O takim Ignacym, Odbudowniczym.

[amoremio]

Jest taki budynek, a raczej piekna wila, kolo tzw.(sic!) muzeum
w Chorzowie. Byl tam albo nawet i dzisiaj jeszcze jest taki
jakis osrodek doszkonalenia pedagogicznego czy cos podobnie.
Ale nie o to chodzie. Niedawno odkrylem na scianie tego domu
tabliczke: w tym budynku mieszkal 1927-1939 Ignacy Moscicki,
ktory rezydowal tu podczas odbudowy Azotow.

Ha, mam zaraz kilka pytan na raz:
1) myslalem, ze Moscicki w Krolewskiej Hucie, to bylo zaraz 1920itd. ?
2) czamu az do 1939 - przeciez byl potem prezydentem w dalekiej WaWie ?
3) ale przede wszystkim: podczas ODBUDOWY ??????

Hmmm, czlek jest stary, a jeszcze sie dziwi.
A czasami nawet nie wierzy.

[yasmin_ch]

na Twoje pytania nie znam odpowiedzi
ale
w tym budynku kiedys chyba byl Zwiazek Nauczycielstwa Polskiego(i
stolowka),pamietam ze Babcia stamtad otrzymywala swego czasu paczki z okazji np
Dnia Nauczyciela
potem ZNP jakos zniknal, a jedno z pieter przerobiono na pub, ktory dlugo nie
egzystowal jednak, nazwy nie pamietam.
w piwnicach tego budenku byla tez bardzo popularna swego czasu Piwnica, czyli
pub(glownie mlodziez tam siedziala)

[braineater]

co do treści historycznej to się nie wypowiem bo nic do powiedzenia nie mam,
ale w tym budynku, pracowałem przez lat 4 i właśnie mi uświadomiliście, że
jestem ślepy, bom tej tabliczki nigdy nie zauważył (no chyba, że to jakieś
novum) a spędzałem tam dni i noce całe, stojąc za barem w obu knajpach, które
się tam onegdaj mieściły.
Pozdrowienia:)

[yasmin_ch]

no prosze:-)
ja akurat tam nie bywalam, bo pewnie bym Cie kojarzyla z widzenia;-)))

[rico-chorzow]

W budynku tym testowano (dziś IQ?,ok. 120-140 formularzy o różnych zadaniach i
pytaniach) uczniów chorzowskich szkół podstawowych i średnich,po czym zostawali
posyłani na odpowiednie szkoły i kierunki fachowe.


Co do odbudowy tego czy innego po 1921,to z pewnością właśnie Mościcki
"odbudował" tę willę,w której mieszkał,ciekawy jest też ten "Drang" do
"odbudowy" całego Górnego Sląska polskich historiografów.

[drozdp]

Podaje za Wikipedią fragment informacji o prof. Ignacym Mościckim:

Od 1 czerwca 1926 do 30 września 1939 sprawował urząd Prezydenta RP. 30
września 1939 roku Mościcki przekazał urząd prezydenta najpierw ambasadorowi RP
w Rzymie, generałowi Bolesławowi Wieniawie-Długoszowskiemu (które pełnił
formalnie ten najwyższy urząd w państwie jeden dzień) a następnie po jego
rezygnacji Władysławowi Raczkiewiczowi. W grudniu 1939 roku Mościcki, powołując
się na obywatelstwo szwajcarskie, wraz z rodziną przeniósł się do Szwajcarii.

No wiec chyba nie mieszkał w tej willi.

Teraz do niej dobydowano "nowoczesny" fragment i w calości jest prywatna
przychodnia.
Własciciel jej zbiera pamiątki po Mościckim.
Zapełnił nimi pokój na poddaszu.
Na otwarciu przychodni był jego wnuk.

