Dodaj do ulubionych

"Akadymjo Bojki Ślonski"?!

17.11.13, 10:55
Akadymjo Bojki Ślonski

Nom by sie przidało
Ślonsk uradowało
www.facebook.com/photo.php?v=578318562214637
Obserwuj wątek
    • broneknotgeld Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.11.13, 11:01
      W "naszy-klasie"
      ło tym czasie
      nk.pl/#forum/17/977/647
    • broneknotgeld 1 lekcyjo - "Ło utopcach" 17.11.13, 11:02
      "Jako z tymi utopcami...?"
      22.XI.2013 MBP Filio nr 18
      Dworek Donnersmarcka
      Ruda Ślonsko - Halymba

      Piyrszo lekcyjo
      We tym tymacie
      Niy komedyjo
      Strach zowdy - bracie
      Dyć sie Halymba zdo dzieckym Kłodki
      - Utopiec tukej mogby być potkym?
      www.facebook.com/events/465847666846867/?ref_dashboard_filter=upcoming
      • broneknotgeld Re: 1 lekcyjo - "Ło utopcach" 17.11.13, 11:04
        Piontkym sztartnymy
        Tela już wiymy.
      • broneknotgeld "Jako z tymi utopcami...?" 17.11.13, 11:06
        Wiela legynd? Bojek wiela?
        Zdo sie - bydzie aż za tela.
        • broneknotgeld Re: "Jako z tymi utopcami...?" 17.11.13, 11:06
          Pokukejcie
          Poczytejcie.
        • broneknotgeld "Jako było na p[oczontku?" 17.11.13, 11:08
          "Jako było na poczōntku"

          Pōnbōczek w świata poczōntku
          Ciźba we tym raju mioł
          Szkryfna - niy poskōmpia wōntku
          Jak sie za janiołōw broł:


          Liczba jejich wielko była
          Czyńść sie nawet buntowała
          W hardych zło siedziała siyła
          Dyć w tym miara aż przebrała

          Pedzioł w kōńcu - "Z raju fora"!
          Tym co mu sie przeciwiały
          Tako prziszła na nie pora
          Bestōż pryndko uciykały

          Nojgorsze do piekła wdepły
          Bo podpadły Mu na amynt
          Środek ziymi richtig ciepły
          Dyć sie na nic zdoł ich lamynt

          Inksze poszły se na bory
          Tam ich spotkosz przeca dzisioj
          Duchy złe - tyż jakeś zmory
          Pewnie ło nich żeś usłyszoł

          Wiela drap nurknyło w morze
          Stawy rzeki i jeziora
          To utopce - brōń cie Boże!
          Z niymi zowdy ciynżko pora.
          -----------
          Autor : Bronisław Wątroba
          Miejsce: Górny Śląsk
          Źródło: „Gadka za gadką – 300 podań, bajek i anegdot Górnego Śląska”
          - zebrali i opracowali Dorota Siminides, Józef Ligęza
          Instytut Śląski w Opolu – Wydawnictwo „Śląsk” – Katowice 1973
          ------
          Czas czytania: około 1 minuty
          • broneknotgeld Re: "Jako było na poczontku?" 17.11.13, 11:09
            Źródło: „Gadka za gadką – 300 podań, bajek i anegdot Górnego Śląska”
            - zebrali i opracowali Dorota Siminides, Józef Ligęza
            Instytut Śląski w Opolu – Wydawnictwo „Śląsk” – Katowice 1973
            Strona 57, legenda 40 – „Jak powstały utopce”
            -----
            Na poczōntku świata Pōn Bōg stworzōł wiela janiołōw. Nikere ze tych janiołōw dyć były fest frechowne i po prowdzie złe. Niy chciały sie nawet Ponbōczkowi kłōniać, zdało im sie, iże sōm ło wiela wożniejsze łod samego Stwōrce swojego. Tōż niy ma sie czamu i dziwować – we kōńcu Pōnbōczek niy strzimali. Wziyni sie taki srogi kijok we rynka, machnyli niym i pedzieli:
            - Wszysko co złe fora ze raju!
            Naroz wszyske frechowne janioły zaczły spadywać, zlatywać. Jedne zleciały do samego piekła – nō, tōż to sōm djoboły. Druge wleciały do lasa – to tam sōm prawie take roztomajte złe duchy ze nich. Trzecie wleciały do morza, a ze morza, kere dlo nikerych było za słōne, przekludziyły sie do rzekōw i roztolicznych głymbokich stowōw – to sōm utopce. Łōne terozki muszōm dusze chytać i ludziōm zgobić wiela yno poradzōm, bo przeca inaczyj by żyć te stwory niy mōgły.
            Ja, wiycie, moja starka tyż godali, iże sōm dobre utopce i złe. Te dobre to ludziōm jakosik pōmogajōm, dowajōm ludziōm znać przed czymś co złego może im trefić, przed burzōm, grodym abo powodziōm. Ponoć te istne nawet poradzōm po samy wodzie na wiyrchu łazić.
            Te złe utopce zaś, to yno ludziōm ciyngym szkōdzōm, a nojbardzi zowdy rade sōm ze tego, jak im sie udo jakosik duszyczka do wody wciōngnōńć. Ja, fest sie radujōm ze tego, jak jakiś pijok kerymu sie już we gowie fest belōnto, trefi nad głymboko woda – wtedy jest już ich. Tak samo radujōm sie ze dziołchōw, ze tych latawic co to i do ćmoka za karlusym by poleciały, dyć kej trefiōm nad woda, to – amynt.
            Tōż wiycie, dowejcie pozōr wele wody, a już nojbardzi tam kaj do dzisioj te utopce miyszkajōm.
            ------
            Tekst dla potrzeb ABŚ przetworzył: Bronisław Wątroba
            ------
            Czas czytania – około 2 minut
        • broneknotgeld "Rydułtowski utopiec" 17.11.13, 11:11
          Rydułtowski utopiec

          Tyn stwōr rydułtowski wele drōgi miyszkoł
          W przikopie co latym durś zalono była
          Nocōm z niyj wyłazioł - na zielono blyszczoł
          A jak szoł łożarciuch - to już w jego siyłach

