alimenty

[anne1973]

czy zabezpieczenie alimentów na czas trwania postępowania mam ująć w swoich zeznaniach? jestem samotną matką - zabezpieczenie przyznane od pażdziernika 2006. Jaki nr Pitu w tym przypadku składać? Serdecznie dziękuję za odpowiedź.

[anna_welsyng]

Należy podkreślić, że świadczenia na zaspokojenie potrzeb rodziny nie są
tożsame ze świadczeniami alimentacyjnymi. Na różnice między tymi świadczeniami
wskazał między innymi SN w uchwale z 16 grudnia 1987 r. (III CZP 91/86, OSNC
1988/4/42). Z przepisów ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
wynika, że świadczenia alimentacyjne przysługują konkretnej osobie pod
warunkiem, ze znajduje się ona w niedostatku (z wyjątkiem alimentów ciążących
na rodzicach względem dzieci). Natomiast obowiązek przyczyniania się do
zaspokajania potrzeb rodziny, o którym mowa w art. 27 ustawy Kodeks rodzinny i
opiekuńczy, ciąży na każdym z małżonków do czasu rozwiązania małżeństwa a
zakres tego obowiązku jest szerszy od obowiązku alimentacyjnego, gdyż wynika z
założenia, iż członkowie rodziny powinni mieć możliwość zaspokajania swoich
potrzeb w równym stopniu.
Wprowadzone wyżej rozróżnienie ma istotne znaczenie dla właściwej kwalifikacji
podatkowej świadczeń przekazywanych w ramach rodziny. Świadczenia alimentacyjne
zgodnie z brzmieniem art. 20 ust. 1 updof zaliczane są do przychodów z innych
źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Ustawodawca uczynił
jeden wyjątek w stosunku do alimentów na rzecz dzieci, które nie stanowią
przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tak było
do końca 2006 r., od 2007 są przychodem, ale zwolnionym z opodatkowania).
Niestety nie określiła Pani precyzyjnie w pytaniu, o jakiego rodzaju
świadczenie chodzi. Jeśli przez „zabezpieczenie alimentów” rozumie Pani nie
świadczenia alimentacyjne, ale świadczenia na zaspokojenie potrzeb rodziny, o
których mowa w art. 27 i 28 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, to w kwestii
ich opodatkowania istnieją rozbieżności interpretacyjne.
Część organów podatkowych uważa tego rodzaju świadczenia za tzw. przychody z
innych źródeł podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Ich zdaniem
opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają jednak wyłącznie te z ww.
świadczeń, które wypłacane są na ręce drugiego małżonka po zupełnym ustaniu
pożycia małżonków, tj. w razie zerwania wszelkich więzów łączących małżonków
(duchowych, gospodarczych i fizycznych) - "separacja faktyczna".
Inne natomiast uznają, że tego rodzaju świadczenia nie stanowią przychodu w
rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż w
ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych świadczenia na rzecz rodziny
nie zostały zaliczone wprost do żadnego ze źródeł przychodów. Ich zdaniem nie
ulega wątpliwości, że świadczenia w ramach rodziny, co do zasady, nie podlegają
opodatkowaniu. Wszelkie świadczenia przekazywane przez rodziców (małżonków)
swoim dzieciom jak również między małżonkami z przeznaczeniem na utrzymanie
rodziny traktowane są jako nieopodatkowane, gdyż są dokonywane
wewnątrz "jednostki" jaką jest rodzina, jak również ze względu na istniejącą w
czasie trwania małżeństwa wspólność majątkową. W tym bowiem przypadku,
wynagrodzenie za pracę albo inne należności przypadające jednemu z małżonków, a
wypłacone w całości lub w części do rąk drugiego małżonka, stanowią wyłącznie
przesunięcie środków majątkowych w ramach tej samej wspólności. Zatem ich
zdaniem w takiej sytuacji zabezpieczenie potrzeb rodziny w trakcie trwania
związku małżeńskiego w drodze orzeczenia sądowego stanowi realizację obowiązku
wobec rodziny i jest tylko przesunięciem środków majątkowych w ramach tej samej
majątkowej wspólności. Wystąpienie separacji faktycznej w ich opinii nie
wywołuje automatycznie skutku w postaci rozwiązania związku małżeńskiego czy
ustania ustawowej wspólności małżeńskiej. O tym czy zaistniały przesłanki
uzasadniające orzeczenie o rozwodzie czy separacji decyduje sąd cywilny a nie
organy podatkowe. Dopiero z chwilą orzeczenia rozwodu (jeżeli małżonkowie
wcześniej w drodze umowy nie ustanowili rozdzielności majątkowej) ustaje
wspólność majątkowa i od tej chwili można mówić o skutecznych przeniesieniach
majątku stanowiących ewentualny przychód jednego z małżonków.
Dlatego biorąc pod uwagę ww. rozbieżności, warto byłoby się postarać o
uzyskanie wiążącej interpretacji prawa podatkowego od właściwego dla Pani
organu podatkowego. Ponieważ organ podatkowy ma na jej wydanie trzy miesiące,
to jest prawdopodobne że nie uzyska Pani odpowiedzi przed terminem złożenia
zeznania za 2006 r. Dlatego aby uniknąć zaległości i konieczności płacenia
odsetek, bezpieczniej byłoby wykazać takie świadczenie w zeznaniu rocznym, a po
ewentualnym uzyskaniu korzystnej odpowiedzi – złożyć korektę zeznania wraz z
wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.