basia.basia
02.02.04, 11:27
Wiedziałem, że wielu mi tego nie wybaczy
Już od tygodnia nie prowadzi pan "Faktów". Siedzi pan w domu i czeka na
telefon od szefów?
TOMASZ LIS: Dawno nie byłem tak zajęty. Masa ludzi chce się ze mną spotkać.
Jedni, by pogadać, inni, by zapytać, jeszcze inni, by złożyć oferty, także
pracy...
W mediach?
W mediach. Przytomni ludzie wiedzą, że nadal chcę być dziennikarzem.
A chce pan?
Chcę.
Nie było to takie oczywiste.
Od pierwszego spotkania z czytelnikami mojej ostatniej książki ["Co z tą
Polską? " - red.], czyli od października zeszłego roku, tysiącom ludzi
mówiłem, że nie mam żadnych planów politycznych.
Czyli pana książka to zbiór spostrzeżeń zatroskanego obywatela, a nie
manifest wyborczy?
Dokładnie tak. Znam kampanie wyborcze, dziesięć lat temu napisałem książkę,
jak się je organizuje w Ameryce. Musiałbym być bardzo naiwny, by myśleć, że
do polityki można wejść bez pieniędzy i jakiegokolwiek zaplecza.
Poza tym, gdyby to miała być książka wyborcza, wydałbym ją dopiero na
początku przyszłego roku. Moją obywatelską powinnością jest mówienie o tym,
że w Polsce trzeba zbudować społeczeństwo obywatelskie, że trzeba walczyć z
korupcją, że trzeba przestać dzielić Polskę na tych, co mają nadzieję, i
tych, którzy nadziei nie mają, czują, że zostali wypchnięci na margines, że
trzeba odbudować podstawowe standardy życia publicznego. Zresztą głosy, że
napisałem manifest polityczny i że wchodzę do polityki, pojawiły się
dopiero, gdy opublikowano prezydencki sondaż w "Newsweeku".
Nie odciął się pan od tej sugestii wyraźnie. Nie powiedział pan: nie
interesuje mnie to, że mogę przejść do drugiej tury wyborów prezydenckich,
bo ja po prostu do polityki nie wchodzę.
Mówiłem dziennikarzom "Newsweeka" ze dwadzieścia razy, że nie wchodzę do
polityki. Miałem mówić dwieście razy? Powiedziałem, żeby zapytano mnie, co
ja o tym myślę za rok, a najlepiej za dwa. Każdy, kto umie dodawać wie, że
to będzie już po wyborach prezydenckich [wybory powinny odbyć się jesienią
2005 r. - red.].
To wygląda jak zabawa w kotka i myszkę.
Dla inteligentnych ludzi taka deklaracja jest jednoznaczna. Wielokrotnie
powtarzałem, że chcę być dziennikarzem, że moje plany związane są z tym
zawodem. Najlepszym dowodem na to, kim jestem, jest program "Fakty", który
przez sześć lat razem z grupą ludzi tworzyłem. To, że cieszy się on dziś
takim zaufaniem, to efekt tego, co robiliśmy przez ten czas, dowód naszej
niezależności i uczciwości. Miliony ludzi to widzą i to wiedzą. Dlatego
śmieszy mnie dziś, że każe mi się składać swoistą dziennikarską lojalkę.
Nie popełnił pan żadnego błędu? Nie powinien pan jasno i wyraźnie odciąć się
od związków z polityką?
Wiem, że to, co się wydarzyło, było sytuacją nadzwyczajną. Ale były już
takie przypadki w historii. W 1972 r. prowadzący CBS News Walter Cronkite
znalazł się w sondażu prezydenckim na bardzo eksponowanym miejscu. I
podziękował za to widzom na antenie, zapewnił, że nie ma żadnych planów
politycznych, a jego szefowie uznali, że to dowód zaufania milionów
Amerykanów do Cronkite'a i programu CBS News. Wydarzenie to przekuto w
wielki sukces.