          Naprane chopisko smyczōł we barzoły
          Nad grobla prowadziōł, kaj woda głymboko
          -Przestało mu w gowie tōmpać ze gorzoły
          Stykło sie przeżegnać i dychnōńć głymboko

          Dyć stracony czowiek jak wypiōł za wiela
          Sōm właziōł do tōni - choćby tego chcioł
          Tōż szkryfniōno była już mu inkszo sztela
          A utopek dusza pod garniec zaś broł.
          ------------------
          Autor: Bronisław Wątroba
          Miejsce: Rydułtowy
          Źródło: „Gadka za gadką – 300 podań, bajek i anegdot Górnego Śląska”
          - zebrali i opracowali Dorota Simonides, Józef Ligęza
          Instytut Śląski w Opolu – Wydawnictwo „Śląsk” – Katowice 1973
          --------------
          Czas czytania – ok. 40 sekund
          • broneknotgeld Re: "Rydułtowski utopiec" 17.11.13, 11:12
            Źródło: „Gadka za gadką – 300 podań, bajek i anegdot Górnego Śląska”
            - zebrali i opracowali Dorota Siminides, Józef Ligęza
            Instytut Śląski w Opolu – Wydawnictwo „Śląsk” – Katowice 1973
            Strona 58, fragment legendy 41 – „Powstanie i przeprowadzka utopca”

            Jedyn utopiec miyszkoł prawie we ty przikopie wele rydułtowski drogi i jak ktosik tam przełaziōł we nocy, a sie niy przeżegnoł, to zowdy tyn stwōr łoszkliwy wodziōł go przez roztomajte barzoły ku głymboki wodzie. Dyć przeca stowy były po blisku. Kejsik prawie przitrefiyło to starymu Sikorze. Ano, richtig przisiedzioł wpiyrw we karczmie przi gorzołeczce, a jak już loz do dōm, to było fest nieskoro. No i niy dziwota, przepomnioł sie przeżegnać. Co sie ze niym potym dzioło, to aże strach godać. Ja, poloz na głymboko woda pokuszōny przez utopca. Było to jednak na pozim i zdo sie co prawie ta fest zimno woda mu pomogła sie retnóńc. Niym sie w niyj cołkym dulknoł, to jednak chnetko na sōm kōniec przeżegnoł – tela yno spamiyntōł. Łobudziōł sie rano we swoji zegrodzie, wele studni – zdo sie co niywiela brakowało coby do ty studni tyż zaś wlecioł. Tōż we niedziela, we kościele, gorko rzykōł do Pōnboczka i dziynkowoł Mu za to, iże jednak go wyretowoł ze tego niyszczyńścio. No, po prawdzie to nigdy już potym Sikora we karczmie za dugo niy przesiadywał.
            --------
            Tekst dla potrzeb ABŚ przetworzył: Bronisław Wątroba
            --------
            Czas czytania: około minuty.
        • broneknotgeld "Przekludzka utopca" 17.11.13, 11:13
          Przekludzka utopka

          Wele Rydułtōw jechoł Sikora
          Naroz habeta samo stanyła
          Choć nocno była już przeca pora
          Drōga sie jakby blaskym łokryła

          Czowieczka dojrzoł, ździybko maneli
          Ło przewōz tego łōn grzecznie prosi
          Bo sie przekludzo do inkszy szteli
          I przeca sypnie tyż za to "grosik"

          Jako winszowoł tako chnet stało
          Kajś wele stowa z fury to ściepli
          Sypnōł Sikorze złotkōw niymało
          Zaroz ze tego było mu ciepli

          Jak trefiōł do dōm i przespoł nocka
          Na swōj zarobek furmōn se kuknōł
          A tam piniyndzy niy było mocka
          -Yno guziole! -Utopiec - mruknōł.
          ------------------
          Autor: Bronisław Wątroba
          Miejsce: Rydułtowy
          Źródło: „Gadka za gadką – 300 podań, bajek i anegdot Górnego Śląska”
          - zebrali i opracowali Dorota Simonides, Józef Ligęza
          Instytut Śląski w Opolu – Wydawnictwo „Śląsk” – Katowice 1973
          --------------
          Czas czytania – ok. 45 sekund
          • broneknotgeld Re: "Przekludzka utopca" 17.11.13, 11:14
            Źródło: „Gadka za gadką – 300 podań, bajek i anegdot Górnego Śląska”
            - zebrali i opracowali Dorota Siminides, Józef Ligęza
            Instytut Śląski w Opolu – Wydawnictwo „Śląsk” – Katowice 1973
            Strona 58-59, fragment legendy 41 – „Powstanie i przeprowadzka utopca”

            Roz stary Sikora jechoł do dōm furōm, kero jakosik ciōngnyła ta jego chuderlawo habeta. No dyć fura zastowiōł mały czowieczek i piyknie poprosiōł Sikory coby pōmōg mu sie przekludzić. Chop widział przi niemu trocha gratow i jakesik bambetle, a że niy było jeszcze fest nieskoro, tōż wciepli to wszysko na fura i pojechali. Ździybko sie stropiōł stary tym, iże tyn istny chcioł coby skryńciōł we strōna stowu, no dyć tako sie stało. Kej już byli wele wody, to prawie sztopli i tyn mały czowieczek poprosioł Sikory coby tukej wszysko wyładowali. Sikorze niy trza było wiela godać, ździybko strachoł sie wody, tōż wartko chcioł już jechać do dōm, a po kryjōmu sie nawet przi ty robocie przeżegnoł. Na kōniec jednak czowieczek sypnōł furmōnowi złotkami do mycki, co go richtig uradowało. Stary drapko zajechał już do swoji chałupy. Za wiela ślubny niy godoł, yno jeszcze powieczerzoł i poloz do pryka. Ja, niym go tyn śnik naszoł, to pomedykowoł ździybko ło tym co go trefiło. No dyć radowoł sie, iże kobiyta ło tych piniōndzach niy wiy, iże bydzie mōg jutro we gospodzie i sōm cosik chlapnōńć, i jeszcze swojim kamratōm postawić sznapsa.
            Jak sie rano łobudziōł, to nojsōmpiyrw prawie kuknōł do mycki za tymi złotkami, co je tam wczoraj łostawiōł. Pierombōl – ze mycki wysuły mu sie guziole. Ja – już wiedział jako i wy to wiycie – przekludziōł utopca.
            --------
            Tekst dla potrzeb ABŚ przetworzył: Bronisław Wątroba
            --------
            Czas czytania: niecałe dwie minuty.
        • broneknotgeld "Chlyb dlo utopca" 17.11.13, 11:15
          Chlyb dlo utopca