[yasmin_ch]

wpierw w tym dobudowanym budynku bylo cos zwiazanego z samochodami, tak mi sie
przez mgle kojarzy..

odbudowa Azotów

[drozdp]

Tak było, bo niemieccy właścicele wycofunjac sie ze Ślącska zdemontowali częć
urzadzeń, a wiekszość kadry wyższego i średniego szczebla wyjechała do Niemiec.
Sadzono, że nie uda się ponownie uruchomić fabryki, tym bardziej, że część
procesów technoloigicznych to były rozwiązania nowatorskie, chronione głeboką
tajemnicą firmową. Prof. Mościcki nie tylko w krótkim czasie wznawia produkcję,
ale po roku prawie ją podwaja... Było to szokiem dla niemieckich właścicieli
fabryki. To jeden z nielicznych przypadków gospodarskiego podejścia przez
Polaka do problemów Śaska.
Przypominam też, że inicjatywie Prof. Ignecego Mościckiego zawdzięczał Chorzów
kompleks sportowy AKS - korty tenisowe, dwa boiska i odkryte baseny.

[eichendorff]

drozdp napisał:

> Przypominam też, że inicjatywie Prof. Ignecego Mościckiego zawdzięczał
> Chorzów kompleks sportowy AKS - korty tenisowe, dwa boiska i odkryte baseny.

Szkoda tylko, że Huta Kościuszko postanowiła, że na AKS-ie MUSI zarobić...
Teroski bydzie AKS-Kerfur!

[kapioh1]

Sraty- pierdaty. Podpieranie się Mościckim nic nie da, gdy niegdyś piękna willa
wygląda jak kupa, z tym niby- nowoczesnym przydupnikiem. Pamiętam, że za czasów
stołówki i ZNP we wnętrzu były piękne sztukaterie i oryginalna stolarka. Teraz
gips, gres i płyta wiórowa, takie architektoniczne srajtony. Wiem, że lekarze
najczęściej gustu nie mają, ale gdzie władza była ????

[amoremio]

A kto ja zbudowal?
Poczatkowo zamieszkiwal?

Bo chyba, zeby wile dac Moscickiemu,
to cza bylo ja komus odebrac.... -?

[drozdp]

Do kapioh 1
Wypowiadając cie publicznie, dobrze jest zachować podstawowe formy
grzecznosciowe. To, że sie nie zgadzasz z kimś, nie oznacza, że musisz go
obrazić.
Tzw. Willa Mościckiego, a pamiętam ją z wczesnych lat pięćdziesiątych była
ładnym budynkiem. Niestety z upływem czasu popadła w ruinę. Przeciekający dach
i brak ogrzewania przez pare kolejnych zim dopełnił "dzieła zniszczenia".
Z wnętrz odrestaurowana została tylko klatka schodowa, która sie po prostu do
tego nadawała. Obiekt ten nie był zapisany do rejestru zabytków więc nie
podlegał ochronie konserwatorskiej. Przybudówka niestety szpeci i z tym się
zgadzam. Ale Urząd Miasta nie może inwestorowi narzucic formy architektonicznej
obiektu, chyba, ze jest to zapisane w planie zagospodarowania przestrzennego. A
taki plan uchwalaja radni. Moga uznać np. że rejon ulicy Wolności jest strefą w
której wzystkie budynki muszą mieć fasady podobne do siebie czyli w stylu XIX
wiecznego eklektyzmu i inwestor musi sie do tego dostaosowac. Ale uchwalony
przez radnych Chorzowa plan nie zawiera takich ograniczeń, więc prywatny
inwestor, za swoje prywatne pieniadze wybudował to co chciał. A Urząd Miasta
był bezsilny. Inną sprawą jest poziom architekta który zgodził się coś takiego
zaprojektować.
Reasumując Budynek ma odrestaurowaną elewacje, za co nowemu włascicelowi chwała
i brzydką dobudówkę, która go szpeci.

Do amorenio

Co prawda umownie budynek ten umownie nazywamy "Willą Mościckiego" to jednak
nie był on nigdy jego własnością. Prof. Mościcki jedynie w nim mieszkał podczas
pobytu w Chorzowie.

[amoremio]

Acha, dzieki.

A wila wtedy prywatna czy miejska ?
I czy 1922 niedobrowolna zmiana wlasciciela ?

No oczywiscie nie musisz tego wiedziec,
zdziwilbym sie nawet troche, gdyby ktos szybko potrafil odpowiedziec
- no ale ciekawi.