To samo zaproponowałem swoim szefom w dniu, kiedy "Newsweek" opublikował
wyniki sondażu. Chciałem, jak Cronkite zapewnić, że polityka mnie nie
interesuje, mój kontrakt z TVN kończy się dopiero za dwa lata i osiem
miesięcy i zamierzam go wypełnić do końca. Usłyszałem: "zobaczymy". Godzinę
potem dostałem pismo, w którym zwolniono mnie z obowiązku świadczenia pracy.
Wieczorem w "Faktach" usłyszałem komunikat, że toczone są ze mną rozmowy. To
nieprawda, bo nikt ze mną nie rozmawiał i nie rozmawia. Podważono moją
wiarygodność, którą budowałem w pocie czoła przez sześć lat. To całkowicie
zmienia moją sytuację. Jeśli słyszę, że miałbym coś podpisywać, co będzie
miało moc prawną...
Zobowiązanie, że nie będzie pan kandydował?
Nie chcę mówić o szczegółach, ale mówiono mi o tym w gabinecie, a nie na
korytarzu. W każdym razie ja rozstrzeliwuję ten pomysł. Żadnego cyrografu
podpisywać nie będę.
Złożyłem przecież kilkadziesiąt deklaracji ustnych, że nie zamierzam
kandydować, gotów byłem je powtórzyć na antenie. Jeśli to nie był dobry
pomysł, to pojawia się pytanie, o co tu naprawdę chodzi.
A o co tu naprawdę chodzi?
Chciałbym wiedzieć.
O to, że jest pan jedyną osobą, która mogłaby zagrozić Jolancie
Kwaśniewskiej i szefom TVN się to nie podoba?
Też pani to słyszała?
Co pan pomyślał, gdy zobaczył, że mógłby pan być kandydatem, który według
opinii publicznej może jej zagrozić?
Że będą problemy. Grube problemy. Że wielu mi tego nie wybaczy.
A nie, że jest to wielka szansa dla Polski?
Nie, bardziej, że to kłopot dla mnie. Do wyborów zostało dwadzieścia
miesięcy i będzie jeszcze z pięćdziesiąt sondaży, w których jedne będą
zaprzeczać drugim.
Nie pomyślał pan: o rany, jestem lepszy niż Rokita, Kaczyński i cała reszta?
Nie. Odebrałem to jako kolejną żółtą kartkę dla polityków. Coś musiało się
stać złego z klasą polityczną, że najbardziej znani politycy nie są w
stanie - przynajmniej na razie - przeskoczyć dziesięciu procent poparcia.
Ale kiedy z bliska przygląda się pan polityce i temu, jak jest prowadzona,
nie korci pana, by się w to włączyć i zrobić coś lepiej, skuteczniej?
Jakby mnie korciło, to zostałbym politykiem. A ja mam poczucie, że
dziennikarze mają całkiem spory wpływ na to, co się w Polsce dzieje.
Początek zmian w TVP to najlepszy dowód.
W poniedziałek nie chciał pan mówić o pana zawieszeniu, dziś już tak. W tym
czasie w telewizji publicznej, konkurencyjnej dla pańskiej obecnej stacji,
nastąpiła duża zmiana - powołano nowego prezesa.
Nie ma to żadnego związku. Wbrew temu, o czym plotkuje cała Warszawa, nie
otrzymałem propozycji objęcia stanowiska szefa TAI. Po prostu mijają dni, a
ja nie mam wrażenia, że - jak słyszałem - chce się sprawę wyjaśnić. Trzeba
było wyjaśnić. A jak zrobiłem coś złego, wyrzucić mnie natychmiast z pracy.
Ja nie jestem z porcelany.
Mogę pracować w TVN, ale mogę i gdzie indziej. Każdy scenariusz jest możliwy.
Czy w ramach ostatnich swoich rozmów rozmawiał pan też z nowym prezesem TVP
Janem Dworakiem?
Nie będę mówił o prywatnych rozmowach. To, z kim się spotykam, to moja
prywatna sprawa.
Rozmawiała Luiza Zalewska