          Rozmoczōny chlyb we wodzie
          Utopcowi fest "smakowoł"
          Starzik prawiōł ło przigodzie
          Keryj sōm sie fest dziwowoł

          Wele stawu szoł we nocy
          Łod piekorza z mitagszychty
          Dojrzoł chopka co mioł łoczy
          W kerych było coś niyrichtig

          Dyć zapatrzōł sie w nie jakoś
          Wloz do wody po kolana
          Naroz coś go capło - psiakość!
          To ci była wielgo szpana

          Mioł dwa chleby w necu swojim
          Kaj głymboko jedyn wciepnōł
          -Co utopcóm tako „zbroji”?
          -Na sōm kōniec głośno hepnōł

          Cud sie stoł - bo z wody wyloz
          Szułōw nawet mokrych niy mioł
          Pryndko do chałupy prziloz
          Choć za serce durś sie trzimoł

          Chlyb powszedni miyj we zocy
          Łod utopca łōn tyż "brōni"
          Łodbiyro istnymu mocy
          Wtedy citniesz kej niy gōni.
          ------------------
          Autor: Bronisław Wątroba
          Miejsce: Koźle
          Źródło: „Gadka za gadką – 300 podań, bajek i anegdot Górnego Śląska”
          - zebrali i opracowali Dorota Simonides, Józef Ligęza
          Instytut Śląski w Opolu – Wydawnictwo „Śląsk” – Katowice 1973
          --------------
          Inspiracją tekstu był fragment zamieszczonej w książce legendy, opatrzony przypisem.
          --------------
          Czas czytania: około 1 minuty.
          • broneknotgeld Re: "Chlyb dlo utopca" 17.11.13, 11:16
            Źródło: „Gadka za gadką – 300 podań, bajek i anegdot Górnego Śląska”
            - zebrali i opracowali Dorota Siminides, Józef Ligęza
            Instytut Śląski w Opolu – Wydawnictwo „Śląsk” – Katowice 1973
            Strona 59, fragment legendy 42 – „Mieszkanie utopca” + przypis.

            Wele Starego Koźla starziki prawiyli, iże chlyb poradzi człowieka wybowić ze niyjedny utropy. Jedni godali, co pōmogo znojść topielca kerego trza przeca pochować we poświyncony ziymi, coby jego krześcijańsko dusza wartko znodła drōga do Nieba. Trza było nad wodōm we jednym miejscu suć łokruszki chleba abo i cołki wciepnōńć , coby sie rozmoczył we głymboki wodzie. Po jakimś czasie tam prawie znajdzie sie topielca. Dlo familiji to lepi, dyć czy duszyczce pōmoże? Zdo sie co niy zowdy, niy zowdy. No dyć, kej sie wandruje ze chlebym we rukzaku abo jakimsik necu, to i ze samym utopcym idzie sie jakosik poradzić, ło czym prawioł ponoć piyrwyj jedyn piekarczyk co robiōł we Koźlu.
            Ano, szoł tyn istny roz do dōm po robocie. Mioł wtedy mitagszycha, a majster jeszcze go dłużyj przitrzimali przi piecu, bo piykli tyż prawie makrony na łodpust. Coby niy bōł stratny za ta robota dostoł jeszcze dwa wielge chleby, no i ze niymi poloz nieskoro we nocy do dōm, a miyszkoł już za samym Koźlym. Po drodze, wele stowu trefioł małego czowieczka kery yno na niego patrzoł. Nic mu niy pedzioł, dyć zdało iże go jakby zaczarował, bo przeca gyry piekarczyka same powiodły go za tym czowieczkym. Dyć był to utopiec, toż niy dziwota, co zarozki tyż loz do tego stawu, a piekarczyk za niym, choż przeca niy chcioł. Ja, przeżegnoł sie, dyć nic to niy dało – pewnikym kościelno suchatelnica downo go niy „widziała”. Toż piekarczyk wyciongnoł ze neca jedyn chlyb i jak już był we wodzie ciepnoł go miyndzy siebie a tego stwora. Zdało sie mu co było już na retunek za nieskoro, już czuł iże go inksze utopce we ty wodzie za gyry trzimajōm. Wiycie – łodstōmiyły, yno tam kaj wciepōł tyn chlyb cosik dugo bulkało.
            No, toż niy dziwejcie sie tymu jak ktosik wōm powiy, iże chlyb i przed utopcym poradzi łobronić – mono jest we tym trocha prawdy.
            --------
            Tekst autorski, inspirowany fragmentem legendy i przypisem.
            Dla potrzeb ABŚ napisał : Bronisław Wątroba
            --------
            Czas czytania: około 2 minut.
        • broneknotgeld "Utopcowo tragedyjo" 20.11.13, 00:09
          Utopcowo tragedyjo?

          Familjo utopcōw we Kłodce miyszkała
          Kajsik blisko dworu łod grofa zocnego
          Kuźnica halymbsko coś ło tym wiedziała
          Dyć jako mōm siyngnōńć pamiyńciōm do tego?

          Ponoć jedyn starzik piyrwyj ło tym prawiōł
          Ćwierć tysiōnca rokōw tymu to sie dzioło
          Tref Donnersmarckowi kōniec życio jawioł
          Bestōż i utopcōm niy było wesoło

          Pōn ducha wyziōnōł - w żałobie Halymba
          Farorz chnet łodprowio mszo za dusza jego
          Uwidzieli na niyj i utopca gymba
          Poczōntkym niyszczyńścio to było istnego

          Fest sie parafiany kochlowicke burzōm
          Stwōr z Kłodki w kościele! Jako to sie godzi?!
          Już nikierzy nawet kōniec świata wrōżōm
          Ze tego niyszczyńście nojwiynksze dyć rodzi

          Uradziyli tako - w noc świyntego Jana
          Ksiynżoszek kropidłym nurt wody pokropi
          Bydōm we świōntyni rzykać aż do rana
          Kłodka niychej poli łobrzidy co topi!

