Kresowiacy przesiedlency czy wypedzeni ? Cz.2

[pistulka2]

W czesci drugiej watku o przesiedleniach Kresowiakow chialbym troche
przyblizyc fakty na ten temat.
Jak widac z wpisow w czesci pierwszej, wielu dyskutantow slabo orientuje sie
w tematyce przez co czesto mozna spotkac bylo powtarzane ogolnie utarte
opowiastki, ktore jednak znaczaco odbiegaja od realiow.

Dane ogolne

[pistulka2]

W następstwie rozstrzygnięcia co do przebiegu wschodniej granicy Polski zapadły
decyzje odnoszące się do losów ludności polskiej, ukraińskiej, białoruskiej,
litewskiej i żydowskiej zamieszkującej po obu stronach nowego rozgraniczenia.
Jakkolwiek nie znamy przebiegu rozmów poprzedzających zawarcie układów między
PKWN a rządami Białoruskiej SRR, Ukraińskiej SRR i Litewskiej SRR, to łatwo
zauważyć, iż zasadnicze rozstrzygnięcia były identyczne i zapewne wynikały z
decyzji Moskwy. Ustalenie szczegółów w odniesieniu do porozumienia polsko-
ukraińskiego i polsko-białoruskiego nie wywołało większych trudności i oba te
niemal jednobrzmiące układy zostały podpisane w Lublinie 9 września 1944 r.
Układ polsko-litewski podpisano wprawdzie kilkanaście dni później - 22 września
1944 r. - ale w brzmieniu niemal identycznym jak układy z 9 września (różnice
dotyczyły, co oczywiste, obszaru geograficznego obowiązywania układu, a także
terminów realizacji operacji przesiedleńczej i rozmieszczeniem urzędów
przesiedleńczych).

Wszystkie trzy układy regulowały zarówno sprawy przesiedlenia ludności do
Polski, jak i z Polski do odpowiednich republik radzieckich. Przesiedlenie
miało być całkowicie dobrowolne. Układy rozstrzygały, iż obejmie ono Polaków i
Żydów będących do 17 września 1939 r. obywatelami polskimi, którzy wyrażą
ustnie bądź na piśmie taką chęć i w stosunku do których wyrażona zostanie zgoda
stron układów. Wraz z przesiedlającymi się mogły wyjechać ich rodziny
(współmałżonkowie, rodzice, dzieci, wnuki i wychowankowie, a także inni
domownicy, o ile prowadzili z przesiedlającymi się wspólne gospodarstwo
domowe). Dorośli członkowie rodziny oraz dzieci od lat 14 wyrażali swą wolę
przesiedlenia indywidualnie. Otwarta pozostała natomiast kwestia kryteriów
decydujących o narodowościowej przynależności poszczególnych osób. Rychło miało
się okazać, iż stronie polskiej niesłychanie trudno było doprowadzić do
pomyślnego rozstrzygnięcia zrodzonych na tym tle sporów.

Umowy z Ukrainą i Białorusią przewidywały, iż od 15 września do 15 października
1944 r. przeprowadzona zostanie rejestracja chcących się przesiedlić, a sama
operacja transferu potrwa od 15 października 1944 r. do 1 lutego 1945 r. W
umowie z Litwą terminy te ustalono odmiennie: rejestracja miała trwać od 1
października do 31 grudnia 1944 r., a przesiedlenie od 1 grudnia 1944 r. do 1
kwietnia 1945 r.

Przesiedlającym się miano anulować wszelkie zaległości w dostawach w naturze,
podatkach pieniężnych i opłatach ubezpieczeniowych oraz zapowiadano zwolnienie
ich w miejscu nowego osiedlenia z opłat podatkowych i ubezpieczeniowych na 1944
i 1945 r. Nadto układy przewidywały, że jeżeli przesiedlający się przekaże
opuszczanemu państwu plony, to w miejscu osiedlenia otrzyma je w identycznej
wielkości. Przesiedleńcy mieli otrzymać na zagospodarowanie się pożyczki w
wysokości 5 tys. złotych do spłaty w ciągu 5 lat. PKWN zobowiązywał się
przydzielić na zasadach ogólnych, przewidzianych przepisami o reformie rolnej,
przesiedleńcom-rolnikom ziemię.

Przesiedleńcy mogli zabierać ze sobą odzież, obuwie, bieliznę, pościel,
produkty żywnościowe, sprzęty domowe, wiejski inwentarz gospodarczy i inne
przedmioty domowego użytku o łącznej wadze do 2 ton na rodzinę, a także bydło i
ptactwo domowe. Fachowcom przyznawano również prawo do przedmiotów niezbędnych
do wykonywania ich zawodu. Zakaz wywozu obejmował natomiast gotówkę powyżej
1000 rubli na osobę, złoto i platynę w stopach, proszku i złomie, nie obrobione
kamienie szlachetne, kolekcje dzieł sztuki oraz oddzielne egzemplarze jeśli nie
stanowiły własności rodziny przesiedlanego, broń (poza strzelbami myśliwskimi)
i rynsztunek wojskowy, meble, samochody i motocykle, fotografie (poza zdjęciami
osobistymi), plany i mapy. Pozostawiany dobytek winien zostać być opisany i
oszacowany, a jego równowartość zwrócona przesiedlanym zgodnie z przepisami
obowiązującymi w kraju osiedlenia. Kontrola wywożonego dobytku miała być
zasadniczo prowadzona metodą reprezentacyjną.

Przewozem przesiedleńców umowy obarczały odpowiednie republiki radzieckie, a
koszty transportu miały być rozłożone odpowiednio na strony układów. Po
zakończeniu przesiedleń zapowiadano rozliczenie poniesionych kosztów oraz
pozostawionego mienia i rozrachunek w naturze lub pieniądzu.

Układy ustanawiały odpowiedni aparat instytucjonalny do przeprowadzenia
przesiedleń w postaci pełnomocników stron na terytorium partnera układu i
przedstawicieli stron na ich terytorium własnym oraz określały ich kompetencje.
Uszczegółowienia regulacji odnoszących się do trybu działania aparatu
przesiedleńczego i realizacji przesiedleń dokonały odpowiednie instrukcje
wykonawcze. W poszczególnych republikach radzieckich powołani zostali polscy
pełnomocnicy: w Łucku dla USRR, w Baranowiczach dla BSRR i w Wilnie dla LSRR.
Ich partnerami byli główni przedstawiciele rządów USRR, BSRR i LSRR, którzy
posiadali swe siedziby w tych samych miejscowościach. Po stronie polskiej
całością prac związanych z przesiedleniami kierował Główny Pełnomocnik PKWN do
spraw Ewakuacji. Po utworzeniu Rządu Tymczasowego RP, a później Tymczasowego
Rządu Jedności Narodowej nazwa tego urzędu ulegała stosownym zmianom. Po
włączeniu do jego kompetencji także repatriacji ludności polskiej z głębi ZSRR
i z innych państw ostatecznie w sierpniu 1945 r. przyjęto nazwę Urząd
Generalnego Pełnomocnika Rządu do spraw Repatriacji, wyodrębniając w nim Urząd
do Spraw Repatriacji Obywateli Polskich z ZSRR oraz Urząd do Spraw Repatriacji
Obywateli Polskich z Zachodu. Generalnemu Pełnomocnikowi podlegały także urzędy
przedstawicieli rządu do spraw ewakuacji ludności ukraińskiej, litewskiej i
białoruskiej, a od 1946 r. Główny Delegat do spraw Repatriacji Ludności
Niemieckiej. W ten sposób w urzędzie tym skupiona została całość problemów
związanych z migracjami zewnętrznymi ludności z Polski i do Polski, a z racji
podporządkowania mu PUR - także z przemieszczeniami w obrębie państwa
polskiego. Głównym a następnie Generalnym Pełnomocnikiem był Władysław Wolski,
po włączeniu PUR do Ministerstwa Administracji Publicznej mianowany
podsekretarzem stanu w tym ministerstwie. On właśnie przez cały okres trwania
masowych ruchów ludności skupiał w swym ręku kierownictwo polityki państwowej w
tym zakresie.

Układy o transferze ludności między Polską a Białorusią, Litwą i Ukrainą
ustaliły także utworzenie terenowych placówek obu stron. Na obszarze Litwy
urzędy rejonowych pełnomocników i przedstawicieli usytuowane zostały w
Duksztach, Ignalinie, Święcianach, Podbrodziu, Landwarowie, Jaszunach,
Druskiennikach, Rzeszy, Szumsku, Trokach, Wilnie, Nowej Wilejce, Rudziszkach,
Druskiennikach i Olkiennikach. W Ukraińskiej SRR siedzibami rejonowych
pełnomocników były: Kowel, Włodzimierz, Rawa Ruska, Lwów, Sambor, Drohobycz,
Stryj, Chodorów, Stanisławów, Tarnopol, Kamionka Strumiłowa i Czortków. Tylko
na Białorusi nie zastosowano podziału na pełnomocnictwa rejonowe, lecz
okręgowe, obejmujące swym zasięgiem przedwojenne polskie powiaty. Urzędy
pełnomocników (i przedstawicieli) okręgowych znajdowały się w Brześciu, Berezie
Kartuskiej, Grodnie, Kobryniu, Lidzie, Pińsku, Prużanie, Słonimiu i Wołkowysku.

