KALAMBURKA

[zwpkpj]

Mimo wszystko "Kalamburka".
W tej powieści brak tego, co mnie, wiernego fana książek MM od dobrych
dwudziestu lat, drażniło w pozostałych częściach Jeżycjady, mianowicie
pewnego
eskapizmu. Akcja pozostałych Jej powieści jest wyprana z jakiegokolwiek
kontekstu społecznego i historycznego. Nie chodzi mi przy tym o to, że brak w
nich odniesień do bieżących pyskówek politycznych (nie tego chyba oczekujemy
po
MM), ale o fałszywe moim zdaniem przekonanie, że "wielka historia" na nasze
życie rodzinne, zawodowe - tzw. codzienne - nie ma żadnego wpływu. Bohaterki
i
bohaterowie Jeżycjady zakochują się, smucą, cieszą, pobierają, rozwodzą itp.
na
przestrzeni trzydziestu lat nie na Malediwach w końcu, tylko w Polsce, gdzie
w
tym czasie historia parę razy zdołała "wejść z butami" do każdego polskiego
domu.
O ile ten brak odniesień do "wielkiej historii" w książkach wydawanych przed
1989 r. był zrozumiały, o tyle w tych późniejszych już po prostu drażni,
zwłaszcza gdy bohaterowie enigmatycznie narzekają na jakiś anonimowych
polityków, którzy nie wiadomo skąd się wzięli (chyba z księżyca), a w ogóle
to
żyją tak, jakby te sprawy ich w ogóle nie dotyczyły. Taka postawa ucieczki i
wycofania mało chyba ma wspólnego z etosem inteligenckim, tak bliskim MM.
"Kalamburka" jako jedyna idzie pod prąd tej manierze i z całą brutalnością
pokazuje "małe losy bohaterów" na tle "wielkich" losów całego społeczeństwa.
Naprawdę, czuć tu epicki oddech z prawdziwego zdarzenia, a przy tym
wymiar "makro" podany jest nienachalnie, właściwie ledwie naszkicowany, a
przez
to nie przytłacza tego, co w Jeżycjadzie najcenniejsze, czyli spraw "mikro".
Z powyższych względów bardzo blisko Kalamburki postawiłbym "Opium w rosole"
i "Brulion Bebe B.", gdzie podobne odniesienia również występują (pamiętacie
chociażby scenę, w której Genowefa nie jest w stanie zrozumieć, gdzie jest
ojciec Borejko?)

[baba67]

Ja tez wysoko cenie Kalamburke- wlasnie dlatego.
Ale nie zgadzam sie co do innych ksiazek-odniesien do wspolczesnosci jest sporo
na moje odczucie.Te ksiazki nie sa przeciez powiesciami spoleczno
obyczajowymi-to jest troche inny gatunek literacki.

[jottka]

nooo, akurat z tego, że w książkach mm nie ma np. bezpośrednich komentarzy nt.
polityków po nazwisku nie ma sensu robić zarzutu - po pierwsze nie ta konwencja,
a po drugie - już po roku trzeba by dawać przypisy, o co w danym fragmencie
chodzi:) najmłodsze czytelnictwo 'opium' jako opisu epoki nie rozumie, a tu
jeszcze mieliby nazwiska szyfrować. nic sie tak szybko nie dezaktualizuje jak
publicystyka

akcję w danym roku mają osadzać detale życia codziennego, ew. jakieś większej
wagi wydarzenia, które nie zatrą się w pamięci po paru miesiącach (np. wizyty
papieskie), sens przesłania książek, że tak powiem, leży gdzie indziej

[zwpkpj]