          Ech - wrała fest woda, aże parowała
          Familji utopcōw już jednak niy było
          Sie furka ze niymi ku Odrze kulała?
          A możno to yno tu komuś prziśniyło?
          -----
          Autor: Bronisław Wątroba
          Miejsce: Halemba, Kochłowice
          Źródło: tekst autorsko skompilowany z różnych motywów legendarnych i historycznych.
          ------
          Czas czytania: ponad minutę
          • broneknotgeld Re: "Utopcowo tragedyjo" 20.11.13, 23:56
            Utopcowo tragedyjo?

            Ano wiycie – dzioło sie to wszysko jakesik ćwierć tysiōnca rokōw tymu prawie na Halymbie wele ty naszy Kłodki. Piyrwyj była tu wielgo kuźnica, szłoby pedzieć iże huta, we kery jednak piec był jeszcze łopolany wōnglym drzewnym – no dyć ajzy dowoł już dość wiela. Na Kłodce były we tym czasie tyż dwa wielge stowy, a pomiyndzy niymi stoł dwōr grofa Donnersmarcka. Ja, dziedziny grofa były dość wielge - tukej cołko parafijo kochlowicko, do keryj przinoleżała tyż Halymba, prawie była łod Donnersmarcka.
            Grof czynsto we tym dworku pomiyszkiwoł, tym bardzi iże gyszeftu we ty kuźnicy trza było wachować, a że krōm kuźnikōw niywiela jednak było wtedy tukej ludzi, to trocha mu sie ckniyło bez downych kamratōw. Przeca rodzōny był we Bytomiu, a i cysorski Wiedyń znoł dość dobrze. No, tōż niy dziwejcie sie ze tego, iże skamraciōł sie ze halymbskim utopcym, kery ze swojōm familijōm miyszkoł we pobliskim stowie, a ze samy Kłodki mioł do dwora yno poradziesiōnt krokōw. Ja, zaglōndoł tyn stwōr dyć do Donnersmarcka już po ćmoku, coby ludzie go niy widzieli i niy rozklachali tego na cołko parafijo. Grof lubioł sie pograć we karty, a przi tymu i winka napić – dyć i utopcowi to prawie sztimowało.
            Zleciało im tako tukej pora rokōw, aże stało sie niyszczyńście – grof zachorzoł i prawie we tym halymbskim dworku pomarł. Żałoba była wielgo we wszystkich dziedzinach tego panoczka, tōż i we Kochlowicach farorz przez sztyry niedziele łodprowioł msze za jego duszyczka. Nō i prawie na jedny taki mszy pokozoł sie we kościele tyż kamrat grofa – utopiec. Choć sie piyknie wysztiglowoł, choć go jego połowica wpierw fest wypudrowała i był richtig podobny to człowieka, to przeca wiycie – tam kaj stoji utopiec zowdy robi sie mokro. A niedziela była prawie piykno, majōwe słōnko już grzoło dość mocno, tōż niy dziwejcie sie, iże ludzie spokopiyli co za stwōr niykrzczōny ich we kościele nawiedziōł i richtig tym wystrychali. Po mszy poszli do farosza coby cuzamyn uradzić, jako sie już ty familiji utopca na amant pozbyć ze swojego sōmsiedztwa.
            Uradziyli tako, coby we noc świyntego Jana, kedy woda świyncōno mo nojwiyncyj mocy, farorz ze ministrantami wybroł sie prawie pokropić wody Kłodki, a reszta parafianōw przidzie do kościoła porzykać do Pōnbōczka, coby swojom siyłōm pōmōg ksiynżoszkowi i coby prawie już roz na zowdy ta cołko familijo sie stōnd straciyła. Jako uradziyli, tako tyż sie stało - ksiōndz świynciōł wody Kłodnicy, kere przi tymu jakosik bulgotały, a brzegi rzeki były jakby we mgle, zdało sie co woda aże parowała. Parafiany zaś rzykali we kościele. Co sie ze utopiami stało, to po prawdzie nikt niy wiedział, dyć dugo we tych strōnach prawie żodyn taki stwōr potym niy pokazywał, a ło to przeca ludziōm sie rozłaziło.
            -----
            Autor: Bronisław Wątroba
            Miejsce: Halemba, Kochłowice
            Źródło: tekst autorsko skompilowany z różnych motywów legendarnych i historycznych.
            ------
            Czas czytania: ponad 3 minuty.
      • broneknotgeld "Miyszkanie utopca" 18.11.13, 18:22
        „Miyszkanie utopca”

        We Starym Koźlu wele Kłodnicy
        Matula ślimto, łojciec fest rycy
        Kej dziecko im sie tu postradało
        Kere utopca wpiyrw szterowało

        Ano – sie bajtle ze stwora śmioły
        Za bozna robić wcale niy boły
        Capnōł przi wodzie kejsik jednego
        I już niy puściōł – synek był jego

        A mioł we tōni pałac z kryształu
        Szło tymu richtig dziwować gałōm
        Dwie cery tako przi utopcowy
        Nudno niy było – niyjedyn powiy

        Izbōw dość wiela tam ze gorcami
        Na kożdym miano – dyć wiycie sami
        Tyż dziyń we kerym capnōł duszyczka
        We kerym cołkym zblodły jyj liczka

        Zdyboł utopiec i tam zdobnika
        Na darmo było ło litość rzykać
        Dusza łodebroł – do gorka wsadziōł
        Ciało na brzeg doł, bo przeca wadziōł

        Dyć cera z synkym już skamraciyła
        Za srogo kara łojcowo była
        Duszyczka biere – w topielca kładzie
        Nic, iże bydzie z rodzicym w zwadzie

        Synka drap znodli, bardzi ślimtali
        Dyć wiycie – chnetko tymu dziwali
        Co kej matula kusiola dała
        Zaś go zdrowego we dōma miała

        Tyn istny wszysko chnet łopowiedzioł
        Jako w utopcōw pałacu siedział
        Ło familiji, ty utopcowy
        Dyć zgobić przestōł – w tym zdoł im nowy.