Litwa

[pistulka2]

Rejestracja kandydatów do wyjazdu, przewidziana w układzie na okres od 15
października do 1 grudnia 1944 r., rozpoczęła się dopiero 28 grudnia i
początkowo objęła jedynie Wilno, a formalnie zakończyła się 11 marca 1945 roku.
Jednak dopiero w styczniu i lutym udało się uruchomić punkty rejestracyjne w
innych miejscowościach. Uzgodniono, że rejestracja będzie tam trwała przez dwa
miesiące od pierwszego dnia zapisów. Do 10 marca 1945 spośród szacowanej na 103
tys. polskiej ludności Wilna zarejestrowało się 102348 osób, czyli ponad 99 %.
Poza Wilnem do 15 marca 1945 r. zarejestrowało się jedynie 58636 osób. Wobec
zaistniałej sytuacji strona polska podejmowała usilne zabiegi o przedłużenie
akcji i nie chciała przerywać rejestracji. Dopiero jednak rozmowy ministra
Modzelewskiego z Ludowym Komisarzem Spraw Zagranicznych LSRR Rotomskisem
przeprowadzone w Moskwie przyniosły 1 maja przedłużenie akcji przesiedleńczej
do 1 sierpnia 1945 r. Wznowiono w związku z tym rejestrację i rozwinięto polską
propagandę na rzecz wyjazdów do Polski. 1 czerwca liczba zarejestrowanych osób
sięgnęła 341 tys. Do Polski wyjechało jednak do 1 czerwca jedynie 27030 osób.
Terminy zakończenia rejestracji i przesiedlenia były jeszcze kilkakrotnie
przesuwane. W Wilnie, Nowych Święcianach, Podbrodziu rejestracja trwała do 19
lub 20 września 1945 r., w Ignalinie nawet do 30 września. Bilans liczbowy
przesiedlenia w 1945 r. nie jest jednoznaczny. Według jednych danych do 1
grudnia zarejestrowane na wyjazd do Polski były 350432 osoby, ale przesiedlono
tylko niewielką ich część - 66408 osób. Inne dokumenty wskazują jednak, że do
31 grudnia zarejestrowano tylko 341974 osoby, a przesiedlono 73050. Pod koniec
1945 r. rozpoczęły się znowu rozmowy polsko-litewskie, zakończone podpisaniem
10 grudnia 1945 r. protokołu uzupełniającego do układu z 22 września 1944 r.
Ostateczny termin zakończenia akcji przesiedleńczej wyznaczono na 15 czerwca
1946 r. Litwa ogłosiła 20 grudnia komunikat, zapowiadając wznowienie
rejestracji, która miała trwać do końca stycznia 1946 r. Nowa rejestracja
rozpoczęła się jednak dopiero w marcu. W okresie od 20 marca do końca maja
zarejestrowano 51683 osoby. W wyniku starań polskich na początku czerwca
jeszcze raz wznowiono prace, rejestrując do połowy czerwca dalszych 9990 osób.
Ogółem do 1 lipca 1946 r. w LSRR zarejestrowano 382364 osoby, spośród których
przesiedlono 158540. W sumie w toku całej akcji zarejestrowało się na wyjazd do
Polski 383135 osób (wedle innych danych 379498 osób), a wyjechało 197156 (wedle
innych danych 171158 osób), czyli tylko 45,1 % (czy też 51,5 %) chcących się
przesiedlić. Dla Wilna odsetek ten sięgnął 80 %, ale dla dawnego województwa
wileńskiego 31,3 %, a dla tzw. Litwy Kowieńskiej ledwie 8,3 %. Jesienią 1946 r.
pełnomocnik Jan Szkop podjął jeszcze raz starania o przedłużenie operacji,
wszelako tym razem już nie udało się tego osiągnąć - Litwini ostatecznie uznali
przesiedlenie za zakończone i przystąpili do likwidacji polskich placówek.
Ostatnie transporty, tzw. likwidacyjne, odeszły w listopadzie i grudniu 1946 r.
Strona polska oceniała, że pozostało jeszcze do przesiedlenia niemal 219 tys.
osób, w tym ponad 49 tys. dawnych obywateli litewskich, którzy otrzymali już
karty ewakuacyjne, ale nie uzyskali zezwolenia na wyjazd. Później do urzędu
polskiego pełnomocnika w Wilnie napływały jeszcze podania o umożliwienie
wyjazdu do Polski członkom rozdzielonych rodzin, ale tylko w części tych
wypadków osiągnięto pomyślne rozwiązania.

Białoruś

[pistulka2]

Stosunkowo najmniej wiadomo o przebiegu przesiedlenia z Białorusi. Również tam
nastąpiło znaczne opóźnienie rozpoczęcia całej operacji. Urząd polskiego
pełnomocnika w Baranowiczach zaczął działalność dopiero w grudniu 1944 r. Do 10
lutego 1945 r. zarejestrowano 106 tys. osób pragnących wyjechać do Polski, w
tym 860 osób narodowości żydowskiej. Według stanu na 15 kwietnia 1945 r.
zarejestrowane były 231152 osoby, ale przesiedlono dopiero nieznaczną ich
część - ledwie 24769 osób. Po przedłużeniu terminu rejestracji do 1 maja 1945
r. zapisy były kontynuowane i objęły w sumie 384 tys. osób. Później liczba ta
wzrosła już w niewielkim stopniu i 15 września 1945 r. wyniosła 387199 osób -
najwięcej w okręgach Grodno (98985 osób), Wilejka (75901 osób), Głębokie (60064
osoby) oraz Nowogródek (50113 osób). Wyjechały do tego czasu do Polski 105583
osoby, tj. 31,7 % zarejestrowanych. Największy strumień przesiedleńców płynął z
okręgów Grodno (23082 osoby) i Wołkowysk (14385 osób). Z tego ostatniego oraz z
okręgu brzeskiego przesiedlono najwyższy odsetek zarejestrowanych (ponad 68 %),
podczas gdy z okręgów o największej liczbie zarejestrowanych wyjechało
stosunkowo mniej osób: z Grodna 23,3 %, z Nowogródka 20,6 %, z Wilejki 13,4 %,
a z Głębokiego zaledwie 9,8 % zarejestrowanych. A pamiętać trzeba, iż na
Białorusi właśnie zbyt krótkie terminy rejestracji przy poważnych trudnościach
komunikacyjnych i słabo funkcjonującej informacji w szczególnie znaczącym
stopniu wpłynęły na fakt, iż duża część ludności polskiej w ogóle nie została
ujęta w rejestrach przesiedleńczych. Władze białoruskie zdecydowanie niechętnie
odnosiły się natomiast do zgłaszanych przez stronę polską postulatów
przedłużania rejestracji. Podpisany w listopadzie 1945 r. protokół
uzupełniający do układu z 1944 r. spowodował wprawdzie wznowienie rejestracji,
ale na bardzo krótki okres, który kończył się już 15 stycznia 1946 r. Mimo to
zarejestrowała się wówczas znaczna część Polaków. Wedle polskich zestawień
ujmujących stan po zakończeniu tej rejestracji zapisano łącznie 520355 osób, w
tym 515065 Polaków i 5290 Żydów, najwięcej w okręgach Grodno (143300 osób),
Wilejka (98269 osób), Nowogródek (74525 osób) i Głębokie (72418 osób). Tak więc
w okresie ponownej rejestracji po podpisaniu protokołu uzupełniającego w
spisach przesiedleńczych znalazło się ponad 25 % zarejestrowanych, co dowodnie
wskazywało na ograniczony zasięg pierwszej rejestracji. Przesiedlono do tego
czasu 136949 osób, tj. 26,9 % zarejestrowanych. Największy odsetek
zarejestrowanych wyjechał z Brześcia (70,1 %) i Pińska (60,5 %), a więc z
okręgów, w których zarejestrowano stosunkowo mało chętnych do wyjazdu.
Natomiast z Grodna wyjechało 20,4 % zarejestrowanych, z Wilejki 16,8 %, z
Nowogródka 27 %, z Głębokiego 14,6 %.
Zgodnie z protokołem uzupełniającym wszystkie prace związane z przesiedleniem
ludności z Białorusi miały być zakończone do 15 czerwca 1946 r. Termin ten
został w zasadzie dotrzymany, bowiem później przesiedlono już niewielkie grupy
ludności: do końca 1946 r. - 5097 osób, a w 1947 r. - 2090 osób. Strona
radziecka uznawała za podlegające przesiedleniu 535284 osoby, z których w całym
okresie prac przesiedleńczych zarejestrowało się na wyjazd 496240 osób.
Statystyki polskie wykazywały wyższe liczby zarejestrowanych, ale równocześnie
zawierały poważne sprzeczności. Zestawienia uwzględniające stan z 1 lipca 1946
r. informowały, że na terenie BSRR zarejestrowano 499648 kandydatów na wyjazd
do Polski. Była to więc liczba wyższa od danych radzieckich, ale równocześnie
aż o 20,7 tys. mniejsza od podawanej w zestawieniach ze stycznia 1946 r. Trudno
wyjaśnić źródła tych rozbieżności, zresztą nie jedynych w statystyce
przesiedleńczej. Jeśli jednak odnieść dane zestawienia lipcowego do końcowych
wyników przesiedlenia z Białorusi, to uznać je wypadnie za zaniżone.

