentow okazywal sie koszmarem. To, co w BC zalatwialo sie latwo, mile,
uprzejmie i z usmiechem po obu stronach- tu bylo niekonczaca sie wojna na nerwy.
Indolencja, nieprzejmosc, badz zwykla zlosliwosc lokalnej biurokracji
przenosila mnie do PRLu.

Powoli zaczalem dostrzegac, ze pocztowkowa ulica St-Denis, to –gdy przyjrzec sie
z bliska- zespol lekko podmalowanych, sypiacych sie, bezwstydnie zaniedbanych
ruder. Coraz bardziej zaczal mnie irytowac brud ulic, wszechobecnosc smiecia,
agresywnosc i arogancja.
Zaczalem sie lapac na tym, ze przestalem odrozniac wiekszosc montrealskich
dzielnic, ze Lachine, Plateau, Montreal Est czy Nord- czyli przytlaczajaca
wiekszosc miasta- to ten sam dwupietrowy budynek, z tymi samymi rozklekotanymi
schodami, z tym samym kurnikiem-komorka na tylnej galerii pomnozony przez
tysiace. Tu i owdzie zas te same bloki mieszkalne z lat 50. lub 60. w stanie
kompletnego upadku. Zaczalem widziec niepokojacy brak nowej –i ciekawej-
architektury.

Doskwieral mi bardzo brak prawdziwej biblioteki. Prowincja, miasto, ktore
nieustannie wykrzykuje o koniecznosci kultywowania swej odrebnej kultury
szarpnelo sie wreszcie na nowoczesna biblioteke ledwo dwa lata temu. Jako grubo
ostatnie znaczace miasto kraju!

KOMUNIKACJA MIEJSKA teoretycznie rozbudowana i funkcjonalna. Metro jednak w
stanie nienaruszonym od poczecia, bez wlasciwie zadnej modernizacji. Stacje
lepkie od brudu, czesto najzwyczajniej zarzygane, zdarza sie ludzki kal...
Smiec, puszki, butelki, resztki jedzenia wszedy. Bezdomni badz pijacy wiecznie
zalegajacy na lawkach. Czasem ktos pali szluga w kacie. Wagony jeszcze gorsze.
Podlogi lepkie od wielodniowych zaschnietych napojow rozlanych badz rzuconych
przez pasazerow. Tacki po pizzy, zaschniete plastry pizzy, bananowe obierki,
gazety. Jezdze pierwszym metrem dnia na zielonej linii- stacja Beri zasmiecona
po pachy, wagony takie jak opisalem powyzej. Wniosek: taboru ni stacji sie noca
nie myje, puszcza sie pociag w stanie z dnia (tygodnia) poprzedniego!

Codziennie przerwane kursowania metra na przynajmniej jednej linii. Na co
drugiej stacji przynajmniej jedne schody ruchome- nieruchome. Wejscia na stacje
bronia ciezkie zelazne odrzwia, ktore by otworzyc trzeba silnego chlopa.
Zwyczaju przytrzymania drzwi dla tych z tylu- nie ma. Ja przytrzymuje zawsze.
W ciagu 6 lat mieszkania w Montrealu, uslyszalem “merci” moze ze trzy razy.
Wiele stacji jest wiecznie zalewanych woda gruntowa. Od dekad rosnie plesn i
grzyb. Stacja Beaudry od grubo ponad roku jest “czesciowo niefunkcjonalna”.
Przez pierwszy rok dwukrotnie zmieniano wywieszki z planowana data ukonczenia
robot. Ostatnio wywieszki dyskretnie usunieto... Ekip zadnych tam nie widuje.
Czasem mignie robol z petem zwiasajacym z wargi. I znika.