[drozdp]

Nie pomnę kto był właścicielem, ale był na ten temat artykulik w Gazecie
Katowickiej, będzie ze dwa lata temu... Można poszukać

[mr.superlatywny]

Chorzow wszedl do historii prawa/ustawodawstwa miedzynarodowego:
Niemcy, a raczej niem.firma zaskarzyla 1927/28
panstwo polskie wedlug Prawa Miedzynarodowego
o odszkodowanie za odebrana fabryke w Chorzowie.

Panstwo polskie po pierwszej wojnie m.in. uznalo,
ze fabryka byla zarejestrowana tylko w niem.rejestrze
w Chorzowie (no bo gdzie wtedy), a nie pozniej w polskim
(a wiec w tym samym budynku, hehe). A wiec nie miala
prawa istniec.

Cos w tym rodzaju/sensie. Tekst jest po angielsku i trudny, prawniczy slang.
www.worldcourts.com/pcij/eng/decisions/1927.07.26_chorzow/
Panstwo polskie zostalo skazane do wyplaty wysokiego odszkodowania.


A "Chorzow Factory/Plant Case" jest do dzisiej znany i cytowany
na calym swiecie, tez w prawniczych bazach danych i bibliotekach
swiata anglosaskiego (z ich poronionym systemem "case law").

[mr.superlatywny]

Przyznaje, ze nie wiem 100%owo, czy chodzi o Azoty.

Ale chodzi o wielka inwestycje "Stickstoffwerke",
a wiec wlasciwie moga to tylko byc "Azoty",
ewentualnie ich czesc (tzn.subfirma,firma-udzialowiec itp.).

[amoremio]

Mosz recht, ten angielski nie jest za latwy.
No, ale jezyk prawnika jest w kazdym jezyku....b.specyficzny.

Ale da sie pokapowac. Dzieki.

[kapioh1]

Wykazałeś się świetną tematu znajomością. Gratuluję !! No właśnie, skoro już o
meandrach ochrony konserwatorskiej mowa, to zadziwiające jest, że takie miasto
jak Chorzów ma tak niepokojąco małą liczbę obiektów wpisanych do rejestru
zabytków !! Wtedy miły Pan Prezydent zawsze może stwierdzić, że ładny obiekt
ale nie zabytek. I spieprzyć można w majestacie prawa, bo takie mamy prawo.
Znam miasta, gdzie w planie zagospodarowania przestrzennego są kolory okien
określone dla obszarów historycznych. To co zrobiono z willą jeśli chodzi o
wnętrze to naprawdę obleśnych architektonicznych srajtonów KAKOFONIA !! Bo
przybudóweczka to aRCHITEKTURECZKA, przez "a" malusie, tyciusie pisana. No i na
najbliższe otoczenie kolega raczy spojrzeć, ta ściana zachodnia perły
chorzowskiego modernizmu, dawniej Eichendorff- Schule, ob..rana styropianem i
otynkowana na ten przypominający psią k.. kolor !! Modernizm z lat
międzywojennych i styropian z tynkiem akrylowym !! Ciekawe, która to chorzowska
firemeczka musiała zarobić ??? Może kolega mi podpowie. Pozdrawiam pięknie,
Kapioh.

[drozdp]

Ąby nie było,że uprawiam prywatę, to nie "robia w magistracie i ni jezd rzech
dochtorem".
Problem ochrony zabytków postawiony jest na głowie w całej Polsce. Oczywiście
chodzi o pieniądze...
Prawo budowlane mamy beznadziejne. Jeżeli wniosek o wydanie pozwolenia na
budowę spełnia wymogi formalne, to trudno go jest zakwestionować.
I jak Polska długa i szeroka pleni się nieład urbanistyczny.
Plan zagospodarowania przestrzennego uchwalają radni, którzy traktuja tę
funkcję jako źródło dochodów i nic więcej.
W ramach posiadaniej od 15 lipca 1920 roku autonomii Śląsk prowadził rozumną
politykę urbanistyczną i budowlaną. Niestety autonomię zlikwidowała lubelska
komuna w 1945 roku...
Słowak - jedna z najpiękniejszych szkół średnich na Śląsku po prostu się sypie,
bo od 60 lat nikt jej na poważnie nie remontował a jedynie klajstrowano
dorażnie.
W zeszłym roku, na jesieni po murze lała się woda z pękniętyej rynny. Serce
zabolało obsolwenta, posłalem tam dekarza na swój koszt. To by było na tyle.