W przypadku przesiedlenia z Białorusi szczególnie ostro występowała kwestia
rozstrzygnięcia przynależności narodowościowej. Strona polska, podobnie jak w
odniesieniu do Litwy i Ukrainy, stała na stanowisku respektowania
samookreślenia narodowego jako głównej zasady porządkującej stosunki
narodowościowe, a w wypadkach wątpliwych proponowała przyjmowanie zeznań
świadków i uwzględnianie kryteriów zobiektywizowanych, przede wszystkim
językowych. Napotykało to zdecydowany opór strony białoruskiej, która pragnęła
oprzeć rozstrzygnięcia narodowościowe na dokumentach osobistych ludności, a
więc podobnie jak na Litwie. Stanowiło to rozwiązanie w oczywisty sposób
niekorzystne dla ludności polskiej zamieszkałej na Białorusi, było bowiem dla
jej znacznego odsetka - zwłaszcza dla mieszkańców wsi stanowiący wśród Polaków
większość - było po prostu niemożliwe wylegitymowanie się odpowiednimi
dokumentami. Nie ulega wątpliwości, iż czynniki radzieckie musiały sobie z tego
zdawać sprawę i ich stanowisko w tej materii było wyrazem ogólniejszego
podejścia do problemu przesiedlenia. Jakkolwiek właśnie na Białorusi znaczny
był odsetek ludności określającej się mianem "tutejszych?, a więc nie
poczuwającej się jednoznacznie ani do polskiej, ani do białoruskiej wspólnoty
narodowej, to zarazem trudno było zaprzeczyć, iż mimo strat wojennych liczba
zadeklarowanych Polaków była daleko większa niż liczba przesiedlonych.
Szczególnie negatywnie na skali przesiedlenia z Białorusi zaciążyło - jak się
zdaje - dążenie władz radzieckich do ograniczenia odpływu ludności wiejskiej, a
ta właśnie na Białorusi stanowiła szczególnie wysoki odsetek, zaś wielkich
polskich ośrodków miejskich - tej miary co Lwów na Ukrainie i Wilno na Litwie -
skąd wyjechać było stosunkowo najłatwiej, po prostu nie było. Władze
białoruskie starały się ograniczać akcję informacyjną polskich pełnomocników i
utrudniały rejestrację ludności pragnącej wyjechać do Polski. Od
przesiedlających się Polaków żądano też uregulowania zobowiązań finansowych i
rzeczowych oraz przewlekano w nieskończoność procedury opisywania
pozostawianego przez nich mienia. Miarą niechętnego przesiedleniu stanowiska
był zakaz tworzenia terenowych oddziałów ZPP, który na dawnych kresach zajmował
się przede wszystkim problematyką przesiedleń.

Galicja i Wołyń

[pistulka2]

Pod wieloma względami odmiennie rysuje się zagadnienie wyjazdu ludności
polskiej z zachodnich obwodów Ukraińskiej SRR. Sytuację tej ludności, a w
poważnej mierze także stanowisko wobec niej władz ukraińskich, zdeterminowały
stosunki polsko-ukraińskie w okresie wojny. Ukraińscy nacjonaliści rozwinęli
antypolski terror, krwawo pacyfikując polskie wsie, dopuszczając się na
Polakach mordów, niejednokrotnie niezwykle okrutnych. Cel tych działań był
jednoznacznie określony: wyrugowanie polskości z ziem uznawanych za ukraińskie.
Jeszcze w trakcie trwania okupacji niemieckiej zjawiska te wywołały falę
migracyjną ze wsi do miast, gdzie zagrożenie było mniejsze, oraz na zachód, do
części Generalnego Gubernatorstwa obejmującej ziemie etnicznie polskie. Po
likwidacji okupacji niemieckiej aktywność nacjonalistycznego podziemia
ukraińskiego była nadal wysoka i w dużej mierze kierowała się przeciw ludności
polskiej, co znajdowało swój wymiar propagandowy, jak i czysto fizyczny:
Polacy, zwłaszcza na wsi, nadal żyli w stanie ciągłego zagrożenia. Radzieckie
władze Ukrainy podjęły działania represyjne przeciw Organizacji Ukraińskich
Nacjonalistów i UPA, ale nie były one w żaden szczególny sposób nastawione na
obronę ludności polskiej, a wykorzystywanie Polaków do działań przeciw
ukraińskiemu podziemiu podsycało konflikt. Równocześnie zresztą przedmiotem
represji byli także Polacy. Czynniki kierownicze USRR nastawiły się na możliwie
szybkie i szerokie usunięcie ludności polskiej ze swego terytorium. Naciski
władz ukraińskich w pierwszych miesiącach po podpisaniu umowy były tak silne,
że zagrażały wręcz możliwościom strony polskiej i wywołały interwencję
Bolesława Bieruta u Stalina w celu ograniczenia transferu ludności przed
wyzwoleniem całego terytorium państwa polskiego spod okupacji niemieckiej.
Oczywiście zdarzały się odstępstwa od tej ogólnej tendencji, w niektórych
rejonach utrudniano rejestrację i sam wyjazd, a władze ukraińskie bynajmniej
nie były gotowe zaakceptować każdej deklaracji wyjazdowej i dopuścić do
przesiedlenia wszystkich, którzy sobie tego życzyli. W dokumentach archiwalnych
znaleźć można wiele śladów represji spadających na ludzi w oczywistym związku
ze zgłoszeniem przez nich bądź ich rodziny chęci wyjazdu do Polski. Na porządku
dziennym były też przypadki łamania umów przesiedleńczych poprzez egzekwowanie
obciążeń podatkowych i rozmaitych dostaw w naturze (w części formalnie
dobrowolnych zobowiązań, od których uchylenie się było praktycznie niemożliwe),
a nawet nakładanie nowych, niejednokrotnie bardzo dotkliwych w swym wymiarze.
Przewlekano też dość powszechnie procedury szacowania mienia nieruchomego
przesiedleńców, starając się nie dopuścić do ich sfinalizowania.
Problem kryteriów narodowościowych na Ukrainie nie nasuwał tego rodzaju
problemów, jak na Litwie. Podczas okupacji hitlerowskiej w wyniku specyficznej
polityki niemieckiej oraz działań ukraińskich czynników politycznych nastąpiło
na masową skalę jednoznaczne samookreślenie się, nad którym nie sposób było
przejść do porządku dziennego i którego ani strona polska, ani władze
ukraińskie w zasadzie nie kwestionowały.

Bez wątpienia największe rozmiary osiągnęło przesiedlenie z Ukrainy w 1945 r.
Wedle danych polskich przemieszczono wówczas 511877 osób, w tym 39,9 %
mieszkańców miast i 60,1 % mieszkańców wsi. Łącznie do 1 listopada 1945 r. z
Ukrainy przesiedlono 534506 osób, tj. 75 % wówczas zarejestrowanych.
Potwierdzały to obliczenia ukraińskie, wedle których od rozpoczęcia przesiedleń
do 25 października 1945 r. wyjechało do Polski 513041 osób. Do 1 lipca 1946 r.
ogółem na Ukrainie zarejestrowano 854809 osób deklarujących wolę przesiedlenia
się do Polski, z czego wyjechało już 772 564 (40 % z miast, 60 % ze wsi), tj.
90,4 % zarejestrowanych. W 1946 r. przesiedlenie objęło 158475 osób, wśród
których ludność miejska stanowiła 49 %, a ludność wiejska 51 %.

[slezan]

Czy mnie wzrok myli, czy właśnie przeczytałem coś o represjach i poczuciu
nieustannego zagrożenia?

[pistulka2]

nie badz taki wybiorczy przeczytaj wszystko.

[slezan]

W świetle Twojej definicji to ma znaczenie zasadnicze.

Pistulko2

[sloneczko1]

jak to wszystko wiedzioueś wcześnij to czymu tegoś sam niy dou?

[pistulka2]

Pytalem skad sie ten mit o wypedzeniu Kresowian wziol,
jednak nikt zabradzo nie potrafil odpowiedziec.