Wynalazek dyspenserow biletow do Montrealu nie dotarl (podrozuje sporo i do dzis
innego takiego metra nie znalazlem)- mamy za to znudzonych (badz nieobecnych)
etaznych w swych kanciapach.
Jednak security brak. W Montrealskim metrze mozna byc spokojnie zaciukanym i
uplyna godziny nim fakt ten zostanie odkryty. Kilkakrotnie juz korzystalem z
systemu alarmowego na stacjach i w wagonach. Tu wiec przestroga: w przypadku
zagrozenia bierz nogi za pas i nie licz na ochrone.
Ostatni skandal ze skatowana kobieta NA OCZACH nowo utworzonych (i juz chyba
odwolanych) ochroniarzy jest case in point.
Instaluje sie jednak kamery. Wreszcie. W roku 2007. Kiedy naprawde zaczna
dzialac- nikt nie wie. Czy ktos z tu obecnych zna inne metro bez kamer? Jednak
wladze miasta, czy STM, juz w zeszlym roku oglosily dumne i zadowolone z
siebie, ze montrealskie metro jest w pelni przygotowane na ewentualnosc
zagrozenia terrorystycznego. Czy ktos z was nie usmial sie przy tym po pachy?

Dzis zas w naszym pieknym miescie odkryto zagrozenie zawalenia sie tunelu metra
w najbardziej newralgicznym punkcie. Zamknieto srodmiejska czesc linii
zielonej. Miedzy dwiema glownymi stacjami przesiadkowymi Lionel-Groulx i Beri...
Cos pominalem?

Autobusy.
Od czego by tu zaczac... To, ze sa to bodaj najdrozsze autobusy w Am.Pln.
przemilcze, zreszta nikt by sie tego i tak nie domyslil. (Bo MUSZA byc z QC, w
QC zas uczciwy i otwarty przetarg nie istnieje. To, ze miedzy innymi z tego
tytulu wykrwawionego STM nie stac juz na nic innego, to detal).

By wejsc do autobusu, trzeba sie przepchac, badz odczekac, bo w Mtl nie ma
zwyczaju wsiadania przodem, zas wysiadania tylem (w Vancouver i wielu innych
miastach jest to zwyczaj rygorystycznie egzekwowany). Przy najblizszej okazji
zwroccie uwage, jak pasazerowie z tylu autobusu pedza nagle i sie przepychaja
OBOK drzwi tylnych do drzwi przednich. Z przodu autobusu zawsze gromadzi sie
tlumek. Oczywiscie wsiasc mozna tylko z przodu, wiec wsiadanie zwyczajowo jest
pod prad.
Kierowca niemal zawsze ma radio przy kierownicy obowiazkowo umilajace czas
podroznym transmisja meczu lub lista przebojow. (Widzieliscie cos takiego
gdziekolwiek indziej na polnoc od Meksyku?).
Czesto do tego rozmawia przez komorke. (Widzieliscie cos takiego gdziekolwiek
indziej na polnoc od Meksyku?).
Czystosc autobusow taka jak w metrze.
Niedawno zwrocilem uwage pewnemu panu, ktory wyrzucal przez okno kubek po kawie
przy kompletnej obojetnosci wspolpasazerow (przynajmniej nie upchnal go pod
siedzenie, jak to robi wiekszosc Montrealczykow, czyli jednak dbal o czystosc
otoczenia).

[chris-joe]

Pan mnie opiendolil, zebym zajal sie swoimi sprawami tabernac va chier lolo.
Wspolpasazerowie wreszcie zmierzyli wzrokiem- mnie (“A ten paniczyk skad?”).
Nie bede sie zbytnio czepial, wiec nie wspomne o tym, ze pasazer z kubkiem kawy
(zadnym napojem, badz zarciem zreszta) w takim Vancouver do autobusu wpuszczony
nie bedzie.

Czy o kompletnie zdemolowanych wiatach autobusowych mam wspominac? I o tym, ze
tona w smieciach? Nie, nie wspomne.

RUCH ZMOTORYZOWANY
Jeden z przedmowcow wspomnial/a tu o “braku kultury kierowcow”. Mozna to i tak
eufemistycznie nazwac. Dla mnie z Zach. Wybrzeza zas to najzwyczajniejsze
barbarzynstwo. To samo dotyczy pieszych i rowerzystow. Reguly jazdy/parkowania
sa tu jedynie gruuuubo przesadzona sugestia.
Z poczatku wydzwanialem na policje, do wladz miasta. Ale tam mnie zbywano, badz
smiano sie pod wasem, ze to taki urok, ze nic sie nie da zrobic, ze sa bardzo
zajeci wazniejszymi sprawami (jakimi?), ze tak, ze zapisza, zanotuja...
Pojazdami zaparkowanymi przez chodnik, krzywo, blizej srodka jezdni niz
chodnika, na rogu, na przystanku itp. w takim Vancouver ni miasto, ni policja
sie nie zajmuja. Jest cos takiego, jak towing companies, ktore maja koncesje na
poszczegolne rewiry miasta. Wszedzie sa znaki z telefonami firm
odpowiedzialnymi za ten wlasnie rewir. Lawety kursuja jak rekiny, bo w tym jest
ich byznes. Zle zaparkowany pojazd znika z ulicy w ciagu kilku minut, zas jego
wlasciciel wie po znakach, gdzie sie zglosic, by odebrac swoj pojazd po
uiszczeniu kary i oplaty. Efekt? Pojazdy zaparkowane jak ta lala, lad i
porzadek, miasto zarabia na koncesjach i mandatach, rekiny na oplatach.
W Montrealu? Beztroskie laissez-fair, kompletna bezkarnosc, miasto skomle z
braku budzetu. Taki czar i urok.

