kwieto
08.05.02, 14:51
Hmmm... tak mi zeszlo przy czytaniu watku o ludzkich ludziach na sprawe honoru.
A czym jest honor? Poczuciem dumy? Wywyzszaniem sie? Ale tez ludzie honorowi
spelniali nawet najpodlejsze poslugi, jesli zobowiazali sie do nich slowem
honoru wlasnie...
Z ksiazki Wladyslawa Boziewicza - "Kodeks Honorowy" - Reprint wydania ksiegarni
J. Czarneckiego w Krakowie, 1939:
ROZDZIAŁ 1.
Osoby zdolne do żądania i dawania satysfakcji honorowej.
Art. 1.
Pojęciem osoby zdolnej do żądania i dawania satysfakcji honorowej, albo krótko:
osobami honorowymi lub z angielskiego: gentlemanami nazywamy (z wykluczeniem
osób duchownych) te osoby płci męskiej, które z powodu wykształcenia,
inteligencji osobistej, stanowiska społecznego lub urodzenia wznoszą się ponad
zwyczajny poziom uczciwego człowieka.
U w a g a: Określenie powyższe usuwa zatem kobietę z pod mocy obowiązującej
przepisów honorowych, dając tym samym wyraz swej średniowiecznej genezie i
czyniąc zadość zasadzie francuskiej, określającej kobietę, jako ,,impropre au
duel?.
Art. 2.
Przez pojęcie ,,osób stanu duchownego" należy rozumieć nie tylko osoby o
święceniach kapłańskich, ale również wszystkie osoby posiadające święcenia
niższe, dalej zakonników, kleryków, wreszcie słuchaczy uniwersyteckich wydziału
teologicznego.
U w a g a: Dla braku jakiegokolwiek zwyczaju polskiego, określającego pojęcie
,,osoby duchownej?, przyjmujemy określenie włoskie, uznające każdego człowieka,
noszęcego prawnie szaty duchowne, jako wyłączonego od obowiązków, złączonych ze
świeckim pojęciem honoru.
Art. 3.
Z tytułu w y k s z t a ł c e n i a zaliczyć należy do osób zdolnych do żądania
i dawania satysfakcji honorowej tych wszystkich którzy ukończyli szkoły
średnie.
Art. 4.
Mimo braku wykształcenia średniego należy wciągnąć pod pojęcie osób honorowych
tych wszystkich, którzy swoją i n t e l i g e n c j ą lub w y b i t n y m i
z d o l n o ś c i a m i w rzeczywistości dorośli, jeśli nie przewyższyli
poziom średniego wykształcenia.
U w a g a: Dlatego nie można odmówić satysfakcji artyście malarzowi, mimo, iż
tenże studiów średnich nie odbył. lub np. powieściopisarzowi, który ukończył
trzy klasy gimnazjalne.
Art. 5.
Osoby nieposiadające wymaganych art. 3 i 4, kryteriów, posiadają mimo to
zdolności dawania i żądania honorowego zadośćuczynienia, o ile zajmują wybitne
stanowisko społeczne.
U w a g a: W myśl tej zasady należy udzielić satysfakcji honorowej wieśniakowi,
który jest posłem na sejm
Art. 6.
Wreszcie osobom stanu szlacheckiego należy się bez względu na wymogi art. 3?5
prawo gentleman6w.
U w a g a: Postanowienie te tego artykułu, manifestującego jaskrawo zabytek
feudalizmu, jest wszędzie respektowane po dziś dzień i na tej zasadzie
przyjęte.
Art. 7.
Wszyscy ludzie honorowi są sobie bezwzględnie równi. Dlatego nie wolno odmawiać
zadośćuczynienia z powodu różnicy stanu, urodzenia, stanowiska lub majątku.
Osoba odmawiająca na takiej podstawie satysfakcji honorowej staje się
niehonorowa,.
U w a g a: Zasada powyższa, odpowiadająca w zupełności współczesnej
demokratyzacji społeczeństw, nie dozwala np. członkowi rodu książęcego odmówić
satysfakcji honorowej robotnikowi, który jest posłem na sejm.
Art. 8.
Wykluczonymi ze społeczności ludzi honorowych są osoby, które dopuściły się
pewnego ściśle kodeksem honorowym określonego czynu; a więc indywidua
następujące:
1. osoby karane przez sąd państwowy za przestępstwo pochodzące z chciwości
zysku lub inne, mogące danego osobnika poniżyć w opinii ogółu;
2. denuncjant i zdrajca;
3. tchórz w pojedynku lub na polu bitwy;
4. homoseksualista;
5. dezerter z armii polskiej;
6. nie żądający satysfakcji za ciężką zniewagę wyrządzoną przez człowieka
honorowego;
7. przekraczający zasady honorowe w czasie pojedynku lub pertraktacji
honorowych;
8. odwołujący obrazę na miejscu starcia przed pierwszym złożeniem względnie
pierwszą wymianą strzałów;
9. przyjmujący utrzymanie od kobiet nie będących jego najbliższymi krewnymi;
10. kompromitujący część kobiet niedyskrecję;
11. notorycznie łamiący słowo honoru;
12. zeznający fałsz przed sądem honorowym;
13. gospodarz łamiący prawa gościnności przez obrażanie gości we własnym
mieszkaniu;
14. ten, kto nie broni czci kobiet pod jego opieką pozostających;
15. piszący anonimy;
16. oszczerca;
17. notoryczny alkoholik, o ile w stanie nietrzeźwym popełnia czyny poniżające
go w opinii społecznej;
18, ten, kto nie płaci w terminie honorowych długów;
19. fałszywy gracz w hazardzie;
20. lichwiarz i paskarz:
21. paszkwilant i członek redakcji pisma paszkwilowego;
22. rozszerzający paszkwile;
23. szantażysta;
24. przywłaszczający sobie nieprawnie tytuły, godności lub odznaczenia;
25. obcujący ustawicznie z ludźmi notorycznie niehonorowymi;
26 podstępnie napadający (z tyłu, z ukrycia itp.);
27 sekundant, który naraził na szwank honor swego klienta;
28. stawiający zarzuty przeciw honorowi osoby drugiej i uchylający się od ich
podtrzymania przed sądem honorowym.
Art. 9
Nieślubne urodzenie nie stanowi powodu do odmówienia satysfakcji honorowej.
Art. 10.
Każdą wątpliwość dotyczącą zdolności danej osoby do dawania i żądania
satysfakcji honorowej, rozstrzyga sąd honorowy.
Art. 11
O ile jedną z osób, wiodących spór honorowy, jest człowiek nieznany w miejscu
prowadzenia sprawy honorowej, jest jego obowiązkiem na źądanie strony
przeciwnej podać wszystkie dane, dotyczące jego osoby i wykazujące jego
honorowość.
Art. 12.
Sądowe przedawnienie przestępstwa nie przedawnia tegoż jako zarzutu przeciw
honorowości.