Ależ mnie nie chodzi o to, żeby MM wdawała się w Jeżycjadzie w bieżące pyskówki
polityczne (brrrr, wyobrażacie to sobie?.
Nikt nie każe MM poruszać w swoich powieściach problemów społecznych. Skoro
jednak w co najmniej kilku swoich ostatnich powieściach stawia diagnozę, która
w dużym skrócie brzmi: "z Polską dzieje się coś złego", to może warto, żeby
uczyniła następny krok i spróbowała udzielić odpowiedzi na pytanie: "dlaczego?"
bardziej pogłębionej niż: "bo politycy się kłócą". Myslę, że lekkość i czar
powieści nic by na tym nie stracił, bo wielka literaturę można odczytywać na
różnych poziomach, a bohaterowie nabrali by pełnokrwistości.
Exemplum: ojciec Borejko. Pamiętacie scenę prywatki z Kalamburki, na której
Ignacy, adorując Milę, jednocześnie dyskutuje ze Zbysławem, zaś cały wieczór
kończy się informacją o masakrze w Poznaniu? Po Kalamburce Ignacy nie bedzie
dla mnie tym samym Ignacym, co do tej pory.

[jottka]

zwpkpj napisał:

>Myslę, że lekkość i czar powieści nic by na tym nie stracił, bo wielka
literaturę można odczytywać na różnych poziomach


no przy całej sympatii dla mm to jednak dostojewski czy proust to nie jest:)


poza tym ty nie bierzesz pod uwagę gatunku, który mm uprawia - to jest powieść
dla dorastającej młodzieży podporządkowana okreslonym kryteriom i centrum
zainteresowania autorki i czytelników/ czytelniczek stanowią perypetie
psychologiczne, że tak powiem, młodych bohaterek i bohaterów - dojrzewają w
takich a nie innych warunkach historycznych czy społecznych, ale one są niejako
tłem do dojrzewania moralnego, bo o to w 'jeżycjadzie' chodzi.


'kalamburka' jest swego rodzaju glosą do reszty sagi, stąd zawarte tam
wyjaśnienia na rozmaitych poziomach, ale w pozostałych tomach one nie mają i nie
mogą mieć takiego znaczenia - zresztą stąd są np. rozmowy z dmuchawcem, który
ogólnie mówi o konieczności bycia porządnym człowiekiem niezależnie od epoki itp.


a swoje poglądy explicite mm wyraża bodaj w felietonach w 'tp':)

[troppo_bella]

W "Opium" istotnie polityka przedstawiona jest w sposób mistrzowski, za pomoca
aluzji, które kto chce - zrozumie, a kto nie chce - rozumieć nie musi. Ale
gdzie w "Brulionie" ów wymiar makro? Co przegapiłam?

eee

[jottka]

troche sie zgubiłam, ale co to ma być ten wymiar makro?:) odniesień do
współczesności i to nienajweselszej w 'brulionie' sporo - przede wszystkim brak
pracy czy w ogóle jakichś szerszych perspektyw na życie dla młodych ludzi
(perypetie chałturzącej anieli mogą wyglądać zabawnie, ale nagle sie okazuje, że
kolega po studiach zarabia na życie na saksach, to samo robią siostra i szwagier
cesi, józefina przecież też decyduje sie zostać w ameryce dla forsy mimo, że
jest znaną aktorką w kraju, gdzieś pada wzmianka o lekarzu, który na nocnym
dyżurze (?) decyduje sie nagle emigrować, bo w szpitalu brak podst środków dla
chorych), to w ogóle końcówka zdychającego peerelu i, że tak powiem, atmosfera
pewnego chaosu i szarpaniny, i to widać w 'brulionie'


natomiast polemizowałabym ze zdaniem, że w 'opium' znakomicie przedstawiono
'politykę':) mm przedstawiła zbeletryzowany obraz z życia pewnych środowisk, w
które w owym czasie mocno wmieszała się historia, to trochę co innego niż
polityka - poza tym nie demonizujmy jednak tej ezopowej mowy 'opium', bo te
aluzje dość przejrzyste były. cenzura nie była kompletnie niedorozwinięta, ale
to był już schyłek prlu i pewne rzeczy można było drukować, byle za głośno nie
szczekać (wtedy druk przejmował drugi obieg:)