Anegdotka: niedawno obserwowalismy z balkonu scenke przy Ste-Catherine. Przy
skrzyzowaniu skuter zaparkowany nielegalnie, bez tablicy rejestracyjnej.
Pojawia sie policyjny radiowoz i dwa czerwone auta miasta. Radiowoz blokuje pol
St-Catherine, auta miasta pol przecznicy. Cala trojka oglada skuter, obwachuje,
wymienia uwagi, konsultuje, maca. Ale widac, ze skonfudowani. Bo jak wypisac
mandat, skoro tablicy brak? Trwa to ze 40 minut! Wreszcie wszyscy rezygnuja,
za trudny orzech, nie wiadomo jak to rozebrac. Na trzech pozostalych rogach
skrzyzowania zas trzy kolejne samochody zaparkowane kompletnie nielegalnie. My
to widzimy. Zapedzona przez skuter w kozi rog wladza nie widzi. Pakuja sie w
swe samochody. Odjezdzaja. Skuter zostaje triumfujacy. Jak i trzy wozy
bezczelnie zaparkowane pod nosem wladzy na winklach, wpoprzek pasow dla pieszych.
Czar i urok? Laissez-fair? Kwestia interpretacji. Dla mnie to kwintesencja
Montrealu, jego nieudolnosci, niewydolnosci, indolencji, amatorszczyzny. Upadku.

Porzuce jednak temat ruchu kolowego Montrealu, bo to latwy i oczywisty cel.

By przez chwile tylko wspomniec o drogach. Nah! Tez zbyt oczywiste. Ale znow
opowiem krotka anegdotke.
Jedziemy do Vermont. Droga –jak wszyscy wiemy- skandaliczna. W jakiejs wsi juz
przy granicy staje sie jednak niemal niemozliwa. Zatrzymujemy sie, by cos tam
kupic. Przy okazji pytamy, co z ta droga? -“Aaach! To juz tak lolo od dawna.
Ale klimat tu ciezki, panie, lolo- upaly i mrozy. Wszystko lolo peka. Nie ma
na to rady”. Po 20 minutach przekraczamy granice. Lolo. Dramatyczna zmiana
klimatu. No, tak, jestesmy juz bardziej na poludnie.
Dodam, ze podobna zmiana klimatu wystepuje niemal dokladnie wzdluz granicy z
Ontario. Global warming tuz tuz, I guess.

INFRASTRUKTURA
Kolejny latwy cel (podrzuccie, prosze, jakis trudniejszy temat...)
Miasto sie sypie i wali. Drogi padaja, wiadukty spadaja na lby, tunele metra
groza zawaleniem. Rury pekaja. Ledwo cos nowego sie buduje. Na okraglo
zalepia sie dziury. Latem wszedzie ekipy budowlano-remontowe. Miasto na wpol
sparalizowane, bo co drugi piedz jezdni jest znow rozkopywany. Na mojej
Ste-Catherine, po sasiedzku, co roku rozpruwaja te same trzy kawalki szosy. By
znowu cos tam skleic, wymienic, zalatac. Grupka typowych lokalnych roboli.
Jeden cos tam dlubie, czterech sie gapi. Kazdy z petem w pysku. Tabernaki sie
sypia obficie. (Widzieliscie cos takiego gdziekolwiek indziej na zachod od
Ukrainy?). Niemal zadnego zabezpieczenia dla ruchu pieszo-kolowego. Moze jakis
pomaranczowy czubek postawia. Czasem. Montreal nie zna instytucji flag person.
Glupi wynalazek tete-caree!
Obok ktos naprawia cos przy depaneurze. Na srodku chodnika pila tarczowa na
pelnych obrotach, robol nawet bez gogli. Ste-Cath! Piesi bez zmruzenia oka
obchodza pile. Znow naiwnie zwracam uwage, ze niebezpiecznie... Znow zostaje
opiendolony. Robol groznie macha rura tuz przy mojej twarzy, ze va chier.
Dzwonie na policje. “Tak, juz mielismy zazalenie. Wiemy, ze sa wulgarni”.
Tyle. Sprawa zalatwiona.