[sloneczko1]

to je tak:jedna baba drugi babie ... ale ziorynko prowdy zawsze tam je,czyż niy
tak?w końcu wtedy wszysko zaciemniano i nie wolno o tym było godać :)

[szwager_z_laband]

ciekawe wiadomosci sam pistulka dou. Pistulka a kaj przipasowac w takim razie
familia mojego kolegi, kerych ze Stryja Ruske wywiyzli we 1945 na Sybir, a z
tamtond przijechali dziynki pewnymu artykuowi we "Przekroju" i pomocy poru
ludzi na Slonsk. Pistulka na zicher mosz trecht w tym co szkryfues, ale k'woli
prowdy cza dodac ize bywauo i inaczyj :)

[slezan]

Jesteście obłudni czy nierozgarnięci? Tym samym językiem można opisać
wypędzenie Niemców i okaże się, że wypędzenia nie było.

[rita100]

A nie lepiej zwalić winę na los ?

[slezan]

Nie o takie egzystencjalne przemyślenia tu chodzi, ale o relatywizację zbrodni.
Pistulka za wszelką cenę usiłuje uczynić z Niemców Mesjasza narodów. Jakie to
polskie:-).

[rita100]

To się już nie wtrącam, bo tu postawić się po jakiejś stronie to już
niebezpiecznie. Powodzenia w rozmowach spornych ;)Każdy może mieć swoje zdanie.

[rico-chorzow]

Boisz się stawiać po stronie?:),mnie się wydaje nie ma stron,tylko te przegrane
i to w każdej stronie,może niektóre strony nie naświetlono odpowiednio.

[rita100]

To sa tematy męskie, a baba to tylko zawieruche sieje ;))))

[rico-chorzow]

rita100 napisała:

> To sa tematy męskie, a baba to tylko zawieruche sieje ;))))

Słyszałaś słowo - emancypacja ;-))

[ballest]

Emancypacja, he, he !

[szwager_z_laband]

Slezan, niy rozumisz jednego. Wina Niymcow je niyzaprzeczalno, ale niych zodyn
niy godo ize Polokow wypyndzali ze ukrainy a Niymcy to byli przesiedlane

[slezan]

Nie, moje zdanie jest takie, że jedni i drudzy zostali wypędzeni. Poza
nielicznymi wyjątkami nikt nie opuszczałs wojego domu z własnej nieprzymuszonej
woli.

[ramon6]

mousz recht, jedni i druge MUSIELI opuscic swoje domy rodzinne.
A to boli kouzdego tak samo.

[szwager_z_laband]

ale prziznostz ze to co szkryfnou sam Pistulka to rzeczy kere mauokery wiy i o
kerych te ze wschodu jakos niy godajom - pomyslous czamu?

[slezan]

Bo większość tych ze wschodu nie zaprzątała sobie tym głowy, kiedy uciekała
przed stalinowskim terrorem.

wypyndzynia i wysiedlynia

[szwager_z_laband]

Slezan - powia Ci to inaczyj

[slezan]

Umierali z wycienczenia głównie ci ewakuowani przez nazistów. Do kogo zatem
pretensje?
Ja bym wolał wynieść się bez krowy do amerykańskiej czy brytyjskiej strefy niż
z krową do sowieckiej.
A co do wspomnień - niestety, wśród wypędzonych nie brakuje oszołomów. Może
niektórzy wolą jak im gwałcą żonę niż jak im zabierają dobytek? Poza tym wielu
z tych, którzy mieli "przyjemnośc" z Armią Czerowną już nie było w stanie
niczego wspominać.

[szwager_z_laband]

widza ze jednak niyznosz faktow - sory ale musza to pedziec ...

wiysz jak wyglondou typowy transport z "Niymcymi"(Slonzokami)?

miyjwiyncyj tak:

Najprzod sie nazywauo majom sie zguoszac do wuadz z prosbom o wysiedlynie -
praktycznie przi wyciyngniynciu z pod prawa(niy mieli praktycznie zodnych praw -
przeciwnie do przibyszow ze np Lwowa). Potym sie ich umieszczauo czynsto(aler
niy zowdy) we specjalnych obozach. Nastympny etap, dlo tych co miyszkali w
swoich domach(niy zowdy tak bouo - bo czynsto musieli je wczesniyj opuszczac i
robic plac polslim familiom, abo miyszkali jako gosc w swoim wuasnym
domu/miyszkaniu), to bouo zguosic sie we tyn i tyn dziyn w konkretnym punkcie
zbiorczym ze ino takom a takom ilosciom bagazu. Tam juz byli "odpowiednio"
rabowane ze majontki przes "przedstawicieli wuadz". Dalyj, w zaleznosci od
czasu jaki musieli spyndzac na czekaniu i poddawaniu sie upokorzyn i rabunkom,
byli ewyntualnie dzielyni na silnych fizycznie i suabych/chorych, co jednak
wiynkszego znaczynia niy miauo bo i tak wszyskich czekaua ta samo dalszo
gehynna w wagonach- krowiokach niyogrzewanych zimom, i niy otwiyranych latym
(chyba zeby ino w cylu poddawania rabunkowi i gwautu). Jak juz byli
we "krowiokach" to nastympowaua rajza, kereo poradzioua trwac i tygodniami,
wielokrotnie pociong bou zaczimywany i bandy rabusiow pod ochronom wuadz,
przeszukiwauy wagony(znaczy i ludzi) i wszysko co jeszcze nadowauo sie do
kradziezy, bouo jeszcze kradzione. Wybiyrano tysz i kobiyty w celu gwautu, a
kto sie opiyrou bou pobity abo zaszczelony. Racje zywnosciowe, jak take
siezdorzauy wogole, to bouy ino parodiom, a o opiece lekarskyj to wogole zodyn
nawet niy marzou. Trupy po drodze bouy usowane do przikop itp.

Jak mosz jakes pytania, abo jak ktos czegos niy rozumi abo chciou by wiyncyj
sie dowiedziec, to prosza pytac bez pardonu.

[sss9]

szwager_z_laband napisał:

> Jak mosz jakes pytania, abo jak ktos czegos niy rozumi abo chciou by wiyncyj
> sie dowiedziec, to prosza pytac bez pardonu.

to jest twój opis ? znasz to z autopsji ? jesteś rocznik... '64 ? :)

dobrze było by wziąć pod uwagę, że ci wypędzani byli dla Polaków niedawnymi
najeźdźcami i okupantami i chyba nikt się specjalnie nie zastanawiał czy to
Ślązacy czy Niemcy. potrafię to zrozumieć.

[szwager_z_laband]

to mauy fragmynt z opisow/ksionzek poswiynconych tymu tematowi. Polecom np
polske pozycje(to ino pora wybranych) a o niymieckich ani niy spominom:

"Wypedzenie Niemcow z terenow na wschod od Odry i Nysy Luzyckiej relacje
swiadkow" (Maria Podlasek/Wydawnictwo Polsko- niemieckie/Warszawa 1995)

abo

"Przylaczenie Slaska Opolskiego do Polski - 1945-48" (Piotr Madajczyk/Instytut
Studiow Politycznych Polskiej Akademii Nauk/ Warszawa 1996)

abo

"Przeprosic za wypedzenie - o wysiedlaniu Niemcow po II wojnie swiatowej"(pod
redakcja Klausa Bachmana i Jerzego Kranca/Centrum Stosunkow Miedzynarodowych
Instytutu Spraw Publicznych/Znak /Krakow 1997)

abo"Niemcy w Polsce - historia mniejszosci w XX wieku"/Thomas Urban/Wydawnictwo
Instytut Slaski sp.zo.o./Ople 1994

abo

"Slaskie Tragedie"(Ewald Stefan Pollok(Wydawnictwo Zyrowa/Wydanie pierwsze
2002)

moga i dalyj samyxch polskojynzycznych, kere niy som az tak "szokujonce" dlo
Ciebie jeszcze pora podac.

ps

mosz jeszcze pora pytan, to z chynciom na nie Ci odpowia.

[sss9]

szwager_z_laband napisał:
> ps
>
> mosz jeszcze pora pytan, to z chynciom na nie Ci odpowia.
>
ja, mom. tylko najpierw racz odpowiedzieć na już zadane. :)

p.s. to, w którym roku ciebie wypędzono z Polski ? '82-'86 ?
możesz uodpowiedzieć jednym zdaniem. :)

[szwager_z_laband]

jo uciyk i zodyn mie niy wypyndziou :))

ps

a niy godom o mie ino o wypyndzonych

[sss9]

no, tak myślałem, że nie poradzisz odpowiedzieć.
to jeszcze raz,
w którym roku żeś uciyk przed komuną ? może w '89 ?

[szwager_z_laband]

usatysfakcjonuje Cie tako odpoiedz?

we tym samym dniu we kerym Wojsko Polske mi wkoncu wszkyfuo do
ksionzeczki "rezerwa" moguech dopiyro dostac paszport, i odrazu kupiouech
wycieczka na zachod = bouo to na przeuomie lata i jysiyni 1987.