[baba67]

Zgadzam sie !!!
Brulion nie jest moja ulubiona powiescia, ale ma niewatpliwe walory i jednym z
nich jest genialnie oddana duszna, pelna pozornego spokoju atmosfera konca
pewnej epoki.
Czy zauwazyliscie, ze dominuje tam tymczasowasc ?
Wszystko jest na jakis czas-Jozefina w Stanach, Aniela u Bittnerow tymczasowo w
teatrze jako inspicjent ,przyjezdny na probe Dambo, nierozpakowany Bernard,
Kowalikowie na kontrakcie - jest poczucie niepewnosci i oczekiwania.
Ja akurat bardzo dobrze pamietam ten okres, bo wkraczalam wtedy w dorosle
zycie- konczylam studia,przygotowywalam sie do slubu, wiec bylam bardzo
wyczulona na to, co sie dzieje wokol.

wymiar makro w "Brulionie"

[aaneta]

Pytanie nie do mnie, ale spróbuję odpowiedzieć.
Począwszy od pierwszych stron mamy przeróżne przykłady fatalnie funkcjonującej
codziennej rzeczywistości: rozkopana ulica w środku miasta, sklepy, w których
nie można nic kupić do jedzenia, koszmarna atmosfera w szkole, profesor
Dmuchawiec, który musiał odejść z pracy, bo Pieróg na niego nakablował, wreszcie
opis ludzi oczekujących na przystanku, gdzie Bernard urządza happening - nie
pamiętam szczegółów, ale odebrałam to jako przerażającą metaforę całego
społeczeństwa, tłum ludzi na peronie kolejowym, którzy urwali się z pracy o
kilka godzin wcześniej, żeby uniknąć tłoku w pociągu... Wystarczy?

[dakota77]

Tylko czy to naprawde ten wymiar makro? To , o czym piszesz, to te aspekty
polityczne, ktore przenikaly codziennosc bohaterow.

[herbarium]

Pojawia się, pojawia w Brulionie "wymiar makro" - po pierwsze, Dambo wylatuje
ze szkoły we Wrocławiu z racji antymilitarnego happeningu. Po drugie, w
Poznaniu, zajmuje sie ulotkami, plakatami itd. Po trzecie, pojawia sie
kilkukrotnie wymieniona z nazwy Pomaranczowa Alternatywa.
Ale w dyskusjach bohaterow nowszych ksiazek bywaja odniesienia do biezacych
kwestii, jest Program Powszechnej Prywatyzacji, reforma oswiaty, strajki i
blokady drog...

[herbarium]

Pojawia się, pojawia w Brulionie "wymiar makro" - po pierwsze, Dambo wylatuje
ze szkoły we Wrocławiu z racji antymilitarnego happeningu. Po drugie, w
Poznaniu, zajmuje sie ulotkami, plakatami itd. Po trzecie, pojawia sie
kilkukrotnie wymieniona z nazwy Pomaranczowa Alternatywa.
Ale w dyskusjach bohaterow nowszych ksiazek bywaja odniesienia do biezacych
kwestii, jest Program Powszechnej Prywatyzacji, reforma oswiaty, strajki i
blokady drog...

-

[qlka_79]

Dla mnie to najgorsza książka. Jakby nie z Jeżycjady.
Przeczytałam raz i więcej nie zamierzam.

[senseeko]

qlka_79 napisała:

> Dla mnie to najgorsza książka. Jakby nie z Jeżycjady.
> Przeczytałam raz i więcej nie zamierzam.
>
Bo trzeba było czytać od konca. Wtedy jest całkiem ciekawa. Podejrzewam, ze
p.MM napisała ją "normalnie" tj chronologicznie a potem po prostu przestawiła
rozdziały. Nie był to najszczesliwszy zabieg, niestety

a mi się spodobało cofanie w czasie...