        --------
        Autor: Bronisław Wątroba
        Miejsce: Koźle
        Źródło: „Gadka za gadką – 300 podań, bajek i anegdot Górnego Śląska”
        - zebrali i opracowali Dorota Simonides, Józef Ligęza
        Instytut Śląski w Opolu – Wydawnictwo „Śląsk” – Katowice 1973
        --------------
        Czas czytania – ok. półtorej minuty.
        • broneknotgeld Re: "Miyszkanie utopca" 20.11.13, 00:08
          Strona 59-60, legenda 42 – „Mieszkanie utopca”
          Było to we Starym Koźlu, prawie chnet tam kaj już ta naszo Kłodnica wlywo sie do Odry. Tōż roz nad ta Kłodka przilazły take zdobniki, choć jeszcze smarkocze, no i zaczyły bozny robić sie ze utopcow. Dziecioki lachały sie przi ty rzece i ryczały iże utopcōw niy ma, a rodziciele na darmo takimi bojkami straszōm. No, dyć kej tako stoli przi samy wodze, nogle jedyn z nich zaczōn ryczeć, iże cosik go do Kłodki wciōngo. Ja, kamraty citli aże sie za niymi kurzyło, a te syncysko utopiec wciongnōł do wody głymboko – już był jego. Wziōn go do swojego krōlestwa, a mioł tam piykny pałac ze wody i kryształu, we kerym pomyszkiwoł ze swojōm połowicōm i dwiyma cerami. Po prawdzie, to wartko sie łokozało, iże tymu synkowi mono tam cołkym źle niy bydzie, tela co trocha markotno bez rodzicieli i kamratōw.

          Kejsik jednak szpacyrowoł sie sōm po tym wielgim pałacu i wloz prawie do izby kero piyrwyj zowdy była zawarto. Było we ty izbie połno gorcōw i krauzōw. Na kożym ze tych noczyni było szkryfniōne miano i data śmierci, a we środku prawie duszyczki topielcōw. Ja, synek sie tymu dziwoł i medykowoł, tōż nawet niy doł pozōr, iże we dźwiyrzach stanōł utopiec. Tyn fest sie wnerwiōł, bo wyjowiyła sie jego tajymnica. Wartko chyciōł synka, wyciōngnōł ze niego duszyczka i wraziōł do gorka. Sie stało najgorsze – ciało umrzitego topielca wyciep na brzeg rzeki, coby go ludziska niy szterowały już wiyncyj i niy mōnciyły mu wody chlebym.

          Widziała to jednak cera utopca, kery sie tyn synek nawet spodobał, nō i ulitowała nad boroczkym. Wlazła po kryjōmu do izby ze gorcami, znodła ta duszyczka ło kero jyj szło i wraziyła jōm napowrōt we topielca.

          Ludzie, kej yno znodli ciało istnego, zarozki zaczli ślimtać, lamentować nad niym i złożyczyć utopcowi.
          No dyć jak go we kōńcu łobłapiyła matula, jak dała kusiola we te jego lodowate lico, to nōgle synek łożył. Wszyscy byli tymu radzi, iże tako sie to skōńczyło. No i prawie łod niego dowiedzieli sie ło tym jako i ze kim pomiyszkuje utopiec. Co sie zaś tyczy tego chōncwota, to już zowdy czuł reszpekt przed tymi stworami, przestōł zgobić i ponoć wyrosnōł na zocnego czowieka.