Dwie przecznice dalej rusztowanie przed budynkiem. Znow brak zabezpieczenia dla
pieszych. Kolejny robol lata jakis tynk. Na rusztowaniu, ze 3 metry nad
ziemia, obok robola jego synek (znajomy? krewny?), okolo 7-8 lat. Miesza
robolowi zaprawe. Ale sie znowu czepiam. Sa wakacje. Przynajmniej robol nie
zostawil synka samego w domu. (Widzieliscie cos takiego gdziekolwiek indziej na
zachod od Ukrainy? Ja, przewrazliwiony paniczyk z Zach. Wybrzeza, dostrzegam
cos takiego niemal codziennie. Wy juz moze nie.)

LUDZIE! Czyli najwazniejszy element miasta. Nie tam grupka znajomych i
przyjaciol, ktorych sie udalo znalezc. Fajnych ludzi da sie skumplowac i w
Timbuktu i w Tuktoyaktuk. Ale ci nieznajomi, anonimowi, tlumni, na jezdni,
ulicy, w sklepie, w urzedzie, w autubusie.

W Montrealu przeraza mnie zwyczajowe, obojetne, oczywiste i niekwestionowane
smiecenie, ogolny brak kultury, to plucie, charkanie, wszechobecne przeklinanie.
Brak poszanowania dla wspolnej przestrzeni.
Ten wszechobecny –cialem badz/i dusza- lumpenproletariat. Zdziadowienie.
Rzesze bum’ow z brudnymi kucykami wlosow. I znow charkanie, odlewanie sie po
murach, czy scianach metra.
Oraz te “klasy wyzsze”. Zrobione na “stare pieniadze” Florydy i Nowej Anglii.
Jakis dziwaczny neo-feudalizm. Te urzedniczki i urzedasy z obowiazkowym
wykrochmalonym wlosem w najmodniejsze na Florydzie pasemka. I szmaty niby z
Paryza. A jednak nie z Paryza...
Roznica miedzy West Coast a Montrealem? Tam jest naprawde kupa forsy, lecz im
jestes bogatszy, tym bardziej zacierasz slady swego dostatku; tu podkreslanie
“dorobienia sie” –vrai ou faux- jest de rigeur.


Zagadka1: Co sie stanie, jesli przecietny Vancouverczyk zwroci uwage innemu
przecietnemu Vancouverczykowi, ktory rzucil smiec na ulice/zle zaparkowal itp.
ze ten rzucil smiec na ulice/zle zaparkowal itp. Odpowiedz:
najprzypuszczalniej ten, ktoremu sie zwrocilo uwage przeprosi, ze rzeczywiscie,
ma pan/i racje, bylem zamyslony/bezmyslny. Sorry, you are right.
Zagadka2: Co sie stanie, gdy podobna uwage zwroci przecietny Montrealczyk innemu
przecietnemu Montrealczykowi? You see my point, don’t you?

Przeprowadzilem taki eksperyment wielokrotnie. W Montrealu dwa razy musialem
normalnie, fizycznie uciekac! O byciu jedynie obrzuconym obelgami nie bede sie
rozpowiadal.
Montrealczycy sa egoistami. Kazdy jest panem i nic ci do niego. C’est moi le
boss! Poczucie wspolnoty wlasciwie nie istnieje. Przynajmniej w tym znaczeniu,
w jakim funkcjonuje ono w Kanadzie anglo, a na pewno na Zachodnim Wybrzezu.
Wspolnoty, w ktorej wszyscy uczestniczymy dla wspolnej korzysci, gdzie dzielimy
przestrzen publiczna dla wspolnego pozytku. Gdzie wszyscy godzimy sie na
kompromis. Tu kompromisu nie ma.
Smieci przed moim domem? To miasto ma sie tym zajac. Za to place podatki. A
ze miasto jest kompletnie i skandalicznie nieudolne, to juz problem miast

