marcin170176
24.06.08, 22:30
Mobbing jest to bezpodstawne, ciągłe i długotrwałe dręczenie, zastraszanie,
prześladowanie, szykanowanie człowieka w pracy nie tylko przez przełożonego,
ale czasem także przez współpracowników, powodujące poczucie bezsilności,
upokorzenia i krzywdy, prowadzące w konsekwencji do ogólnego złego
samopoczucia i pogorszenia stanu zdrowia ofiary.
mobbing to obraźliwe zachowanie poprzez mściwe, okrutne, złośliwe lub
upokarzające usiłowanie zaszkodzenia jednostce lub grupie pracowników (...),
którzy stają się przedmiotem psychicznego dręczenia.
Innymi słowy mobbing to proces przemocy i nękania psychicznego pracownika
trwający nie krócej niż sześć miesięcy, stosowany systematycznie, przynajmniej
raz w tygodniu, godzący w godność i osobowość człowieka, naruszający
integralność psychiczną i fizyczną.
Ze zjawiskiem mobbingu możemy mieć do czynienia wszędzie tam, gdzie ludzie
przebywają ze sobą w grupie przez dłuższy czas - w szkole, na wyższej
uczelni, w miejscu pracy, w stowarzyszeniach i wspólnotach a także - w
rodzinie. Osoba nękana nie ma możliwości obrony, jest narażona na ataki często
zarówno ze strony pracowników, jak i pracodawcy. Działania mobbingowe wywołują
lęk związany z utratą zatrudnienia, oraz wpływają na pogorszenie atmosfery i
wydajności pracy w przedsiębiorstwie. Narzędzia wykorzystywane w praktykach
mobbingowych to zwodzenie, szykany, podstęp i intryga, kłamstwa, plotki,
oszczerstwa, zachowania sadystyczne. Celem sprawcy jest zepsucie opinii ofiary
i zaszkodzenie jej w sposób, który pozwoli wyeliminować ją z pozycji jaką
zajmuje.
Działania mobbingowe rzadko ustępują samoistnie, raczej są to procesy
długotrwałe i wymagające zdecydowanych działań ze strony organizacji. Zobacz
także mobbing a prawo pracy
W połowie lat dziewięćdziesiątych wraz z kulturą życia zachodniej Europy i
Ameryki, przeniknęło do naszego kraju nowe zjawisko. Razem z ogromnymi
kolorowymi hipermarketami, pojawiło się coś, czego nie da się dostrzec na
pierwszy rzut oka. Instrumentalne traktowanie pracowników, wikłanie ich w
hierarchiczne zawiłości i pozbawienie indywidualnych cech, zarówno na polu
wyglądu zewnętrznego jak i metodyki pracy czy sposobu myślenia, to główne
przyczyny obejmowania coraz większym zasięgiem zjawiska mobbingu. Sam mobbing
(od ang. „to mob”- rzucać się na kogoś lub na coś) w potocznym rozumieniu
słowa, oznacza mniej więcej terror psychiczny w miejscu pracy. Na zachodzie
mobbing stanowi już poważny problem społeczny, który obejmuje swym zasięgiem
coraz to szersze gałęzie rynku pracy. W Polsce, wraz z rozwojem społeczeństwa
i przejmowaniem wzorów zachodnich również pojawiają się psychiczne reperkusje
funkcjonowania w podobnym społeczeństwie.
Z pozoru mobbing jest bezinteresowny. Zwierzchnik, który dręczy pracownika nie
zyskuje nic w zamian-stanowiska, awansu czy też podwyżki. Często ofiara
mobbingu nie ma pojęcia, dlaczego jest dyskryminowana, deprecjonowana,
izolowana lub szykanowana. Gdy jednak przyjrzeć się bliżej, w grę zaczynają
wchodzić różne czynniki np: podwładny jest zbyt ambitny i stara się o awans,
przełożony czuje się zagrożony. Często, gdy praca jest mało kreatywna,
monotonna i pracowników ocenia się wyłącznie po ich wydajności pracy, a
pojawia się jedna lub grupa wyróżniających się osób, to właśnie oni stają się
ofiarami mobbingu.