          --------
          Tekst dla potrzeb ABŚ przetworzył: Bronisław Wątroba
          --------
          Czas czytania: niecałe 3 minuty.
    • broneknotgeld 2 lekcyjo - ło roztomajtych stworach 26.01.14, 22:27
      Meluzyny, połednice
      I beboki, i wodnice
      Cosik ło nich sie dowiymy
      Ździybko prozom, ździybko rymym.
      • broneknotgeld Re: 2 lekcyjo - ło roztomajtych stworach 26.01.14, 22:29
        Dyć sie niy strachejcie wiela
        Kej skiż bojki naszo sztela.
      • broneknotgeld Ło ślonskim gryfie 26.01.14, 22:30
        Ło ślōnskim gryfie.
        Wiycie, dzioło sie to richtig downo na tym naszym Ślōnsku. Wiela setek rokōw tymu, jeszcze we tych czasach kere pamiyntały Liczyrzepy, bo przeca conikierzy trefiali go we Karkōnoszach, a mało kery taki tref dobrze wspōminoł. Nō dyć chca wōm przeca pedzieć cosik niy ło Liczyrzepie, a prawie ło ślōnskim gryfie.
        Ja, stwōr to był srogi i strach było aże na niego kukać ze daleka. Gowa mioł wielgo ze rubym dziobym, kery zdowoł sie jako łod łorła abo sympa, tela iże był dużo wiynkszy i ponoć tako kwardy i mocny iże niym poradziōł kruszyć zbroje rycerske i łōmać miecze łodkute ze nozocniejszy ajzy. Krzidła mioł łokropicznie wielge, no dyć gyry i cołko reszta jako łod lwa epnego. Dzisioj już takego zwiyrza nikaj niy nōńdziecie, choć pōnoć piyrwyj wiela ich było na Pomorzu. Mono nawet tyn gryf ło kerym chca połosprować prawie stamtōnd przifurgnōł we nasze dziedziny. A był to stwōr pierōnym zły, przez to iże festelnie żarłoczny. Cigi i łowce porywoł we całości. Bydło zaś rozszarpywał na miejscu i we połowie zjodoł na drap, a ze resztōm furgoł kajsik daleko. Biada tymu czowiekowi kery śmiołby mu wadzić we tym polowaniu abo brōnić jakosik swoji gowiedzi – nojczyńści tyż traciōł wtedy życie.
        Ano, tropiōł sie tym wszystkim fest princ świdnicki Bolko, przeca gynał prawie jego włości tyn stwōr przebrzydły nawiedzoł i łokropicznie pustoszōł. To ze jego ksiynstwa ludziska utropiōne tym co sie dzioło już nawet drapci woleli citać jak nojdali. Nō, niy było sie czamu dziwać, wszysko przez gryfa.
        Princ Bolko zwoływoł na swōj dwōr roztomajtych rycerzy, śmiałkōw kierzy mieliby ty utropie zaradzić. Łobiycywoł im roztoliczne wielge profity za zabicie paskudy, dyć wszyscy ci kierzy sie na to pokusiyli nojczyńści już niy wrocali. Yno kejniykej wrocoł jakisik giermek fest wystrachany, a i tyż zgańbowany. Przeca kej jego panisko sie biyło ze bestyjōm, kej traciło życie, to przeca niy godziyło sie germkowi kryć za skałami. Mono dlo nikerych lepi by było jakby tyż życie postrodali, bo już żodyn rycerz niy chcioł ich brać do sia na służba.
        Ja, stwōr sie rozpanoszōł, a princ ciyngym jakosik rady na ta utropa niy mioł. Aże roz zgłosiōł sie pastuch kerego mianowali Gotsche. Pedzioł Bolkowi iże łōn prawie gryfa pokōno, podwiyl władca i jymu do w nagroda to wszysko co piyrwyj łobiycywoł tym rycerzōm. Po prowdzie, to sōm princ, jako tyż pany ze jego świdnicki rady, niy dowali wiary tymu iże pastuchowi udo sie pokōnać tego stwora.
        Kej jednak Gotsche nolegoł, kej przisiyngoł iże to szafnie, kej żodyn rycerz już sie niy zgłoszoł, to zezwolyli pastuchowi na ta wyprawa.
        A dyć łōn poloz za gryfym we gōry prawie tako jako stoł. Niy trza mu było blyszczōncy zbroji, ani nawet zocnego miecza. Zdało sie iże dobrze wiedział co robi, bo przeca we tych swojich pastyrskich łachach ze wiyrchu gryfowi bez to ciynżyj go było uwidzieć. Nō, Gostche szoł wartko, a kukoł ciyngym kaj tyn stwōr furgo i we kero strōna łodlatuje ze upolowanym jodłym. Tōż loz za niym, aże we kōncu ujrzoł skała, a na niyj wielge gniazdo ze modymi gryfami. Ja, spokopiōł iże tyn gryf to była samica, kero ciyngym musiała futrować swoje „pisklōntka”, a przi takich dziōbkach niy było to leke. Pierōmbol, źle by było richtig ze dziedzinami princa, jakby tam już cołke stadko gryfōw miało polować. Tako wiycie, kej yno gryfica łodleciała łod swojego gniozda, nasz śmiałek wyspinoł sie na skała i łod spodu podpolōł te ichnie „dōmostwo”. Mode gryfy jeszcze niy poradziyły furgać same, tōż darły sie yno pierōnowo i prawie skiż tego larma jejich matka drapko przifurgnyła . Ja, machała wele gniozda swojimi wielgimi krzidłami, zdowało sie iże chciała tako tyn łogyń zdmuchnōńć, dyć niy poradziła. Fojera sie skiż tego yno zrobiyła jeszcze wiynkszo. Mono we kōńcu chciała tyn łogyń przydusić abo retnōńć choć czyńść swojego potōmstwa, kej na kwilka sfurgnyła we sōm środek fojery. No dyć jeji krzidła i wszyske piyrze zarozki tyż sie hajcnyło. Tōż fest poparzōno i cołkym bez piyrzo zleciała ze ty wysoki dość skały. Niytomno gryfica pastuch dobiōł, a gniozdo ze modymi spolyło na amant.
        Ano - widzicie, Gotsche to szafnōł, postawiōł na swojim. Takim knifym sie ze bestyjōm poradziōł , a przi tymu wyratowoł ślōnske dziedziny ze jeszcze wiynkszy utropy. Princ Bolko tyż swojego słowa niy złōmoł i nadoł pastuchowi wszyske ziymie na kerych tyn stwōr polowoł. Po prowdzie to były mu łostatnio yno utropiyniym i niy dowały żodnego profitu. Wieści ło tym iże bestyji już niy ma, iże zabiōł jōm Gotsche, wartko rozniōsły sie po Ślōnsku, a nawet dali. Ludzie zaczli sie garnōńć do tego czowieka i drapko tukej wyrosnōł zocny Gryfōw Ślōnski, jako tyż inksze dziedziny. Sōm Gotsche stoł sie jednym ze nojbogatszych ludzi we ksiynstwie. Piyrszym ze rodu Schaffgotschōw ło kerym już ciyngym potym było głośno niy yno na Ślōnsku.
        Mono tyż wiycie iże po wiekach jedyn grof ze tego rodu łożyniōł sie ze „Ślōnskim Kopciuszkym” – no dyć to już cołkym inszo historyjo.

        Autor tekstu: Bronisław Wątroba
        • broneknotgeld Re: Ło ślonskim gryfie 28.01.14, 21:37
          Ło ślōnskim gryfie.

          Dzioło sie to piyrwyj we ślōnski dziedzinie
          Kajś przi Karkōnoszach – w nich duch gōr żył srogi
          Dzisioj moja godka istnego łominie
          Chca prawić ło gryfie co trefiōł w te progi
          I tropiōł pierōńsko Bolka świdnickiego
          Kej z gowiedzi wioska niyjedna gołociōł
          Zdało, co rycerza niy stanie mocnego
          Choć princ by takego możno i łozłociōł

          Dyć sie wyprowiali zabić gryfa woje
          Ze wiarōm w topory, ze wiarōm we miecze
          Na darmo, kej wszyske przegrane ich boje
          Tymu niy dziwejcie – przeca Średniowiecze
          Gywerōw niy znało, łuki co nojwyży
          Stwōr strzały niy czekoł, drap spadoł z wysoka
          I rycerz dlo niego jako łup był świeży
          Lepi kejby niy wloz do bestyji łoka

          Durś Bolko stropiōny – ziymia pustoszeje
          Już ze świyczkōm prawie trza i śmiałkōw szukać
          Źle skiż tego gryfa dziedzinie durś dzieje
          Aże w kōńcu pastuch śmioł we dźwiyrza klupać
          Przed princym i radōm przisiōng – go zabije
          Drap ruszy na gryfa, czasu niy chce tracić
          Przeca zły dziyń kożdy w kerym stwōr tyn żyje
          Yno za to władca mo go ubogacić

          Gotsche – tako śmiałka tukej mianowali
          Tōż istny w nagroda ziymie sie winszował
          Kej gryfa pokōno – na to zgoda dali
          I princ słowo swoje jako sztympel dowoł
          Choć sōm ponoć wōntpiōł we słowa pastucha
          Czy zdała już we niym łostatnio nadzieja?
          Mono na śmierć marno wysłał tego zucha
          Lepi kej go istny mioł za dobrodzieja?