[nchyb]

> Bo trzeba było czytać od konca. Wtedy jest całkiem ciekawa.
> rozdziały. Nie był to najszczesliwszy zabieg, niestety

A dla mnie własnie ta forma yła czymś odświeżającym. Przyznaję z ręką na sercu,
smutne dla mniejest tak bardzo starzenie się wielu bohaterów. Wolałabym, by w
pewny,m momencie zatrzymał się czas, a onizyli długo i szczęśliwie.
I spodobało mi się to odwrócenie czasu i to "młodnienie" Mili. Ujrzałam młodą
dziewczynę, którą polubiłam. Za panią Borejkową nie przepadałam do tej pory...

[vannortessa]

Myslę,że nie poprzestawiała:) Odwrócenie chronologii według mnie to taki fajny
sposób na pokazanie, że rodzice "to też ludzie", też mieli swoją młodość,
podobne dylematy i problemy jakie później miały ich dzieci. to mnie
w "Kalamburce" uderzyło właśnie- ta babcia Mila, wiecznie siedząca w kuchni to
nie tylko BABCIA - to "odrębna" osoba ze swoją historią, z młodą dziewczyną "w
środku".Pełna wspomnień i przeżyć, o których nawet nie zdajemy sobie sprawy -
tak jak i moi rodzice i dziadkowie

[olu87]

"Kalamburka", chociaż istnotnie może sprawiać wrażenie "doczepianej" (vide postać i wątek Gizeli),to jednak gdy spojrzeć na nią z dystansem, okazuje się być bardzo wartościową i cenną pozycją cyklu. Przynajmniej dla mnie... Jest też wymiar dydaktyczny, o tyle istotny, że książkę tę czytają także małolaty wychowane na "Bravo"-jest to dla nich jakieś kompedium wiedzy o panoramie społeczno-obyczajowej Polski XX wieku, dzięki temu będą mieć orientację choćby-co się działo w roku 70. Historia tutaj prtzestaje być dla młodego człowieka (w sumie jestem rocznik 87, więc chyba też się zaliczam do młodych ;) )papierowa, nabiera bardziej ludzkiego wymiaru. Nie mówię oczywiście, że jest to biblia dla chcących poznać historię Polski, niemniej daje ciekawy punkt widzenia i może zainteresować :)
czyli-wymiar dydaktyczny, ale w pozytywnym znaczeniu tego słowa.
Poza tym, "Kalamburka" ma w sobie jakąś głębię, a przy tym to taki swoisty wehikuł czasu-dzięki czemu jest to książka wielowymiarowa, po prostu :)

[jessy3]

Dla mnie "Kalamburka" to obok "Opium w rosole" najlepsza część. Właśnie za
historię. Za to, że Borejkowie to nie jakaś fikcyjna rodzina, ale ludzie,
którzy żyli podczas Poznania '56, strajków na wybrzeżu '70, stanu wojennego,
którzy uczestniczyli w Historii Polski.To tacy cisi, mali ludzie, o których nie
przeczytamy w podręczniku do hostorii, a których życie niejednokrotnie jest
bardziej fascynujące niż losy wielkich ludzi. Dla mnie ważne jest, że oni
starali się uczestniczyć w tym życiu politycznym, chcieli jakoś wpłynąć na
czas, w którym przyszło im żyć.
A przy tym "Kalamburka" to wspaniała powieść o dojrzewaniu(ach,ta zbuntowana
młodość Mili;), o poszukiwaniu miłości, o szukaniu swojego miejsca w świecie.
Dla mnie genialna książka:)

[baba67]

Nic dodac, nic ujac :-)

[fandzolka502]

Mnie też się podoba, ma zupelnie inny klimat niż inne .Faktycznie byłaby
najlepszym zakończeniem cyklu, choć z drugiej strony byłoby smutno, że to już
finito.Tak więc JT i Żaba też mnie cieszy, jak inne, mniej lub bardziej lubiane.