[chris-joe]

Smieci przed moim domem? To miasto ma sie tym zajac. Za to place podatki. A
ze miasto jest kompletnie i skandalicznie nieudolne, to juz problem miasta, a
nie smieci przed moim domem! Z czasem te smieci przed domami dostrzegaja juz
tylko nie-Montrealczycy. Montrealczycy nie wiedza o czym mowa. Czepianie sie!
Porownajcie chocby ogrodki przed domami Montrealu. (W miescie, nie w banlieues.
I nie w dzielnicach upper-middle class.) Te zasyfione najczesciej naleza do pur
laine, “rdzennych” Montrealczykow. Te dopieszczone (chocby i kiczowato) i
wyszlauhowane kazdego letniego poranka- z pewnoscia naleza do Wlochow,
Portugalczykow, Grekow.

Oczywiscie, na drodze, za kierownica, kazdy Montrealczyk jest juz pelna geba
Montrealczykiem. Arogancja i egoizm montrealskich kierowcow nie zna etniczncyh
podzialow.

I jeszcze inna rzecz laczy wszystkich Montrealczykow: Kompletny i absolutny
brak krytycznego spojrzenia na swoje miasto.
Jesli w Vancouver skrytykujesz Vancouver, typowy Vancouverczyk spedzi z toba pol
dnia przy kawie dorzucajac argumentow do twej krytyki (mimo, ze Vancouver we
wszystkich notowaniach najlepszych miast swiata do zamieszkania od lat plasuje
sie miedzy 1 a 3 miejscem); jesli skrytykujesz Toronto, Torontonczyk to po
prostu oleje i dyskretnie zmieni temat, bo Torontonczyka nie bardzo obchodzi, co
inni mysla o Toronto (w rankingach miast swiata Toronto plasuje sie zwykle okolo
20tki); jesli zas skrytykujesz Montreal, Montrealczyk cie zbluzga i kaze sie
wynosic tam, skad przybyles (Montreal plasuje sie w okolicach 30tki).


I mecza mnie wymowki, ze miasto nie ma pieniedzy. –Skasujcie forse od kazdego
zle zaparkowanego samochodu, a Montreal bedzie mial budzetowa nadwyzke w ciagu
tygodnia.

Mecza mnie takze standartowe zachwyty nad wyjatkowscia montrealskich festiwali
(“la ville des festivals”). Czy ci zachwycajacy sie kiedykolwiek wychyneli nosa
poza Montreal? Poza Quebec?
Przejrzyjcie kalendarium festivali w Vancouver, w Toronto. Przy czym festiwal
filmowy Montrealu juz sie doszczetnie skompromitowal i w ciagu ledwie paru lat
przeszedl klka transmutacji, by ocalic swe istnienie w atmosferze typowych dla
tego miasta skandali, pomowien, rozbic i podzialow. Na skale miedzynarodowa
liczy sie jedynie festiwal torontonski, zas nieglosny, lecz bardzo rzetelny
festiwal vancouverski juz od kilku lat bodaj jest powazniej traktowany, niz
tutejszy.

Tu jednak musze wspomniec o kolejnym –chyba najbardziej kardynalnym- grzechu
Montrealu. Z ktorego poprzedni grzech –grzech bezkrytycyzmu- czerpie swe
korzenie. Jest to grzech ksenofobii, zamkniecia sie na swiat zewnetrzny, na
swiat poza Qubeckiem.
Tu wszystko jest o QC, w QC, przez QC, dla QC, z QC. Poza QC jest czarna dziura.
Mnie sie wydawalo, gdy mieszkalem w BC, ze bylem geograficznie odciety od reszty
swiata (California jedynie, Hawaje i Azja, czasem Alberta). I ze tu do niej
dolacze. Dolaczylem o tyle o ile. Jezdze w miare czesto do NYC, Nowej Anglii,
Toronto. Jednak te wyjazdy sa w atmosferze ucieczki raczej, niz wycieczki. By
zaczerpnac oddechu. By stwierdzic, ze jest jednak swiat poza Quebeckiem. I to
tuz tuz.
(I ze ludzie jednak potrafia byc uprzejmi i szanuja najbardziej elementarne
prawa drogi i chodnika).