          Gotsche jako pedzioł – drapko wybroł w gōry
          We pastyrskich łachach, tako go widzieli
          Zdo sie co łoczami ciyngym kukoł w chmury
          Niy chcioł kej mu kajsik w rynka miecz dać chcieli
          Dojrzoł kaj terozki stwōr srogi poluje
          Uwidzioł kaj furgnōł ze cigōm we szpōnach
          Tōż sie we ta strōna za gryfym keruje
          Zdało mu co trefi chnet do jego „dōma”

          Szczyńściym stwōr niy dojrzał, nic niy pokapowoł
          Aż pastuch znod gniozdo na wysoki skale
          W niym mode, to prawie teroz forsztelowoł
          Drapko to spokopiōł i niy szajsnōł wcale
          Gryfica – już wiycie – wiela polowała
          Kej dzioby żarłoczne we gnioździe durś darły
          Za jodłym dyć ciyngym dali wyprowiała
          Tōż łod Bolka ziymie bestōż teroz „marły”

          Co sie dali stało? –Posuchejcie yno
          Gotsche skrył we dziurze, stwōr mode futrował
          Dyć wartko sie pastuch na wierch skały wspino
          Kej zaś kajś polować potwōr poszybował
          Przi gnioździe łod spodu już słychać krzesiwo
          Skry lecōm, już łogyń sie prawie hajcuje
          Knifowi łod śmiałka niyjedyn podziwo
          Drap czeladka gryfio gorkość wielgo czuje

          Fest skrzeczy, skiż larma gryfica chnet wroco
          Wele gniozda macho wielgimi krzidłami
          Chce sōm łogyń zmuchnōńć, bo inaczy – po co?
          Tym rozhajcowała – spokopicie sami
          We kōńcu sfurgnyła we środek fojery
          Dyć i zdusić tako już jyj niy udało
          Sama jako flama - niy bojki, niy bery
          Hajcnyła z modymi drap terozki cało

          We kōńcu jak fakla ze skały skulała
          Łeb bergōm jyj strzaskoł Gotsche dlo pewności
          Chnetko ziymia ślōnsko ło tym dowiedziała
          Rod princ, radzi wszyscy, szczyńście zaś zagości
          Bolko co łobiycoł nadoł pastuchowi
          Kery rōd swōj tako we Ślōnsku podżwigoł
          Z Schaffgotschowym mianym – na wieki już bydzie
          Rōd zocny, bogaty, co nigdy niy migoł
          Wiela ło niym prawić jeszcze kejsik przidzie.

          Autor tekstu: Bronisław Wątroba
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 15:03
      Do dzieci

      O wy co wszystkie porzuciwszy względy
      Za cackiem bieżyć gotowi w zapędy
      Za cackiem, które zbyt wysoko leci
      Bajki wam niosę posłuchajcie dzieci

      Wy, których niestatek żywiołem
      Ci się o fraszki uganiacie społem
      O fraszki, których zysk maże i szpeci
      Bajki wam niosę, posłuchajcie dzieci

      Wy, którzy marne przybrawszy postacie
      Baśniami łudzić umiecie współbraci
      Baśniami, które umysł płochy kleci
      Bajki wam niosę, posłuchajcie dzieci

      J.I. Krasicki
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 15:13
      Do Bajtli

      Wy co wszystko ciepiecie wek za siebie
      Co za czymś durch lotocie, ale po co niy wiym
      Lecicie się za drachym co wysoko leci
      A jo wos chca tom bojkom znyncić

      Wy co durch narzykocie ale niy wiym na co
      Godocie że to czy to się wom niy opłaco
      Mażecie się i ciaprocie w ty stary ciaplycie
      To jo wom coś powiy, Teroz posuchejcie

      Bajtle, co jeszcze pamiyntocie legyndy
      I co je jedym przed drugim godocie w te pyndy
      Bojkami chca wos dzisiej tak trocha zabawić
      A może i wom to uciecha sprawi

      E.S
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 15:13
      Wstęp do bajek

      Był młody który życie wstrzemięźliwe pędził
      Był starym który nigdy nie łajał nie zrzędził
      Był bogacz który zbiorów bogatym udzielał
      Był autor co się z cudzej sławy rozweselał
      Był celnik który nie kradł, szewc który nie pijał
      Żołnierz co się nie chwalił, łotr co nie zabijał
      Był minister rzetelny o sobie nie myślał
      Był na koniec poeta co nigdy nie zmyślał
      A cóż to jest bajka - wszystko to być może
      Prawda jednakże ja to między bajki włożę

      [i]J.I. Krasicki[/i]
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 15:13
      Wstęp do bojek

      Był mody co nigdy niy chycił się piwa ani gorzoły
      Był stary co nigdy niy marudził i był dość wysoły
      Był bogaty co dzielił się ze swoim kamratym
      Był pisorz co cieszył się nagrodom razym z bratym
      Był taki co niy krod chociaż mioł pod rynkom
      I szewc co w poniydziałki wcale niy bywoł w szynku
      Wojok co się niy chwolił i zbir co niy zabijoł
      I polityk co w rządzie nic niy nawywijoł
      Był tyż taki poeta co durch prowda godoł
      A że był szprytny to miydzy wiyrszami to podoł

      [i]E.S.[/i]
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 15:19
      Potok i rzeka