[amoremio]

> ...autonomię zlikwidowała lubelska komuna w 1945 roku...

Autonomie slaska zlikwidowal Pilsudski w 1926.

Niestety. Wlasnie: niestety.

do amoremio

[drozdp]

Proszę nie publikować nie sprawdzonych informacji.
Prosze przeczytać:
pl.wikipedia.org/wiki/Statut_Organiczny_Wojew%C3%B3dztwa_%C5%9Al%C4%85skiego
oraz: pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_%C5%9Bl%C4%85skie

Co prawda Piłsudski do Górnego Ślaska żadnego sentymentu nie miał, ale
autonomii nie zniósł. Zrobiła to komuna.

[amoremio]

Zrodla typu wikipedia sa karmione przez przypadkowych autorow
z przypadkowych, a nieraz ze "znanych" nam zrodel. B.watpliwe.

W wikipedii znalazlem juz niejedna bzdure. Slowo. Nie jest miarodajna.

-----------------------------------------------------

Moje informacje sa zupelnie inne.
Akurat "twardych" zrodel nie mam pod reka.
Ale nastapi.

Byc moze, ze po 45 formalnie zniesiono paragraf.
Ale Pilsudski w ramach puczu ograniczyl nasza autonomie
de facto do zera.

[palec1]

Ale zdradliwe/wymowne takie slogany i cytaty:

> Statut Organiczny Województwa Śląskiego respektował
> tradycje samorządowe na Górnym Śląsku.
---> czyli "tradycje" juz byly

> W ten sposób w kampanii przed plebiscytem 1921 roku
> odebrano stronie niemieckiej argumenty
> o zamiarze likwidacji silnego samorządu lokalnego.
---> i to pod zlym "zaborca" (silny samorzad lokalny, sic!)

[drozdp]

No więc podsumujmy:
Piłsudski nie likwiduje autonomii.
Nie istnieje żaden dokument rangi państwowej ją ograniczjący.
Piłsudski posłużył się wojewodą Grazyńskim w celu umniejszenia znaczenia
autonomii.
Ale wszystkie atrybuty autonomii zostały utrzymane do wybuchu wojny.
I sprawa druga Śląsk nigdy nie był pod zaborami.
Królowie Polscy od roku 1260 tracą kontrolę nad Śląskiem. Ostatecznie w 1340
Śląsk zostaje odłączony od Polski i staje się częścia Królestwa Czeskiego,
następnie Austrii a po przegranej prze austryjaków wojnie wchodzi w skład Prus.

[palec1]

No, pierwsze, jak pisalem, jeszcze dokladniej wyjasnimy.


A drugie, to chyba wiecej niz jasne. Patrz cudzyslow.

Tlumaczyc musisz ino calkiem gupim. Choc przyznaje,
ze takich gupich i obalamuconych co do historii
jest masa, niestety tez na Slasku, a wsrod nich
nawet Slanzoki, bo po polskiej szkole+propagandzie.

[mr.superlatywny]

O "Slasku pod ´zaborem´ pruskim"
to tu juz cos niedawno bylo:
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=324&w=22074708&v=2&s=0

[rico-chorzow]

jeżeli się mylę,proszę mnie poprawić,ponieważ piszę z głowy.