Okazalo sie, ze za Gorami Skalistymi bylem jednak blizej Swiata. Tam i Francja
byla ciekawa, i Toronto. Tu Francja to snoby mowiace przez “szpare w tylkach”,
Toronto zas darzy sie absolutnie obsesyjna i chorobliwa nienawiscia. O
Vancouver mowi sie, jak za nacisnieciem guzika: drogo, deszcz, Chinczycy.
(Drogo? Ja smiem twierdzic, ze to nie Vancouver, Calgary i Toronto sa drogie,
lecz ze Montreal jest tani... Ciekawe jakie sa ku temu powody?... Gdybym mial
zas odebrac “Chinczykow” jako obelge- a nie odbieram, choc taka jest intencja te
“obelge” wypowiadajacych- to czym mialbym sie odwdzieczyc? “Polnocna Afryka”?)
Quebekczycy sa bodaj najmniej mobilna spolecznoscia Am. Pln. Ich lek przed
reszta kontynentu i jej jezykiem dawno juz przekroczyl granice “realnego
zagrozenia”. To nie kultura quebecka obumiera na anglojezycznym kontynencie,
lecz obumiera anglojezyczna mniejszosc w (a raczej: NA) quebeckiej prowincji.
“Ochrona jezyka” wybija powoli, lecz systematycznie, jednych z historycznych
“ojcow zalozycieli” miasta i prowincji. Angielskie szkolnictwo jest w
majestacie prawa wykrwawiane, angielskie biblioteki sa pozbawiane finansowania,
jedna po drugiej. Znajomosc angielskiego wsrod quebeckiej mlodziezy jest
gorsza, niz w Islandii, Skandynawii, czy Holandii. Ja nie mowie o zmuszaniu
Quebekczykow do mowienia po angielsku, mowie o pozbawianiu ich narzedzia
przetrwania i mozliwosci sukcesu.

Widzialem raz na Manhattanie taka grupke facetow, fatalnie ubrana, w kupie na
laweczce, niesmialo i spode lba ogladajacych swiat. Pomyslalem: kurna, pewnie
malomiasteczkowi Polacy, co wlasnie dobili na dorobek na Greenpoint.
Podszedlem, co by dyskretnie podsluchac: Osti tabernac lolo...
Dla mnie to kwintesencja Montrealu, QC nr. 2.

Swiat Quebecku jest maly, zamkniety, ograniczony i pelen kompleksow. Montreal,
niestety, jest jedynie tego epitomia.
Stolice niektorych krajow postkomunistycznych wkrotce dogonia i przegonia to
miasto wygladem, stylem, preznoscia, otwarciem na swiat. 15-20 lat po upadku
komunizmu. Montreal zas nadal nie potrafi sie pozbierac po “katastrofie”
exodusu pierwszego referendum sprzed 30 lat. Nadal nie potrafi sie odnalezc po
tym, jak ruch transatlantycki przeniosl sie nad Pacyfik.

Wlodarze tego miasta, od dekad, niezaleznie z ktorej partii pochodza, nie maja
zadnych pomyslow, zadnej wizji. Ciagna to miasto za pomoca scotch tape,
band-aid, crazy glue i obietnic.

Spojrzcie na Vancouver, Calgary, Toronto. Wpadnijcie tam raz na pol roku, raz
na rok. Nie poznacie tych miast. Po czym wroccie do Montrealu. By jak ja
powiedziec, jak za kazdym razem mowie gdy tu wracam z wycieczki, badz wyprawy:
What a dump.

[tuszek32]

I taki wlasnie jest nasz kochany Montreal i wszyscy jego
mieszkancy.I dlatego tez wszycy do niego wracaja, ma cos takiego w
sobie ...............................................................
.Pozdrawiam syckich a chris -joe zapraszam na piwo do pub-u w tym
Montrealu o ktorym to on tak duuuuuuuuzo napisal.A moze szybciej sie
wszyscy spotkamy w Montrealu przy jakims PIWKU he???? Macie jakies
propozycje??Bo ja mam jedna Pub na St-Jaques kolo Super C "PJ" sie
nazywa maja duuuzy taras.Czasem po pracy na kfilke mozna
wpasc.Polecam zajebiste skrzydelka tam maja.