      Potok z wierzchołka góry płynący z hałasem
      Śmiał się z rzeki, spokojnie płynęła tymczasem
      Nie stało wód u góry gdy śniegi stopniały
      Aż z owego potoku strumyk tylko mały
      Co gorsza ten co zaczął z hałasem i krzykiem
      Wpadł na koniec do rzeki, przestał byś strumykiem

      [i]J.I. Krasicki[/i]
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 15:19
      Potok i rzeka

      Lecioł ze larmym potok kaś z Barani Góry
      A po drodze do rzeki wygadywoł bzdury
      Że ona za spokojno i tak się tam płynie
      Mo tako prosto droga w ty swoi dolinie
      Ale jak przyszła wiosna śniygi się straciły
      Niy robił już tam larma no bo ni mioł siły
      A jeszcze gorzy że lecioł się tymczasem
      Na koniec wpod do rzeki, kasik tam pod lasym

      [i]E.S.[/i]
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 15:29
      Kulawy i ślepy

      Niósł ślepy kulawego, dobrze im się działo
      Ale że to ślepemu się nieznośne stało
      Iż musiał zawżdy słuchać co kulawy prawi
      Wziął kij w rękę - ten rzecze z szwanku nas wybawi
      Idą wtem kulawy krzyknie - umknij w lewo
      Ślepy wprost i choć z kijem uderzył łbem w drzewo
      Idą dalej kulawy przestrzega od wody
      ślepy w bród, sakwy zamaczał, nie wyszli bez szkody
      Na koniec przestrzeżony gdy nie mijał dołu
      I ślepy i kulawy zginęli pospołu
      I ten winien co kijem bezpieczeństwo mierzył
      I ten co bezpieczeństwo głupiemu powierzył

      [i]J.I. Krasicki[/i]
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 15:30
      Roz ślepy ze kulawym poszli razym w droga
      Ślepy durch ino narzykoł, źle idymy olaboga
      A że żodnego suchać niy był rady
      To wzion w swoje łapy te ich ważne sprawy
      By dobro najść droga podpiyroł się kijym
      I tak wromboł w drzewo, prawie złomoł giyry
      Co chciał mu kulawy dać jakoś dobro rada
      To zaroz wynikała z tego istno zwada
      I tak szli przez las, wadząc się pospołu
      Aż oba sie zabili na dnie wielkiego rowu
      A morał z ty bojki jest prosty jak droga na Imielyń
      Bo oba wędrowcy byli lekko pomylyni
      Wto ślepymu powierzo kierowanie sobom
      A z drugi stroby mierzyć krykom ino gupcy tak robiom

      [i]E.S[/i]
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 15:49
      Orzeł i jastrząb

      Orzeł nie chcąc się podłym polowaniem bawić
      Postanowił jastrzębia na wróble wyprawić
      Przynosił jastrząb wróble, jadł je orzeł smacznie
      Zaprawiony na koniec przysmaczkiem nieznacznie
      Kiedy go coraz żywszy apetyt przenika
      Zjadł ptaszka na śniadanie na obiad ptasznika

      [i]I. Krasicki[/i]
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 15:50

      Orłowi się niy chciało polować na ptoki
      Godoł że niy do niego som takie gupoty
      Jak kożdy król tak on mioł jastrzymbia na posługi
      Pewno tam mieli z sobom jakieś stare dugi
      Przynosił mu jastrząb dziamble od rana do nocy
      Ale oreł przez to durchś nabiyroł mocy
      No i jak mu już niy stało jedzynio
      To na koniec zjom ze szponami całego jastrzymbia

      [i]E.S[/i]
    • broneknotgeld Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 17.09.14, 21:50
      Dom Ślonski

      Dom Ślonski blysnoł - już teroz wiycie
      Na ślonski muster leci we życie
      Toż roztomajty chyci kultury
      A ta echt ślonsko dźwignie do gory.

      www.facebook.com/media/set/?set=a.707963749278531.1073741962.195759197165658&type=1
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 15.10.14, 16:50
      Żyd i osieł - bajka

      Miał raz Żyd osła, którego tak zgłodził
      Że już ledwie chodził
      Aż litość brała, serce się krajało
      Patrząc co z owem oślątkiem się stało:
      Z całej mu dawnej piękności
      Zostały tylko skóra i kości
      Wsiadł on nań przecież aby w dzień targowy
      Skręcić jakiś szacher nowy
      Lecz go próżno nęka, zmusza
      Osieł z miejsca nie rusza
      Wali piętą, kijem łoi
      Osieł jak stanął tak stoi
      Innego może rozpaczby uniosła
      Zrzekły się pewno i targu i osła
      Ale od czegóż główka Kaima?
      By złamać, przeprzeć osła opór dziki
      Bierze więc siana, czepia w końcu tyki
      I tak z dala przed nim trzyma
      Osieł nasz chciwie wytrzeszczając oczy
      Chciałby się siankiem posycić
      Sięga więc, sięga a nie mogą schwycić
      Z wolna za nim kroczy
      Kroczy i nogę za nogą stawia
      I zawsze próżno głodny pysk rozdziawia
      A żyd tymczasem jak jedzie tak jedzie
      I głupiego osła wiedzie
      I póty wiedzie i bije i siecze
      Aż się z tryumfem na ów targ dowlecze
      Tak to ku świata ohydzie
      Zwodzą się ludy i narody zwodzą
      Nęcą je, wabią, głupich za nos wodzą
      A osiełek idzie

      [i]Fr. Morawski[/i]
    • madohora Re: "Akadymjo Bojki Ślonski"?! 15.10.14, 17:10
      Osieł i ciele

      Jaki też osieł ze mnie!
      Tak się raz ciele łajało
      Że się przelękło daremnie
      I jak głupie uciekało
      Ale gdy się tak rozwodzi
      Jakieś oślątko nadchodzi:
      Idzie, idzie zadumane
      Łbem się uderza o ścianę
      I mówi myśląc nie wiele
      Jakie też to ze mnie cielę!
      Tak i ludzie z siebie szydzą
      I w swych błędach drugich widzą

      [i]Franciszek Morawski[/i]

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się


Nakarm Pajacyka