A tera proponuja cobys zaczou godac na temat, a niy sjyzdzac z braku
argumyntow na osobiste tematy:))

[sss9]

w tym synsie, to muszę ci powiedzieć szwager, żeś zdążył "pitnąć" w ostatniej
chwili przed tą komuną...
choć, tak szczerze mówiąc - w '87 komuna już ledwo zipała.
i wycieczki na zachód były powszechnie dostępne...

"z braku argumyntów" na co ? czy ja zabieram głos na temat wyższości świąt
bożego narodzenia nad swiętami wielkiej nocy, czyli w kwestii dla mnie nieistotnej ?

[szwager_z_laband]

niy musisz mi nic pedziec, jo wiym kedy zech uciyk i jak :))

i wiym tysz ze niywiela potym ludzie mogli juz normalnie przijyzdzac do swoich
familii a niy czekac na uaska polskich wuadz:)

wiym tysz ize we tym czasie autobusy ze wycieczek do niymiec wracauy puste a
niykedy musieli po nie i kerowcow posyuac:):)


ps

odezwous sie we temacie na kerym sie mniyznosz, to tysz sie niy dziwia ize
zaczons szukac dziury w coukim:)))

[sss9]

:))) widzisz, mocka się mylisz. moja wiedza na ten temat jest podobna do twojej,
czyli nabyta drogą lektur.
ale spoko luz - jesteś bohatyr, "uciykles ze komuny"... :)))

[szwager_z_laband]

niy, moja familia tysz czynsciowo boua wypyndzono jak wlezli Poloki na Slonsk -
i to je to co nos zasadniczo rozni :)

[sss9]

zasadniczo niy możesz być tego pewien, bohatyrze. :)

[szwager_z_laband]

mosz jeszcze jakes pytania co do tematu?

[sss9]

a chciałbyś opowiedzieć ze szczegółami jak z narażeniem życia uciykales ze
komuny, bohatyrze ?
to dawaj, tylko bez dłużyzn i krwiście. :)

[rico-chorzow]

sss9 napisał:

> a chciałbyś opowiedzieć ze szczegółami jak z narażeniem życia uciykales ze
> komuny, bohatyrze ?
> to dawaj, tylko bez

Bochater z Pana sss;)

dłużyzny i to krwiście. :)

[slezan]

Wiez ile osób zmarło w czasie tzw. ewakuacji zarządzonej przez nazistów? Im
nawet krowioków nie zapewnili.

[szwager_z_laband]

Wiym, ale ze nazistami sprawa je juz rozliczono. Abo?

[slezan]

Ale nie o rozliczeniach rozmawiamy, a o wypędzeniach i o tym, kto został
wypędzony.
Poza tym większości nazistów nie ukarano. Skupiono się na tych, którzy wydawali
rozkazy.

[szwager_z_laband]

no,to powiniyns wiedziec ize nazisci we swojyj wersji sie ino wycofywali na
upaczone pozycje :)

ps
a kogo ukarali ze tych funkcjonariuszy kere wypandzali Slonzokow?

[slezan]

Chciałbyś starych dziadów karać? Poza tym myślisz, że rozliczenie nazistów
przez Amerykanów czy Brytyjczyków, czyni Niemców lepszymi od Polaków?

[ramon6]

slezan napisał:

> Chciałbyś starych dziadów karać?

czy starych dziadow bedzie sie karalo albo nie rosczyga sad.
Wystarczy zapewnie ich oskarzenie i wyrok z zawieszeniem.

[slezan]

To dlaczego takie żałosne dziady jak Pawelka zajmują sie duperelami (bo trudno
traktować poważnie jakieś tam powiernictwo, skoro złożono parę pozwów), zamiast
wnieść zarzuty przeciw polskim funkcjonariuszom?

[ramon6]

a co mo jedne z drugim wspulnego?

[slezan]

Jak to co? Chodzi o rozliczeniap. A Pawelce i jemu podobnym o zaistnienie.
Niech zrobi coś pożytecznego. Do tej pory narobił tylko wielkiego smrodu
gadając o reiwndykacjach, do których najwyraźniej prawie nikt się nie pali.
A jeżeli ktoś chce osądzenia winnych nadużyć podczas wysiedlania Niemców,
powinien zawiadomić stosowne organy.

[sss9]

w tym jest metoda - gdyby skazano winnych interes przestałby się kręcić. a tak,
można do śmierci puszczać wciąż te same "roszczeniowe" bąki.

[ramon6]

slezan napisał:

> Jak to co? Chodzi o rozliczeniap. A Pawelce i jemu podobnym o zaistnienie.
> Niech zrobi coś pożytecznego. Do tej pory narobił tylko wielkiego smrodu
> gadając o reiwndykacjach, do których najwyraźniej prawie nikt się nie pali
to dla mnie tesz dziwne, ze tak malo chetnych jest na zwrot ich wlasnosci -
widac, ze Umerziehung bardzo dobrze funkcjonuje.

> A jeżeli ktoś chce osądzenia winnych nadużyć podczas wysiedlania Niemców,
> powinien zawiadomić stosowne organy.
to napewno nie piszesz na serijo?
te wydazenia sa powszechnie znane i dlatego prokuratura (obojetnie czy z D albo
Pl)sama sie tym zajac, a nie czekac az jakas oma jakiegos opay oskarzy.

[slezan]

A co to znaczy powszechnie znane? Czy niemiecka prokuratura wszczęła sama z
siebie postępowanie przeciw tym, którzy wysiedlali Polaków z Kraju Warty?
A BdV to nic już dla swoich członków poza czczym gadaniem nie robi?

[ramon6]

do 1. Keine Ahnung,
> A BdV to nic już dla swoich członków poza czczym gadaniem nie robi?
niewiym dokladnie co oni robiom, albo i niy.
ale czeba wzonsc pod uwaga ze poprzez permamentne kryminalyzowanie(jest takie
slowo w polskim?)BdV, sa jego mozliwosci wiecej jak ograniczone.

Pozytywnie czeba BdV zaliczyc, ze Slask i nie tylko, nadal jest tematem w
srodkach massowego przekazu.
Jak myslisz, czy RAS bylby wogule mozliwy bez pracy BdV?
Jo mysla ze niy.

[szwager_z_laband]

to sie nazywo KO

:)

[slezan]

Oczywiście, że RAŚ byłby możliwy bez "pracy" BdV. Sądzę nawet, że miałby się
lepiej. BdV nie ma i przez lata nie miało wieszego wpływu na świadomośc ludzi
na Górnym Śląsku.
BdV to typowa krowa co dużo muczy a mało mleka daje. Pomoc w przygotowaniu
wniosków do prokuratury to nic trudnego. Wizerunek BdV nie ma tu nic do rzeczy.
Wniosek to wniosek i prokuratura musi się tym zająć.

[szwager_z_laband]

niy,tukej sie mylisz :)

jo niyma we BdV ale Ty zapominosz ze to som tysz Slonzoki, i to nima fajnie,
tak samo jak niyma fajnie jak jakis przedstawiciel tzw niymieckich Slonzokow
najyzdzo na RAS. We obu przipadkach jo otworza gamba i powia "niyma wom ganba?"

[slezan]

Oceniam trzeźwo to co BdV robi. I realnie patrzę na ich znikome wpływy na
sytuację na Górnym Śląsku. BdV jest baaaardzo daleko od górnośląskich problemów.

[sss9]

to sie nazywo K.O.

:)

[szwager_z_laband]

:)

Slezan, jo zawsze ghodou ze BdV bez RAS tak samo jak RAS bez BdV to nikaj niy
znadom, a niy cza nom konfliktow ino szukania spolnego mianownika.

[slezan]

A jakich konfliktów? Z BdV to my możemy się zetknąć jedynie podczas wycieczki
do Niemiec. Członkowie BdV płacą podatki w Niemczech, chodzą do wyborów w
Niemczech. Co BdV może zrobić dla Górnego Śląska?

[szwager_z_laband]

Jak wiysz Mynszosc Niymiecka mo z jednyj zajty wiyncyj kontaktow ze BdV, co
niykere starajom sie krytykowac, a z drugyj juzas zajty wiadomo mi o niychynci
obustronnyj pewnych kou ze tzw Mynszosci Niymieckyj i np RAS. Na szczynscie niy
dotyczy to wszyskich!

[slezan]

Mniejszośc Niemiecka jest elementem polskiej polityki, BdV niemieckiej. MN ma
wpływ na sytuacje na Górnym Śląsku, BdV nie. To dwie zupełnie różne sprawy.

[szwager_z_laband]

i tukej wszyscy robiom pieronowy feler, jak tak myslom:)

Slonzoki niy powinni sie dowac jeszcze roz i juzas dzielic!

[slezan]

Wiesz dokąd LdO robi sobie wspólne wycieczki? Do Włoch. Szczerze mówiąc tonie
rozumiem takiego gadania o dzieleniu, jedności itp. Ktoś coś chce robić dla
Górnego Śląska, to robi. Inni wolą jedynie sobie powspominać - też ich sprawa.