1.Wikipedia nie zawsze jest miarodajnym źródłem wiedzy.
2.Status autonomiczny Górnego Sląska został przyznany przez Polskę w 1920
roku,został przyznany regionowi,który nie należał w tym czasie do państwa
polskiego(?).
3.W listopadzie 1920 wychodzi gazeta "Wola Ludu",której wydawcą jest Theofil
Kupka ,w której jest propagowane hasło - Sląsk dla Slązaków -,o początkowym
nakładzie 20.000-30.000 egzemplarzy,jednak nakład tej gazety bardzo szybko
wzrasta do parusetnego-tysięcznego,co bardzo kole W.Korfantego a T.Kupka zostaje
zamordowany przez Myrcika,bojówkarza Korfantego.
4.Po przegranym plebiscycie przez Polskę w stosunku 40-60% na rzecz Niemiec,w
maju 1921 wybucha polskie powstanie(wojna domowa) na Górnym Sląsku na czele
którego staje dyktator W.Korfanty,a morderca Theofila Kupki Myrcik,zostaje
uwolniony z więzienia.
5.Polsce,po nie wygranym powstaniu,w 1922 zostaje przyznana,przez Ligę
Narodów(której także była przedstawiona i znana opcja Republiki
Górnośląskiej),część Górnego Sląska z ok.70% przemysłu ciężkiego całego regionu
górnośląskiego.
6.W wyborach 1926 czy 1928 polskie partie otrzymują 6-8% głosów wyborców na
Górnym Sląsku,więc nawet te 40% byłych,głosujących w plebiscycie za Polską
przejrzało na oczy z kim się zadali.
7.Od tego momentu zaczyna się kolonizacja,polonizacja oraz powolny upadek tej
części Sląska(części którą Prusy wzniosły do jednej z najnowocześniejszych
przemysłowo na świecie),a rządy wojewody Grażyńskiego wypleniają co
autonomiczne,niemieckie i śląskie z urzędowych posad,szkolnictwa i stanowisk
kierowniczych w przemyśle(nawet majstry w hutach,czy stajgry na grubach).
(W.Korfanty w czasie międzywojennym tuła się między partjami proniemieckimi czy
prośląskimi,nawet przypomniał sobie język niemiecki i imię jakim go ochrzczono)
8.Grażyński,już 2-3 września 1939 wraz z swoją 20.000-30.000-czną zgrają
zarządzających na Górnym Sląsku powócił do Macierzy,szczury opuszczają pierwsze
tonący statek.
9.1945 zostaje zniesiony w dekretach status autonomiczny Górnego Sląska przez
władze polskie,a Sląsk prawie w całości znajduje się w granicach państwa
polskiego,Sląsk,który Maria Teresa cesarzowa austryjacka zwała perłą w swej koronie.

Obecnie - korona polska w sercach Slązaków -.

[palec1]

> ...w celu umniejszenia znaczenia ...

pieknie to ujales ! :)

no, slowami, to mozna
zonglowac, czarowac i krecic.........

-----------------------------------------------------
Oczywiscie niporownywalne do agresji Hitlera.
Ale wyobrazam, jak bys zareagowal, gdyby nt. napadu na Polske
ktos to tak "ujal": ...w celu umniejszenia istnienia....

Slowa-mowa-trawa-no-i-lanie-do-gory-i-w-dol-po-scianie !

[kapioh1]

No tu mosz recht, kolego !! Piłsudski miał za dużą klasę, żeby tak sobie
autonomię zlikwidować. On miał takich właśnie sługusów jak Grażyński, którzy
robili pewne rzeczy na tak zwaną "własną prośbę". Grażyński to wyjątkowo mętny
typ, nawet bardzo mętny, no i ślązak z niego żaden. No a Piłsudski, pomimo
niechęci do ślązaków klasę miał, chociaż dla nas to pewnie jego klasa nie ma
większego znaczenia. No proszę, jakie emocje budzą zabytki architektury !!
Czekam na temat Grażyński i architektura dwudziestolecia międzywojennego.