Cele mobbingu są dość proste i sposoby ich realizacji opierają się na
wykorzystaniu podstawowych relacji, jakie mogą zachodzić między ludźmi:
zwierzchnik stara się izolować ofiarę ze środowiska, pomniejszyć zasługi w
pracy, ośmieszyć, poniżyć, obedrzeć z godności. Sposoby uzyskania powyższych
efektów to: intrygi, podstępy, szykany, plotki, kłamstwa itd. Wszystko to
sprawia, iż pracownik w szybkim tempie staje się zawodowo i osobiście
załamany. Pozbawione środków do życia ofiary mobbingu poddają się i wchodzą na
drogę wegetacji Zdarzają się również samobójstwa.
Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane
przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub
zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności
zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika,
izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników (art. 943 § 2 k.p.).
Co ważne mobbingu nie musi wyłącznie dopuszczać się pracodawca, może to być
równie dobrze przełożony lub współpracownik.
Pracodawca odpowiada za mobbing także w przypadku kiedy nie wiedział o
występowania tego zjawiska na terenie jego zakładu pracy.
Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od
pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną
krzywdę. Podstawą odpowiedzialności pracodawcy jest tutaj art. 943 § 3 k.p..
Wysokość minimalna oraz maksymalana owego zadośćuczynienia nie została w KP
określona dlatego na podstawie art. 300 k.p., w którym znalazł się zapis, iż w
sprawach nie unormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się
odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami
prawa pracy (art. 445 k.c.).
Pracownik, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić
od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne
wynagrodzenie za pracę.
Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie
z podaniem przyczyny (tj. dokładnego określenia na czym polegało zjawisko
mobbingu).
Pracownik ma także prawo dochodzenia kosztów zwiazanych z leczeniem od
pracodawcy lub od osoby która stosowała mobbing - właściwe tu będą zapisy art.
444 k.c.
Należy rozróżnic mobbing od zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Za
naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, uważa się na podstawie
art. 183b § 1 k.p. różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika, nierówne
traktowanie z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 183a § 1 KP to jest
dotyczących:
a) nawiązania i rozwiązania stosunku pracy,
b) warunków zatrudnienia,
c) awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji
zawodowych, w szczególności:
- bez względu na płeć,
- wiek,
- niepełnosprawność,
- rasę,
- religię,
- narodowość,
- przekonania polityczne,
- przynależność związkową, pochodzenie etniczne,
- wyznanie, orientację seksualną,
a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w
pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy
Jeżeli skutkiem tego jest w szczególności:
1) odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,
2) niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków
zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych
świadczeń związanych z pracą,
3) pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących
kwalifikacje zawodowe – chyba że pracodawca udowodni, że kierował się
obiektywnymi powodami, mamy do czynienia z naruszeniem zasady równego
traktowania w zatrudnieniu.
W takim przypadku pracownik wobec której pracodawca naruszył zasadę równego
traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej
niż minimalne wynagrodzenie za pracę
Mob - z ang. tłum, motłoch, napadać na kogoś, nachodzić, nagabywać, atakować
Mobbing jest pojęciem, które już w połowie ubiegłego stulecia było stosowane
przez naukowców dla opisywania agresywnych zachowań dzikich zwierząt w
stosunku do jednego osobnika. W nowym znaczeniu, z początkiem lat
osiemdziesiątych XX wieku użył go szwedzki lekarz i psycholog Heinz Leymann,
od wielu lat zajmujący się problemem przemocy psychicznej w miejscu pracy.
Leymann zajął się badaniem tzw. trudnych pracowników, i zauważył, że nie byli
oni takimi wcześniej. Na podstawie obserwacji, stwierdził, iż zmiana
postrzegania tych pracowników nie była uwarunkowana ich charakterem, ale
strukturą organizacji i kultury pracy. W rezultacie swoich badań Leymann użył
terminu