[szwager_z_laband]

a mozno RAS tysz by mog pora wycieczek zorganizowac?

czymu niy:)

[slezan]

I organizuje, tyle że po Śląsku.

[szwager_z_laband]

www.oberschlesien-ka.de/term-bund.htm

[slezan]

Z programu wynika, że jest to organizacja o charakterze czysto senytmentalnym.

[szwager_z_laband]

to nalezy tyn sentymynt w takim razie odpowiednio wykrzystac ze zajty RAS :)

abo?

[slezan]

A co te oupy i oumy z BdV mogą jeszcze zrobić? Mają swoje problemy tam gdzie
mieszkają, a ty byś ich chciał jeszcze do jakiejś roboty gonić:-).

[szwager_z_laband]

oumy i oupy majom se odpoczywac i niych nom jak nojduzyj zyjom

Mapa przesiedleń...

[stefan_ems]

Niektóre miejsca grupowych osiedleń ludności wiejskiej, przesiedlonej na teren
woj. opolskiego w pierwszy latach po II wojnie światowej:

www.brozbar12.webpark.pl/grzymalow/mapa-przesiedlen-1.jpg

[szwager_z_laband]

mozno to sie komus na cos przido:)

www.ipn.gov.pl/biuletyn6-7_41-42.pdf

[pistulka2]

Widze, ze ciagle stara sie tu znalzsc analogie w losie wypedzonych Niemcow z
terenow na wschod od Odry i Nysy Luzyckiej i przesiedlanych Polakow z Kresow.
Robiono to juz za czasow PRL i jak widac ze skutkiem.
Wypedzono Polakow z Poznanskiego czy Pomorzy Gdanskiego w latach 1940-1941 tak
jak i wypedzono Niemcow ze Slaska, Pomorza czy tez Prus Wschodnich w 1945-47.
Przesiedlono natomiast np. Niemcow z Wolynia czy krajow Baltyckich w latach
1940-41 albo polodniowych Tyrolczykow w latach 1940-43 i tak samo przesiedlono
Polakow z Kresow w latach 1944-46.
Wszyscy rozstali sie z wlasym Heimatem, z ta roznica ze jedni nie mieli wyjscia
i zostali zmuszeni opuscic swoje domy i swoj Heimat ci inni mieli mozliwosc
zostania.
U jednych byla to samowola okupanta u drugich bylo nie byl to uregulowane
sprawy pomiedzy panstwami.
Jednych wypedzano w ruiny i do przeludnionych terenow, innym oferowano
zagospodarowane puste tereny na ktorych mogli sie osiedlac.

Reakcje na ta tematyke sa typowe i tez nic innego sie nie spodziewalem, no moze
z wyjatkeim paru adwesarzy, ktorzy mnie swym barkiem wiadomosci mocno
zaskoczyli.
Kiedys podczas jednej dyskusji na ten temat, poruszylem kwestie dobrowolnosci
to tez sporu ludzi chcialo mnie mnie natychmiast "zlinczowac" ale potem
rozwinela sie dyskusja i bylo nie bylo jeden starszy pan zdobyl sie na
powiedzenie prawdy i potwierdzil to co powiedzialem. Kobieta z Wilna
twierdzila, ze musieli sie wynosic a na to ze mieszkal przeciez dwie ulice
dalej i niech nie opowiada bzdur, potem stwiedzila, ze jako dziecko tak to
odebrala.
Inna byla bardzo oburzona stwierdzeniem o przejeciu domow i kompletnej
infrastruktury, cytuje "... a wie pan jak bylo sie ciezko przyzwyczaic spac w
obycym lozku i pod obca lampa..." Miala niewatpiwie racje, zycie w przejetych
po wypedzonych Niemcach domach bylo na poczytku moralnie nielatwe podobne
relacje mozna tez przeczytac w wspomnieniach przesiedlencow niemieckich,
ktorych osiedlono w Poznanskiem po wypedzeniu Polakow.
Jednak to nie zmienia statusu tych ludzi.
Jezeli uznac Kresowian za wypedzonych to wtedy wypedzonymi sa tez tzw.
Spätaussiedlerzy za lat 1955-1990.

Mysle, ze nalezy trzymac sie faktow i nie wymyslac jakis mitow, to w
przyszlosci nie jest nikomu pomocne.

[szwager_z_laband]