Dajcie znac moze cosik wymyslimy 3majta sie syccy





L'échangeur Turcot

[sylwek07]

tuszek32 faktycznie trzeba chris-joe zaprosic :)
bawcie sie dobrze :)

[roseanne]

to ja sie telefonicznie zglosze do Tuszka i moze by tak cos na labor weekend?
neta wciaz nie mam , tylko starbucks ratuje morale


znalazlam jeden minus - dostaje korespondencje sadowa bywszego lokatora i to ja
mam udowodnic, ze nie jestem wielbladem!!!!

druga strona medalu

[pas47]

hej chris-joe,
w takich superlatywach piszesz o Vancouver ze gdybym nie wiedziala
ze wszystko ma swoja druga strone medalu to pewnie jutro bym sie
spakowala. Chyba zabraklo troche obiektywizmu w Twoim opisie, bo
kazdemu miastu mozna przypiac czarna latke czy to Warszawa, Montreal
lub Vancouver. Nie ma idealnego miejsca na ziemi, a wszedzie lepiej
gdzie nas akurat nie ma. Tak z ciekawosci, co Ci sie w takim razie
nie podobalo w Vancouver?

[chris-joe]

Deszcz. Naprawde. Miedzy pazdziernikiem/listopadem a marcem/kwietniem
wlasciwie nie ma slonca, tylko ta nieustanna vancouverska mrzawka. BC jest
brazowo-buro-zielone przez 4-5 miesiecy w roku. (Zielone, bo trawa nie znika,
no i przewazaja tez drzewa iglaste).
W Lower Mainland, gdzie lezy Vancouver, sa wlasciwie tylko dwie pory roku: pora
deszczowa i pora sloneczna.
Pora deszczowa jest jednak ciepla, srednia temperatura zimowa to jakies 6-8
stopni na plusie. Niektorzy Vancouverczycy nosza krotkie majtki przez caly rok.
(W Montrealu musialem zaczac od skompletowania zimowej odziezy; w Vancouver
odziez zimowa to parasol :)

Niektorym ta szara mrzawka zwisa, inni jednak najzwyczajniej psychicznie nie
daja sobie z nia rady, zapadaja w depresje, musza uciekac. Sa oczywiscie i
tacy, ktorym deszcz sluzy, badz jest mi obojetny.
Mi przez wiekszosc tam pobytu deszcz zbytnio nie dokuczal, dopiero gdy zaczalem
przebakiwac, ze potrzebuje zmiany (a ta potrzeba zmiany wynikala raczej z
powodow subiektywnych), deszcz zaczal sluzyc jako glowna wymowka.
Zaczalem sie tez wowczas czepiac owej slynnej West Coast uprzejmosci, ze wszyscy
tacy nudni w swych nieustannych usmiechach, w tych swoich "How are you", ze nie
mozna sie nawet z kims po ludzku poklocic :)

Obecnie wielu narzeka tam na daleko posunieta gentryfikacje miasta. Mieszkalne
srodmiescie rzeczywiscie staje sie osiagalne tylko dla bogatych. Gdy bylem tam
w maju po dwuletniej przerwie (by pokazac miasto memu partnerowi) i po raz
pierwszy od 2001 roku spedzilem tam caly tydzien jako turysta- nie poznawalem
Vancouveru!
Srodmiescie to wlasciwie jedno wielkie luksusowe condominium ze szkla. Kazde
mieszkanko to pare milionow. Forsa kapie.

Z drugiej strony moj partner (i ja tez) pial nad nieustanna uprzejmoscia luda,
nad kultura ulicy, czystoscia. On normalnie piszczal z niedowierzania! A ja
wreszcie czulem sie jak w domu :)
Jazda samochodem zdawala sie byc relaksujacym cwiczeniem zen.

Miasto jest rozkopane, bo zbliza sie olimpiada, buduje sie nowa linie Sky
Train'u do lotniska (daje glowe, ze cala ta linie skoncza, nim w Montrealu
naprawia schody ruchome na stacji Beaudry), mimo to zastepczy ruch kolowy,
objazdy sa ledwo odczuwalna niedogodnoscia ulatwiana i sterowana przez
wszechobecne, usmiechniete flag persons.