[amoremio]

www.slonsk.de/Slonsk/Aebi/KG/Grazynski1.htm

www.slonsk.de/Slonsk/Aebi/KG/Grazynski2.htm
I tu najlepiej powie świadek tych dni też bardzo aktywny uczestnik walk o Śląsk
dla Polski - Arka Bożek – w swoich pamiętnikach (1957) np. Str. 199- 202
pisze; „Przypaczcie się jak uciekają. Jak nas zostawiają! Z walizeczką na Śląsk
przyjechali a uciekają z wyładowanymi do ostatnich granic autami
ciężarowymi”. ... „On (Grażyński, p.a.) odpowiada przede wszystkim za przepaść,
jaka powstała między obu społeczeństwami, za nędzę, za niesprawiedliwość na
Śląsku” ..., „Nie miał za grosz wiary w Ślązaka, a tymi którymi się otaczał
pomiatał tak, że prawdziwe charaktery odpadły jak ziarno od plew. Gdyby nawet
Ślązak zajął jakie stanowisko w wojewódzkiej hierarchii, to klika oczernała go
przed Grażyńskim; tym samym wykańczała” ... „Trzymano na Śląsku kilku
figurantów – Ślązaków do porady, żeby się nazywało, że Ślązacy też są na
posadach. Ci jednak nie mieli nic do gadania” ... „Charaktery im się w psiej
służbie paczyły”, itd., itd. (A.Bożek – Pamiętniki)



Przedtawiam niżej za Trybuną Śląską ale z 1933 roku – pismo autonomicznych
autorów - „W Wydziale Oświecena Publicznego było 2-ch Górnoślązaków – Jan
Żymiełka – wizytator szkół podstawowych i Stanisław Ligoń – kierownik działu
teatralnego” - reszta, z woźnymi (!) to małopolska, małopolska ... plus 5-ciu
ze Śląska Cieszyńskiego na 84 osoby zatrudnione.

Podobnie lub gorzej (!) było w Okręgowych i Powiatowych Urzędach Ziemskich -
zaledwie 14% Ślązaków, w Urzędach Budowlanych – 27%, Ślaskiej Izbie Rolniczej –
15 %, nawet w Wyższym Urzędzie Gurniczym dominują spoza Śląska.

[drozdp]

Cieszę się że wspomniano tu Arke Bożka.
Przed wojną mój nieżyjący Ojciec był jego współpracownikiem.
Gdzieś w domu były ich wspólne zdjecia w dużym kabriolecie.
Po pawru przeprowadzkach "sie straciły".
Stare dzieje...

[rico-chorzow]

drozdp napisał:

> Tak było, bo niemieccy właścicele wycofunjac sie ze Ślącska zdemontowali częć
> urzadzeń, a wiekszość kadry wyższego i średniego szczebla wyjechała do Niemiec.
> Sadzono, że nie uda się ponownie uruchomić fabryki, tym bardziej, że część
> procesów technoloigicznych to były rozwiązania nowatorskie, chronione głeboką
> tajemnicą firmową. Prof. Mościcki nie tylko w krótkim czasie wznawia produkcję,
>
> ale po roku prawie ją podwaja... Było to szokiem dla niemieckich właścicieli
> fabryki. To jeden z nielicznych przypadków gospodarskiego podejścia przez
> Polaka do problemów Śaska.
> Przypominam też, że inicjatywie Prof. Ignecego Mościckiego zawdzięczał Chorzów
> kompleks sportowy AKS - korty tenisowe, dwa boiska i odkryte baseny.


Szukam coś innego,a znalazłem coś takiego w Historii Sląska,może to będzie
szokiem dla autora powyższego tekstu:

"Skarb polski przejął zakłady należące wcześniej do skarbu pruskiego,w tym
Fabrykę Związków Azotowych w Chorzowie.()Tylko w przemyśle chemicznym(nawozy)
oraz budowlanym było lepiej.Wobec postawy niemieckich przedsiębiorców w
kwestiach podatkowych domagano się obsadzenia kierowniczych stanowisk
Polakami.Gdy wygasły w 1925 roku....."

W jakiś sposób nie zgadzają się te wypowiedzi,skoro w 1925 roku kadry
kierownicze tego zakładu(Azoty)były niemieckie,więc pytam się kto wywiózł
urządzenia i technologie?Widać znów próbował się ktoś "wysilać" w kierunku
zrozumienia polskości przemysłu śląskiego.

[mr.superlatywny]

Cos w tym jest ("wydaje sie byc").
Tu sie cos logicznie "gryzie"(?)
------------------------------------------------------------------

[amoremio]

info: Azoty (Degussa) powstaly ok.1903.