"Historyjka niezmyślona z tego tygodnia
Śląsk poznałem dopiero w Niemczech

Niewiarygodne, co mi opowiedział K., pomagający S.S. w Düsseldorfie podczas
jego przeprowadzki w porcie tego miasta, nad wodą z widokiem na parlament
nadreńsko-westfalski. K. jak i ja pomagaliśmy w ramach przysługi koleżeńskiej,
naszemu tu człowiekowi kultury, malarzowi i architektowi, mojemu z ziemii
plesskiej domowiny, przyjacielowi. Przenosząc setki jego obrazów na płótnie czy
papierze pozwalałem sobie na dygresje z tym związane. Tak nam schodził czas z
pożytecznym dla niego i przyjemnym nam dla poznania. Nagle K. odzywa się z
grubej rury strzelając - ja to w Bydgoszczy waszego Śląska to nie znałem
wogóle. Poznałem go dopiero o dziwo tu w Niemczech podziwiając wasze obrazy.
Kiedy po wojnie z Jaruzelskim znalazłem się w Niemczech, trafiłem kanałami
znajomych do „Stan-a”, tzn. do S. S., do jego galerii, jego atelier, do jego
wnętrza śląskości połączonej z jego teraźniejszością w stolicy Nadrenii.
Opowiada dalej K. - pojechałem z wycieczką do Polski. Pierwszy etap tuż za
Olszyną przejścia granicznego Forst, zboczyliśmy do Żar. Ach do Sorau,
przerwałem mu. Ja urodziłem się w Sohrau, ale na Górnym Śląsku, tzn. Żorach,
powiat Rybnik, wtedy Kreis Rybnik. Podajesz tu niemieckie nazwy, wtrąca mi K.
Tak, takie losy tej ziemi, ale Rybnik to nazwa czeska, jak Mikołów, Łaziska i
inne miejscowości porozsiewane po śląskiej ziemi od czasów, gdy ziemia ta
zależna była od Bohemii, obecych Czech. Ach miesza się w głowie. Przecież twój
Bydgoszcz nazywał sie długo też inaczej, wiesz jak - Bromberg, kiedyś w Prussii
Zachodniej, czyli West Preussen. Po niemiecku już mówisz, wiesz co to znaczy i
tu pracujesz w Düsseldorfie i zarabiasz tu na swój chleb K. K. ci mówią, choć
jesteś Polakiem, no nie? Tak, tak, ale wróce do tych Żar - zwiedzając stare
ruiny wielkiego zamku, podziwiałem rozmach tamtych czasów polskich, tak
pomyślałem. Gdy w tym przewodnik polski głośnym tonem dla całej wycieczki
oznajmia m.in., że zamek żarski w swej świetności setki lat temu okupowany był
8 lat przez wojowników polskich. Coś mi tu nie grało, Polskie Żary tylko 8 lat
w posiadaniu Polaków? Czy to tereny tu za Odrą to też DDR / NRD kiedyś było?
Nigdybym nie pomyślał, że Śląsk był niemiecki. Przewodnik trochę zmieszany, a
zarazem niepewny, kto tu jeszcze inny, może postkomunista stoi i słucha, nie
kontynuował toku myślenia pana K., mówiąc dalej o zwyczajach tu panujących. Po
23ch latach życia w Polsce i teraz 15 w Niemczech poznałem sedno śląskie,
zwierzył się K. przy przenoszeniu dorobku artystycznego S. do nowego atelier w
Porcie czyli Düsseldorfer Hafen przy ulicy Bremer Str. 70. Dojść tu może każdy
bardzo prosto, od Parlamentu NRW na pierwszy pieszy most do półwyspu portowego
nad Renem, dalej 100 metrów i już w galerii S. Samochodem potrzeba 6 km
omijając cały półwysep.
A mówił wam przewodnik w tych Żarach o Georg Philipp-ie Telemann-ie (1681-
1767), barokowym muzyku, kompozytorze, którego to panowie tego zamku Promnitz-
owie sprowadzili z Magdeburgu by koncertował dla nich na zamku plesskim jak
dzisiaj w Sali Lustrzanej, dzisiaj Pszczyńskim Muzeum Państwowym w Pszczynie,
15 km odległych od tych wspmnianych Żor. Nic wam nie wspominał? A może teraz
wiesz coś o corocznych koncertach muzyków z Magdeburga, Halle i z Polski w
Pszczynie na corocznych „Wieczorach Telemanna”, też nie? No tak konsumpcja
zabija kulturę, już ci jest lepiej z niemieckim Euro i panującymi tu
stosunkami. No tak tłamsi nas kapitalizm, tak jak komuniści nie uczyli cię o
historii Śląska, nie mówili ci o twoim Bydgoszczy czy Toruniu, nie wiesz w
końcu gdzie twoje korzenie, Kresy Wschodnie, Bydgoszcz czy Düsseldorf? Wiesz na
Śląsku po wojnie było podobnie, nas dzieci nie uczyli tego co było wcześniej na
tej ziemi. Tak i niemieckich dzieci w Niemczech ze wstydu nie uczyli dużo o 1.
i 2. wojnie światowej, których byli ich przyczynami. Ale to, że nas nie uczyli
właściwego podejścia do ... śpiewania - to już zakrawało na polonizowaniu
małych górnoślązaków w przedszkolach i szkołach. Właśnie śpiew podkreślał nasze
korzenie, nasze zwaczaje, nasze identyfikacje i to nam chciano odebrać, naszą
identyfikację, nie ucząc nas tradycji przez lokalne stare pieśni, i to
przeżyłem i ja. Śpiew to połowa Heimatu. Dobrze, że na uczelni pedagogicznej
mieliśmy kulturę żywego słowa ze śpiewem połączoną. To mi zostało, to
kontynuuję, w tych 3-ch tygodniach mam 12 adwentowych koncertów chóralnych w
Leverkusen i Düsseldorfie. Masz jeszcze szanse K., 8 stycznia w Düsseldorf-
Benrath o godz. 10.00 śpiewamy w kościele mszę wg Mozarta, Missa in C -
Spatzenmesse, interesuje Cie to?
Co mnie boli, kolego K., to to, że tacy ludzie jak ty, którzy w Polsce nie
znają przeszłości ich nowej ziemi, czyli w ich małych ojczyznach i piastują
stanowiska o decydujących znaczeniach dzisiaj często nie chcą właściwie
kontynuować kulturę tej ziemi, lansując swoją zza Buga, nam tu obcą. Czytałeś
moje z dnia.23 09.2005 uwagi internetowe p.t. Das September -2005-Nachdenken
in der Plesser Heimat - czyli Refleksje wrześniowe 2005 w pszczynskiej
domowinie -
pod kątem architektów magistratu i ich fuszerek, pozwalając nowym właścicielom
starych zabudowań na zmiany architektoniczne, starszych niż 100 lat, po to
tylko, by konsumpcyjnie więcej zarobić, niszcząc tym samym śląskie perły
historycznej architektury. A tym samym więcej tu zmienić, by śląskie
architektury nie przypominały czasów tu świetności, czasów, które porozsiewały
wiele objeków tych epok i kują w oczy tym, którzy na ten teren zasiewają
oziębłość, by tylko w spekulacji pieniędza i „Ellen-Bogen-Gesellschaftu”
przepychania się łokciami w karierze. Tak Pocztę Tyską z neoklasycystycznego
stylu sobie przerobili w piękne dziwactwo konsumpcyjne.
Tak chyba też teraz w Parku Tyskim z zameczku tych Promnitz-ów z Żar, ich
myśliwski kiedyś zameczek Tyski, później Anhalt-ów i Hochberg-ów teraz w
prywatnych rękach może spotka ten sam los, też go zeszpecą!
Jedno jest mi tu niejasne, dlaczego ja to muszę znów mówić i brać w troskę
historię tej ziemi. Czy nie ma tam instytucji niezależnych, stowarzyszeń czy
prawa dziedzictwa historycznego w ich urzędach, które by na nieprawidłowości
właściwie i skutecznie reagowały. Ich większość robi rodowitych Górnoślązaków
mniejszością, nie liczącą się w dalszym kształtowaniu ich dziejów śląskich.
Wyobraźcie sobie, że objekt tego Zameczku jeszcze 10 lat temu chylił się do
ruiny, jak żarski zamek Promitz-ów, ale dzięki Organizacji - Fundacji Polsko-
Niemieckiej w Warszawie, zainicjowanej za czasów kanclerza Helmuta Kohl-a,
czyli ten to Stiftung Deutsch-Polnische Zusammenarbeit in Warschau z myślą, że
Zameczek będzie służył celom ogólnospołecznych ziemi Pszczyńskiej, wydali
miliony złotych na zrekonstruowanie nowego o stalowych belkach, dachu! Ten
dorobek i dar dla społeczeństwa teraz przejdzie w prywatne ręce, konsumentów
prywatnych, waszym kosztem, ludzie! Wy ludzie tej ziemi, czy wy tego nie
dostrzegacie, że waszymi pieniędzmi, które bezpośrednio wam miały służyć znów
poszły w straty zamiast na rzecz tu krzewienia tradycji i kultury. Urząd idzie
na łatwiznę, bo kiedyś zobowiązał się umową, gdy Fundacja Polsko-Niemiecka
zabezpieczy zadaszenie to strona miasta Tychy miała zapewnić remonty wnętrza i
otynkowania budynku. Temat podjął się miejski Związek Górnośląski wybielając 10
m kwadratowych z zewnątrz i uzurpując sobie własność dla siebie. Niestety,
budynek otynkuje teraz nowy właścicie, a miasto nie straci na tym, a zyska
kasując pieniądze za sprzedaż objektu przeznaczonego do ogólnospołecznych
celów. Piszę to po polsku, ale wiele instytucji niemieckich otrzyma ten
artykuł również.
Gdzie te czasy, gdy wierni, tak i moja babcia W. S. dawała materiały na budowę
dziś tyskiego iden

[szwager_z_laband]

Gdzie te czasy, gdy wierni, tak i moja babcia W. S. dawała materiały na budowę
dziś tyskiego identyfikatra, wieżę kościoła pw. Marii Magdaleny za czasów
Kapicy w 1928 roku. W tym czasie pod zwałami urwiska piachu w kopalni jej
piasku śmierć poniosła jej mała 5-cio letnia córeczka Wand, a brata babci
spalono w Auschwitz, to później komuniści uznali ją za wroga państwa, myśląc,
żeby się wyniosła z rodziną po 46-tym do Niemiec. Widocznie czyhali na wille z
ubojnią i sklepem rzeźniczym!
A może tak, teraz my wyślijmy do Niemiec na przeszkolenia na żywo niektórych ze
stanowisk decydujących o takich fatalnych dla miasta decyzjach i jak K. z
Bydgoszczy znalazł się w Düsseldorfie. Być może wtedy dopiero jak on - poznają
tą krainę, jej kulturę, jej tradycję, jej istnienie na rzecz ludzi tej ziemi, z
jej losami i drzemiącymi do dzisiaj możliwościami.
Jak ten K. albo K., gdzie to on ma korzenie? Przecież nigdzie się nie zadomowił
wykorzystując przywilej „Solidarnościowców” z pobytem w Niemczech. Tu nie ma
ani małej ani wielkiej ojczyzny, tam zostawił lata młodzieńcze, a na Kresach
korzenie. Jego rodacy ze Wschodu dawnej Polski zaraz po 45-tym weszli z deszczu
pod rynne, do komunistycznej Polski, ich wrogów, którzy ich wyrzucili. Jak
Kazik tak i inni do dzisiaj czują wrogość do sąsiada, nie patrzmy daleko, ale
wyżej - i rząd stoi okoniem do Rosjan, ciekawe to po latach. Istotnie jedynie
Kościół im pomógł ideologicznie przetrwać, komasując się pod płaszczykiem KIK-u
Klubu Inteligencji Katolickiej - przetrwali, i teraz prowadzą prym, wyszkoleni,
wychowani wśród swoich, propagują wschodnią kulturę polską, tzn nie
zaadaptowani do śląskości, tarktując ją za coś gorszego od „Lwowskiego”.
Stanąli na nogach, teraz należałoby przejść do etapu trzeciego - do śląskości
panowie szlachta trzeba się dostosować, „taż to” Zachód dla was był zawsze i
jest do dzisiaj. Śląsk był Zachodem w setkach lat dla Polski i Polaków, jest
nim i teraz, ale pod warunkiem, że „Lwowiak” przyjmie „wiarę Ślązaka”, i
przestanie wokół mieć państwowych wrogów: Rosję, Czechy i Niemcy! No bo w końcu
tu mieszkasz, to musisz poznać tę 800 letnią historię z kulturą i zwyczajami,
nauką i wielkimi ludźmi tej ziemi. W tym raju masz krakać jak inni, sławić tę
krainę, mieć ją na ustach i w sercu! Jak mało a nie będzie między nami różnic,
dostosuj się do Zachodu, w końcu tak walczyliście o tę UE, stańcie się w niej
pomostem na Śląsku - pomostu dla Polski i Europy, tak jak to robią
Górnoślązacy."