Sky Train czysciutki i nowoczesny, jak w jakims Singapurze.
Pas47, to naprawde jest inny swiat, jak orzekl moj partner, inna kultura, inna
cywilizacja.

Czepiac to ja sie moge miast jak Vancouver, w Montrealu zas odwrotnie- musze sie
wysilac, by wylowic pozytywy.
Zwykle uliczne nieuprzejmosci i awantury spotykaja mnie tu codziennie tak
czesto, jak w Vancouver w ciagu calych 15 lat.

Gdybym przybyl do Montrealu prosto z PRL, badz bezposrodnio z Grecji, gdzie
mieszkalem przez 2 lata przed przyjazdem do Kanady, pewnie by mi sie Montreal
spodobal, pewnie bym sie tu zasymilowal i dzis stukalbym sie w czolo nad jakims
madrala z Vancouveru wybrzydzajacym kaprysnie nad Montrealem. A gdybym
odwiedzil odlegly Vancouver, powiedzialbym pewnie:
"Ladne miasto, ale w domu, w Montrealu, jednak najlepiej. Tu wszystko jakies
takie wychuchane, dopucowane, sztuczne i plastikowe. Eeee, to nie dla ludzi!"

I zabawne jest to, ze w Grecji zamierzalem emigrowac wlasnie do Montrealu.
Jednak ze wzgledu na bardziej skomplikowana, dwustopniowa procedure emigracyjna,
zdecydowalem sie na Vancouver z mysla, ze do QC dobije pozniej. I wreszcie
dobilem. Juz jako anglo, a square head. Czyli znacznie za pozno.
Bo dla tego square head'a przestawienie sie na realia montrealskie to dluuuuuga
droga w dol.

Tak oto imigracyjny system Quebec'u utracil lokalnego patriote, a dorobil sie
zacieklego wroga Montrealu. Life, eh? :)))
.

Hi hi hi...

[kotorybka]

Musze sie pryznac, ze niezle mnie robawiles tym swoim traktatem...

Zgadzam sie z wiekszoscia tego co napisales. Mnie tez Montreal
czesto wkurza. No coz, gdzies trzeba mieszkac... A z wlasnego
doswiadczenia wiem, ze kazde miejsce ma swoje plusy i minusy -
czasem niestety trzeba nauczyc sie przymykac oczy na te drugie...
Czlowiek zawsze wtedy jest szczesliwszy.

;-)

[chris-joe]

Usilowalem w ciagu ostatnich szesciu lat walczyc z tymi minusami, je ignorowac,
nie dostrzegac, poprawiac. Nie wychodzi. A zyc z nimi nie potrafie.
Wiec musze sie salwowac ucieczka- dla zdrowia psychicznego i ratowania
nadwyrezonych tu nerwow. Przynajmniej znam miejsce, ktore mnie ukoi :)

[kotorybka]

No to szkoda ze Montreal cie straci...
Jesli nie mozesz tu zyc, to trzeba wracac tam gdzie cie ciagnie.
Przynajmniej masz takie miejsce - good luck!

[sylwek07]

To moze chrisa zaprosicie na spotkanie nastepne?:)
Tuszek szykuj piwo :)

[sylwek07]

chris-joe to super ze znalazles swoje miejsce.zycze Ci powodzenia w
BC oraz zdrowia :)

a co do metra to jezdzilem linia niebieska i pomaranczowa oraz zolta
i dalo sie jakos jezdzic ;-)

[chris-joe]

O! W ramach mej antymontrealskiej krucjaty zapodaje ciekawy tekst:
www.cyberpresse.ca/article/20071015/CPACTUALITES/710150665/1019/CPACTUALITES

[chris-joe]

Rok 2008: STM wprowadza automaty biletowe na stacjach metra! (Jako bodajze
ostatnie miasto bez automatow w rozwinietym -i pewnie nierozwinietym tez- swiecie.)

Domyslam sie, ze za pare miesiecy polowa z nich bedzie juz "hors service", jak
polowa schodow ruchomych w montrealskim systemie metra :)))

[roseanne]

poczekamy, zobaczymy...


ciekawe jak to bedzie z placeniem, czy bedzie opcja na karte kredytowa
bo w najzyklejszej Pharmaplus tylko gotowka za bileciki