[slezan]

Tjaaa, op trzymani się faktów najwięcej gadają ci, którzy nawet nie wiedzą czym
jest fakt. A faktem z pewnościa nie jest to, że ktos został wypędzony, a ktoś
wysiedlony. Jest to intepretacja. Przyjąleś tajką, jaka jst dla Ciebie wygodna,
co nie oznacza, że jesteś bliżej prawdy. Zresztą, to, że dzieli Cię od niej
spory dystans, przejawia się w twierdzeniu, iż w PRL usiłowano szukac analogii
między losem Kresowian i Niemców. Oczywiście jest ono tak enigmatyczne, że
możnapod nie podciągnąć rozmowy rodzinne, literaturę drugiego obiegu itp.
Trudno się jednak oprzeć wrażeniu, że usiłujesz sugerować, że było to
stabowisko oficjalnej propagandy. To delikatnie mówiąc nadużycie.
A ogólnie rzecz biorąc, zadziwia płytkośc Twoich interpretacji. Zupełnie nie ma
w nich miejsca dla szerszego kontekstu. Noi nie ma konsekwencji. Bo przecież
ewakuowanych Niemców uważasz za wypędzonych.

[szwager_z_laband]

DFlo tych co niy wiedzom.

Slezan za ewakuowanych uwarzo sam tych kerym nazisci rozkazywali w mrozie i na
ostatnio sekundy ewakuowac ze slonska.

Slezan i to je prowda, ale my niy godomy sm o zbrodniach Hanke i odniego
kamaradow ino o wypyndzyniach. Starej sie niy miyszac problymow.

[slezan]

Kiedy ewakuowani uznawani są często za wypędzonych, więc problemów nie mieszam.
Dla mnie alternatywa jest oczywista - albo stosujemy pojęcie wypędzenia w
szerokim znaczeniu, i wtedy uwzględniamy ewakuowanych i Kresowian, albo w
wąskim, i wtedy pozostają nam jedynie Niemcy, którzy padli ofiarą tzw. dzikich
wypędzeń.

[szwager_z_laband]

Slezan - miyszosz

ps

[szwager_z_laband]

chyba mi niy powiysz ze uwazosz Lwowiakow za ewakuowanych :)))

[pistulka2]

No coz kolego miales tu tygodniami czas wskazac fakty, ale nie bardzo ci to
wychodzilo.
Twierdziles jakoby Kresowianie musieli opuszczec swoj Heimat, co jest poprostu
nieprawda, pozatym prucz wyzywania i obrazanie bylo jeszcze troche watpliwej
polemik z twojej strony, sam przyznasz, ze jak na czlowieka po studiach to
troche miernie.
Ale by sprawe wyjasnic napisz prosze konkretnie w jedym poscie kto twoim
zdaniem jest wypedzonym a kto przesiedlonym lub ewakuowanym i juz bedzie po
sprawie.

[slezan]

To chyba Ty chciałeś udowodnić jakąś tezę, a może się mylę? Najpierw
miałesproblemy ze zdefioniowaniem pojęcia "wypędzenia", potem nie wykazałeś
żadnej konsekwencji w stosowaniu podanej wreszcie definicji. Zamiast tego
zacząłeś cytować ustalenia między komunistycznymi instyucjami, co ma równą
wartość jak dowodzenie istnienia demokracji w PRL przez cytowanie ówczesnej
konstytucji.
W przecwieństwie do Ciebie napisałem już konkretnie, kogo uważam za
wypędzonego. Ale jeżeli Ci to umknęło, mogę powtórzyć - wypędzonymi są dla mnie
zarówno Ci, którzy uciekli w ramach ewakuacji przed zbliżającą się Armią
Czerwoną, ci, których wyrzucono przed Poczdamem i po, jak i ci, którzy opuścili
polskie Kresy uciekając przed stalinowskim terrorem.

[pistulka2]

Wiem, ze zawsze lubisz lekko mijac sie z prawda ale no coz juz taki jestes.
Ja nic nie udowadnialem, bo nie ma po co, pytalem tylko skad sie ten mit wziol,
jednak nikt nie potrafil odpowiedziec.
Z definicja nie ja mam problemy tylko Ty miales.

Dziwi mnie, ze jako humanista masz takie klopoty z rozpoznaniem co jest ukladem
miedzypanstwowym a co opracowaniem historycznym, ale to inny temat.

Jezeli chodzi o twoje traktowanie tematu wypedzen zapomniales wymienc tu tez
jeszcze przesiedlonych np. Niemcow z ZSSR przed 1941 jak i Spätaussiedlerow z
lat 1950-1990, ci tez bowiem uciekali przed komunistycznym terrorem a pozniej
przed polska dyskryminacja.
Mysle, ze tak jest ten Twoj obraz wypedzonych pelniejszy, ze nie jest calkiem
prawdziwy to nie szkodzi.

Nawet jakbys sam doszedl do wniosku, ze sie mylisz i tak bys tego nie napisal,
do tego trzeba mniec troche Mumm in den Knochen a jak wiem z przeszlosci to tu
raczej slabo u Cibie wypada. Jednak wazne jest, ze ten temat tu poruszono i
napewno nie jedna osoba sie tu czegos nowego dowiedziala i spojrzy na ta
problematyke dzis moze pod innym katem.

Cieszy mnie tez fakt powolnego powrotu do cywilizowanego sposobu dyskusji bez
obelg i wyzwisk z twojej strony to tez zawsze cos, Moze mniej Silesiany a
wiecej lektury , ale masz swoje lata wiec wiesz co robisz;-)

[slezan]

pistulka2 napisał:

> Wiem, ze zawsze lubisz lekko mijac sie z prawda ale no coz juz taki jestes.

Cóż za głębokie i merytoryczne stwierdzenie!

> Ja nic nie udowadnialem, bo nie ma po co, pytalem tylko skad sie ten mit
wziol,

To mniej więcej tak, jakby zapytać - skąd się wziął mit o tym, że naziści
mordowali Żydów. Też się przecież niczego nie udowadnia.

>
> jednak nikt nie potrafil odpowiedziec.

Na powyższe też nikt nie PRÓBOWAŁBY odpowiedzieć.

> Z definicja nie ja mam problemy tylko Ty miales.

Jak dziecko w piaskownicy:-). Jeśli masz ambicję stać się "pogromcą" mitów,
musisz dźwigać ciężar dowodu. A ze stosowaniem własnej definicji miałeś poważny
problem.

>
> Dziwi mnie, ze jako humanista masz takie klopoty z rozpoznaniem co jest
ukladem
> miedzypanstwowym a co opracowaniem historycznym, ale to inny temat.

Podobnie mnie zdziwiły Twoje problemy ze zrozumieniem sowa "traktat" i jego
słownikowej definicji. A Twoja uwaga nie ma nic do rzeczy, bowiem to nie
traktaty definiują "wypędzenie".

>
> Jezeli chodzi o twoje traktowanie tematu wypedzen zapomniales wymienc tu tez
> jeszcze przesiedlonych np. Niemcow z ZSSR przed 1941 jak i Spätaussiedlerow z
> lat 1950-1990, ci tez bowiem uciekali przed komunistycznym terrorem a pozniej
> przed polska dyskryminacja.

Spaetuassiedlera nie uciekały już przed żadnym terrorem. Po roku 1950 w
przypadku większości z nich nie występowała realna groźba utraty życia.

> Mysle, ze tak jest ten Twoj obraz wypedzonych pelniejszy, ze nie jest
calkiem
>
> prawdziwy to nie szkodzi.

Taaaak. Bo prawdę posiadłeś Ty.

>
> Nawet jakbys sam doszedl do wniosku, ze sie mylisz i tak bys tego nie
napisal,
> do tego trzeba mniec troche Mumm in den Knochen a jak wiem z przeszlosci to
tu
> raczej slabo u Cibie wypada. Jednak wazne jest, ze ten temat tu poruszono i
> napewno nie jedna osoba sie tu czegos nowego dowiedziala i spojrzy na ta
> problematyke dzis moze pod innym katem.
>
> Cieszy mnie tez fakt powolnego powrotu do cywilizowanego sposobu dyskusji
bez
>
> obelg i wyzwisk z twojej strony to tez zawsze cos, Moze mniej Silesiany a
> wiecej lektury , ale masz swoje lata wiec wiesz co robisz;-)

Dla mnie ta dyskusja też była pouczająca. Przekonałem się, że brak
denazyfikacji (pojmowanej także jako działanie na płaszczyźnie edukacji) na
obszarach utraconych przez Niemcy w 1945 r. jest realnym problemem.
Doświadczyłem także faktycznej, a nie urojonej, niemieckiej relatywizacji
historii. Łatwiej mi teraz będzie zrozumieć polski punkt widzenia.

[pistulka2]

slezan napisał:

> Dla mnie ta dyskusja też była pouczająca. Przekonałem się, że brak
> denazyfikacji (pojmowanej także jako działanie na płaszczyźnie edukacji) na
> obszarach utraconych przez Niemcy w 1945 r. jest realnym problemem.

Rozwin prosze ten temat moze w osobnym watku, napewno bedzie to ciekawa
dyskusja!

[bartoszcze]

slezan napisał:

> Jeśli masz ambicję stać się "pogromcą" mitów,
> musisz dźwigać ciężar dowodu.

hihihi
przypomniał mi się pewien wątek poświęcony polski mitom na Silesianie:)))
zwłaszcza o micie Byczyny